Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem poseł Agnieszki Pomaskiej (KO), przewodniczącej Komisji, posła Marka Krząkały (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, oraz posła Krzysztofa Truskolaskiego (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:
I. informację o dokumentach, w stosunku do których Prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag: (COM(2025) 759, 981, 982, 983, 985, 986 (art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej); COM(2026) 38, 44, 49, 65, 67 (art. 8 ust. 2 ustawy); C(2026) 460, COM(2026) 40, 42, 43, 45 (art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.),
II. w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy 2009/65/WE, 2011/61/UE i 2014/65/UE w odniesieniu do dalszego rozwoju integracji rynków kapitałowych oraz nadzoru w Unii (COM(2025) 942 wersja ostateczna); oraz Wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1095/2010, nr 648/2012, nr 600/2014, nr 909/2014, 2015/2365, 2019/1156, 2021/23, 2022/858, 2023/1114, nr 1060/2009, 2016/1011, 2017/2402, 2023/2631 i 2024/3005 w odniesieniu do dalszego rozwoju integracji rynków kapitałowych oraz nadzoru w Unii (COM(2025) 943 wersja ostateczna) oraz odnoszący się do nich projekt stanowiska RP,
III. w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (10 marca 2026 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2025) 941, 942, 943),
IV. w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Program prac Komisji na 2026 r. Decydujący moment niezależności Europy (COM(2025) 870 wersja ostateczna) oraz odnoszące się do niego stanowisko rządu,
V. w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. zmieniony wniosek dotyczący rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 (COM(2026) 21 wersja ostateczna) oraz odnoszący się do niego projekt stanowiska RP,
VI. w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów (9 marca 2026 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2025) 140).
W posiedzeniu udział wzięli: Ignacy Niemczycki sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami, Jarosław Neneman podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów wraz ze współpracownikami, Sebastian Gajewski podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Zbigniew Czachór stały doradca Komisji.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Monika Włodarska – z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej BSEM; Dorota Olejniczak – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, Adrian Grycuk i Jacek Lipiec – specjaliści ds. systemu gospodarczego w BEOS.
Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Zaczynamy, szanowni państwo. Dzień dobry. Witam na posiedzeniu Komisji do Spraw Unii Europejskiej panie posłanki, panów posłów, panów ministrów. Panów ministrów tylko.
W informacji o posiedzeniu Rady Ecofin znajdują się projekty aktów ustawodawczych, które rozpatrujemy dziś również w trybie art. 7 ust. 4 ustawy. Proponuję zmienić kolejność rozpatrywanych punktów i w pierwszej kolejności rozpatrzeć te dokumenty w trybie art. 7 ust. 4 ustawy, a następnie przejdziemy do omawiania informacji o posiedzeniu Rady Ecofin w trybie art. 11 ust. 1 ustawy. Czy jest zgoda? Jest zgoda, dziękuję.
Przechodzimy do pkt I, czyli informacji o dokumentach Unii Europejskiej, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to następujące dokumenty: w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej dokumenty: COM(2025) 759, 981, 982, 983, 985, 986, w trybie art. 8 ust 2 ustawy COM(2026) 38, 44, 49, 65, 67 i w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu dokumenty C(2026) 460, COM(2026) 40, 42, 43, 45. Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić jakieś uwagi? Nie widzę. W związku z tym stwierdzam, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów.
Przechodzimy do pkt II, dokumenty COM(2025) 942 oraz COM(2025) 943, czyli Wniosek zmieniający dyrektywę w odniesieniu do dalszego rozwoju integracji rynków kapitałowych oraz nadzoru w Unii oraz Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia w odniesieniu do dalszego rozwoju integracji rynków kapitałowych oraz nadzoru w Unii. Bardzo proszę pana ministra Jarosława Nenemana, podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów, o przedstawienie stanowiska.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów Jarosław Neneman:
Bardzo dziękuję. Dzień dobry państwu. Mam przyjemność przedstawić stanowisko rządu do wniosków legislacyjnych COM 942 oraz 943 dotyczących dyrektywy i rozporządzenia zmieniających kilka dyrektyw oraz rozporządzeń w odniesieniu do dalszego rozwoju integracji rynków kapitałowych oraz nadzoru w Unii Europejskiej. Uprzejmie przypominam, że celem przedstawionych przez Komisję Europejską wniosków jest integracja rynków kapitałowych i poprawa funkcjonowania jednolitego rynku usług finansowych z korzyścią dla inwestorów, przedsiębiorstw i całej gospodarki Unii. Działanie to ma przyczynić się do realizacji podstawowego celu Unii – oszczędności i inwestycji, jakim jest umożliwienie inwestorom i przedsiębiorcom dostępu do szerszego zakresu możliwości finansowych oraz mobilizowanie oszczędności na potrzeby inwestycji produkcyjnych.
Wśród przewidzianych projektem rozporządzenia i dyrektywy zmian o różnej wadze i znaczeniu, z punktu widzenia zakładanych celów, najważniejsze wydają się: po pierwsze, zmiany dotyczące nadzoru nad rynkiem kapitałowym. Chodzi tu o wzmocnienie roli Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych oraz ujednolicenie zasad nadzoru i rozszerzenie bezpośredniego nadzoru nad infrastrukturą rynku kapitałowego. ESMA przejmie nadzór nad największymi systemami obrotu, największymi kontrahentami centralnymi i centralnymi depozytami oraz dostawcami usług w zakresie kryptoaktywów.
Po drugie, ułatwienie dla zarządzających funduszami inwestycyjnymi w zakresie delegowania obowiązków. Wprowadzona zostanie zasada, zgodnie z którą podmioty z grupy kapitałowej obejmującej zarządzanie funduszami inwestycyjnymi oraz banki i firmy inwestycyjne działające w Unii Europejskiej będą mogły korzystać z zasobów ludzkich i technicznych innych jednostek tej grupy.
Po trzecie, wprowadzenie unijnego paszportu dla depozytariusza. Zniesiony zostanie wybór, aby depozytariusz był zlokalizowany w tym samym państwie co fundusz inwestycyjny. Fundusze UCITS i alternatywne fundusze inwestycyjne będą mogły wybierać depozytariuszy z całej Unii Europejskiej.
Rząd co do zasady popiera projektowane regulacje. Rząd tym samym dostrzega potrzebę wzmacniania nadzoru nad podmiotami prowadzącymi działalność o charakterze transgranicznym oraz o znaczeniu systemowym w skali Unii, a także popiera kierunek upraszczania procedur nadzorczych w odniesieniu do funduszy UCITS oraz AIF. Zauważa jednocześnie korzyści płynące z dalszej harmonizacji zasad funkcjonowania rynków oraz ułatwienia świadczenia usług transgranicznych przez operatorów systemu obrotu. Niezależnie od powyższego rząd wskazuje, że proponowane rozwiązania nie powinny prowadzić do nadmiernej centralizacji nadzoru ani do marginalizacji mniejszych rynków kapitałowych poprzez koncentrację działalności w największych podmiotach paneuropejskich. Wzmocnienie roli ESMA powinno być ściśle ograniczone do podmiotów o rzeczywiście transgranicznym i systemowym znaczeniu, przy zapewnieniu proporcjonalności oraz realnego włączenia organów krajowych w proces nadzorczy, w szczególności w zakresie dostępów do informacji dotyczących CCP i CSD. Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Wysokiej Komisji z prośbą o przyjęcie stanowiska rządu. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Sprawozdawcą do tych dokumentów jest pani posłanka Danuta Jazłowiecka. Bardzo proszę, pani posłanko.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Dziękuję, panie ministrze, za przedstawienie tej informacji. Wprawdzie bardzo skrótowo i nie powiedział pan o wszystkich rafach, które czekają na państwa w negocjacjach. Rzeczywiście to jest bardzo trudny element, trudne rozporządzenie, tym bardziej, że w ocenie zarówno profesora Draghiego, jak i byłego premiera Włoch, pana Letty, tak naprawdę zaniedbaliśmy przez ostatnie 15 lat integrację rynku wewnętrznego Unii Europejskiej. Tym samym straciliśmy konkurencyjność, szczególnie wobec Ameryki i wobec Chin. I tak naprawdę te działania, które w tej chwili są podejmowane, są konieczne do tego, żeby pracować nad konkurencyjnością.
Państwo mówicie: konwergencja praktyk nadzorczych na poziomie europejskim tak, ale bez naruszania autonomii nadzorczej organów krajowych. Uważam, że słusznie, tym bardziej że jesteśmy krajem, który jest poza strefą euro i tak naprawdę pod znakiem zapytania jest rola naszego Narodowego Banku Polskiego, dostęp do pełnych, kluczowych informacji w tym zintegrowanym systemie. I rola nadzoru krajowego, o której pan wspomniał, że to jest szalenie istotne. Poza tym też rola centralnych kontrahentów, pośredników, którzy prowadzą swoją działalność, jakie będą mieli znaczenie kontrahenci z Polski i na ile nie spowodują jakichś niepewności na tych rynkach i zostaną zmarginalizowani.
Istnieje również niebezpieczeństwo stopniowej marginalizacji rynków lokalnych czy wzrost kosztów działalności, czy nawet dyskryminacji. Negocjacje, które państwo prowadzicie, są naprawdę, uważam, szalenie trudne. Niemniej jednak liczę na to, że zadbacie o to, żeby tych ryzyk stabilności finansowej było jak najmniej i żeby rzeczywiście ta integracja rynków finansowych sprzyjała konkurencyjności Unii Europejskiej i Polski właśnie w tej globalnej skali. Dziękuję bardzo.
Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Czy pan minister jeszcze? Dziękuję serdecznie. W związku z tym stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokumenty o sygnaturze COM(2025) 942 oraz COM(2025) 943 wersja ostateczna i odnoszący się do nich projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu.
Przechodzimy do punktu… Przepraszam, mam jakąś dziwną informację w materiałach, ale rozumiem, że pan minister Neneman jeszcze z nami zostaje, czyli Rada Ecofin. W agendzie Rady znajduje się dokument o sygnaturze COM(2025) 941, który nie był jeszcze rozpatrywany przez Komisję. Panie ministrze, bardzo proszę o przedstawienie informacji. Rada Ecofin odbędzie się 10 marca.
Podsekretarz stanu w MF Jarosław Neneman:
Bardzo dziękuję. Mam przyjemność zaprezentować państwu akty prawne przewidziane do dyskusji na Radzie Ecofin w dniu 10 marca bieżącego roku. W momencie przygotowania tego opracowania nie dysponowaliśmy tak zwaną listą A, listą aktów prawnych przewidzianych do przyjęcia, dlatego też zaprezentuję państwu informacje na temat części dyskusyjnej.
Prezydencja cypryjska zaplanowała omówienie trzech aktów prawnych składających się na element tak zwanego pakietu legislacyjnego na rzecz unii oszczędnościowo-inwestycyjnej, a dotyczący rozwoju rynku kapitałowego. Najważniejszym celem przedstawionych przez Komisję Europejską wniosków jest integracja rynków kapitałowych Unii Europejskiej i poprawa funkcjonowania jednolitego rynku usług finansowych z korzyścią dla inwestorów, przedsiębiorców i całej gospodarki. Działanie to ma umożliwić inwestorom i przedsiębiorstwom dostęp do szerszego zakresu możliwości finansowych oraz mobilizowanie oszczędności na potrzeby inwestycji produkcyjnych. Rząd co do zasady popiera projektowane regulacje oraz podziela pogląd Komisji Europejskiej, że rozwój unijnych rynków kapitałowych oraz wzmocnienie ich konkurencyjności wymaga większej integracji tychże rynków. Niezależnie od powyższego zwracamy uwagę, że proces ten powinien uwzględniać zróżnicowany poziom rozwoju rynków krajowych poszczególnych państw członkowskich oraz potrzebę zachowania sprawnego funkcjonowania lokalnej infrastruktury rynkowej, w tym w państwach nienależących do strefy euro. Omówiłem wcześniej te dwa projekty.
Kolejnym elementem pakietu jest również dokument COM 941. To jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ostateczności rozrachunku i uchylenia dyrektywy 9826/WE oraz zmiany dyrektywy 2047/WE w sprawie uzgodnień dotyczących zabezpieczeń finansowych. Rząd również w tym przypadku pozytywnie odnosi się do propozycji zawartych w przedstawionym wniosku legislacyjnym, dostrzegając potrzebę zapewnienia zharmonizowanych ram prawnych prowadzących do ułatwienia transgranicznych przepływów kapitału, co z kolei powinno wspierać gospodarkę Unii, zwiększając konkurencyjność oraz zapewniając neutralność technologiczną przepisów w zakresie wyznaczonych systemów płatności oraz systemów rozrachunku papierów wartościowych. Stanowisko do tego aktu zaprezentujemy po zatwierdzeniu przez Komitet do Spraw Europejskich. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Sprawozdawcą do tego dokumentu… Nie, nie ma dokumentu. Otwieram dyskusję. Czy ktoś chciałby zabrać głos? Pani posłanka Jazłowiecka.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Ja nie chciałam zabrać głosu, tylko zaczęliśmy się troszeczkę gubić. Wydaje mi się, że pan minister przedstawił stanowisko, pkt IV, a nie pkt III, i stąd pewnie to nieporozumienie, bo teraz właśnie pan powiedział troszkę więcej na temat integracji rynków finansowych.
Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Ale pan minister do pkt IV nie sprawozdaje.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Aha, OK, dobrze.
Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos w tym punkcie? Nie widzę. W związku z tym stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych Unii Europejskiej na posiedzeniu Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych, które odbędzie się w dniu 10 marca 2026 roku w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach, w trybie art. 11 ust. 1 ustawy. Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do dokumentów o sygnaturze COM(2025) 942 i 943, natomiast w stosunku do dokumentu o sygnaturze COM(2025) 941 Komisja postanowiła nie zajmować stanowiska. I teraz bardzo panu ministrowi Nenemanowi dziękujemy.
Przechodzimy do pkt IV, czyli dokument COM(2025) 870, Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Program prac Komisji na 2026 rok. Decydujący moment niezależności Europy. Ten dokument rozpatrujemy w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 roku. Bardzo proszę o przedstawienie stanowiska rządu przez pana ministra Ignacego Niemczyckiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Ignacy Niemczycki:
Dzień dobry. Dziękuję, szanowna pani przewodnicząca. Szanowni państwo, program prac Komisji Europejskiej to taki specyficzny dokument, który określa kierunki oraz główne działania, jakie Komisja zamierza podjąć w danym roku. To dokument siłą rzeczy o ogólnym charakterze. Omawiany plan pracy zawiera osiem głównych obszarów, w ramach których Komisja ma zamiar koncentrować swoje prace w tym roku.
Rząd co do zasady popiera dokonany przez Komisję Europejską wybór obszarów na ten rok. Dostrzegamy w nich potencjał i też potencjalnie dobrą odpowiedź na wyzwania, przed którymi Unia dzisiaj stoi. Poparcie rządu oczywiście nie jest bezwarunkowe i będzie zależeć od szczegółowych rozwiązań w ramach poszczególnych projektów aktów prawnych. Chciałbym się odnieść pokrótce do każdego z tych obszarów.
Pierwszym z nich jest trwały dobrobyt i konkurencyjność. To oczywiście bardzo bieżący temat, dość złożony. Jak państwo wiecie, dość często na temat konkurencyjności dyskutujemy na forum Rady Europejskiej, o czym też wielokrotnie już mieliśmy szansę tutaj rozmawiać. W rządzie konsekwentnie wspieramy inicjatywy mające na celu pogłębienie jednolitego rynku, zwłaszcza zapowiedź wzmocnienia rynku usług oraz nadania priorytetu zniesieniu dziesięciu najbardziej uciążliwych barier dla przedsiębiorców, tak zwane terrible ten, nas cieszą. Myślę, że praktyczne znaczenie ma też inicjatywa Komisji Europejskiej określenia tych terrible ten, żeby nie mówić tylko bardzo ogólnie o wzmocnieniu rynku usług i zniesieniu barier, ale skoncentrować się na konkretnych rzeczach, które możemy spróbować realizować.
Szczególne znaczenie mają dla nas też działania na rzecz uproszczenia prawa. Popieramy bardziej ambitne podejście do uproszczeń i kompleksowy przegląd prawa. W tym kontekście z zainteresowaniem przyjmujemy zapowiedzi Komisji Europejskiej dotyczące tak zwanego dwudziestego ósmego systemu prawnego dla przedsiębiorstw oraz zakończenia budowy unii oszczędności i inwestycji. W obu przypadkach znaczenie będą miały szczegóły. Jak mówimy o dwudziestym ósmym reżimie, to jest oczywiste, że kwestie podatkowe potencjalnie mogą być bardzo trudne, więc już na tym etapie wiele państw członkowskich, w tym Polska, sygnalizuje Komisji, że uwzględnianie kwestii podatkowych po prostu tylko utrudni przyjęcie całości projektu. Zwracamy również uwagę, że rozwiązania dotyczące mobilności pracy, które Komisja zamierza przedstawić w połowie roku, w żadnym razie nie powinny prowadzić do nadmiernych obciążeń administracyjnych ani ograniczać swobody świadczenia usług w ramach wspólnego rynku.
Po drugie, Komisja Europejska w programie prac położyła nacisk na obronność i bezpieczeństwo. To wspierany przez rząd priorytet. W szczególności zależy nam na rozwoju zdolności do obrony wschodniej flanki unijnej, do czego przyczynić się powinna realizacja Straży Wschodniej Flanki i europejskiej inicjatywy na rzecz obrony przed dronami. Będziemy też postulować, aby w ramach zapowiadanego przez Komisję programu „Wojskowa przewaga jakościowa” zapewnić Ukrainie natychmiastowy dostęp do stałych dostaw najwyższej jakości europejskiego sprzętu wojskowego.
Trzeci obszar to bezpieczeństwo wewnętrzne, gdzie rząd będzie konsekwentnie wskazywał na konieczność kontynuowania prac nad innowacyjnymi rozwiązaniami w zakresie zwalczania nielegalnej migracji. Będziemy wspierać te propozycje Komisji, w których będziemy dążyć do zwiększania bezpieczeństwa procesów migracyjnych poprzez wzmocnienie systemu powrotów, rozbudowę zadań Frontexu w zakresie powrotów i współpracy z państwami trzecimi oraz wprowadzenia dotkliwych sankcji wobec przemytników.
Po czwarte, ochrona demokracji i praworządności. Doceniamy programy wspierające niezależne media, organizacje społeczeństwa obywatelskiego oraz inicjatywy na rzecz umacniania demokracji. Jedna z zapowiedzi Komisji została już zrealizowana. Komisja zaprezentowała Europejską Tarczę Demokracji, która ma za zadanie kompleksowo wzmacniać odporność demokratyczną, angażując państwa członkowskie, unijne instytucje oraz całe społeczeństwo. W tym kontekście szczególnie wspieramy propozycję utworzenia w ramach tarczy Europejskiego Centrum Odporności Demokratycznej, podkreślając strategiczny wymiar przeciwdziałania zagranicznym manipulacjom informacji i ingerencjom w informacje, tak zwane FIMI.
W zakresie piątego priorytetu Komisji, jakim jest globalny wymiar Europy, rząd konsekwentnie wspiera wszelkie działania mające na celu pomoc Ukrainie. Z zadowoleniem przyjmujemy zobowiązanie Komisji do dalszego wsparcia na rzecz Ukrainy. Obecnie jednak, jak państwo wiecie, mierzymy się z wetem Węgier wobec pakietu sankcji i pożyczki dla Ukrainy. Pozytywnie oceniamy również propozycje Komisji dotyczące procesu akcesyjnego Ukrainy i Mołdawii. Żałujemy jednak, że w niniejszym programie pracy nie uwzględniono Partnerstwa Wschodniego, które pozostaje kluczową i skuteczną polityką Unii wobec regionów wschodniego sąsiedztwa.
W zakresie szóstego obszaru wspierania ludzi i wzmacniania europejskiego modelu społecznego, rząd z uznaniem przyjmuje uwzględnienie w programie kwestii edukacyjnych i działań na rzecz przygotowywania młodych ludzi do współczesnego rynku pracy. Popieramy także planowaną strategię unijną w zakresie walki z ubóstwem, w tym z ubóstwem dzieci i młodzieży.
W odniesieniu do siódmego priorytetu – bezpieczeństwo żywnościowe, zasoby wodne i środowisko – będziemy zwracać uwagę, aby inicjatywy Komisji miały na celu wzmocnienie pozycji rolników w łańcuchu żywnościowym. W tym kontekście z uwagą śledzimy również inicjatywy podejmowane przez Komisję w odniesieniu do dobrostanu zwierząt. Działania w tym obszarze nie powinny nieść ryzyka dla bezpieczeństwa żywnościowego.
Ostatni priorytet wymieniony w programie pracy Komisji na 2026 rok dotyczy przygotowywania „Unii przyszłości”. Wobec trwających negocjacji nad WRF-em na lata 2028–2034 stoimy na stanowisku, że kluczowe jest zapewnienie środków do skutecznej i efektywnej realizacji polityk traktatowych. W tym kontekście musimy dążyć do stworzenia odpowiednio dużego, nowoczesnego, elastycznego budżetu Unii Europejskiej.
Na koniec chciałbym podkreślić, że przekazane państwu i omówione przeze mnie stanowisko rządu odzwierciedla kierunkowe podejście do ujętych w programie inicjatyw. Szczegółowe stanowisko rządu będzie możliwe po przedstawieniu przez Komisję konkretnych rozwiązań prawnych. Dziękuję za uwagę i proszę o przyjęcie informacji.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu, jest pan poseł Andrzej Grzyb. Proszę pana posła o zabranie głosu.
Poseł Andrzej Grzyb (PSL-TD):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Tytuł dokumentu, który jest skierowany do Parlamentu, Rady oraz Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, jest ekscytujący, bo to tytuł: „Decydujący moment niezależności Europy”. Już sam tytuł wywołuje daleko idące zainteresowanie, choć wiemy, że takich decydujących momentów w historii było wiele i nie sądzę, żeby akurat ten moment był taki decydujący. Ale ten plan legislacyjny Komisji jest w ślad za dorocznym raportem State of the Union, który jest zawsze we wrześniu wygłaszany przez przewodniczącą czy przewodniczącego Komisji Europejskiej. Jest sformułowany na podstawie wygłoszonych wówczas priorytetów i propozycji, które zgłaszają poszczególni komisarze.
Pan minister powiedział, że są pewne obszary, które można powiedzieć, że nihil novi, zawsze są uwzględniane w tych priorytetach, jak na przykład trwały dobrobyt czy rozwój i konkurencyjność. Ale na przykład pojawia się tym razem w sposób szczególny kwestia obrony i bezpieczeństwa w Europie jako priorytet czy europejski model społeczny. To jest trwałym elementem, który mamy okazję obserwować, ale z kolei bezpieczeństwo żywnościowe w różnych aspektach wraca też cyklicznie. Podobnie jak ochrona demokracji, wartości czy też globalny wymiar Europy.
Jak patrzę na inicjatywy, które mają być podniesione w tym planie legislacyjnym, to zwraca uwagę, w szczególności w części konkurencyjności i trwałego dobrobytu, nowy akt w sprawie materiałów zaawansowanych, w sprawie rozwoju chmury i sztucznej inteligencji czy w sprawie czipów. Europa, to znaczy Unia, pozostała tutaj daleko z tyłu i to jest taka próba dogonienia i rozwiązania tych kwestii deficytowych, z którymi się mierzymy.
Natomiast wydaje mi się, że ta sprawa jest ważna z punktu widzenia konkurencyjności. Pytanie, na ile oczywiście nam się to uda, ale niewątpliwie w szczególności rozwój chmury i sztucznej inteligencji musi być przedmiotem naszej wspólnej troski państw członkowskich oraz Unii jako całości.
Surowce krytyczne też nie po raz pierwszy wracają w polityce europejskiej, bo chcę zauważyć, że w roku 2010, 2014 i później w kolejnych latach kwestia pierwiastków ziem rzadkich była przedmiotem podniesienia, ale wydaje mi się, że otrzymaliśmy wyraźny sygnał ostrzegawczy ze strony w szczególności Chin, które stwierdziły, że owszem, jesteśmy w stanie, będąc dysponentem prawie 80% światowych zasobów pierwiastków ziem rzadkich, ale również i niektórych krytycznych, udostępnić pod warunkiem, że będziemy wiedzieli, jaki będzie łańcuch ich wykorzystania w relacjach chińsko-amerykańskich, czyli musimy się rzeczywiście bardzo mocno z tym zmierzyć.
W tym kontekście oczywiście też jest kwestia zmiany dotyczącej między innymi gospodarowania surowcami w obiegu zamkniętym, bo jednym z elementów czy źródeł pozyskania krytycznych czy też rzadkich pierwiastków, jest też recykling, który jest ważnym elementem. Był taki okres czasu, że nawet złom IT sprzedawaliśmy do Chin, gdzie był poddawany recyklingowi.
W zakresie energii zwracają uwagę dwie propozycje, między innymi aktualizacja zarządzania unią energetyczną i działaniami w zakresie klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem wycofania dotacji na paliwa kopalne, co w przypadku Polski ma też istotne znaczenie, ale też aktualizacja unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, w tym propozycja zmian, jeżeli chodzi o odpowiednią rezerwę stabilności rynkowej. Interesujące, ważne z punktu widzenia również tej debaty, która w Polsce miała miejsce i ciągle ma miejsce, zważywszy, że wielu krytyków europejskiego systemu handlu emisjami wskazuje na to, że to jest istotny czynnik podnoszący cenę energii, jakkolwiek dochody z ETS-u wpływają na fundusze, które dotyczą modernizacji sektora, nie tylko wytwarzania, ale również wykorzystania elektromobilności i innych elementów.
Zupełnie nowe inicjatywy dotyczą obronności i bezpieczeństwa. Z jednej strony dotyczą one uproszczenia zamówień – uważam, że to jest bardzo ciekawe – ale również tak zwanej unijnej bazy technologicznej i dostosowania do wymogów przyszłości. Nie ma to charakteru ustawodawczego, ale zważywszy na przepływ i transfer w obrębie jednolitego rynku i zamówienia, które też są dyskutowane przy okazji programu SAFE, jest to ważny element. I plan działania dotyczący europejskiej tarczy kosmicznej.
Chciałbym też zwrócić uwagę na kwestię dotyczącą troski o jakość życia, bezpieczeństwa żywnościowego, bo tutaj pojawia się kwestia nowej strategii dotyczącej zwierząt gospodarskich z uwzględnieniem dobrostanu zwierząt. A tak naprawdę ta inicjatywa może zmierzać w kierunku wygaszenia chowu klatkowego, co z punktu widzenia bardzo dynamicznie rozwiniętego naszego rynku produkcji, w szczególności drobiu, w tym również produkcji jaj, jeżeli chodzi o system klatkowy, może mieć bardzo istotne znaczenie i konsekwencje dla tego rynku, więc musimy się bardzo bacznie tej inicjatywie przyglądać.
Rada Ministrów słusznie, jak powiedział pan minister, kierunkowo popiera wybór inicjatyw, które zostały zaprezentowane w planie prac Komisji na rok 2026, łącznie z zastrzeżeniem, że szczegółowo będzie się mogła odnieść do nich wtedy, kiedy zostaną zaproponowane konkretne projekty. Jednak już tych kilka inicjatyw, o których mówiłem, wskazuje na to, że musimy mieć bardzo silne baczenie, żeby się nie okazało, że kiedy już one wrócą do nas w skonkretyzowanej formie w postaci projektów, wywoła to znowu ogromną burzę i dyskusję o zasadności naszej obecności w Unii Europejskiej.
Uznaję też, że argument mówiący o tym, że jednolity rynek europejski powinien być głównym źródłem podnoszenia konkurencyjności Unii jako całości i również państw członkowskich, a w szczególności w zakresie usług, bo wydaje mi się, że mamy tu ogromne rezerwy, które nigdy do tej pory nie zostały do końca wykorzystane. Związane jest to też z chronieniem dostępu do własnego rynku.
To, o czym wcześniej wspomniałem, trudno będzie mówić o konkurencyjności unijnej gospodarki, jak nie będziemy mieli dostępu do surowców krytycznych. To jest przedmiot nie tylko troski na poziomie unijnym, ale na naszym podwórku, polskim. Kwestia obronności – tu akurat wszystko jest zgodne z priorytetami naszego rządu. Jak najbardziej, ile się uda dokonać zmian, uproszczeń czy też wspólnych inicjatyw na poziomie europejskim, które pomogą w realizacji tego planu, to wydaje mi się bardzo ważnym elementem.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że dobrze, że Komisja podejmuje kwestię priorytetów legislacyjnych Komisji Europejskiej na kolejny rok, ponieważ już na tym etapie mamy sygnalizację, z jakimi inicjatywami się spotkamy, a nie w momencie, kiedy już projekty zostaną przedłożone do prac zarówno w Parlamencie, jak i w Radzie. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle, za tak wyczerpującą informację. Chciałbym zapytać, czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos? Otwieram dyskusję. Pani poseł Danuta Jazłowiecka, a potem pan poseł Jan Mosiński.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Panie ministrze, ponieważ tytuł „Decydujący moment niezależności Europy” odczytuję również jako podniesienie konkurencyjności Unii Europejskiej na świecie, w skali globalnej, chciałabym zapytać, czy państwo dyskutujecie i czy Unia Europejska, Komisja Europejska ma już jakieś rozwiązania dotyczące ułatwienia wdrażania dyrektyw. Bo z tego, co słyszymy, to jednak brak wystarczającej aktywności Komisji Europejskiej w ocenie wdrażania dyrektyw przez poszczególne państwa członkowskie doprowadza do tego, że tak naprawdę wiele państw członkowskich na bardzo niskim poziomie dokonuje tych wdrożeń i potem okazuje się, że niektóre tematy musimy rozwiązywać rozporządzeniami, żeby ten proces jednak nastąpił.
W związku z tym jeszcze raz, czy Komisja Europejska proponuje jakieś konkretne rozwiązania w ułatwieniu wdrażania dyrektyw i również czy przewiduje usprawnienia procesów certyfikacji? Bardzo często te procesy są wydłużone, kryteria, warunki, które muszą być spełnione, są naprawdę bardzo wysokie i powodują, że różnego rodzaju procesy związane z rozwojem gospodarczym czy z rozwojem społecznym, z wdrażaniem tych dyrektyw, są opóźnione przez te procesy unijne. Mam tu na myśli generalnie znoszenie barier administracyjnych w Unii Europejskiej.
Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję, pani poseł. Proszę pana posła Mosińskiego.
Poseł Jan Mosiński (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący. W nawiązaniu do programu prac Komisji na rok 2026 „Decydujący moment niezależności Europy”, mam pewne wątpliwości, nie tylko ja, jeżeli chodzi o drugi priorytet dotyczący obronności i bezpieczeństwa, a zwłaszcza uproszczenie zamówień w dziedzinie obronności i newralgicznych zamówień w dziedzinie bezpieczeństwa. Otóż, nie tylko na ostatnim szczycie monachijskim dotyczącym bezpieczeństwa pani przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen dość głośno już nawołuje do tego, aby odejść od zasady jednomyślności w sprawach obronnych na rzecz szybszego podejmowania decyzji.
Przypomnę tylko, czy wskażę Wysokiej Komisji, że polityka obronności i bezpieczeństwa wymaga jednomyślności ze strony państw członkowskich. Tutaj polityka zamówień, procedury ich uproszczenia, może podważać tę fundamentalną domenę państw członkowskich, jeżeli chodzi o zakres dotyczący bezpieczeństwa i obronności. Pragnę więc zwrócić uwagę na rezolucję Parlamentu Europejskiego i Rady z marca 2025 roku. Co prawda rezolucja nie jest źródłem prawa, ale jest wskazówką dla Komisji Europejskiej. Zapisano w niej, że należy odchodzić od zasady jednomyślności i ewentualnie nakłonić państwa członkowskie, aby scedowały na Komisję Europejską politykę przetargową, jeżeli chodzi o obronność, o sprzęt wojskowy i tak dalej. Myślę, że każde państwo powinno mieć tę domenę we własnym zakresie. Ta wątpliwość kładzie się cieniem na program pracy Komisji. W związku z powyższym wnoszę, panie przewodniczący, o poddanie tego punktu pod głosowanie. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo, panie pośle. Czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos? Nie widzę. Przekazuję głos panu ministrowi.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Dziękuję bardzo. Odpowiadając na pierwsze pytanie pani poseł, wydaje mi się, że kluczowe odpowiedzi znajdują się w strategii dla rynku wewnętrznego przedstawionej w zeszłym roku, czyli trochę wykraczamy poza zakres naszej dzisiejszej dyskusji. W sensie, wykraczamy poza sam dokument Plan prac Komisji. Tam właśnie, w strategii dla rynku wewnętrznego pojawia się ta koncepcja terrible ten, nazwijmy to – parszywej dziesiątki.
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Panie ministrze, ale kolejnym krokiem po strategii są właśnie plany pracy. Stąd było moje pytanie. Czyli rozumiem, że w planie pracy nie ma punktu związanego z realizacją strategii dotyczącą usuwania barier administracyjnych?
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Odpowiem, już może nie skupiając się, czy jesteśmy w ramach planu pracy Komisji, czy nie. Komisja Europejska rzeczywiście przedstawiła jakiś czas temu strategię dla rynku wewnętrznego, gdzie pojawiła się koncepcja terrible ten, nazwijmy to, parszywej dziesiątki, o której wspomniałem, i ta koncepcja jest tutaj w planie pracy Komisji przypomniana. Komisja mówi o tym, że będzie w sposób bardziej zdeterminowany w tych dziesięciu obszarach śledzić postępy państw członkowskich. Zatem w tym sensie, w tych najważniejszych obszarach, gdzie powstają bariery, Komisja będzie – można to w ten sposób zrozumieć – bardziej aktywna. To nie zawsze oznacza większy nadzór na przykład nad wdrażaniem dyrektyw, bo czasem chodzi o sytuacje, w których państwa członkowskie wprowadzają jakieś bariery dodatkowe, niezależnie od prawa europejskiego. I to nawet nie jest tak, że te bariery muszą być niezgodne z przepisami unijnymi, ale po prostu stanowią dodatkowe bariery.
Natomiast to, o czym pani powiedziała, też powoduje, że na przykład środowiska biznesowe coraz częściej nawołują do tego, i czasem to też się pojawia w naszym stanowisku, żeby zamiast dyrektyw stosować rozporządzenia, bo rozporządzenia w sposób jednolity funkcjonują na całym unijnym rynku. Z perspektywy biznesu, zwłaszcza mniejszych i średnich przedsiębiorstw, dostosowanie się do rozporządzenia jest łatwiejsze, bo robi się to raz, i to obowiązuje już na całym unijnym rynku. Dostosowanie się do dyrektywy, która często jest wdrażana w różny sposób w różnych państwach członkowskich, bywa trudniejsze. Słucham?
Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
A jak łatwe jest dla rządu wdrażanie rozporządzeń?
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Przy rozporządzeniach rząd nie ma wiele do powiedzenia, bo to jest bezpośrednio obowiązujące prawo. W związku z tym my czasem, w przypadku niektórych rozporządzeń, musimy tylko umożliwić ich stosowanie, na przykład wyznaczyć instytucję wiodącą. Ale jak było widać na przykład w przypadku DSA, nie zawsze to jest takie super łatwe. Też może wzbudzać kontrowersje. Natomiast dyrektywy już konkretnie musimy wdrażać i mamy też wtedy większą kontrolę nad procesem implementacyjnym.
Odpowiadając na drugie pytanie, kwestia odejścia od jednomyślności w dziedzinie obronności nie pojawia się w programie prac Komisji. Mogę tylko powiedzieć, że już dzisiaj obowiązują – i to od wielu lat; nie pamiętam, z kiedy są te przepisy, ale sprzed wielu, wielu lat – unijne przepisy o zamówieniach publicznych na rzecz obronności. Zatem nie jest to jakaś nowa sprawa, że takie przepisy są.
Natomiast odnosząc się wprost jeszcze raz do tego, co pan poseł powiedział, kwestia odejścia od jednomyślności nie pojawia się w programie prac Komisji. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo, panie ministrze. Nie widzę więcej zgłoszeń. W związku z tym, że został zgłoszony sprzeciw przez pana posła Mosińskiego, przegłosujemy konkluzję. Proszę o przygotowanie. Dobrze, szanowni państwo, będziemy głosować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację rządu na temat dokumentu o sygnaturze COM(2025) 870 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu.
Kto jest za przyjęciem tej konkluzji? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję.
Głosowały 22 osoby. Za – 14, przeciw – 8. Stwierdzam, że przyjęliśmy konkluzję, którą odczytałem przed chwilą. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt IV.
Przechodzimy do pkt V, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 roku Zmienionego wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (UE, Euratom) 2020/2093 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 COM(2026) 21 wersja ostateczna oraz odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. W tym punkcie rząd jest reprezentowany również przez pana ministra Ignacego Niemczyckiego. Bardzo proszę pana ministra o zabranie głosu.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, po ustaleniach na grudniowej Radzie Europejskiej 14 stycznia Komisja Europejska przedstawiła pakiet dokumentów ustanawiających pożyczkę dla Ukrainy, tak zwany Ukraine Support Loan, w wysokości 90 mld euro na lata 2026–2027. W skład tego pakietu wchodzą trzy akty prawne: rozporządzenie wdrażające wzmocnioną współpracę w sprawie utworzenia Ukraine Support Loan na lata 2026–2027, zmiana rozporządzenia o wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 oraz zmiana rozporządzenia ustanawiającego Ukraine Facility.
Przedmiotem dzisiejszej dyskusji jest rozporządzenie zmieniające rozporządzenie o wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027. Stanowiska do pozostałych dwóch aktów zostały przyjęte przez Komisję 10 lutego. Zmiany w tym rozporządzeniu o wieloletnich ramach finansowych umożliwiają Unii zaciągnięcie pożyczki na rzecz Ukrainy na rynkach kapitałowych i jej gwarancję tak zwanym headroomem budżetowym. Ponadto w swojej propozycji Komisja zawarła przepisy tworzące odrębny instrument, który finansowałby koszty obsługi pożyczki powyżej pułapów WRF-u. Oznaczałoby to nałożenie dodatkowych zobowiązań na państwa członkowskie.
Propozycja ta wzbudziła jednak negatywne reakcje państw członkowskich, w tym Polski, które wskazywały, że rozwiązanie jest niezgodne z ustaleniami liderów z grudnia. Pod naciskiem państw, w tym Polski, rozporządzenie zostało więc zmienione. Finalnie przyjęte przepisy zakładają, że koszty związane z obsługą pożyczki ponoszone będą w pierwszej kolejności z budżetu unijnego w ramach uzgodnionych pułapów wieloletnich ram finansowych. Oznacza to brak dodatkowych zobowiązań finansowych dla państw członkowskich i jest zgodne z ustaleniami podczas grudniowej Rady Europejskiej. Dopiero w ostateczności, po wyczerpaniu wszelkich możliwości finansowania kosztów obsługi pożyczki, uruchomiony może zostać specjalny instrument, który dawałby możliwość pokrycia tych kosztów powyżej pułapów wieloletnich ram finansowych.
Na rozporządzenie zmieniające rozporządzenie o WRF wydał już zgodę Parlament Europejski w głosowaniu 11 lutego. Zmiana tego rozporządzenia wymaga zgody wszystkich państw członkowskich, jednomyślności. A, jak państwo wiecie, w ostatnich dniach premier Węgier, Wiktor Orban, zapowiedział, że mimo wcześniejszej wyrażonej w grudniu zgody na takie rozwiązanie, wycofuje się z tej deklaracji, co uniemożliwia nam dzisiaj przyjęcie na poziomie unijnym tego instrumentu i może w konsekwencji doprowadzić do sytuacji bardzo niebezpiecznej dla Polski, ponieważ może doprowadzić do tego, że z powodu węgierskiego weta Ukraina nie będzie miała dalej pieniędzy na prowadzenie działań obronnych. A to w sposób oczywisty przełoży się na sytuację bezpieczeństwa w Polsce.
W ocenie rządu RP zaproponowane rozwiązania zasługują na poparcie ze względu na pilną potrzebę zapewnienia wsparcia dla Ukrainy. Jest to niezwykle istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa Polski i całej UE. Proszę o przyjęcie informacji.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą jest pan poseł Jarosław Wałęsa. Bardzo proszę, panie pośle, a później otworzę dyskusję.
Poseł Jarosław Wałęsa (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący. Już nie będę powtarzał tego, co zostało powiedziane przed chwileczką. Co jest istotne, to to, że ten instrument ma być uruchamiany poza standardowymi pułapami wydatków WRF-u i będzie on służył wyłącznie finansowaniu kosztów obsługi zadłużenia czy zarządzania płynnością. To finansowanie opiera się na tak zwanej wzmocnionej współpracy. Warto podkreślić, że dzięki temu rozwiązaniu gwarancje budżetowe nie będą obciążać ani Czech, ani Słowacji, ani Węgier, które nie biorą udziału w tym mechanizmie.
Dla Polski istotną informacją jest to, że w roku 2027 koszty odsetkowe mają być pokrywane w ramach standardowej procedury budżetowej, więc zmiana nie generuje natychmiastowych skutków finansowych ponad to, co już zaplanowano.
Ten projekt jest postrzegany pozytywnie i przez Radę Ministrów, i przez nasze Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Wydaje mi się, że musimy popierać to ustanowienie gwarancji dla Ukrainy, traktując to jako nowy instrument, ale również jako tak zwany backstop, czyli opcję awaryjną. Preferujemy, aby koszty obsługi długu były pokrywane z oszczędności budżetowych lub odsetek od zamrożonych aktywów rosyjskich. Wszyscy wiemy, jak to się skończyło, i teraz mamy ten problem z Węgrami. Może nie od dziś, ale to też jest realne zagrożenie dla całego instrumentu. Jeśli ten instrument zostanie uruchomiony, polski udział w finansowaniu odsetek wyniesie około 5,3%.
Czyli, podsumowując, ten projekt jest prawidłowy pod względem prawnym i zasługuje na nasze poparcie, szczególnie w kontekście wczorajszej rocznicy wybuchu tej agresji. Musimy robić wszystko, żeby pomagać Ukrainie w każdy możliwy sposób. Tak że zachęcam do głosowania na „tak”.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Bardzo proszę, pan poseł Sebastian Kaleta.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Jeśli nie ma innych głosów w dyskusji, to ja powiem, że z racji na to, że tematyka jest bardzo skomplikowana, dobrze byłoby, gdybyśmy w tej sprawie mieli rzeczywiście wspólne stanowisko. Doniosłość tego instrumentu i jego znaczenie dla systemu bezpieczeństwa całego regionu jest dosyć duże. Do tego mam pytanie techniczne, takie trzy krótkie pytania do pana ministra, bo nie wszystko jest jasne z dokumentu. Panie ministrze, czy ta zmiana WRF-u będzie głosowana jednomyślnie, czy tutaj jest upoważnienie do przejścia na większość kwalifikowaną?
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Mówiłem już o tym, panie pośle. Zmiana WRF-u zawsze wymaga jednomyślności.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Pytam, czy wymaga wyjściowo, natomiast nie wiedziałem, czy zastosowano kładkę do upoważnienia do przyjęcia, ale rozumiem, że nie. Dobrze, dziękuję. I teraz mam pytanie o kwestię emitenta i wierzyciela w tej pożyczce, bo tutaj sporem jest to, żeby państwa członkowskie nie były bezpośrednio wierzycielem i emitentem. Jak rozumiem, Unia Europejska jest i emitentem, i wierzycielem wobec Ukrainy, tak?
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Tak, ale jeszcze zastrzegę, że potwierdzę to na piśmie. Natomiast według mojej najlepszej wiedzy – tak.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Tak. I teraz proponujemy, żeby gwarancje z tej emisji rozszerzyć w ramach rozszerzonej współpracy do WRF-u, który dlatego jest zmieniany. Natomiast, jak rozumiem, limit tej emisji mieści się w limicie z decyzji o zasobach własnych, prawda? Super.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Tak, w headroomie.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Dobrze. Bo ja zadałem pytanie w trybie interpelacji o to, czy decyzja ta będzie ratyfikowana przez polski parlament. Dostałem odpowiedź z Ministerstwa Spraw Zagranicznych, że nie będzie ratyfikowana z uwagi na to, że jest aktualna decyzja o zasobach własnych. Ona nie będzie zmieniana. Pan potwierdza, że tak. No dobrze. To w takim razie proszę mi wyjaśnić, jak to się ma do brzmienia decyzji o zasobach własnych art. 5 ust. 1, że wyłącznie w celu zaradzenia skutkom kryzysu związanego z COVID-19 poprzez zastosowanie rozporządzenia Rady ustanawiającego instrument Unii Europejskiej na rzecz odbudowy i zawartych w nim przepisów sektorowych, Unia Europejska może zaciągać zobowiązania w ramach tej aktualnej decyzji o zasobach własnych. Polski Sejm bowiem ratyfikował decyzję o zasobach własnych i zgodził się na limity pożyczkowe w wysokości do 750 mld euro w aktualnej perspektywie przez Unię Europejską, ale wyłącznie na instrument związany z COVID-19. Jak w związku z powyższym przedmiotowa pożyczka mieści się w tej delegacji, zgodzie Polski na aktualny unijny budżet, panie ministrze?
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Chciałbym usłyszeć odpowiedź i skonkluduję, czy będzie wniosek, czy nie.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dobrze, panie ministrze, bardzo proszę. Jeżeli pan minister wyrazi taką wolę, to jasne.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Dziękuję, panie pośle. Muszę powiedzieć, że jestem zaskoczony tak precyzyjnym pytaniem, zwłaszcza że wcześniej prowadziliśmy, jak sam pan zauważył, korespondencję i rzeczy wymagające takiej precyzji, uważam, najlepiej załatwiać na piśmie. Wtedy pan poseł może się na takie pismo powołać, tak jak teraz pan robi. Zachęcam więc, żeby korzystać z tego rozwiązania.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Panie ministrze, ja już skorzystałem.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Z przyjemnością odpowiem na pytanie pana posła.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Panie ministrze, ja przywołałem swoje pytanie w drodze interpelacji, przywołałem również odpowiedź, jak również odpowiedział pan na kilka pytań, które jasno wskazują, że nie ma związków pomiędzy pożyczką dla Ukrainy, bardzo być może potrzebną w tych warunkach. Natomiast jesteśmy państwem prawa i Unia Europejska jest ustanowiona na podstawie traktatów w ramach szacunku dla prawa. Mówimy o potężnej kwocie zobowiązań finansowych, 90 mld euro, i mówimy również o tym, że traktaty wymagają, po pierwsze, żeby decyzja o zasobach własnych była ratyfikowana przez państwa członkowskie.
Po drugie, polska konstytucja wymaga, że każde zobowiązanie Polski związane z prawem międzynarodowym wymaga ratyfikacji przez Sejm. Właśnie z powodu tego przepisu konstytucji decyzja o zasobach własnych jest ratyfikowana przez polski Sejm. Polski Sejm, polski parlament, prezydent ratyfikowali wspólnie te decyzje, kiedy był fundusz na rzecz COVID.
W związku z powyższym potwierdził pan, że po pierwsze, MSZ, rząd, narusza polską konstytucję, nie przedstawiając tej propozycji do ratyfikacji polskiemu parlamentowi, ponieważ niezależnie od interpretacji… Już pomijam fakt, że wzmocnioną współpracę przenosi się do WRF-u, to w ogóle nie ma nic wspólnego z traktatami. Ale to, że Unia Europejska łamie prawo, to jest dla mnie wiadome. To jest standard. Natomiast w polskim parlamencie musimy szanować polską konstytucję. W związku z powyższym, panie ministrze, mam pytanie: dlaczego rząd nie wnioskuje o ratyfikację tego instrumentu w sytuacji, gdy takiego celu nie przewiduje aktualna decyzja o zasobach własnych?
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle. Czy ktoś chciałby jeszcze zabrać głos?
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
To jest ostatnie pytanie i będzie potem pewien wniosek.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Jasne.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Jako że pan minister nie potrafi odpowiedzieć na to pytanie, składam wniosek, oczywiście, o odrzucenie tej informacji.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Ale dajmy panu ministrowi odpowiedzieć. Panie pośle, przepraszam. Dajmy odpowiedzieć panu ministrowi. Czy ktoś chciałby jeszcze zabrać głos przed odpowiedzią pana ministra? Nie widzę. Panie ministrze, bardzo proszę.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Bardzo dziękuję. Bardzo mnie cieszy, że pan poseł Kaleta przypomina nam o zasadach państwa prawa i zasadach praworządności. Bardzo dziękuję. Naprawdę wywołuje to moją – i myślę, że nie tylko moją – dużą radość. Zatem, jeżeli chodzi o zasady działania decyzji o zasobach własnych, to w dużym uproszczeniu możemy mówić o dwóch tak zwanych headroomach, czyli przestrzeni między zaplanowanymi wydatkami a pułapem pieniędzy, którymi może dysponować Unia Europejska. I rzeczywiście jeden z tych headroomów, ten, który pan poseł przywołał, dotyczy działań ekstraordynaryjnych związanych z pandemią COVID.
Natomiast niezależnie od tego funkcjonuje taki, nazwijmy to, standardowy headroom, ta różnica między poziomem wydatków a poziomem z decyzji o zasobach własnych, która jest potencjalnie do wykorzystania przez Unię Europejską. Nie wymaga to, jak sam pan poseł zauważył, zmiany decyzji o zasobach własnych. W związku z tym nie wymaga też ratyfikacji. Uważam, że w mojej odpowiedzi na pana interpelację dość jasno to wyłożyłem.
Natomiast jeżeli chce pan poseł jeszcze raz prosić o bardziej szczegółowe prawne wytłumaczenie, to chętnie to zrobię. Natomiast nieprawdą jest to, co pan poseł powiedział, że rząd zgadza się na łamanie polskich przepisów czy unijnych traktatów. Niczego takiego nie powiedziałem i nie potwierdzam tego.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję bardzo, panie ministrze. Proszę bardzo, panie pośle.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Dziękuję, panie ministrze. To nie pan podpisywał tę odpowiedź, zaznaczę. Natomiast rozumiem, że pan rozwinie. Ja zwracam uwagę, panie ministrze, na kwestię, że to, co Unia może wyemitować jako obligacje, jaki dług może zaciągnąć, niezależnie od tego, czy to jest w WRF-ie, czy nie, określa decyzja o zasobach własnych, która jasno wskazuje na cel emisji. I cel emisji jest na Fundusz Odbudowy. Po pana mowie ciała widzę, że niestety…
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Panie pośle, proszę nie oceniać mojej mowy ciała, dobrze? Dziękuję bardzo.
Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Niestety, tego się obawialiście, że to kiedyś, prędzej czy później, zostanie poruszone, ale fakty są takie, że Unia Europejska w obecnym instrumentarium budżetowym nie może wyemitować pożyczki dla Ukrainy z funduszu covidowego. Musiałaby zostać zmieniona decyzja o zasobach własnych i musiałaby być ratyfikowana przez państwa członkowskie. Ponieważ Unia Europejska chce pominąć prawo weta i spodziewa się trudności przy ratyfikacji, łamie traktaty. Na to chciałem zwrócić uwagę i proszę o bardziej precyzyjne odpowiedzi na moje interpelacje w przyszłości. Bardzo panu dziękuję.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle. Panie pośle, czy podtrzymuje pan wniosek o odrzucenie tego dokumentu? Podtrzymuje pan? OK. Panie ministrze, czy chciałby się pan jeszcze odnieść, czy już kończymy? Kończymy. Dobrze, nie widzę więcej zgłoszeń. Będziemy, szanowni państwo, głosować. Proszę przygotować się do głosowania.
Szanowni państwo, będziemy głosować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokument sygnaturze COM(2026) 21 wersja ostateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Bardzo dziękuję.
Głosowało 17 osób, za – 11, przeciw – 6. Stwierdzam, że przyjęliśmy konkluzję, którą przed chwilą odczytałem. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt V. Dziękuję, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MSZ Ignacy Niemczycki:
Dziękuję.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Przechodzimy do pkt VI, czyli rozpatrzenia w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 roku informacji o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady do Spraw Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów, które odbędzie się w dniu 9 marca 2026 roku w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach. Tym razem rząd reprezentuje pan minister Sebastian Gajewski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji.
Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski:
Bardzo dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, chciałbym przedstawić informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych Unii Europejskiej na planowanym na 9 marca 2026 roku posiedzeniu Rady do Spraw Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów, czyli Rady Unii Europejskiej w formacie EPSCO.
W tej chwili nie została nam przekazana lista projektów przewidzianych do przyjęcia bez dyskusji w ramach tak zwanej listy punktów A, w związku z czym w tej chwili na posiedzeniu Rady EPSCO 9 marca jedyny projekt aktu legislacyjnego, który będzie rozpatrywany, który będzie dyskutowany, to w sprawach różnych wniosek legislacyjny Komisji obejmujący rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniające rozporządzenie w odniesieniu do wsparcia pracowników stojących w obliczu nieuchronnego zwolnienia w przedsiębiorstwach będących w trakcie restrukturyzacji.
Z informacji, które mamy, wynika, że w tym punkcie porządku obrad zostanie przedstawiona informacja prezydencji, która w szczególności będzie obejmować informację o przebiegu trilogu i przyjętym stanowisku Parlamentu Europejskiego. Nie jest przewidziana dyskusja ani prezentacja stanowisk poszczególnych państw członkowskich w tym punkcie.
Stanowisko zostało przedstawione na poprzednim posiedzeniu Rady EPSCO na podstawie stanowiska rządu, które było prezentowane Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Jeżeli wywiązałaby się dyskusja, to w duchu stanowiska rządu będziemy zwracać uwagę, że powinniśmy unikać rozwiązań komplikujących proces ubiegania się o wsparcie z Funduszu EFG i że warto jest dążyć do objęcia wsparciem pracowników podwykonawcy z innego państwa członkowskiego niż główne przedsiębiorstwo.
Wskazać jednak należy, że ten wniosek legislacyjny z polskiego punktu widzenia ma bardzo ograniczone znaczenie ze względu na fakt, że zarówno w bieżącym okresie programowania, jak i w okresie poprzednim Polska nie brała udziału w tym Funduszu, to znaczy, nie realizowała żadnego projektu z tego Funduszu. Fundusz ma zostać zamknięty w 2027 roku, w związku z czym nawet w przypadku, w którym ten wniosek legislacyjny ostatecznie zostałby przyjęty, to jego faktyczny czas obowiązywania będzie krótki i raczej nie będzie dotyczył Polski, ponieważ, tak jak wskazałem, my w bieżącym okresie programowania z tego Funduszu EFG nie korzystamy. Dziękuję.
Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Czy są jakieś głosy? Nie widzę. Dziękuję serdecznie. Chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady do Spraw Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów, które odbędzie się w dniu 9 marca 2026 roku, w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach. Czy jest przeciw? Nie słyszę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt VI.
Informuję, że na tym porządek dzienny został wyczerpany. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony w sekretariacie Komisji. Zamykam posiedzenie Komisji.