Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem posła Krzysztofa  Truskolaskiego (KO), zastępcy przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:

I.       w trybie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej  Polskiej w Unii Europejskiej informację Rady Ministrów na temat przebiegu sprawowania prezydencji;

II.     w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację Rady Ministrów o posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się w dniach 26 i 27 czerwca 2025 r.;

III.   w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) 2021/1058 i (UE) 2021/1056 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie strategicznym wyzwaniom w kontekście przeglądu śródokresowego (COM(2025) 123 wersja ostateczna) i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP;

IV.   w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2021/1057 ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny+ (EFS+) w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie wyzwaniom strategicznym (COM(2025) 164 wersja ostateczna) i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP.

W posiedzeniu udział wzięli: Ignacy Niemczycki sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz ze współpracownikami, Jan Szyszko sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej wraz ze współpracownikami.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Joanna Heger – z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej; Bartosz Pawłowski – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Ocen Skutków Regulacji, Adrian Grycuk – specjalista ds. systemu gospodarczego w BEOS.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Stwierdzam kworum. Witam serdecznie wszystkich obecnych członków Komisji, ministrów, a także towarzyszące im osoby. Przechodzimy do pkt I, czyli informacji Rady Ministrów na temat przebiegu sprawozdania prezydencji. Rząd reprezentuje sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pan minister Ignacy Niemczycki. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji.

Sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Ignacy Niemczycki:
Dzień dobry. Prezydencja, jak państwo wiecie, już niebawem dobiega końca. Staramy się konsekwentnie realizować założenia i reagować na to, co się dzieje na bieżąco. Zorganizowaliśmy do tej pory 32 Rady formalne, 19 nieformalnych i aż 1491 grup roboczych. Dzisiaj oczywiście będę mówił o tych rzeczach, które się wydarzyły od ostatniego mojego sprawozdania dla panów i pań posłanek.

Niezmiennie cały czas zajmujemy się wspieraniem Ukrainy, rosyjską agresją i osłabieniem rosyjskich zdolności do prowadzenia tej agresji. Chcę zwrócić państwa uwagę na przyjęcie przez Radę 20 maja 17. pakietu sankcji przeciwko Rosji. W ramach sankcji objęto nimi osoby fizyczne i prawne, łącznie z koncernem będącym jednym z największych rosyjskich przedsiębiorstw sektora naftowego. Ponad dwukrotnie zwiększono także liczbę objętych sankcjami statków z tzw. floty cieni. Rozszerzono również listę artykułów podwójnego zastosowania, objętych zakazem eksportu do Rosji. Objęto zakazem dostępu towarów do Unii liczne przedsiębiorstwa spoza Rosji współpracujące z rosyjskim przemysłem zbrojeniowym. Wreszcie sankcjami objęto około 20 podmiotów zaangażowanych w działania destabilizacyjne na terenie Unii Europejskiej oraz kilkudziesięciu funkcjonariuszy rosyjskiego wymiaru sprawiedliwości.

Osiągnęliśmy także, i o to państwo często pytali, istotny sukces, jeżeli chodzi o wzmacnianie wymiaru obronnego UE. Polska prezydencja doprowadziła do końca negocjacje dotyczące rozporządzenia w sprawie działań w zakresie bezpieczeństwa dla Europy, ustanawiającego instrument finansowy SAFE, Security Action for Europe. To rozporządzenie zostało przyjęte przez Radę 27 maja. Serdecznie gratuluję zespołowi w Brukseli, który zajmował się tymi negocjacjami.

Odnosząc się też do państwa pytań z przeszłości, chciałem powiedzieć, że udało się wynegocjować m.in. takie rzeczy, które są korzystne z perspektywy Polski. Przez pierwsze 12 miesięcy będzie można w ramach tego instrumentu rozliczać zakupy, które już zostały zamówione, będzie można także korzystać z zamówień przez te 12 miesięcy w pojedynkę, a nie z innymi partnerami unijnymi. Udało nam się rozszerzyć zakres, co może być finansowane, a także ten komponent unijny musi być na poziomie 65% całości planu, co powoduje, że mamy przestrzeń także do zakupów niespełniających tego kryterium wprost. Do tego – o czym potem będę jeszcze więcej mówił – będziemy mogli zamawiać rzeczy na przykład także z Wielkiej Brytanii.

W zakresie polityki rozszerzenia odbyła się kolejna w trakcie prezydencji konferencja międzyrządowa z Albanią, podczas której został otwarty trzeci klaster w negocjacjach akcesyjnych: konkurencyjność i inkluzywny wzrost. Oznacza to otwarcie kolejnych 8 rozdziałów, co zwiększa do 17 liczbę rozdziałów otwartych w negocjacjach z Albanią podczas polskiej prezydencji. Niestety, przejście do aktywnej fazy negocjacji z Ukrainą i Mołdawią jest wciąż blokowane przez Węgry. Podejmujemy cały czas próby przełamania impasu. Podejmuje je także bezpośrednio strona ukraińska, ale działania strony węgierskiej, np. organizacja trwającego teraz referendum korespondencyjnego w sprawie zgody na członkostwo Ukrainy w UE, nie pozwalają na przesadny optymizm.

Kontynuowaliśmy też prace nad procesem uproszczeń, o czym informowałem zeszłym razem. Teraz, 27 maja Rada przyjęła podejście ogólne do projektu rozporządzenia CBAM. To jest ten pakiet Omnibus I. Możemy rozpocząć uzgodnienia z Parlamentem Europejskim. Chcielibyśmy zakończyć te negocjacje do końca polskiej prezydencji.

Jeżeli chodzi o działania w obszarze COREPER 1, to chciałbym zwrócić państwa uwagę przede wszystkim na podejście ogólne Rady, wypracowane dużym wysiłkiem polskiej prezydencji. Jeżeli chodzi o e-deklaracje przy delegowaniu pracowników, to jest to takie narzędzie, o które apelowały m.in. polskie firmy. Od dawna jest to duża nadzieja na zniesienie pewnej ważnej bariery na rynku wewnętrznym. 27 maja Rada ds. Ogólnych przyjęła rewizję rozporządzenia określającego normę emisji CO₂ dla nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów użytkowych. Tu chodzi o to, żeby spełnienie norm mogło być możliwe poprzez wyliczenie średniej z 3 lat, a nie tylko z konkretnego roku, co znacząco obniży kary dla europejskich producentów. Specjalny Komitet ds. Rolnictwa w tym okresie uzgodnił także stanowisko negocjacyjne Rady w odniesieniu do projektu rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie wspólnej organizacji rynków. Tutaj chodzi o poprawę pozycji rolników w łańcuchu dostaw żywności.

Jeśli chodzi o formalne posiedzenie Rady, to chciałbym odnotować posiedzenie Rady Edukacja, Młodzież, Kultura, Sport w dniach 12 i 13 maja. Udało nam się doprowadzić do przyjęcia dokumentów wchodzących w skład tzw. pakietu szkolnictwa wyższego, m.in. rezolucji dotyczącej kroków w kierunku ewentualnego wspólnego dyplomu europejskiego oraz zalecenia w sprawie europejskiego systemu zapewnienia jakości i uznawalności w szkolnictwie wyższym.

Z kolei 22 i 23 maja odbyło się drugie podczas polskiej prezydencji posiedzenie Rady COMPET. Oprócz kwestii jednolitego rynku i przemysłu, obrady dotyczyły także obszarów badań oraz przestrzeni kosmicznych. Szczególną państwa uwagę chciałbym zwrócić na debatę dotyczącą tradycyjnie silnych sektorów przemysłowych, gdzie wybrzmiały takie postulaty, jak obniżenie cen energii czy systemy wsparcia właśnie tych tradycyjnych, silnych sektorów przemysłowych w trudnym procesie dekarbonizacji, ale także takiego tworzenia europejskich mechanizmów, by europejskie przedsiębiorstwa z tych sektorów przemysłowych nie były narażone na nieuczciwą konkurencję z państw trzecich. Rada COMPET, jako filtr biurokratyczny, zajęła się także kwestią uproszczeń czy deregulacji. „Jak sprawić, by przepisy były przyjazne dla przedsiębiorstwa od samego początku procesu legislacyjnego?” – to był tytuł tej debaty.

26 maja odbyła się przedostatnia podczas polskiej prezydencji Rada AGRIFISH, gdzie państwa członkowskie wezwały do czegoś, o czym tutaj też rozmawialiśmy chyba miesiąc temu, czyli stworzenia silnej wspólnej polityki rolnej z mocnym dwufilarowym budżetem. Państwa członkowskie sprzeciwiły się idei jednolitego funduszu.

Ponadto w połowie maja miała miejsce Rada ds. Gospodarczych i Finansowych oraz Rada ds. Zagranicznych w formacie handlu, gdzie dyskutowano m.in. o relacjach handlowych z USA.

12 i 13 maja mieliśmy nieformalne posiedzenie ministrów ds. energii, gdzie pozytywnie oceniono przygotowania Ukrainy i Mołdawii do sezonu zimowego i zapewniono o kontynuacji wsparcia ich ze strony Unii w tym zakresie oraz potępiono rosyjskie ataki na infrastrukturę energetyczną ukraińską. Zrobiły to wszystkie państwa poza Węgrami. Ministrowie poparli również kierunek odbudowy systemu energetycznego Ukrainy. Dyskutowali o systemie rozproszonym i inwestycjach w OZE w Ukrainie.

Z takich większych rzeczy, chciałbym jeszcze zwrócić państwa uwagę na tak zwany szczyt instytucjonalny Unia Europejska–Zjednoczone Królestwo. Choć tutaj jako prezydencja nie mieliśmy w przebiegu samego szczytu fundamentalnej roli, to w przygotowanie tego szczytu już jak najbardziej. Nasz zespół w Brukseli pieczołowicie dosłownie do ostatnich godzin przed szczytem pracował nad tym, żeby szczyt był sukcesem. Kluczowy efekt tego szczytu to jest partnerstwo w zakresie bezpieczeństwa i obronności między Unią a Zjednoczonym Królestwem, które przewiduje m.in. dalsze wsparcie militarne i finansowe, wspólne ćwiczenia wojskowe, współpracę w cyberprzestrzeni oraz przestrzeni kosmicznej. Co istotne, i też tutaj o tym dyskutowaliśmy, Zjednoczone Królestwo zyskało dostęp do europejskiego mechanizmu SAFE, przyczyniając się tym samym do wzrostu potencjału europejskiego przemysłu obronnego. Na tym bym zakończył. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Czy są pytania? Nie widzę. Dziękuję państwu. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.

Przechodzimy do pkt II, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej informacji Rady Ministrów o posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się w dniach 26 i 27 czerwca 2025 r. Rząd również reprezentuje pan minister Ignacy Niemczycki. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji.

Sekretarz stanu w KPRM Ignacy Niemczycki:
Dziękuję. Posiedzenia Rady Europejskiej ostatnimi czasy obfitują w dyskusje o bardzo podobnych tematach. O posiedzeniu Rady Europejskiej mieliśmy szansę dyskutować również na posiedzeniu 20 maja. Opowiadałem wówczas o przygotowaniu do posiedzenia Rady ds. Ogólnych, gdzie omawiane jest przygotowanie Rady Europejskiej. Tematy na czerwcową Radę to są:  Ukraina, Bliski Wschód, bezpieczeństwo i obrona, relacje z państwami trzecimi, konkurencyjność i migracja. Z polskiej perspektywy szczególną uwagę zwracamy na kwestie Ukrainy, europejskiej obronności oraz konkurencyjności, ponieważ tutaj, w tych obszarach, widzimy potrzebę podjęcia pilnych i kompleksowych działań. Liczymy, że w sprawie Ukrainy Rada Europejska wyśle silny i wspólny przekaz o wsparciu Unii dla tego kraju. Ale zwracam uwagę, że ostatnie szczyty przynosiły odmienne stanowisko ze strony Węgier. Zobaczymy, czy tu będzie podobnie, czy inaczej. Niestety nie jestem bardzo optymistyczny.

Potrzebujemy też dalszej presji na Rosję, kolejnego pakietu sankcji, przedłużenia sankcji sektorowych o kolejne pół roku, odejścia Unii od importu surowców energetycznych z Rosji oraz zwiększonych ceł na produkty rolne z Rosji i Białorusi. Mamy także wysokie oczekiwania wobec dyskusji liderów na temat europejskiej obrony. Oczekujemy postępów we wszystkich filarach planu ReArm Europe, a zwłaszcza we wdrażaniu instrumentu SAFE w skoordynowanie aktywacji krajowych klauzul wyjścia i zgody Komisji na przesuwanie przez państwa środków w ramach obecnych programów unijnych na cele obronne. Jak być może państwo wiecie, Polska jako pierwsza otrzymała taką zgodę, co oznacza m.in., że tworzymy Fundusz Bezpieczeństwa i Obrony, który zainwestuje 25 mld zł w infrastrukturę podwójnego zastosowania, cyberbezpieczeństwo czy modernizację polskiego przemysłu zbrojeniowego.

W temacie relacji ze światem Rada odniesie się do kluczowych partnerów współpracy handlowej i multilateralizmu. Polska będzie podkreślać wagę współpracy z NATO i ważnymi sojusznikami spoza Unii. Zwracam uwagę pań i panów na to, że Rada odbędzie się tuż przed tym lipcowym dniem, na który prezydent Trump wyznaczył koniec ewentualnych negocjacji z Unią Europejską. Spodziewam się więc, że ten temat także może być ważny.

W punkcie dotyczącym konkurencyjności liderzy omówią postępy we wzmocnieniu jednolitego rynku i konkurencyjności oraz zintegrowane zalecenia krajów w ramach prac nad europejskim semestrem. Polska podkreśla, że podstawą europejskiej konkurencyjności musi być silny i jednolity rynek. Strategia jednolitego rynku jest dobrym punktem wyjścia. Chyba 10 dni temu została opublikowana strategia zapoczątkowania długookresowego trendu pogłębiania jednolitego rynku. Strategia jest konkretna i realistyczna. Skupia się m.in. na sektorze usług, na małych i średnich przedsiębiorcach, na cyfryzacji, na egzekwowaniu przepisów jednolitego rynku. Podczas Rady Europejskiej będziemy zabiegali o to, żeby te działania przewidziane w strategii państwa członkowskie faktycznie wdrażały. Ponadto dla wzrostu konkurencyjności unijnej gospodarki niezbędne są uproszczenia regulacyjne oraz działania mające na celu obniżenie cen energii.

Temat obecnej sytuacji na Bliskim Wschodzie jest ważny dla wielu państw. Spodziewamy się pogłębionej dyskusji i obszernych konkluzji. Polska domaga się natychmiastowego odblokowania dostaw pomocy humanitarnej w strefie Gazy i popiera znoszenie sankcji wobec Syrii. Rada odnotuje także postępy we wdrażaniu konkluzji dotyczących migracji. Spodziewamy się krótkiej dyskusji i ogólnych konkluzji.

Polska podtrzyma swoje dotychczasowe stanowisko poparcia dla ochrony granic zewnętrznych, poprawy kontroli nad przepływami migracyjnymi w Unii, zwalczania instrumentalizacji migracji i poprawy skuteczności polityki powrotowej. Dziękuję, bardzo.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie ministrze. Otwieram dyskusję. Nie widzę zgłoszeń. W związku z tym chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o posiedzeniu Rady Europejskiej, która odbędzie się w dniach 26 i 27 czerwca. Sprzeciwu nie słyszę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt II. Dziękuję panu ministrowi.

Przechodzimy do pkt III, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy wniosku dotyczącego rozporządzenia PE i Rady zmieniającego rozporządzenie UE 2021/1058 i UE 2021/1056 w odniesieniu do środków szczególnych mających na celu sprostanie strategicznym wyzwaniom w kontekście przeglądu śródokresowego COM(2025) 123 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd reprezentuje pan minister Jan Szyszko, sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie stanowiska.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jan Szyszko:
Dzień dobry. Szanowny panie przewodniczący, panie i panowie posłowie, szanowni państwo, w pierwszym kwartale tego roku zbiegły się dwa procesy związane z funduszami i ich rewizją. Z jednej strony finalizowany był proces przeglądu śródokresowego programu 2021–2027, taki standardowy, który co perspektywę finansową się odbywa, a instytucje zarządzające, w tym główna z nich w Polsce, czyli Ministerstwo Funduszy, były zobowiązane przekazać do końca marca standardowe programy rewizji funduszy. Drugi proces, który się odbywał w pierwszym kwartale, to było przedstawienie przez nową Komisję Europejską priorytetów w publikacjach dotyczących kompasu konkurencyjności – to jest bodaj ze stycznia 2025 r. – a także mapy drogowej dla wieloletnich ram finansowych po 2027 r., która została opublikowana w lutym.

W marcu z kolei został opublikowany podobny dokument dotyczący obronności. W zakresie obronności Komisja Europejska przedstawiła Radzie plan ReArm Europe, którego celem jest szybkie i skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom poprzez mobilizację środków wysokości do 800 mld euro w celu zwiększenia nakładów na bezpieczeństwo i rozwój zdolności obronnych Unii.

Zgodnie z postanowieniami zawartymi w planie ReArm Europe i w Białej Księdze w sprawie obronności europejskiej Komisja już w kwietniu opublikowała komunikat o odnowionej polityce spójności, która ma na celu wzmocnić europejskie priorytety strategiczne, oraz drugi komunikat dotyczący zmian rozporządzeń w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności oraz ustanawiającego Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, a także rozporządzenia dotyczącego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, czyli kluczowych rozporządzeń dla architektury Funduszy europejskich w Polsce.

Celem proponowanych zmian jest zwiększenie skuteczności polityki spójności poprzez zachęcenie państw i regionów, jak to przedstawia Komisja, do inwestowania w nowe europejskie priorytety strategiczne przy jednoczesnej realizacji podstawowego celu polityki, jakim jest spójność. Wśród nowych priorytetów, które powinny być wzmocnione, wymieniono: zdolności obronne i bezpieczeństwo, w tym rozwój umiejętności w przemyśle obronnym, co z polskiej perspektywy jest szczególnie istotne. Po drugie, konkurencyjność i strategiczna autonomia Unii, po trzecie, mieszkalnictwo, w tym także wsparcie reform, również istotna sprawa. Po czwarte, zwiększenie odporności w zakresie deficytu wody, a po piąte, dekarbonizację i transformację energetyczną, w tym wsparcie pracowników i przedsiębiorstw. Aby skłonić państwa do relokacji środków na nowe priorytety, Komisja zaproponowała zachęty, w tym dodatkowe płatności zaliczkowe, stopy dofinansowania do 100% czy wydłużony termin kwalifikowalności wydatków, a także szersze możliwości finansowania dużych przedsiębiorstw.

Ponadto Komisja dostrzegła również problemy regionów graniczących z Rosją, Białorusią i Ukrainą, problemy przede wszystkim społeczno-gospodarcze, proponując jeszcze dodatkowe zachęty, czyli wyższe zaliczki dla tychże regionów. Niektóre z tych zachęt zostały dodatkowo uwarunkowane. Dotyczy to ograniczenia czasowego na przedłożenie zmiany programu do dnia 31 grudnia 2025 r., a na nowe priorytety Komisja proponuje, by przeznaczyć minimum 15% wartości programu. To jest bardzo dużo, zwłaszcza w połowie perspektywy.

Zdaniem polskiego rządu, zdaniem MFiPR, niektóre z tych zmian wymagają rozmów, negocjacji i urealnienia. Właśnie takie negocjacje prowadzimy w Radzie. Jest też sporo niejasności co do faktycznego zakresu wsparcia w ramach nowo dodanych priorytetów. Co zasady uważamy, że zakres ten powinien być definiowany szeroko i uwzględniać np. w przypadku obronności, w ramach infrastruktury podwójnego zastosowania także infrastrukturę zdrowotną oraz infrastrukturę ochrony cywilnej. Zwróciliśmy też uwagę, że należy rozdzielić proces oceny śródokresowej od przeprowadzenia zmian programów w wyniku procedowanych zmian rozporządzeń, tak by Komisja nie zwlekała z akceptacją zmian programów złożonych już w ramach przeglądu śródokresowego do dnia 31 marca. I tutaj jest coś, czym mogę się pochwalić, że osiągnęło sukces. Polska jest pierwszym krajem członkowskim, którego programy operacyjne zostały już zaakceptowane przez Komisję Europejską. To jest wiadomość sprzed kilku dni. Wymagało to oczywiście nie dość, ale po prostu twardych negocjacji, twardego postawienia sprawy. Coś za coś, mówiąc wprost. Daliśmy Komisji to, na czym jej zależy, czyli kontynuowaliśmy proces negocjacji tych zmian, na których Komisji zależy, pod warunkiem odblokowania zmian, na których nam zależy.

Biorąc pod uwagę obecne wyzwanie, w tym sytuację geopolityczną oraz konieczność zwiększenia zdolności obronnych i bezpieczeństwa Polski, jak również potrzebę wzmocnienia konkurencyjności, co do zasady pozytywnie oceniamy zaproponowane zmiany w rozporządzeniach, ze wszystkimi tymi zastrzeżeniami, o których powiedziałem wcześniej. Natomiast propozycja stanowi dobrą pozycję wyjściową do dalszych negocjacji. Po publikacji propozycji Komisji niezwłocznie przystąpiliśmy do prac w Radzie. Obecnie pracujemy nad kompromisową wersją zmian w rozporządzeniach, która umożliwi uzyskanie wymaganej do przyjęcia propozycji większości w Radzie UE, co oczywiście może być trudne ze względu na duże rozbieżności w stanowiskach państw członkowskich, odbiegające w różne strony. W tej chwili ciężko jest przewidzieć, jak ten proces się skończy, aczkolwiek podchodziłbym do jego zakończenia z umiarkowanym optymizmem. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł  Grzegorz Puda. Bardzo proszę pana posła o zabranie głosu.

Poseł Grzegorz Puda (PiS):
Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Panie ministrze, szanowni państwo, właściwie większość punktów przedstawionych w tym dokumencie została przez pana ministra przytoczona. Rzeczywistość jest taka, że jeżeli chodzi o cały dokument, to jest to dokument, który w sumie powinien być wsparty, ponieważ de facto daje nam możliwość bezpośrednio wspierania, finansowania również działań, które wynikają bezpośrednio z tego, do czego wcześniejsze dokumenty nie były dostosowane. Natomiast jest też część dotycząca wpisu, który przez rząd również został zaprezentowany. Ja też uważam, że jeżeli te zapisy nie są do końca jasne, bo nie mamy takiej wiedzy – to nie wynika bezpośrednio z działań rządu, to wynika bezpośrednio z tego, że po prostu rząd takich informacji jeszcze nie uzyskał – jednak te zapisy powinny przynajmniej trochę budzić nasze obiekcje. To znaczy, ja się tutaj może trochę bardziej niż pan minister wypowiem, że jednak jeżeli czegoś nie mamy zagwarantowanego na dzisiaj, to nie możemy mówić o tym, że to jest lub tego nie ma. Może to będzie, a może nie będzie. To zależy oczywiście od negocjacji, ale wiadomo, że w tych negocjacjach biorą udział dwie strony. Może więc być tak, że to będzie z korzyścią dla Polski, a może być tak, że po prostu w pewnym momencie okaże się, że albo środków finansowych zabraknie, albo będziemy w ogóle mieli problem w innych programach. Zresztą państwo – mówię tu o rządzie – sami o tym piszą w tym dokumencie, który został nam przedstawiony. Bardzo dobrze, krótko jest opisane, tak informacyjnie, że rząd zwraca uwagę, że niektóre propozycje zawarte we wniosku budzą wątpliwości interpretacyjne. Jest bardzo istotne, żeby ustalić, w którym kierunku te zapisy mają przebiegać. Wymagają zdefiniowania pojęć – to już jest bardzo istotne, żeby wiedzieć, co jest jaką definicją – a także dostosowania do możliwości państw członkowskich. Tutaj akurat wiemy doskonale, że Polska jest pod tym względem krajem bardzo specyficznym, bo jako kraj, który za wschodnią granicą ma podejmowane działania wojenne przez stronę rosyjską wobec ukraińskiej, musimy myśleć o tym, w jaki sposób sami się zabezpieczyć.

Warto też przytoczyć, że celowe jest wprowadzenie zmian w innych unijnych aktach prawnych i nie wiemy tego, czy one będą, czy nie. Z pewnością macie państwo informacje dotyczące tego, jakie są zapowiedzi, ale do tego momentu na dzień dzisiejszy, rozumiem, że tych informacji nie ma. Podkreślamy także, że zaproponowany próg wysokości co najmniej 15% i sposób wyliczania środków lokowanych na nowe priorytety premiują programy, które akurat w naszych w naszym kraju nie są zaawansowane, zarówno kontraktowanie środków, jak i realizacje inwestycji. To wszystko skłania do umiarkowanego optymizmu. To znaczy, z jednej strony człowiek chciałby, bo jest to dokument, który daje nadzieję na to, że będziemy mogli w sposób trochę łatwiejszy, chociaż w ten zaliczkowy sposób, pobierać z Unii Europejskiej środki finansowe, które później będą zwracane w postaci składek i odliczane w następnych latach od tych składek, a z drugiej strony niestety jest tak, że do końca tak naprawdę – tylko chciałem to podkreślić – głosujemy dokument, co do którego skutków na dzień dzisiejszy ani ministerstwa, ani rząd, ani posłowie pełnej wiedzy nie mają. Po prostu jest to tak przedstawione. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Nie widzę. Wobec tego chcę zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 dokument o sygnaturze COM(2025) 123 wersja stateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw?

Poseł Grzegorz Puda (PiS):
Jest.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Mamy sprzeciw, w związku z tym przegłosujemy. Głosujemy sprzeciw. Tak. Czy jesteście za sprzeciwem, czy jesteście przeciw sprzeciwowi?

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Panie przewodniczący, proszę sformułować, nad czym głosujemy.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Za chwilę sformułuję, dobrze? Szanowni państwo, głosujemy, kto jest za konkluzją, którą przedstawiłem przed chwilą. Kto jest przeciw? Dziękuję. Kto się wstrzymał? Dziękuję. Za głosowało 12 osób, przeciw 9, nikt się nie wstrzymał od głosu. Komisja podzieliła stanowisko rządu.

Przechodzimy do pkt IV, czyli rozpatrzenia w trybie art. 7 ust. 4 ustawy wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie UE 2021/1057 ustanawiające Europejski Fundusz Społeczny Plus, EFS+, w odniesieniu do środków szczególnych, mających na celu sprostanie wyzwaniom strategicznym COM(2025) 164 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd również reprezentuje pan minister Jan Szyszko. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie stanowiska.

Sekretarz stanu w MFiPR Jan Szyszko:
Szanowny panie przewodniczący, jeszcze raz panie i panowie posłowie, szanowni państwo, równolegle do komunikatu, o którym wspominałem we wcześniejszej wypowiedzi, dotyczącej zmodernizowanej polityki spójności, Komisja Europejska w kwietniu 2025 r. opublikowała również propozycję zmian rozporządzenia dotyczącego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Celem tych zmian, w postaci zwiększenia skuteczności polityki spójności poprzez zachęcenie państw członkowskich i regionów do inwestowania w nowe priorytety strategiczne przy jednocześnie realizacji podstawowego celu spójności, pozostaje zmniejszenie dysproporcji gospodarczych, społecznych i terytorialnych. W tym przypadku państwa członkowskie również będą mogły przeprogramować część swoich funduszy spójności na lata 2021–2027 na nowe inwestycje w kontekście trwającego przeglądu śródokresowego polityki spójności.

Projekt rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie o EFS+ przedstawia propozycje zmian dla programowania i wdrażania tego Funduszu. Umożliwią one przede wszystkim utworzenie dwóch nowych priorytetów, które poszerzają zakres tematyczny Funduszu. Po pierwsze jest to wsparcie dla przemysłu obronnego. Podobnie jak w poprzednim wątku, o którym miałem przyjemność państwu mówić, jest to szczególnie ważne z polskiej perspektywy. Po drugie, jest to wsparcie na dostosowanie się do dekarbonizacji. W ramach pierwszego obszaru możliwe będzie finansowanie zwiększania umiejętności w przemyśle obronnym, a w ramach drugiego – podnoszenie kwalifikacji i przekwalifikowania mające na celu adaptację pracowników przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian przyczyniających się do dekarbonizacji procesów produkcji.

Dodatkowo w projekcie przewidziano wydłużenie terminu na wprowadzenie priorytetów inicjatywy STEP, czyli platformy technologii strategicznych dla Europy, uprawniającej do wyjątkowego skorzystania z jednorazowej 30% zaliczki dla tych priorytetów, co jest fundamentalnie ważne, jako że platforma STEP i finansowanie z nią związane wydają się szczególnie obiecujące dla polskich przedsiębiorców i po prostu dla biznesów działających w Polsce i dla polskich firm. Wiążemy z tym mechanizmem duże nadzieje, zresztą wprowadzamy go na bardzo dużą skalę w jednym z pozostałych Funduszy.

W przypadku, gdy działania w obszarach wsparcia dla przemysłu obronnego, wsparcia na dostosowanie się do dekarbonizacji lub inicjatywy STEP zostaną zaprogramowane w ramach oddzielnych priorytetów, projekt zmiany rozporządzenia przewiduje jeszcze dodatkowe korzyści. Po pierwsze, jest to przedłużenie okresu kwalifikowalności, czyli wydłużamy sobie kalendarz do 31 grudnia 2025 r. dla programów, które realokują co najmniej 15% alokacji na nowe projekty, po drugie, wyższy poziom zaliczek – 30% alokacji priorytetu, po trzecie dodatkowe zaliczki 4,5% dodatkowej jednorazowej zaliczki oraz 9,5% dla regionów na poziomie NUTS 2 graniczących z Rosją, Białorusią lub Ukrainą, po trzecie, wyższe dofinansowanie, czyli stuprocentowe dofinansowanie. Skorzystanie z tych dodatkowych zaliczek możliwe będzie w przypadku przeznaczenia na nowe priorytety co najmniej 15% alokacji programu.

Zaproponowane zmiany w rozporządzeniu, podobnie jak w przypadku wcześniej omawianych projektów, oceniamy co do zasady pozytywnie, jako stanowiące dobrą propozycję wyjściową do dalszych negocjacji, ale zgłaszamy zastrzeżenia podobne jak w poprzednim punkcie. Dotyczy to m.in. wysokości minimalnej wartości programu, która podlega przeprogramowaniu. Próg 15% wydaje się nadto ambitny. Tak że podchodzimy do tych zmian optymistycznie, aczkolwiek oczekujemy ich urealnienia w kilku obszarach. Uważamy też, że projektowane zmiany rozporządzeń nie powinny zakłócać procedowanego już procesu zmian programów w ramach przeglądu śródokresowego polityki spójności, ale w tym przypadku, jak i w poprzednich, ponownie mogę powtórzyć, że zostało to bardzo ostro wyłożone, również przeze mnie osobiście, Komisji Europejskiej i przyniosło skutek. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie ministrze. Posłem sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Sebastian Kaleta. Panie pośle, bardzo proszę.

Poseł Sebastian Kaleta (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący. Panie ministrze, Wysoka Komisjo, stanowisko rządu odnoszące się do tego projektu wskazuje na kilka elementów, które winny podlegać korekcie w toku dalszych prac nad dokumentem. W szczególności, stanowisko zwraca uwagę na terminy związane ze zmianami w programach, wskazując, że termin do 31 grudnia 2025 r. może ograniczyć możliwość skorzystania z pozytywnych propozycji, które znajdują się w tym projekcie, jeśli chodzi o alokację środków. Wątpliwości rządu budzi również fakt, że nie wszystkie programy będą mogły być objęte podniesieniem do 100% dofinansowania programów. W związku z powyższym kierunkowe propozycje polskiego rządu do negocjacji uznać należy za właściwe. Oczywiście otwarte pozostaje pytanie, na ile rząd dostrzega możliwość wprowadzenia do tego dokumentu w finalnym brzmieniu rozwiązań, na które wskazał w swoim stanowisku, i czy nieprzyjęcie tych zmian może spowodować, że ten dokument w całości może przynieść gorszy poziom wykorzystania środków z Funduszy w aktualnej perspektywie. Niemniej należy wskazać, że proponowane kierunki zmian wskazane przez rząd w tym dokumencie są prawidłowe. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Krzysztof Truskolaski (KO):
Dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Nie widzę zgłoszeń. W związku z tym chciałbym zaproponować następującą konkluzję: Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 7 ust. 4 dokument o sygnaturze COM(2025) 164 wersja ostateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Czy jest sprzeciw? Nie słyszę. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt IV.

Informuję, że na tym porządek dzienny został wyczerpany. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji. Zamykam posiedzenie Komisji. Bardzo serdecznie państwu dziękuję.