Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Marka Krząkały (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, zrealizowała następujący porządek obrad:

I.  informację o dokumentach, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag: (COM(2026) 366, 367, 369, 374, 375, 376, 377, 378, 379, 406, 432, 433, 434, 435 (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej); C(2026) 4639, 4721, 4960, JOIN(2026) 16, COM(2026) 349, 351, 353, 361, 362, 363, 364, 368, 371, 373, 387, 577, 615, 900 (art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.),

II.  w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia UE na rzecz odpornych, prosperujących i przyjaznych do życia społeczności nadbrzeżnych (COM(2026) 530 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego stanowisko rządu,

III.  w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia UE na rzecz wysp (COM(2026) 520 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego stanowisko rządu,

IV.  w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram dotyczących środków na rzecz wzmocnienia unijnego ekosystemu półprzewodników, uchylającego rozporządzenie (UE) 2023/1781 (akt w sprawie czipów 2.0) (COM(2026) 504 wersja ostateczna) i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP,

V.  w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie zawarcia Porozumienia w spawie handlu elektronicznego (COM(2026) 356 wersja ostateczna) i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP,

VI.  w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie pakietu energetycznego dla obywateli (COM(2026) 115 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego stanowisko rządu,

VII.  w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: AccelerateEU – unia energetyczna. Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom (COM(2026) 370 wersja ostateczna) i odnoszące się do niego stanowisko rządu.

W posiedzeniu udział wzięli: Arkadiusz Marchewka sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Jacek Karnowski sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej wraz ze współpracownikami, Michał Baranowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii wraz ze współpracownikami, Konrad Wojnarowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Joanna Heger –  z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej, Bartosz Pawłowski – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Ocen Skutków Regulacji, Kamilla Kurczewska i Katarzyna Zawalińska – specjaliści ds. systemu gospodarczego z BEOS, Daniela Kupis – specjalista ds. komparatystycznych z BEOS.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dzień dobry państwu. Witam wszystkich po wakacyjnej przerwie. Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Stwierdzam kworum. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji do Spraw Unii Europejskiej, panów ministrów, a także towarzyszące im osoby.

Przechodzimy do rozpatrzenia pkt I, czyli informacji dokumentach Unii Europejskiej, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to następujące dokumenty: w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej dokumenty: COM(2026) 366, 367, 369, 374, 375, 376, 377, 378, 379, 406, 432, 433, 434, 435, w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. C(2026) 4639, 4721, 4960, JOIN(2026) 16, COM(2026) 349, 351, 353, 361, 362, 363, 364, 368, 371, 373, 387, 577, 615, 900. Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić jakieś uwagi, czy też zgodnie z wnioskiem prezydium możemy je przyjąć bez rozpatrywania przez Komisję? Sprzeciwu nie słyszę. Dziękuję za potwierdzenie. Stwierdzam, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.

Prosiłbym dzisiaj o dyscyplinę. Mamy tylko półtorej godziny na salę. Przechodzimy do rozpatrzenia pkt II, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia Unii Europejskiej na rzecz odpornych, prosperujących i przyjaznych do życia społeczności nadbrzeżnych COM(2026) 530 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Rząd reprezentuje pan minister Arkadiusz Marchewka, sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury. Panie ministrze, bardzo proszę o przedstawienie stanowiska.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka:
Dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, przedstawię teraz stanowisko dotyczące komunikatu dotyczącego strategii Unii Europejskiej na rzecz odpornych, prosperujących i przyjaznych do życia społeczności nadbrzeżnych. Generalnie ujmując, komunikat ma charakter ramowy i kierunkowy, bo opisuje wyzwania i szanse stojące przed społecznościami nadbrzeżnymi Unii Europejskiej. Strategia jest dokumentem pozalegislacyjnym. Nie skutkuje koniecznością wprowadzenia zmian legislacyjnych na poziomie krajowym ani nie wywołuje konsekwencji o charakterze finansowym.

Ta strategia jest inicjatywą mającą na celu wspieranie odporności gospodarczej, społecznej i środowiskowej europejskich regionów nadbrzeżnych, które mierzą się ze szczególnymi wyzwaniami, takimi jak zmiany klimatu, nierównomierny rozwój turystyki czy spadek liczby ludności.

W tym aspekcie Komisja wskazała trzy strategiczne cele komunikatu, którymi są: po pierwsze dobrobyt. Chodzi o inwestowanie w zróżnicowaną i zrównoważoną niebieską gospodarkę oraz zapewnienie lokalnych korzyści z niej płynących przy wsparciu innowacji i nowych zrównoważonych modeli biznesowych. Po drugie odporność, czyli dostosowanie się do rosnącego ryzyka związanego ze zmianą klimatu i innych zagrożeń środowiskowych, gospodarczych, społecznych oraz związanych z bezpieczeństwem, przy jednoczesnym przyczynianiu się do dekarbonizacji zrównoważonych praktyk i redukcji emisji gazów cieplarnianych w ramach działalności przybrzeżnej i morskiej. I po trzecie, tworzenie miejsc przyjaznych do życia, czyli tworzenie atrakcyjnych i tętniących życiem miejsc, w których ludzie mogą żyć, pracować, spędzać wolny czas oraz w których kultura, dziedzictwo i lokalna tożsamość związana z morzem mogą się rozwijać.

Do każdego z tych celów zostały przypisane tak zwane działania przewodnie, które Komisja zamierza realizować w następnych latach. Głównie są to działania o charakterze wspierającym i promocyjnym. Należy tu więc zwrócić uwagę na to, że strategia kładzie nacisk na rozwiązania dostosowane do indywidualnych potrzeb oraz inicjatywy na szczeblu lokalnym uwzględniające różnorodność społeczności nadbrzeżnych.

Teraz przejdę do kwestii związanych ze stanowiskiem rządu. W stanowisku rządu została wyrażona pozytywna ocena dla komunikatu oraz doceniono skoordynowane podejście Komisji Europejskiej wobec społeczności nadbrzeżnych. Rząd wyraził także akceptację dla celów i filarów wsparcia dla społeczności nadbrzeżnych oraz pozytywnie ocenił inicjatywy sprzyjające ożywieniu i dywersyfikacji tradycyjnych sektorów niebieskiej gospodarki oraz położenie nacisku na nowe modele biznesowe, wiedzę o morzu oraz innowacje. W stanowisku wskazano, że w opinii rządu jednym z najbardziej istotnych elementów budujących europejską społeczność lokalną i sieć powiązań są porty morskie. Podkreślono, że porty stanowią fundament bezpieczeństwa i rozwoju gospodarczego Europy.

Ponadto w stanowisku rządu doceniono inicjatywy postulujące podjęcie działań mających na celu minimalizowanie stopnia degradacji środowiska przybrzeżnego i morskiego oraz redukcję poziomu zanieczyszczeń. Rząd poparł również działania mające na celu odbudowę ekosystemów przybrzeżnych i morskich.

W stanowisku zwrócono szczególną uwagę na ochronę i odporność krytycznej infrastruktury morskiej i przybrzeżnej w obecnej sytuacji geopolitycznej, więc biorąc pod uwagę nasilone działania hybrydowe i dezinformacyjne, których skutki szczególnie dotkliwie dotykają regionu Morza Bałtyckiego, część strategii podkreślająca znaczenie bezpieczeństwa i odporności społeczności nadbrzeżnych jest szczególnie istotna dla Polski.

Jeśli chodzi o kwestie związane z konsultacjami społecznymi, to zostało to stanowisko przesłane do oceny zarówno portom o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej, czyli Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście oraz mniejszym portom, a także samorządom lokalnym. Wszystkie uwagi, które zostały przesłane do Ministerstwa Infrastruktury, zostały uwzględnione i przekazane w tym stanowisku. Pełną treść stanowiska przekazaliśmy państwu. Jest ona dostępna w materiałach, które państwo otrzymaliście. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Kacper Płażyński. Panie pośle, jest pan obecny? Proszę o zabranie głosu.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący. Panie i panowie posłowie, panie ministrze, komunikat w bardzo wielu obszarach pokrywa się z tym, z czym już wcześniej mieliśmy do czynienia, jeżeli chodzi o ten typ dokumentów w zakresie działalności, chociażby portowej. To jest trochę kopiuj–wklej priorytetów, na które Komisja Europejska chce stawiać, jeżeli chodzi o kwestię finansowania różnych inwestycji. Podobne zawarte były w komunikacie z wiosny tego roku, odnośnie do strategii portowej Unii Europejskiej i w zakresie szerszego wspierania inicjatyw infrastrukturalnych o charakterze dual use i kwestii pogłębiania bezpieczeństwa, w szczególności bezpieczeństwa państw położonych nad Morzem Bałtyckim. Taki sposób myślenia Komisji zasługuje na aprobatę i to oczywiście trzeba popierać. Należy tu zresztą zauważyć, że w ostatnich miesiącach, bo nie latach, ale może w ostatnim roku pod wpływem presji rosyjskiej, też na Bałtyku, po licznych incydentach czy sobotażach rzeczywiście znacząco wzrosło zrozumienie dla tej kategorii infrastruktury nadbrzeżnej czy morskiej i jego kluczowego znaczenia dla naszego bezpieczeństwa. W dużej mierze ten komunikat jest o tym.

Ale w komunikacie znalazły się też elementy, których popierać nie mogę. Niestety z przykrością zauważam, że stanowisko rządu nie pokrywa się z moim sposobem myślenia o tych sprawach. To znaczy, jak pan minister już zauważył na wstępnie swojej wypowiedzi, między innymi w stanowisku rząd popiera, jak to zostało ujęte, dalszą dekarbonizację Unii Europejskiej. Już wielokrotnie państwu wyjaśniałem i wspominałem, wspierając się twardymi danymi, jak wygląda sytuacja podmiotów gospodarczych, szczególnie energochłonnych, ale też konkurencja z najpotężniejszym graczem, jeżeli chodzi o kwestie rozwoju energetyki, tak zwanej odnawialnej i też surowcowej, jaką są Chiny. Tego popierać nie możemy, bo to jest niezgodne z zdrowym rozsądkiem, polskim interesem, a szerzej – interesem innych państw Unii Europejskiej.

Zresztą, tak na marginesie, drodzy państwo, wczoraj norweski fundusz monetarny czy jak ta instytucja się nazywa, wydał taki szerszy artykuł, esej o tym, że Niemcy planują otworzyć nowe elektrownie węglowe, aby zbić ceny energii elektrycznej w tym kraju. Ale to tak na marginesie.

Drodzy państwo, mimo że to jest komunikat Komisji i w związku z tym nie ma twardej wagi legislacyjnej, ale z uwagi na to, że dotyczy bardzo ważnych kwestii, i z uwagi na to, że na takich komunikatach buduje się potem strategie Komisji Europejskiej w zakresie tego, jakie projekty finansować w wieloletniej perspektywie finansowej, a jakich nie finansować, to pozwolicie państwo, że przeczytam projekt opinii, w którą zostaliście już państwo zaopatrzeni. Chciałbym, żeby ten projekt opinii został poddany, panie przewodniczący, pod głosowanie.

Projekt opinii do stanowiska rządu do tego dokumentu: „Komisja do Spraw Unii Europejskiej po rozpatrzeniu Komunikatu Komisji Europejskiej COM(2026) 513 final oraz informacji Rady Ministrów dotyczącej tego dokumentu co do zasady popiera stanowisko Rady Ministrów, w szczególności w zakresie potrzeby wzmocnienia bezpieczeństwa i odporności obszarów nadbrzeżnych, ochrony infrastruktury krytycznej, rozwoju portów morskich, żeglugi, przemysłów morskich oraz zapewnienia państwom członkowskim możliwie szerokiej elastyczności w programowaniu i wykorzystywaniu środków europejskich.

Komisja podziela stanowisko Rady Ministrów, zgodnie z którym porty morskie stanowią kluczowe ogniwo europejskich łańcuchów logistycznych oraz jeden z fundamentów bezpieczeństwa rozwoju gospodarczego Europy. Za szczególnie istotne dla Polski Komisja uznaje także zwiększenie odporności infrastruktury na zagrożenia hybrydowe oraz…”.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Panie pośle, bardzo przepraszam, pan czyta projekt opinii. Posłowie go właśnie przed chwilą otrzymali i mają go przed sobą. Tak że proponuję, żeby pan tylko streścił, a nie czytał całości.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Ale będziemy go głosować, to jak pan przewodniczący sobie życzy? Żebym go nie przeczytał? Czy posłowie mają głosować nad dokumentem, z którym siłą rzeczy nie mieli możliwości się zapoznać? Bo nikt nie miał czasu go przeczytać. Chyba będzie szybciej, jak ja przeczytam i proszę mi więcej nie przerywać, panie przewodniczący.

„Za szczególnie istotne dla Polski Komisja uznaje także zwiększenie odporności infrastruktury na zagrożenie hybrydowe oraz skierowanie odpowiedniego wsparcia dla obszarów nadbrzeżnych położonych na zewnętrznej granicy Unii Europejskiej. Jednocześnie Komisja nie podziela stanowiska Rady Ministrów w części, w której pozytywnie oceniany został kierunek polityki Komisji Europejskiej zmierzający do dalszego ograniczania emisji dwutlenku węgla poprzez rozwijanie kolejnych instrumentów regulacyjnych, certyfikacyjnych i ekonomicznych obciążających gospodarkę. Komisja stoi na stanowisku, że dalsza polityka klimatyczna Unii Europejskiej powinna zostać poddana zasadniczej rewizji z punktu widzenia jej wpływu na konkurencyjność gospodarki, cen energii, poziom inwestycji przemysłowych, miejsca pracy oraz bezpieczeństw gospodarcze państw członkowskich.

Pkt 1. Sprzeciw wobec rozbudowy systemu certyfikacji węglowej. Komisja wyraża sprzeciw wobec stworzenia kolejnych mechanizmów certyfikacji oraz obrotu jednostkami odnoszącymi się do emisji lub pochłaniania dwutlenku węgla, w tym rozwijania systemu tak zwanego niebieskiego węgla”. I do tego fragmentu, panie ministrze, nie wiedzieć czemu, bo wydaje mi się, że to jest jeden z kluczowych fragmentów tego komunikatu, państwo w ogóle się nie odnosicie. „Komunikat Komisji Europejskiej przewiduje opracowanie metodologii certyfikacji ekosystemów niebieskiego węgla, co stanowi element szerszego procesu tworzenia mechanizmów przypisujących wartość ekonomiczną pochłanianiu CO₂ przez ekosystemy przybrzeżne i morskie. Komisja do Spraw Unii Europejskiej uważa, że tworzenie kolejnych systemów zielonej i błękitnej certyfikacji może prowadzić do dalszego komplikowania otoczenia regulacyjnego przedsiębiorstw, zwiększenia kosztów raportowania oraz powstawania nowych obciążeń pośrednich dla gospodarki. Komisja opowiada się zatem przeciwko dalszemu tworzeniu mechanizmów, które w przyszłości mogłyby prowadzić do powstawania nowych rynków, jednostek, certyfikatów lub opłat klimatycznych.

Pkt 2. Konieczność odejścia od dalszej rozbudowy systemu ETS. Komisja stoi na stanowisku, że odpowiedzią Unii Europejskiej na pogarszającą się konkurencyjność przemysłu europejskiego nie powinna być dalsza rozbudowa systemu handlu uprawnieniami do emisji. Komisja opowiada się za podjęciem działań zmierzających do rezygnacji z systemu EU ETS, a nie za rozszerzaniem jego zakresu ani stworzeniem kolejnych instrumentów ekonomicznych opartych na analogicznej zasadzie obciążania emisji dwutlenku węgla. Dotychczasowa konstrukcja polityki klimatycznej powoduje bowiem, że koszt emisji staje się jednym z istotnych elementów kosztowych europejskiego przemysłu i energetyki. Komisja uważa, że dalsze zwiększenie tych kosztów może ograniczać zdolność przedsiębiorstw europejskich do konkurowania na rynkach światowych.

Pkt 3. Konkurencyjność i miejsca pracy powinny mieć pierwszeństwo. Komisja nie podziela założenia, że dalsze zaostrzenie polityki redukcji emisji CO₂ pozostaje neutralne dla europejskiej gospodarki. Przeciwnie, Komisja ocenia, że utrzymywanie trwałej różnicy kosztów regulacyjnych i energetycznych pomiędzy przedsiębiorstwami funkcjonującymi w Unii Europejskiej a przedsiębiorstwami działającymi w innych częściach świata może pogarszać konkurencyjność europejskiego przemysłu, prowadzić do przenoszenia produkcji poza Unię Europejską, powodować likwidację miejsc pracy w sektorach energochłonnych, ograniczać możliwość inwestowania i modernizacji przedsiębiorstw, zwiększać uzależnienie Unii od importu produktów przemysłowych, surowców krytycznych, komponentów oraz technologii.

Pkt 4. Bezpieczeństwo strategiczne zależność od Chin. Komisja uważa, że europejska polityka klimatyczna musi być oceniana również z punktu widzenia bezpieczeństwa strategicznego. Polityka prowadząca do ograniczenia własnych zdolności produkcyjnych, przy jednoczesnym zwiększaniu zapotrzebowania na importowane urządzenia, komponenty, surowce oraz technologie może pogłębić zależność gospodarki Unii Europejskiej od państw trzecich, w szczególności Chińskiej Republiki Ludowej. Komisja stoi na stanowisku, że polityka prowadząca do deindustrializacji Europy, przy jednoczesnym przenoszeniu produkcji i związanych z nią emisji poza granice Unii, nie może być uznawana za politykę wzmacniającą strategiczną autonomię Unii Europejskiej. Celem polityki europejskiej powinno być odbudowywanie zdolności przemysłowych, technologicznych i energetycznych państw członkowskich, wzmacnianie europejskich łańcuchów dostaw oraz ograniczanie zależności od podmiotów zewnętrznych.

Pkt 5. Ochrona środowiska bez tworzenia nowych obciążeń klimatycznych. Komisja popiera działania dotyczące rzeczywistej ochrony mórz i wybrzeża, w szczególności ograniczenia zanieczyszczeń, ochrony infrastruktury krytycznej, bezpieczeństwo żeglugi, ochronę przeciwpowodziową, przeciwdziałanie Rosji oraz racjonalną odbudowę ekosystemów. Jednocześnie Komisja sprzeciwia się automatycznemu wiązaniu tych działań z tworzeniem nowych mechanizmów certyfikacji CO₂, handlu jednostkami węglowymi lub dodatkowych obciążeń klimatycznych. Ochrona środowiska morskiego powinna być prowadzona przede wszystkim przy wykorzystaniu instrumentów inwestycyjnych, technologicznych i infrastrukturalnych, a nie poprzez tworzenie nowych systemów opłat, certyfikacji.

Pkt 6. Konkluzja. Komisja do Spraw Unii Europejskiej popiera stanowisko Rady Ministrów do komunikatu z powyższymi zastrzeżeniami. Komisja w szczególności oczekuje od Rady Ministrów, aby w toku dalszych prac na forum Unii Europejskiej: sprzeciwiała się dalszej rozbudowie systemów zielonej i błękitnej certyfikacji związanej z CO₂; sprzeciwiała się tworzeniu nowych opłat i mechanizmów parafiskalnych wynikających z polityki klimatycznej; podejmowała działania na rzecz odejścia od systemu EU ETS zamiast jego dalszego rozszerzania; uzależniała poparcie dla przyszłych inicjatyw klimatycznych od pełnej analizy ich wpływu na konkurencyjność, miejsca pracy, ceny energii i bezpieczeństwo przemysłowe Unii; zabiegała o nadrzędne traktowanie bezpieczeństwa gospodarczego i strategicznej autonomii Europy, w tym ograniczenia zależności od importu technologii, komponentów i produktów przemysłowych z Chińskiej Republiki Ludowej.

Komisja uznaje, że polityka klimatyczna Unii Europejskiej musi służyć rozwojowi gospodarczemu i bezpieczeństwu obywateli państw członkowskich, a nie prowadzić do trwałego osłabienia europejskiego przemysłu i przenoszenia jego zdolności produkcyjnych poza Unię Europejską”.

Jeżeli macie państwo jakiekolwiek wątpliwości co do treści tej opinii…

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
…to jestem do państwa dyspozycji. Bardzo gorąco proszę…

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Otwieram dyskusję. Kto z pań i panów…

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
…o poparcie tego projektu.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
…posłów chce zabrać głos? Widzę, że…

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący, i proszę mi na przyszłość przerywać.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
…zgłasza się do głosu pani posłanka Danuta Jazłowiecka i pan poseł Szymon Szynkowski vel Sęk. Czy jeszcze ktoś się zgłasza? Nie widzę. Zamykam listę mówców. Potem jeszcze o zabranie głosu poproszę pana ministra Arkadiusza Marchewkę. Proszę bardzo, pani poseł.

Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Panie pośle, w swoim projekcie opinii pisze pan, że obawia się pan, że Komisja do Spraw Unii Europejskiej stworzy kolejne systemy zielonej i błękitnej certyfikacji i że ten proces może prowadzić do dalszego komplikowania otoczenia regulacyjnego przedsiębiorstw, zwiększania kosztów raportowania oraz powstawania nowych obciążeń pośrednich dla gospodarki.

Pan mieszka na Pomorzu, z tego, co wiem. Przyznam się, że jestem zdumiona, że jest pan przeciwny temu, by właśnie dzięki transformacji energetycznej w niedalekiej przyszłości statki podłączane były do prądu z lądu, tym samym drastycznie obniżyły hałas i smog w miejscowościach nadmorskich. Zdumiona jestem, że przeszkadzać będzie panu propozycja Komisji Europejskiej, by zamiast betonowych falochronów odtwarzać naturalne wydmy podwodne, łąki oraz lasy namorzynowe, które w sposób naturalny będą hamowały niszczycielską siłę morza.

Naprawdę, jest pan osobą dużo młodszą ode mnie i to, jak pan potwornie chce zatrzymać rozwój Polski, jest dla mnie kompletnie niezrozumiałe. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. O zabranie głosu…

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Panie przewodniczący, będę miał możliwość się odnieść?

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
…proszę posła Szymona Szynkowskiego vel Sęka. Bardzo proszę.

Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk (RozwojPlus):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Posłowie klubu RozwojPlus poprą zaproponowaną opinię i chciałbym też zachęcić wszystkich pozostałych posłów do rozważenia poparcia tej opinii, ponieważ ona jest racjonalna, wyważona, podnosi argumenty, które są zasadne w kontekście wątpliwości, które przecież deklaratywnie podzielają również posłowie innych klubów, dotyczące wchodzenia głębiej w system ETS, który dzisiaj jest zabójczy dla gospodarek wielu europejskich krajów, także dla polskiej gospodarki. Nie ma to nic wspólnego z jakimś blokowaniem – jak pani poseł powiedziała – transformacji energetycznej. My jesteśmy zwolennikami transformacji energetycznej, ale zachodzącej w sposób ewolucyjny, a nie rewolucyjny. Taki, gdzie później przemysł, ale także finalnie konsumenci ponoszą ogromne koszty wprowadzania w sposób nieprzemyślany, nagłych rozwiązań, które stają się gorsetem dla rozwoju gospodarczego.

Jest dokładnie przeciwnie. To znaczy, ktoś, kto dzisiaj jest za rozwojem gospodarczym Polski, nie może popierać rozwiązań, które są krępujące dla rozwoju, a polityka klimatyczna to są rozwiązania w takim kształcie, krępujące rozwój, stojące na drodze rozwojowi.

Tak że zwracam uwagę, że opinia zaproponowana przez pana posła Płażyńskiego, co do zasady wspiera stanowisko rządu, a jedynie wskazuje te elementy stanowiska rządu, z którymi się nie zgadzamy, dotyczące właśnie rewolucji polityki klimatycznej. Jestem do niej w pełni przekonany i trochę jestem zaskoczony, że państwo macie wobec niej wątpliwości, bo posłowie Koalicji Obywatelskiej i innych klubów rządzących deklarują również, przynajmniej w ostatnim czasie, pewną racjonalność w zakresie wprowadzania polityki klimatycznej. Dzisiaj można to wyrazić w głosowaniu. Do tego zachęcam.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. O zabranie głosu poproszę pana ministra Arkadiusza Marchewkę. Bardzo proszę.

Sekretarz stanu w MI Arkadiusz Marchewka:
Dziękuję panom posłom za tę opinię. To, co powiedział pan poseł Szynkowski vel Sęk, sprowadza się generalnie do sprawy, że stanowisko rządu jest popierane, jednak zwracają panowie uwagę na to, że niektóre sformułowania należy zmienić. Tylko że wszystkich tych kwestii, o którym panowie mówiliście, dotyczących ETS-u, w ogóle nie ma w stanowisku rządu. Mówicie panowie teraz o czymś, czego w ogóle w tym tekście nie ma.

To, co bym chciał zaproponować, to przede wszystkim przeczytanie strategii Komisji Europejskiej, tej propozycji, i jednocześnie przeczytanie z uwagą stanowiska rządu. Tam nie ma ani słowa o wspieraniu systemu certyfikacji CO₂. Tam nie ma ani słowa na ten temat. Tam nie ma ani słowa o systemie ETS. Tak w ogóle to system ETS nawet w stanowisku Komisji Europejskiej nie pada, bo nie dotyczy handlu emisjami, o których panowie mówicie. Mam więc niestety wrażenie, że zostały tu pomylone pewne wątki.

Chcę natomiast zwrócić uwagę, że po pierwsze w stanowisku rządu jest jasno napisane, jakie są najważniejsze kwestie. Będę czytał i proszę, żebyście panowie zwrócili na to uwagę, bo jestem przekonany, że w wielu kwestiach, które poruszył między innymi pan Płażyński, mamy spójne stanowisko. Przeczytam panom, bo mówiłem, że to jest w stanowisku przedstawianym przez rząd, ale tego nie przeczytałem, więc może przeczytam tę część.

„Polska podkreśla, że działania podejmowane na poziomie Unii Europejskiej powinny uwzględniać zróżnicowane punkty wyjścia państw członkowskich, odmienne struktury gospodarcze, poziom rozwoju gospodarczego oraz specyfikę krajowych systemów zarządzania”. I teraz kluczowe zdanie. Bardzo proszę o zwrócenie na to szczególnej uwagi. „Rząd RP zwraca uwagę, że tylko poprzez znalezienie właściwej równowagi pomiędzy ambicjami klimatycznymi, ochroną środowiska a potrzebami gospodarczymi i logistycznymi Europa będzie w stanie w pełni wykorzystać ogromny potencjał obszarów przybrzeżnych w budowaniu odpornej, rozwijającej się i nowoczesnej niebieskiej gospodarki”. I w następnym zdaniu jest kwestia odnosząca się do emisyjności gospodarki. „Proces transformacji energetycznej powinien być prowadzony jednak w sposób sprawiedliwy społecznie i uwzględniający specyfikę regionów najbardziej zależnych od paliw kopalnych”. Wydaje mi się, że to jest to, panowie, o czym mówicie. A jeżeli panowie mówicie jeszcze o systemie ETS, to chciałbym zwrócić uwagę, że w stanowisku Komisji Europejskiej nie chodzi o system ETS, tylko że Komisja wskazała w swoim stanowisku, że będzie wspierać opracowanie metodyki ekosystemów niebieskiego dwutlenku węgla – uwaga – w odniesieniu do bagien i skupisk trawy morskiej, panowie, nie do gospodarki. Tutaj tego w ogóle nie ma.

Wydaje mi się więc, a wręcz jestem przekonany, że te kwestie, na które zwracamy uwagę, zostały podkreślone w stanowisku rządu, że chodzi przede wszystkim o sprawiedliwe podejście do tej sprawy, uwzględniając specyfikę regionów, które wykorzystują paliwa kopalne. To jest raz. A po drugie, w kontekście ETS-u w stanowisku rządu, a nawet deklaracji, która została podjęta przez ponad 20 państw Unii Europejskiej, zwróciliśmy uwagę, że należy zwracać szczególną uwagę na kwestie odbudowy konkurencyjności między innymi poprzez zmniejszenie zależności od tej oczywiście bardzo wymagającej polityki klimatycznej. Zatem jestem przekonany, że dokładnie te sprawy, o których mówimy, zostały tu zawarte.

Szczególnie polecam przeczytanie z uwagą stanowiska rządu, bo nie ma tam ani słowa o wspieraniu certyfikacji, ani słowa o systemie ETS. To w ogóle tego nie dotyczy. Zwracamy uwagę, tak jak na początku powiedziałem, na kwestie kluczowe, które są oparte o rozwój portów morskich, i to jest kluczowe z tego punktu widzenia. Dziękuję uprzejmie.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Ad vocem chciał jeszcze pan poseł Kacper Płażyński i pan poseł Szynkowski vel Sęk. Bardzo proszę, jedną minutę.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący. Postaram się zmieścić. Zostałem wywołany i chciałbym się merytorycznie odnieść, bo chcę, żeby państwo z Komisji i też może inni członkowie Rady Ministrów czy urzędnicy mieli pełną wiedzę o tym, o czym rozmawiamy.

Co do pani poseł, która mnie wcześniej wywołała, nic z tego, co pani poseł mówiła, nie jest prawdą. W żaden sposób nie jestem przeciwny tym sprawom, o których pani mówiła. Z treści opinii wynika po prostu, że nie chcę łączenia kwestii dwutlenku węgla z kwestią ochrony środowiska. Dla mnie to nie jest to samo i to jest niebezpieczne z punktu widzenia naszych polskich interesów. A jeżeli chodzi o smog i wpływ żeglugi na smog w miejscowościach nadmorskich, to po prostu są jakieś absurdy, pani poseł. Trudno mi to komentować. Coś takiego nie istnieje.

Natomiast co do pana ministra Marchewki, który twierdzi, że ten komunikat nie dotyczy kwestii ETS-u i CO₂. Przecież niebieskie certyfikaty będą zapewne – chociaż nie jest to powiedziane wprost, ale po to się tworzy certyfikaty; wiemy to z zielonych certyfikatów – analogicznym urządzeniem do tego, żeby handlować i żeby mieć możliwość pozyskiwania z tego tytułu większych bonusów finansowych. Niewątpliwie, gdyby to zostało wprowadzone w życie, mimo że jesteśmy państwem nadmorskim, to te ekosystemy, o których pan Marchewka wspominał, łącznie z bagnami, trochę wyśmiewając się, że to nie ma żadnego znaczenia, to jest naturalne środowisko, w szczególności w państwach skandynawskich, gdzie rzeczywiście kwestia czystości wody Morza Bałtyckiego jest…

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Niech pan zmierza do brzegu, panie pośle.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
…na wielokrotnie wyższym poziomie. I rzeczywiście państwa skandynawskie, jeżeli to wejdzie w życie, zarobią na tym pewnie miliardy euro. Polska na tym nie zarobi, drogi panie ministrze. Wydaje mi się, że po prostu pan…

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
…z punktu widzenia ekologii czy tego, co rośnie na Bałtyku i gdzie, nie ma może pełnej wiedzy. Natomiast mówić o tym, że ten dokument nie dotyczy dwutlenku węgla czy rynku ETS, skoro wprowadza czy komunikuje chęć wprowadzenia niebieskich certyfikatów, to dla mnie jest po prostu niezrozumiałe.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Być może pan minister nie rozumie.

Sekretarz stanu w MI Arkadiusz Marchewka:
Ja powiedziałem, że tego nie ma w stanowisku rządu, którego pan nie przeczytał. Dziękuję.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
No właśnie. A skoro nie ma tego w stanowisku rządu, to my jako Komisja mamy prawo wspomnieć o tym, że oczekujemy, żeby rząd zabrał głos w tej kluczowej dla Polski sprawie, prawda?

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Od tego są, panie przewodniczący…

Sekretarz stanu w MI Arkadiusz Marchewka:
Proszę nie mówić, że coś jest w stanowisku rządu, skoro tego nie ma.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Chwileczkę. Ja traktuję, jak czegoś nie ma, jako cichą aprobatę, panie ministrze.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Panowie, jeżeli chcecie sobie porozmawiać w taki sposób, to w kuluarach, proszę. Pan poseł Szynkowski vel Sęk.

Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk (RozwojPlus):
Bardzo dziękuję. Ja tak odczytałem intencję tej opinii, żeby ona uzupełniła o pewien szerszy kontekst stanowisko rządu i myślę, że tu rzeczywiście nie ma potrzeby wywoływania emocji, bo kierunkowo przecież ta opinia – jeszcze raz podkreślę – wspiera stanowisko rządu, jednocześnie zarysowując szerszy kontekst, w którym pan poseł Płażyński, autor opinii, wyraża wątpliwości wobec systemu ETS. Jak rozumiem, są to wątpliwości, mam nadzieję, podzielane przez większość parlamentarną. Natomiast myślę, że można, dojść do pewnego porozumienia, jeżeli autor się zgodzi, i czwarty akapit, gdzie jest wprost odniesienie do stanowiska Rady Ministrów, po prostu usunąć z tej opinii, a resztę zostawić jako element uzupełnienia stanowiska. To jest moja sugestia. Decyzja jest po stronie autora. Być może warto to zrobić, jeżeli ten element budzi wątpliwości pana ministra i większości parlamentarnej.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Pan poseł przedstawił opinię. Proszę się przygotować do głosowania.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Panie przewodniczący…

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Przystępujemy do głosowania. Kto jest za…

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Tylko słowo. Bo padł wniosek ze strony pana przewodniczącego.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Ale już otworzyłem głosowanie.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Ale…

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Ale my znamy doskonale pana stanowisko. Czytał pan trzy strony, nikt panu nie przeszkadzał. Proponuję, żebyśmy przeszli w tej chwili do głosowania. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem projektu opinii przedłożonego przez pana posła Kacpra Płażyńskiego proszę podnieść rękę i zagłosować. Kto jest przeciw? Ktoś ma problem z kartą? To w takim razie proszę anulować głosowanie, żeby pan poseł Kasper Płażyński mógł zagłosować. Ma pan już kartę, panie pośle?

Jeszcze raz: Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem projektu opinii przedłożonego przez pana posła Kacpra Płażyńskiego, proszę podnieść rękę i nacisnąć przycisk. Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję, zamykam głosowanie. Proszę o przedstawienie wyników.

Głosowało 25 osób, za – 8, przeciw – 17, nikt się nie wstrzymał. Stwierdzam, że projekt opinii został odrzucony.

Chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację rządu na temat dokumentu o sygnaturze COM(2026) 530 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II.

Była prośba pana ministra Karnowskiego, żeby pkt V rozpatrzyć teraz. Pozostali państwo ministrowie nie mają nic przeciwko. Czy ktoś z pań i panów posłów wnosi sprzeciw? Nie widzę.

W takim razie przechodzimy do rozpatrywania pkt V.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jacek Karnowski:
Dzień dobry. Proszę państwa… Aha, przepraszam.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Żeby tradycji stało się zadość, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Strategia Unii Europejskiej na rzecz wysp i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Rząd reprezentuje wspomniany pan minister Jacek Karnowski. Panie ministrze, proszę o przedstawienie stanowiska.

Sekretarz stanu w MFiPR Jacek Karnowski:
Dziękuję bardzo. Szanowni państwo, panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, w czerwcu Komisja opublikowała strategię na rzecz wysp. Było to na Cyprze, tak że nie ma się co dziwić. Generalnie my, jako rząd, popieramy, szczególnie, że w tej strategii w sposób szczególny zauważa się rolę Morza Śródziemnego i Morza Bałtyckiego jako ważnych korytarzy morskich, energetycznych i infrastrukturalnych.

Oczywiście uważamy, że trzeba do tego podchodzić w ramach całej strategii dla danego kraju. W Polsce problem wysp szczególnie nie występuje, bo jak wiecie państwo, mamy wyspy bardzo blisko lądu, natomiast uważamy, że należy bardzo mocno podkreślać sytuację regionów wschodnich, regionów przygranicznych Unii Europejskiej, szczególnie w kontekście agresji Rosji na Ukrainę.

Oczywiście rozumiem, że wyspy mają pewne specyficzne wyzwania, jak chociażby Cypr czy Irlandia, natomiast nie chcielibyśmy ich w sposób szczególny eksponować, dlatego że dla nas ważniejsza jest sytuacja regionów przygranicznych. Tak że przyjmujemy, oczywiście doceniamy tę strategię, ale nie będziemy do niej przykładać specjalnie wielkiej wagi. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Posłem sprawozdawcą jest pan poseł Tomasz Głogowski. Panie pośle, proszę.

Poseł Tomasz Głogowski (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Wysoka Komisjo, strategia Unii Europejskiej na rzecz wysp to ciekawy dokument. Oczywiście, jak wiemy, Polska krajem wyspiarskim raczej nie jest. Mimo że Świnoujście reklamuje się jako miasto 44 wysp, wiemy, że w praktyce poza Wolinem i kawałkiem Uznamu, Polska nie jest krajem wyspiarskim. Natomiast oczywiście wyspy to obszary, które charakteryzują się swoimi specyficznymi uwarunkowaniami, problemami, często są to tereny graniczne, dotknięte depopulacją, ograniczonym dostępem do usług, a także większym oddziaływaniem zmian klimatycznych. I właśnie wyspy mogą być także miejscem testowania różnych rozwiązań związanych chociażby z zapobieganiem erozji wybrzeży i tym podobnych rzeczy.

Co istotne dla Polski, w tym dokumencie wspomniany jest fakt, że Morze Bałtyckie i Morze Śródziemne w części to obszar strategiczny i kluczowy dla bezpieczeństwa i obrony, zasadnicza część zbiorowej architektury obronnej Unii Europejskiej, korytarz morski, energetyczny i infrastrukturalny. Są także zapisy dotyczące konkurencyjności sektora morskiego nie tylko wyspiarskiego, ale także w części kontynentalnej. Ale oczywiście, tak jak wspomniał wcześniej pan minister, jest to dokument, który zapewne wzbudzi umiarkowane zainteresowanie Polski ze względu na fakt, że nie jesteśmy krajem wyspiarskim. Ale można go pozytywnie ocenić. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. W takim razie chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację rządu na temat dokumentu sygnaturze COM 520 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt V.

Przechodzimy do rozpatrywania pkt III, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 roku wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ram dotyczących środków na rzecz wzmocnienia unijnego ekosystemu półprzewodników, uchylającego rozporządzenie nr 2023/1781, czyli akt w sprawie chipów 2.0, COM 504 w wersji ostatecznej z tego roku oraz odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje pan minister Michał Baranowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii. Panie ministrze, bardzo proszę o zabranie głosu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii Michał Baranowski:
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Szanowni państwo, Polska popiera zasadniczy cel Chips Act 2.0. To jest wzmocnienie europejskiego ekosystemu u przewodników, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw, ograniczenie nadmiernych zależności oraz rozwój zdolności przemysłowych Unii Europejskiej. Półprzewodniki mają strategiczne znaczenie dla konkurencyjności transformacji cyfrowej i energetycznej, bezpieczeństwa gospodarczego, obronności, infrastruktury krytyczne, AI, telekomunikacji, motoryzacji, energetyki i ochrony zdrowia. Rozwój europejskiej zdolności powinien opierać się na zasadzie otwartej suwerenności technologicznej. Unia Europejska powinna wzmacniać własne zdolności technologiczne i ograniczać strategiczne zależności, zachowując możliwość współpracy z zaufanymi partnerami oraz pełną zgodność ze zobowiązaniami międzynarodowymi Unii Europejskiej i innymi aktami prawa unijnego. Chips Act 2.0 powinien obejmować cały łańcuch wartości i półprzewodników, a nie koncentrować się wyłącznie na najbardziej zaawansowanych fabrykach układów scalonych.

Dla Polski szczególnie istotne są między innymi: projektowanie, materiały, fotonika, technologie, szeroko przepływowe czujniki, integracja, parkowanie, testowanie oraz kwalifikacje niezawodności. Należy zapewnić ciągłość instrumentów utworzonych w ramach pierwszego Chips Act. Dotyczy to w szczególności linii pilotażowych, platformy projektowania, centrów kompetencji oraz Europejskiej Rady ds. Półprzewodników i rozpoczętych projektów struktur finansowania.

Co dla nas bardzo ważne, należy zapewnić równowagę geograficzną w dostępie do instrumentów Chips Act 2.0. Projekty strategiczne, linie pilotażowe, regiony doskonałości, centra kompetencji, platformy i instrumenty finansowe powinny być dostępne także dla państw i regionów rozwijających wyspecjalizowane ogniwa łańcucha wartości, w tym w Europie Środkowej i Wschodniej. Europejskie regiony doskonałości powinny wspierać nie tylko dojrzałe klastry, ale również regiony posiadające wiarygodny plan rozwoju specjalizacji półprzewodnikowej. Przy ich ocenie należy uwzględnić między innymi dostęp do energii i wody, gotowość terenów inwestycyjnych, sieci transportowe i komunikacyjne, kadry, szkolnictwo zawodowe oraz współpracę nauki z przemysłem. MŚP oraz organizacje badawczo-technologiczne powinny mieć realny, przejrzysty i niedyskryminacyjny dostęp do infrastruktury oraz projektów europejskich.

Polska popiera przyspieszenie procedur administracyjnych, w tym ambitny termin 12 miesięcy  dla procedur udzielania zezwoleń. Monitorowanie rynku, mapowanie strategiczne i wymiana informacji powinny wspierać identyfikowanie strategicznych zależności i ryzyk w łańcuchach dostaw oraz umożliwiać wcześniejsze reagowanie na zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw. Obowiązki informacyjne przedsiębiorstw powinny być proporcjonalne, oparte na ryzyku i ograniczane do informacji rzeczywiście niezbędnych przy zapewnieniu ochrony tajemnicy przedsiębiorstw. Wiążące środki ograniczania ryzyka powinny być stosowane jedynie wyjątkowo i na podstawie obiektywnych dowodów. Należy również wzmocnić rolę Europejskiej Rady ds. Półprzewodników.

Polska opowiada się za tym, aby w kluczowych przypadkach Komisja działała z uwzględnieniem opinii Rady, zwiększając rzeczywisty wpływ państw członkowskich na wdrażanie rozporządzenia. Zakres aktów wykonawczych i delegowanych powinien być jasno ograniczony i oparty na przejrzystych kryteriach. Polska sprzeciwia się nadmiernej centralizacji decyzji po stronie Komisji i popiera rozwiązania zapewniające państwom członkowskim realny udział w kontroli wykonywania powierzonych jej uprawnień. Zamówienia publiczne, w tym zamówienia na innowacje, mogą służyć budowaniu europejskiego popytu na technologie półprzewodnikowe. Rozwój sektora półprzewodników musi być powiązany z przygotowaniem kadr i wzmocnieniem bezpieczeństwa dostaw. Odporność powinna obejmować zarówno dostęp do surowców i materiałów o odpowiedniej jakości, jak i energii, wody, infrastruktury testowej oraz ochrony europejskiego know-how i własności intelektualnej. Dziękuję państwu bardzo za uwagę. Jestem gotowy wraz z zespołem na jakiekolwiek pytania z państwa strony.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Radosław Lubczyk. Panie pośle, bardzo proszę o zabranie głosu i przedstawienie stanowiska.

Poseł Radosław Lubczyk (PSL-TD):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący. Przedmiotem dzisiejszego posiedzenia jest rzeczywiście rozpatrzenie wniosku w sprawie Chips Act 2.0, czyli nowych unijnych ram dotyczących rozwoju europejskiego ekosystemu przewodników. To niezwykle ważna inicjatywa, ponieważ półprzewodniki są dziś fundamentem nowoczesnej gospodarki, sztucznej inteligencji, przemysłu, motoryzacji, energetyki i telekomunikacji, a także bezpieczeństwa państwa.

Celem regulacji jest przede wszystkim zwiększenie zdolności Europy do projektowania, produkcji i wdrażania własnych technologii półprzewodnikowych oraz zmniejszenie strategicznej zależności od dostawców spoza Unii Europejskie. Europa nie może popełnić błędu polegającego na tym, że po raz kolejny będziemy finansować przede wszystkim importowane technologie. Celem Chips Act 2.0 powinno być budowanie europejskich kompetencji, własnego know-how i własnych przedsiębiorstw. Komisja Europejska proponuje przy tym odejście od myślenia wyłącznie o wielkich fabrykach chipów.

Projekt obejmuje cały łańcuch wartości, od badań i projektowania układów, przez produkcję, materiały, urządzenia, aż po testowanie, pakowanie i rozwój nowych technologii. Szczególne znaczenie mają technologie przyszłości, półprzewodniki dla sztucznej inteligencji, fotonika, zaawansowane pakowanie oraz rozwiązania typu chiplet. Ważnym elementem jest również wsparcie europejskich start-upów.

Chciałbym, aby Polska nie była wyłącznym beneficjentem programu, ale jednym z państw tworzących europejski ekosystemu półprzewodników. Nie musimy konkurować wyłącznie o największe fabryki. Polska ma potencjał w obszarze fotoniki, projektowania, badań i rozwoju nowych technologii, a także wysoko wykwalifikowanych kadr. Dlatego, popierając kierunek zaproponowany przez Komisję, powinniśmy jednocześnie zadbać o to, aby nowy system finansowania nie koncentrował się wyłącznie na największych państwach i koncernach, lecz dawał regularną, realną możliwość rozwoju polskim przedsiębiorcom, start-upom, uczelniom i centrom badawczym, szczególnie w obszarach, w których mamy już kompetencje, takich jak fotonika, projektowanie i technologie dla AI. Chips Act 2.0 powinien być dla Polski nie tylko europejskim dokumentem, ale konkretną szansą na budowę własnych kompetencji technologicznych i większe bezpieczeństwo gospodarcze. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Pan poseł Andrzej Grzyb. Bardzo proszę.

Poseł Andrzej Grzyb (PSL-TD):
Panie ministrze, niezależnie od tego dokumentu, który jest oczywiście słuszny i proces odbudowy europejskich zdolności w zakresie produkcji półprzewodników jest od dawna oczekiwany, pytanie o polskie perspektywy i lokalizacje. Mieliśmy różne zapowiedzi mówiące o tym, że a to jedna, a to druga firma jest zainteresowana. Ostatnio jest mowa o inwestorach z Tajwanu. Gdyby pan mógł się odnieść do tego, czy to są rzeczywiście realne problemy. Bo realne propozycje, z tego co pamiętam, sygnalizował też poprzedni rząd i premier, że jest możliwa lokalizacja takiej inwestycji gdzieś tam na Dolnym Śląsku. Potem się to rozmyło. Jak to wygląda dzisiaj? Bo uważam, że nie tylko kwestia regulacyjna, ale również rzeczywiste fakty związane z lokalizacją tego typu inwestycji w Polsce są interesujące. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję. Panie ministrze, bardzo proszę o odpowiedź.

Podsekretarz stanu w MRiT Michał Baranowski:
Dziękuję, panie pośle, za to pytanie. Siedzę tytułem, więc będę mówił do mikrofonu, ale oczywiście mówię w pana kierunku. Te rozmowy są i idą bardzo dobrze z partnerami między innymi z Foxconnu, ale również z innymi. Lokalizacja na Dolnym Śląsku jest bardzo realną perspektywą. Ja sam jestem troszkę mniej zaangażowany w codzienne kontakty akurat z tą częścią Chin, z Tajwanem. Mogę powiedzieć, że akurat w tym samym czasie, kiedy my tu rozmawiamy, minister Jaros z naszego ministerstwa jest obecny na konferencji w Tajwanie SEMICON, która też pochyla się nad tą szansą.

Chętnie też oddam głos departamentowi, który jest bezpośrednio z tym związany, panu dyrektorowi, jeżeli mamy coś do dodania, czym możemy się podzielić, nie wchodząc może w detale, które są związane z pewnymi negocjacjami, które nadal się między nami toczą.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo proszę, tylko proszę o zwięzłą odpowiedź, bo mamy jeszcze cztery punkty do rozpatrzenia.

Zastępca dyrektora Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej MRiT Piotr Zabadała:
Piotr Zabadała, zastępca dyrektora Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej. Tylko uzupełniając, rzeczywiście te rozmowy w tej chwili trwają. Tak jak pan minister powiedział, w tej chwili również jest misja ministerstwa na Tajwanie i dopracowuje te szczegóły. Myślę, że będziemy mogli przekazać bardziej konkretne informacje późną jesienią tego roku. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Więcej zgłoszeń nie widzę. Chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 ustawy dokument o sygnaturze COM 504 z tego roku i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt III.

Przechodzimy do pkt IV, czyli rozpatrzenia w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 roku wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia porozumienia w sprawie handlu elektronicznego COM 356 wersja stateczna z tego roku oraz odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd ponownie reprezentuje pan minister Michał Baranowski. Panie ministrze, proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa.

Podsekretarz stanu w MRiT Michał Baranowski:
Dziękuję. Szanowny panie przewodniczący, szanowni państwo, negocjacje porozumienia w sprawie handlu elektronicznego zakończyły się w grudniu 2024 roku, po 5 latach intensywnych prac na forum Światowej Organizacji Handlu. Z uwagi na brak osiągnięcia konsensusu w sprawie włączenia porozumienia do zbioru zasad WTO na posiedzeniach Rady Generalnej w lutym–grudniu 2025 roku, w dniu 28 marca br. podczas 14. konferencji ministerialnej WTO  67 członków WTO, w tym Unia Europejska, wydały wspólną deklarację potwierdzającą zamiar jak najszybszego wdrożenia porozumienia. W tym celu do porozumienia dodano załącznik o ustaleniach tymczasowych, w tym dodatek o procedurach arbitrażu odwoławczego, aby umożliwić tymczasowe stosowanie porozumienia do czasu włączenia go do porządku prawnego WTO. Jest szansa, że porozumienie będzie stosowane tymczasowo od początku 2027 roku, przynajmniej pomiędzy 67 państwami na świecie, takimi jak: Japonia, Chiny, Wielka Brytania, Unia Europejska, Filipiny, Gambia, Ukraina, Australia czy Mongolia.

Polska od początku aktywnie uczestniczyła w negocjacjach porozumienia prowadzonych przez Komisję Europejską na podstawie mandatu udzielonego jej przez Radę Europejską w związku z wyłącznymi kompetencjami Unii Europejskiej. Jednym z celów polskiej prezydencji sprawowanej w Radzie Unii Europejskiej w pierwszym półroczu 2025 roku było prowadzenie sprawnych procedur wewnętrznounijnych, których wynikiem było uzyskanie 25 maja 2025 roku decyzji Rady Unii Europejskiej zawierającej stanowisko Unii w sprawie włączenia porozumienia do zbioru zasad WTO, jak tylko będzie to możliwe.

Chciałbym podkreślić, że porozumienie w sprawie handlu elektronicznego WTO stanowi pierwszy w historii globalny zestaw zasad handlu cyfrowego oraz podstawę regulacyjną, w oparciu o którą szerokie grono państw rozwiniętych, w tym Polska, a także tych rozwijających się, będzie mogło pracować nad rozwojem swoich gospodarek cyfrowych oraz promowaniem krajowego i transgranicznego handlu cyfrowego.

Zgodnie z ostatnimi wynikami badań WTO i OECD, wdrożenie porozumienia przyniesie wzrost handlu światowego o 2,5 biliona dolarów, co przyniesie korzyści również polskim przedsiębiorcom. Porozumienie obejmuje towary, usługi i informacje. Potwierdza znaczenie światowego handlu elektronicznego i możliwości, jakie stwarza on dla wzrostu gospodarczego i zrównoważonego rozwoju. Podkreśla znaczenie otwartego, przejrzystego, niedyskryminacyjnego i przewidywalnego otoczenia regulacyjnego dla ułatwienia handlu elektronicznego. Uznaje znaczenie bezpiecznego i odpowiedzialnego rozwijania i korzystania z technologii cyfrowych w celu zwiększenia zaufania publicznego.

Najważniejszymi zasadami porozumienia, do których przekazania zobowiązały się wszystkie kraje, są te odnoszące się do prowadzenia handlu elektronicznego bez użycia dokumentów papierowych, do uznawania umów zawartych elektronicznie, faktur, płatności, podpisów i uwierzytelnień elektronicznych, ochrony konsumentów, cyberbezpieczeństwa, a także odnoszące się do zakazu nakładania opłat celnych na transmisje elektroniczne oraz nakaz ochrony prywatności i danych osobowych. W przyszłości do porozumienia mają zostać także dołączone postanowienia dotyczące transgranicznego przepływu danych oraz zasad udostępnienia kodów źródłowych.

Kończąc, chciałbym poinformować, że przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i Technologii będą nadal jak dotąd współpracować z Komisją Europejską i innymi państwami członkowskimi na forum Rady Unii nad włączeniem porozumienia w sprawie handlu elektronicznego do zasad WTO.  Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję panu ministrowi. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Jacek Niedźwiedzki. Panie pośle, oddaję panu głos.

Poseł Jacek Niedźwiedzki (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Projekt dotyczy zawarcia przez Unię Europejską porozumienia w sprawie handlu elektronicznego wynegocjowanego w ramach WTO – Światowej Organizacji Handlu. Jego celem jest stworzenie wspólnych zasad ułatwiających handel cyfrowy między państwami. Porozumienie reguluje m.in. zawieranie umów elektronicznych, płatności, wymiany dokumentów oraz ochrony konsumentów i danych osobowych. Wprowadza również nakaz nakładania ceł na transmisje elektroniczne.

Przyjęcie porozumienia może ułatwić przedsiębiorcom, w tym małym i średnim firmom, prowadzenie działalności na rynkach zagranicznych. Jednocześnie państwa zachowują możliwość stosowania przepisów dotyczących ochrony danych, prywatności i bezpieczeństwa. Porozumienie nie wymaga zmian w polskim prawie ani dodatkowej ratyfikacji przez Polskę. Rekomenduję poparcie stanowiska rządu.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. W takim razie proponuję następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 8 ust. 2 ustawy dokument o sygnaturze COM 356 z br. i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt IV.

Pkt V został już rozpatrzony. W takim razie przechodzimy do pkt VI, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie pakietu energetycznego dla obywateli, COM 155 z 2026 roku wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Rząd reprezentuje pan minister Konrad Wojnarowski, podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii. Panie ministrze, bardzo proszę o zabranie głosu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Energii Konrad Wojnarowski:
Dziękuję bardzo, szanowny panie przewodniczący. Wysoka Komisjo, dziękuję za zaproszenie do przedstawiania informacji w przedmiocie rozpatrzenia komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie pakietu energetycznego dla obywateli i odnoszącego się do niego projektu stanowiska Rzeczypospolitej Polskiej. Uprzejmie informuję, że komunikat Komisji Europejskiej do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie pakietu energetycznego dla obywateli wyznacza zakres działań mających na celu zapewnienie wszystkim obywatelom Unii Europejskiej dostępu do przystępnej cenowo i czystej energii w budynkach mieszkalnych. Dokument, który nie jest aktem legislacyjnym, wpisuje się w dotychczasowy kierunek unijnej polityki energetyczno-klimatycznej, stanowiąc zasadniczo kontynuację wcześniej obranych rozwiązań opartych na mechanizmach rynkowych oraz rozwoju zdecentralizowanego konkurencyjnego rynku energii. Dostęp do energii traktowany jest jako podstawowy warunek godnego życia, spójności społecznej oraz stabilnego rozwoju gospodarczego, podkreślając jednocześnie, że nadmierne koszty energii negatywnie wpływają zarówno na gospodarstwa domowe, jak i na konkurencyjność całej gospodarki Unii.

Rząd odnotowuje inicjatywę Komisji Europejskiej, jednocześnie zwracając uwagę, że przedstawiony pakiet ma charakter deklaratywny i na obecnym etapie nie daje pełnych odpowiedzi co do realnych mechanizmów poprawy sytuacji odbiorców końcowych, w szczególności gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym. W ocenie Polski dokument ma charakter kierunkowy i stanowi podstawę do dalszych prac, w szczególności w zakresie wypracowania bardziej szczegółowych rozwiązań na etapie implementacji, z uwzględnieniem zróżnicowanej sytuacji gospodarczej, społecznej i energetycznej państw członkowskich.

Rząd również kierunkowo popiera inne działania proponowane przez Komisję Europejską, w tym wprowadzenie mechanizmów taryfowych wspierających elastyczne zużycie energii, zwiększenie prywatnych inwestycji, efektywność energetyczną i tworzenie nowych technologii, wzmocnienie pozycji odbiorców końcowych na rynku energii elektrycznej czy wspieranie obywateli jednostek samorządu terytorialnego oraz lokalnych społeczności w wytwarzaniu energii na własne potrzeby. Ponadto rząd, co do zasady, popiera ideę zwiększenia konkurencji w sektorze detalicznym, między innymi poprzez promowanie usług elastyczności, a także popiera inicjatywę Komisji w celu stworzenia nowego kodeksu usług dla dostawców energii, aby zwiększyć zaufanie konsumentów.

Jednocześnie rząd widzi braki w komunikacie Komisji. Szczególnie podkreślamy, że dla Polski istotną częścią składową ceny energii są koszty związane z systemem ETS. W tym kontekście uważamy, że komunikat powinien w większym stopniu podkreślać potrzebę ograniczenia kosztów i wahań cen uprawnień, które wpływają na ceny energii odbiorców końcowych. Krótko mówiąc, brak uwzględnienia w wystarczającym stopniu wpływu unijnych polityk klimatyczno-energetycznych, w tym ETS i planowanego ETS 2 na ceny energii, mimo że czynnik ten ma istotny i bezpośredni wpływ na poziom cen energii, stanowi pewien mankament przyjętego przez Komisję Europejską dokumentu. W związku z tym rząd Rzeczypospolitej Polskiej postuluje przeprowadzenie pogłębionej analizy skutków społecznych i ekonomicznych ETS 2, a także rozważenie jego odroczenia lub modyfikacji.

W kontekście propozycji zmniejszenia opodatkowania energii elektrycznej podatkiem akcyzowym rząd uważa, że w przypadku Polski postulowane działania nie przyniosą efektu zakładanego przez Komisję, ponieważ krajowy poziom opodatkowania energii elektrycznej podatkiem akcyzowym został już dostosowany do minimalnych stawek w obowiązujących przepisach Unii Europejskiej. Ponadto, o ile rząd również kierunkowo popiera działania proponowane przez Komisję Europejską w zakresie ograniczania ubóstwa energetycznego i ochronę odbiorców wrażliwych, wskazujemy na potrzebę wykorzystania prostych i dostępnych instrumentów finansowych oraz wzmacniania krajowej i lokalnej produkcji energii, tak aby działania te przyczyniały się do trwałego ograniczenia ubóstwa energetycznego przy poszanowaniu istniejących mechanizmów i kompetencji państw członkowskich. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Krzysztof Gadowski. Pani pośle, bardzo proszę o zabranie głosu.

Poseł Krzysztof Gadowski (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący. Wysoka Komisjo, pan minister bardzo skrupulatnie podkreślił zasadnicze rzeczy. Chciałbym zwrócić uwagę, że rzeczywiście komunikat jest tylko informacją, która nie wprowadza żadnych obowiązków ani nie daje konkretnej recepty. Mało tego, z instrumentami, które zostały wskazane w komunikacie, mamy do czynienia od lat. Być może te informacje zostały bardziej uporządkowane, pogrupowane, bo tak rzeczywiście się stało.

Treść komunikatu oparto wokół czterech filarów, które są bardzo efektywne w odbiorze i rzeczywiście robią wrażenia. Zatem obniżenie rachunków za energię. Kto by nie chciał w jakimś zakresie. Kilka sposobów zostało wskazanych, konkretnie VAT-u, akcyzy. Nie do końca rzetelnie, trzeba powiedzieć, te informacje w tym komunikacie są ujęte, bo nie ma tu jakichś większych możliwości, jeśli chodzi o VAT. Te propozycje wychodzą dużo, dużo dalej, ale są niezgodne z ogólnie obowiązującym europejskim prawem.

Drugi temat to jest ochrona i wzmocnienie pozycji konsumentów. Tak, to ważne. I trzeci filar – ograniczenie ubóstwa energetycznego. A wszystko się kończy czwartym filarem skutecznego stosowania obowiązujących przepisów w Unii Europejskiej. To rzeczywiście hasła. One jeszcze zostały rozebrane na konkretne inicjatywy, tak jak mówiłem wcześniej, nie do końca spójne.

Chciałbym również podkreślić stanowisko rządu i pogratulować panu ministrowi, że rząd spójnie, rzeczowo i konstrukcyjnie przedstawił swoją informację w dokumencie, który my, jako posłowie, mamy i w którym państwo pokazaliście, i słusznie, że Polska nie kwestionuje zasadniczych celów komunikatu. O tym rozmawiamy od lat. Sami się domagamy korekty związanej z ETS-em. Sami mówimy o ośrodkach, o mechanizmie, o instrumencie unijnym, o przedłużeniu go do 2030 roku. Mówimy o Funduszu Modernizacyjnym. Sami się o to dopominamy. Co prawda, tego jednoznacznie w dokumencie nie ma.

Rząd również rzeczywiście się tego domaga i podkreśla, że ten dokument powinien być jednak troszeczkę bardziej szczegółowo przygotowany. Dzisiaj mamy tam podane średnie unijne, ale każde państwo, każdy kraj jest w innym położeniu związany z prowadzoną transformacją, a to wszystko się wiąże z kosztami. Rząd upomina się też o to, żeby, jeśli mówimy o wsparciu, to mówić o konkretnych środkach finansowych. To wyraźnie zostało powiedziane w stanowisku rządu. Dlatego, podsumowując, tak jak mówię, ta informacja jest bardzo spójna, rzeczowa i konstruktywna. Proponuję, aby Komisja rekomendowała pozytywne stanowisko do przedstawionego dzisiaj dokumentu. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Zgłasza się pan poseł Andrzej Grzyb. Czy ktoś jeszcze? Nie widzę. W takim razie, panie pośle, proszę o zabranie głosu.

Poseł Andrzej Grzyb (PSL-TD):
Istotą tego komunikatu jest, żeby energia była dostępna dla konsumentów. W chwili obecnej, jak obserwujemy rynek energii, to cena energii wytworzonej przez producentów relatywnie w stosunku do ceny finalnej maleje, natomiast co rośnie? Są koszty przesyłu. Koszty przesyłu oczywiście są związane też z kosztami związanymi z modernizacją sieci i również źródeł wytwórczych. Teraz, jeżeli cena bezpośrednio wytworzonej energii maleje, to trzeba się zastanowić, jak poradzić sobie z tymi mechanizmami, które powodują wzrost finalnej ceny energii dostarczonej do konsumenta. Z drugiej strony mamy też do czynienia z rozwojem odnawialnych źródeł energii w ramach energetyki prosumenckiej, co przez niedorozwój sieci jest utrudnione. I również lokalne społeczności energetyczne. Więc to są kolejne czynniki, które też sprawiają, że niedorozwój sieci i usunięcie tej wady jest powszechnym postulatem, ale z drugiej strony, tak jak powiedziałem, finalnie to wpływa na końcową cenę energii.

Oczywiście, że można powiedzieć, że to jest istotna postawa nie tylko w dokumencie europejskim, ale również w działaniach poprzedniego i obecnego rządu, aby chronić tych, którzy są najbardziej zagrożeni wzrostem cen. I tutaj są dwa elementy: albo ustawienie limitu ceny, albo też ustawienie bonu energetycznego, bo nie da się zatrzymać wzrostu kosztów, jeżeli będziemy musieli modernizować sieci. A to jest rzecz niezbędna, żeby cały system energetyczny mógł funkcjonować. W związku z tym, co możemy zrobić? Osłabić na przykład tempo modernizacji, bo źródła wytwórcze w Polsce też wymagają modernizacji. Osłabienie tego tempa i uwzględnienie specyfiki takiego kraju jak Polska, która w dużej części oparta jest o energetykę węglową, miałoby tutaj istotne znaczenie. Myślę, że w tym względzie możemy absolutnie wspierać polski rząd.

Również podtrzymanie dotychczasowych bezpłatnych uprawnień, które są w systemie ciepłowniczym. Jeszcze pracując w Parlamencie Europejskim, byłem autorem właśnie tej poprawki, która sprawiła, że 30% bezpłatnych uprawnień dla ciepłownictwa zostało wtedy postanowione, w 2018 roku, i one funkcjonują do tej pory. Zatem podtrzymanie tego też jest istotne z punktu widzenia odbiorców, którzy skorzystają z ciepła systemowego. W moim przekonaniu dobrze byłoby też rozważyć takie zmiany w systemie ETS, bo tutaj 57% uprawnień jest pozyskiwanych na rynku w ramach systemu aukcyjnego, a tylko 43% są w systemie bezpłatnym. Obniżenie kosztów ETS-u byłoby więc ze wszech miar korzystne z punktu widzenia finalnej ceny tego dobra, jakim jest energia, nie rozgraniczając, czy to jest energia elektryczna, czy energia cieplna. Wydaje mi się, że to powinno być przedmiotem naszego rozważania.

Wydaje mi się też, że inwestycje zamiast opłat to jest coś, co może przyspieszyć proces, czyli nieponoszenie kosztów opłat, a inwestowanie tych pieniędzy na opłaty za ETS. Myślę, że rząd może z całą pewnością liczyć tu również na poparcie innych partnerów, którzy w tym kierunku by też, jak sądzę, popierali tego typu rozwiązania.

Jest jeszcze taki postulat, który pojawia się w środowisku energetyków, którzy mówią, że powinniśmy próbować wyłączyć na poziomie europejskim tych wytwórców energii, którzy wytwarzają energię z opłat ETS-owych do 1500 godzin pracy źródła wytwórczego. Sądzę, że to jest interesujący postulat i być może należałoby się nad tym zastanowić. Oczywiście są stare, zapleśniałe już, tak to nazwę, postulaty między innymi wyjście z systemu inwestowania w uprawnienia ETS przez fundusze inwestycyjne, które znalazły sobie tutaj niezłe źródło zarobkowania. W momencie, kiedy pojawił się kryzys finansowy, to inwestowanie na giełdach towarowych okazało się dużo bardziej atrakcyjnym systemem. Więc to już jest stary postulat. Ale myślę, że to 1500 godzin pracującego źródła wytwórczego mogłoby być jednym z elementów, który pozwoliłby nam na uzyskanie pewnych efektów.

Może na koniec chciałbym też powiedzieć, że ten stały postulat, żeby ETS był przeznaczany na rozwój źródeł wytwórczych, co nie udawało się w szczególności w poprzedniej kadencji rządu, jest też stale aktualne. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Dziękuję. O głos jeszcze poprosił pan poseł sprawozdawca Krzysztof Gadowski. Panie pośle, proszę.

Poseł Krzysztof Gadowski (KO):
Dziękuję. Pan minister poruszył ważne tematy i problemy. One w części są realizowane, bo też ten komunikat pokazuje kilka narzędzi, z których korzystamy. Mówimy choćby o VAT, mówimy o akcyzie, mówimy o rewizji systemu ETS, której trochę czasu pan poseł poświęcił. To rzeczywiście bardzo ważny element w kształtowaniu ceny, bo rzeczywiście na początku nie wspomniałem, myślałem o tym, żeby to przytoczyć, skąd się wziął w ogóle pomysł tego spisania, zbilansowania, przygotowania tego dokumentu. Oczywiście wszyscy wiemy i śledzimy. Mówimy o cenach energii, ale detaliczne ceny energii elektrycznej dla gospodarstw domowych w Unii Europejskiej zmieniły się, wzrosły. Są o 36%, wyższe od średniej z lat – i tu zwróćmy uwagę – 2014 do 2020, a cena detaliczna gazu jest o 68% wyższa w tym okresie. Dla porównania inflacja w tym samym okresie wyniosła 26%, co oznacza, że po uwzględnieniu inflacji ceny wzrosły o 10%.

To są dane, które kształtuje rynek, kształtuje wojna i my rzeczywiście powinniśmy do tego dążyć, żeby zbudować, tak jak pan poseł powiedział, infrastrukturę. Modernizacja tej infrastruktury jest jednym z wielu elementów, które dodatkowo oprócz ETS-u generują koszty. Dlatego KPO, dlatego dodatkowe środki. To wszystko rzeczywiście musi się bilansować w kosztach. Można sobie powiedzieć: zwolnijmy tempo modernizacji. Chyba na dzień dzisiejszy to jeszcze za wcześnie to powiedzieć, bo budujemy wiele różnych źródeł energii. Budujemy wiatraki na morzu, budujemy atom. Cały ten proces wymaga wielkiego przyspieszenia. Sieci są przestarzałe, więc pozostają nam inne mechanizmy, które w mniejszym czy większym stopniu staramy się robić.

Pan poseł mówił o prosumentach. W tym kierunku też i ten komunikat też w jakiś sposób dotyka prosumentów. On mówi o dzieleniu się tą nadwyżką energii w jakimś tam czasie i w jakimś procesie. Dziękuję za te dodatkowe uwagi, które pan poseł przedstawił.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Też dziękuję. Czy pan minister chciałby się króciutko odnieść? Bardzo proszę, bo mamy jeszcze jeden punkt i 9 minut.

Podsekretarz stanu w ME Konrad Wojnarowski:
Mogę tylko podziękować za te uwagi i za komentarze. Na pewno będą przedmiotem analiz. Oczywiście zapraszam do codziennej współpracy nad tymi mechanizmami, o których panowie posłowie wspomnieli.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo panu ministrowi dziękuję. Więcej zgłoszeń nie słyszę, nie widzę. Chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację rządu na temat dokumentu o sygnaturze COM 115 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt VI.

Przechodzimy do punktu ostatniego, pkt VII, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: AccelerateEU – unia energetyczna. Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom, COM 370 wersja ostateczna z tego roku, i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Rząd ponownie reprezentuje pan minister Konrad Wojnarowski. Panie ministrze, bardzo proszę.

Podsekretarz stanu w ME Konrad Wojnarowski:
Dziękuję bardzo. Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, przechodząc do kolejnego punktu, przedstawię informacje w przedmiocie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: AccelerateEU – unia energetyczna. Przystępna cenowo i bezpieczna energia dzięki przyspieszonym działaniom, i odnoszącego się do tego stanowiska rządu.

Komunikat Komisji Europejskiej przedstawia pakiet działań mających na celu ograniczenie skutków wzrostu cen energii wywołanego napięciami geopolitycznymi, w szczególności zakłóceniami na światowych rynkach ropy naftowej i gazu ziemnego oraz przyspieszenie transformacji energetycznej Unii Europejskiej. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, co do zasady, pozytywnie ocenia komunikat, popierając działania zmierzające do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego, dywersyfikacji źródeł i kierunków dostaw energii, poprawy efektywności energetycznej, rozwoju czystych technologii energetycznych oraz wzmacniania współpracy pomiędzy państwami członkowskimi.

Jednocześnie Polska podkreśla, że działania podejmowane na poziomie Unii Europejskiej powinny uwzględniać zróżnicowane punkty wyjścia państw członkowskich, odmienne struktury gospodarcze, poziom rozwoju gospodarczego oraz specyfikę krajowych systemów energetycznych. Rząd popiera również działania służące zwiększaniu efektywności energetycznej budynków, przemysłu i transportu, uznając efektywność energetyczną za jeden z najbardziej racjonalnych kosztowo sposobów wzmacniania bezpieczeństwa energetycznego. Należy dostrzec i podkreślić istotną rolę elektryfikacji w procesie transformacji energetycznej oraz ograniczania zależności od paliw kopalnych.

Rząd, co do zasady, popiera działania służące przyspieszeniu elektryfikacji w sektorach, w których jest ona technicznie wykonalna, ekonomicznie uzasadniona oraz wspierana przez odpowiednio rozwiniętą infrastrukturę. Jednocześnie Polska podkreśla, że tempo i zakres elektryfikacji powinny uwzględniać krajowe uwarunkowania, w tym poziom cen energii elektrycznej, dostępność mocy przyłączeniowych, rozwój sieci elektroenergetycznych, poziom rozwoju elektromobilności oraz dostępność finansowania inwestycji.

Rząd popiera również rozwój wodoru jako elementu transformacji, ale wskazuje na potrzebę większej elastyczności regulacyjnej i rzeczywistej neutralności technologicznej. W szczególności pozytywnie oceniamy zapowiedziany przez Komisję przegląd kryteriów dotyczących wodoru odnawialnego, pochodzenia niebiologicznego, tak zwany RFNBO, który powinien uwzględniać wolniejszy od oczekiwań rozwój rynku, ograniczać koszty produkcji oraz zwiększać wykonalność projektów.

Podkreślamy także konieczność zapewnienia rzeczywistej neutralności technologicznej w polityce energetycznej i klimatycznej Unii Europejskiej, tak aby państwa członkowskie i przemysł mogły dobierać technologie odpowiadające ich uwarunkowaniom technicznym, gospodarczym i infrastrukturalnym. Dotyczy to w szczególności technologii takich jak CCUS w odnawialny i niskoemisyjny biometan, RFNBO oraz innych rozwiązań niskoemisyjnych, a także energetyki jądrowej, która powinna być traktowana jako pełnoprawny element bezpiecznego i stabilnego systemu energetycznego.

Podsumowując, rząd Rzeczypospolitej Polskiej popiera ogólny kierunek działań przedstawionych w komunikacie AccelerateEU, w szczególności działania wzmacniające bezpieczeństwo energetyczne, odporność systemów energetycznych, rozwój infrastruktury energetycznej, efektywność energetyczną, inwestycje w czyste technologie oraz ochronę odbiorców energii.

Jednocześnie Polska podkreśla konieczność zachowania neutralności technologicznej, uwzględniania zróżnicowanych punktów wyjścia państw członkowskich, zapewnienia konkurencyjności przemysłu europejskiego oraz odpowiedniego wsparcia dla energetyki jądrowej jako jednego z filarów bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego Unii Europejskiej. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pani poseł Danuta Jazłowiecka. Bardzo proszę panią poseł o zabranie głosu.

Poseł Danuta Jazłowiecka (KO):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Panie ministrze, Wysoka Komisjo, komunikat odpowiada na jedno z najważniejszych wyzwań stojących dziś przed Unią Europejską, jak jednocześnie wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne, ograniczać koszty energii, utrzymać konkurencyjność europejskiej gospodarki i realizować transformację energetyczną. Komisja wskazuje, że wciąż 57% energii zużywanej w Europie nadal pochodzi z importowanych paliw kopalnych, których import kosztował Unię Europejską w 2025 roku około 340 mld EUR. Jest to bardzo kosztowne uzależnienie, wymagające możliwie szybkiej redukcji zależności państw Unii Europejskiej od importowanych paliw kopalnych. Odpowiedzią na to ma być szybszy rozwój własnych źródeł energii, elektryfikacja gospodarki, poprawa efektywności energetycznej, modernizacja i rozbudowa sieci magazynów energii oraz mobilizacja inwestycji publicznych i prywatnych.

Pan minister bardzo szczegółowo opisał zarówno, co zawiera komunikat, jak i stanowisko rządu. Ponieważ kończy nam się czas pracy tej Komisji i tych punktów, ja może tylko podsumuję, że stanowisko rządu jest zasadniczo zgodne z kierunkiem przedstawianym w komunikacie przez Komisję, ale jednocześnie formułuje ważne warunki jego realizacji, wskazując przede wszystkim na potrzebę rzeczywistej neutralności technologicznej, ochrony konkurencyjności europejskiego przemysłu, uwzględnienia różnych punktów wyjścia państw członkowskich oraz zapewnienia odpowiedniej skali finansowania transformacji.

Chciałabym jeszcze przy tej okazji, mimo że musiałam bardzo skrócić moje wystąpienie, zapytać pana ministra, czy rząd dostrzega możliwość takiego ukształtowania przyszłych instrumentów finansowych Unii Europejskiej ETS Investment Booster oraz wieloletnich ram finansowych na lata 2028–2034, by w większym stopniu uwzględniały zróżnicowane potrzeby inwestycyjne państw i regionów stających przed największymi wyzwaniami transformacyjnymi? Tym bardziej, że państwo niemalże przy każdym punkcie – czy to dotyczy cen energii i konkurencyjności europejskiego rynku, czy kwestią jest infrastruktura energetyczna i finansowanie transformacji, czy rzeczywista neutralność technologiczna –podkreślacie, co jest szalenie istotne, różnice w rozwoju gospodarczym, różnice w zaawansowaniu tej transformacji i w potrzebach. Czy jest to możliwe, żeby rzeczywiście można było to wziąć pod uwagę w następnej perspektywie finansowej? Rekomenduję przyjęcie komunikatu i stanowiska rządu.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, pani poseł. Otwieram dyskusję. Czy są jeszcze inne zgłoszenia? Nie widzę, zamykam listę mówców. Panie ministrze, proszę o zwięzłą odpowiedź.

Podsekretarz stanu w ME Konrad Wojnarowski:
Dziękuję bardzo. Oczywiście, tak. Polska jest w gronie tych państw, które są w szczególnej sytuacji, chociażby ze względu na system ETS, ale też ten wspomniany Investment Booster jest przeznaczony właśnie dla takich krajów jak Polska i my dzisiaj jesteśmy, można powiedzieć, takim pionierem w tej dyskusji ku temu, żeby ta transformacja – co też jest, myślę, świetnie przedstawione w krajowym planie na rzecz energii i klimatu – była rozumiana przez pryzmat naszej suwerenności, ale także Polski, jako kraju w Europie Środkowo-Wschodniej, który stoi przed największymi wyzwaniami i jest w procesie głębokiej transformacji strukturalnej jako kraj historycznie uzależniony od węgla i obciążony wysokimi potrzebami inwestycyjnymi. Krótko mówiąc, jako kraj, który tych inwestycji wymaga najwięcej. Myślę, że ostatnie lata, a także kolejne pokażą, że to właśnie Polska będzie krajem najbardziej zaawansowanym inwestycyjnie.

Przypomnę, że do końca trzeciego kwartału 2025 roku w pełni wstrzymaliśmy import rosyjskiej ropy. Aktualizowany projekt KPEiK zakłada także głęboką redukcję emisji gazów cieplarnianych. Wnieśliśmy istotny wkład w synchronizację systemów elektroenergetycznych państw bałtyckich systemem kontynentalnym, ale także terminal LNG w Świnoujściu odgrywa kluczową rolę w dywersyfikacji dostaw gazu w regionie. Stąd też skuteczna transformacja energetyczna musi być oparta, tak jak pani poseł wspomniała, z jednej strony na równorzędnym traktowaniu podmiotów, a z drugiej jednak na nastawieniu się na te części Europy, które wymagają największych nakładów inwestycyjnych, chociażby w kontekście energetyki jądrowej, obok oczywiście OZE i efektywności energetycznej.

Przewodniczący poseł Marek Krząkała (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Więcej zgłoszeń nie widzę. Proponuję następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację rządu na temat dokumentu o sygnaturze COM 370 w wersji ostatecznej i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Czy jest sprzeciw? Nie widzę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt VII.

Informuję, że na tym porządek dzienny został wyczerpany. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję bardzo.