Komisja do Spraw Unii Europejskiej, obradująca pod przewodnictwem poseł Agnieszki Pomaskiej (KO), przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:

I.     informację o dokumentach, w stosunku do których Prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag: COM(2025) 186, 258, 259 (art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej); COM(2025) 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 230, 257, 269, 275, 278, 279, 282, 294, 295, 297, 301, 304, 305, 307, 308, 309, 311, 312, 313, 321, 323, 325, 326, 327, 328, 329, 600, 601, 602, 603, 604, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 611, 612, 613, 614, 616, 619, 650, 651 (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.); COM(2025) 200, 286, 287, 290, 293, 296, 298, 299, 303, 306, 310, 314, 319, 322, 400, 615, 800 (art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r.),

II.    poprawkę zgłoszoną w czasie drugiego czytania do poselskich projektów uchwał w sprawie niewprowadzania w życie przepisów aktów prawnych składających się na tzw. Pakt o migracji i azylu; w sprawie zobowiązania Rządu RP do jednostronnego wypowiedzenia Paktu Migracyjnego; w sprawie polityki migracyjnej i ochrony wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej (druki nr 1043, 1044, 1274 i 1300),

III.   w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący decyzji wykonawczej Rady zmieniającej decyzję wykonawczą (UE) (ST 9728/22 INIT; ST 9728/22 ADD 1) z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski (COM(2025) 284 wersja ostateczna) i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP,

IV.   w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informacje Rady Ministrów o wynikach posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniu 26 czerwca 2025 r.,

V.   w trybie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację o stanowisku, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych UE na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych (18 lipca 2025 r.), w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach (COM(2023) 262, COM(2024) 567, COM(2025) 99, 258, 300),

VI.  w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie roślin uzyskiwanych za pomocą niektórych nowych technik genomowych oraz pochodzących z tych roślin żywności i pasz, oraz w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) 2017/625 (COM(2023) 411 wersja ostateczna) i odnoszącą się do niego informację rządu,

VII.  w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informację Rady Ministrów o posiedzeniu Rady ds. Zagranicznych, które odbędzie się w dniu 15 lipca 2025 r.

W posiedzeniu udział wzięli: Jacek Karnowski sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej wraz ze współpracownikami, Ignacy Niemczycki sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wraz ze współpracownikami, Maciej Duszczyk podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji wraz ze współpracownikami, Adam Nowak podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi wraz ze współpracownikami, Anna Radwan-Röhrenschet podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami, Borys Budka poseł do Parlamentu Europejskiego.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Agata Jackiewicz, Joanna Heger – z sekretariatu Komisji w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej; Tomasz Jaroszyński – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i ocen Skutków Regulacji, Kamilla Kurczewska – specjalista ds. systemu gospodarczego w BEOS; Przemysław Sadłoń, Karina Parśniak i Michał Gajewski – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Otwieram posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Stwierdzam kworum. Witam panie posłanki, panów posłów. Bardzo proszę panie posłanki i panów posłów o uwagę. Jest prośba ze względu na obowiązki pana ministra Jacka Karnowskiego, żeby jego punkt rozpatrzyć jako pierwszy, czyli pkt III. Czy jest zgoda, żeby dokonać takiej zmiany? To dokonuję takiej zmiany.

Przechodzimy do pkt I, czyli rozpatrzenia informacji o dokumentach Unii Europejskiej, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to dokumenty: w trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej dokumenty COM(2025) 186, 258, 259, w trybie art. 8 ust. 2 ustawy dokumenty COM(2025) 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 230, 257, 269, 275, 278, 279, 282, 294, 295, 297, 301, 304, 305, 307, 308, 309, 311, 312, 313, 321, 323, 325, 326, 327, 328, 329, 600, 601, 602, 603, 604, 605, 606, 607, 608, 609, 610, 611, 612, 613, 614, 616, 619, 650, 651 i w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejm z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy dokumenty COM(2025) 200, 286, 287, 290, 293, 296, 298, 299, 303, 306, 310, 314, 319, 322, 400, 615 i 800. Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić jakieś uwagi? Nie widzę. W związku z tym stwierdzam, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów.

Przechodzimy do pkt II, czyli rozpatrzenia poprawki zgłoszonej w czasie drugiego czytania do poselskich projektów uchwał w sprawie niewprowadzania w życie przepisów aktów prawnych składających się na tzw. Pakt o Migracji i Azylu, w sprawie zobowiązania rządu RP do jednostronnego wypowiedzenia Paktu Migracyjnego, w sprawie polityki migracyjnej i ochrony wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej. To są druki nr: 1043, 1044, 1274 i 1300. Na posiedzeniu Sejmu w dniu 8 lipca do wyżej wymienionego projektu uchwały zgłoszono poprawkę. Proszę o przedstawienie poprawki przez przedstawiciela wnioskodawców.

Poseł Witold Tumanowicz (Konfederacja):
Dziękuję, pani przewodnicząca. Zgłosiliśmy, jako klub Konfederacji, poprawkę przywracającą treść dokumentu wiodącego, treść uchwały, którą zgłosiliśmy jako posłowie Konfederacji. Była tutaj omawiana. Uważamy, że obecna treść uchwały, szczególnie w swoim drugim i trzecim akapicie, w ogóle nie dotyka problemu. Cała uchwała powinna być jasnym kategorycznym sprzeciwem wobec Paktu Migracyjnego, a nie rozprawianiem się z historią czy też chwaleniem rządu. Bo równie dobrze można by do kolejnych uchwał dopisywać, że Donald Tusk jest mądry, piękny i zdolny, ale to przecież nie jest merytoryka tychże. Zgadzamy się z ostatnim akapitem, który przedstawili tutaj także posłowie Platformy Obywatelskiej, natomiast w pozostałej części ta uchwała jest po prostu zupełnie niemerytoryczna. Dlatego wnosimy o to, żeby ta poprawka została przyjęta, czyli przywrócić treść istoty tej uchwały, czyli sprzeciw wobec Paktu Migracyjnego. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Dziękuję, panie pośle. Czy pan minister chciałby zabrać głos? Już dużo pan minister w tym temacie powiedział, ale dla formalności.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk:
Pani przewodnicząca, dziękuję bardzo. Myślę, że wczoraj w plenarnym wystąpieniu wyjaśniłem wszystkie wątpliwości. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję panu ministrowi za gotowość udziału w dyskusji. Czy Biuro Legislacyjne? Bardzo proszę.

Legislator Przemysław Sadłoń:
Dziękuję. Przemysław Sadłoń, Biuro Legislacyjne. Bardzo krótko. Odnośnie do samej formy tej poprawki, poprawka została zgłoszona w formie, która sprowadza się do nadania nowego brzmienia całemu projektowi uchwały. Z istoty poprawka raczej powinna sprowadzać się do punktowego poprawiania tekstu, wykreślania w nim określonych fragmentów bądź dodawania. Tego rodzaju forma powoduje, że jest ograniczona możliwość choćby rozpatrywania wniosków mniejszości, które zostały zawarte w sprawozdaniu. To znaczy, w przypadku przyjęcia tej poprawki. Powiem tak, z całą pewnością, gdyby rzecz dotyczyła projektu ustawy, te nasze zastrzeżenia byłyby bardziej jednoznaczne. Biorąc pod uwagę to, że mamy do czynienia z uchwałą, a w przypadku procesu uchwałodawczego, standardy wynikające z konstytucji czy z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego są mniej, że tak powiem, podwyższone czy mniej kategoryczne, czy mniej rygorystyczne są te zasady, ograniczamy się w zasadzie do tego rodzaju zastrzeżenia, nie formując jednoznacznego stanowiska, że tego rodzaju poprawka nie jest możliwa do zgłoszenia. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję za uwagi Biura Legislacyjnego, każda z posłanek i każdy posłów na pewno weźmie to pod uwagę podczas głosowania, do którego właśnie przystępujemy. Tak że bardzo proszę o przygotowanie systemu. Wszyscy mają aktywne karty?

Kto jest za przyjęciem poprawki zaproponowanej przez klub Konfederacji, proszę o głosowanie za. Kto jest przeciwko, proszę o głosowanie przeciw. Kto się wstrzymał – żółty przycisk. Wszyscy zagłosowali? Proszę o podanie wyniku. Głosowało 24 posłów, za – 5, przeciw – 19, nikt się nie wstrzymał. Poprawka została o odrzucona.

Wybieramy jeszcze posła sprawozdawcę. Proponuję, żeby tak jak poprzednio był to pan poseł Konrad Frysztak. Czy pan poseł się zgadza?

Poseł Konrad Frysztak (KO):
Oczywiście.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Czy są inne propozycje? Nie widzę. W związku z tym posłem sprawozdawcą został poseł Konrad Frysztak.

Przechodzimy do kolejnego punktu. Dokument COM(2025) 284, czyli wniosek dotyczący decyzji wykonawczej Rady zmieniającej decyzję wykonawczą z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Polski. Bardzo proszę pana ministra Jacka Karnowskiego, sekretarza stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, o przedstawienie stanowiska.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jacek Karnowski:
Dzień dobry. Proszę państwa, 20 czerwca Rada Unii Europejskiej przyjęła decyzję wykonawczą zmieniającą decyzję z dnia 17 czerwca 2022 r. w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększenia odporności Polski. Celem tej trzeciej rewizji było umożliwienie efektywnej realizacji reform inwestycji z KPO poprzez zmianę kamieni milowych. Najważniejszą wprowadzoną rzeczą w ramach trzeciej rewizji KPO było utworzenie Funduszu Bezpieczeństwa i Odporności. Przeznaczono na ten cel 25 mld zł. Środki te zostały przesunięte z inwestycji na rzecz zielonych transformacji miast. One dotyczą przede wszystkim budowli ochronnych, budowy i modernizacji infrastruktury podwójnego zastosowania, inwestycji w cyberbezpieczeństwo, modernizację przedsiębiorstw oraz wsparcie prac badawczo-rozwojowych.

Następnie zostały także zmienione reformy, reforma A 4.7 – ograniczenie segmentacji rynku pracy, zakładająca objęcie obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi, emerytalnymi, rentowymi, chorobowymi i wypadkowymi wszystkich umów cywilnoprawnych, w tym umów o dzieło – została zmieniona ze wzmocnieniem Inspekcji Pracy. Utworzono także nową inwestycję dotyczącą wniesienia 160 mln euro wkładu do krajowego komponentu programu InvestEU, co umożliwi Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu, który ma być partnerem wykonawczym, udzielenie gwarancji pod pożyczki na wsparcie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw w skali 10 mln zł. Dodatkowo 36 mln zł przeznaczono na wybudowanie trzech krajowych centrów przetwarzania danych. To jest C 3.1.1 cyberbezpieczeństwo. Ponadto w odpowiedzi na zapotrzebowanie poszerzono zakres inwestycji w zakresie bezpieczeństwa transportu, możliwość sfinansowania wymiany 106 559 starych tachografów. Poszerzono także o dodatkowe 228 mln euro wartość alokacji Funduszu ze wsparcia na energetykę.

Można powiedzieć, że to są główne zmiany, które nastąpiły w czasie tej ostatniej rewizji. Jeżeli państwo będziecie mieli jakieś pytania, to proszę bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Sprawozdawcą do tego dokumentu jest pan poseł Konrad Frysztak. Bardzo proszę o zabranie głosu.

Poseł Konrad Frysztak (KO):
Pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, ten projekt jest jak najbardziej projektem wpisującym się w to, co dzisiaj jest kluczową sprawą dotyczącą bezpieczeństwa Polski. Środki przeznaczane na ten cel będą mogły posłużyć oczywiście strategii bezpieczeństwa naszego kraju. Przede wszystkim budowa budynków ochronnych, schronów, infrastruktury, ochrony ludności to jest coś, co po wielu latach udało się przeprowadzić w tej kadencji Sejmu rządowi koalicji 15 października. Budowa modernizacji infrastruktury podwójnego zastosowania również zwiększa bezpieczeństwo. Przypomnę, że w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej zapisaliśmy 0,3% PKB, to jest kwota nie mniejsza niż 10 mld zł, na zwiększenie bezpieczeństwa. A więc to wprost spina się z dzisiejszym kierunkiem funkcjonowania naszego kraju. Opinia jest jak najbardziej pozytywna i proszę Wysoką Komisję o przyjęcie.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Otwieram dyskusję. Czy ktoś chciałby zabrać głos w tym punkcie? Nie widzę. W związku z tym stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 8 ust. 2 ustawy dokument o sygnaturze COM(2025) 284 wersja ostateczna i odnoszący się do niego projekt stanowiska RP. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Bardzo dziękuję panu ministrowi.

Teraz przechodzimy do punktu, który był pierwotnie pkt II, czyli rozpatrzenie w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu, z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy informacji Rady Ministrów o wynikach posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniu 26 czerwca. Bardzo proszę pana ministra Ignacego Niemczyckiego o zabranie głosu i przedstawienie informacji.

Sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów Ignacy Niemczycki:
Dzień dobry państwu. Dziękuję bardzo. Zasadnicza materia czerwcowego posiedzenia Rady Europejskiej z perspektywy Polski obejmowała kwestie związane z obronnością, konkurencyjnością i Ukrainą. Jesteśmy zadowoleni z wyników dyskusji przywódców na temat europejskiej obrony oraz zobowiązania do kontynuacji tych rozmów w październiku podczas kolejnego spotkania Rady Europejskiej. Dobrze oceniamy obecny kierunek prac rozwijających europejską obronność i ich tempo. Konkretne wyniki to przyjęte już rozporządzenie SAFE, rozpoczęty trilog nad rozporządzeniem EDIP, bliskie uruchomienie krajowych klauzul wyjścia, szybkie prace nad Omnibusem obronnościowym i zmiany w polityce spójności, które umożliwiają inwestycje w infrastrukturę obronną. Jesteśmy zadowoleni z konkluzji Rady o obronie granic zewnętrznych Unii i zwrócenia szczególnej uwagi na zagrożenia dla jej wschodniego odcinka.

Ważna część dyskusji przywódców dotyczyła także wydatków obronnych państw członkowskich i Rada Europejska wezwała do ich stałego i znaczącego zwiększania, odnotowując nowe zobowiązania finansowe podjęte na szczycie NATO. Polska apelowała o szybkie zwiększanie wydatków obronnych do poziomu 5% PKB, wskazując na realność zagrożeń ze Wschodu. Dyskusja o zwiększaniu konkurencyjności jest stale prowadzona na Radzie Europejskiej. Jesteśmy zadowoleni z prac nad wzmocnieniem jednolitego rynku. Oczekujemy konsekwentnej i terminowej realizacji oraz monitorowania wdrażania strategii jednolitego rynku, którą Komisja Europejska opublikowała w maju.

Ważnym tematem były też uproszczenia. Polska popiera ambitną i horyzontalną deregulację, która wesprze naszych przedsiębiorców. Prace unijne idą w tym właśnie kierunku. Rada Europejska wyraziła poparcie dla zbudowania przed 2030 r. unii energetycznej, która zapewni bezpieczeństwo energetyczne, odporność i dostęp do przystępnej cenowo oraz czystej energii. Pierwszym krokiem do osiągnięcia naszych celów jest definitywne i nieodwracalne odejście od rosyjskich źródeł energii w duchu deklaracji wersalskiej i propozycji REPoverEU. Polska kierunkowo popiera działania zaproponowane przez Komisję Europejską mające na celu wsparcie krajów unijnych w rozwiązywaniu ich obaw, zachęcając do solidarności i współpracy w celu znalezienia alternatywnych szlaków tranzytowych energii.

Trzeci ważny dla nas temat to Ukraina. Tutaj z żalem przyjmujemy postawę Węgier, która jest niestety niezmienna. Ta postawa uniemożliwiła przyjęcie wspólnych konkluzji. W ich miejsce przyjęto oświadczenie 26 państw członkowskich, tak jak miało to miejsce już w przeszłości.  Te państwa wyraziły poparcie dla sprawiedliwego i trwałego pokoju w Ukrainie oraz jej gotowości do zawieszenia broni. Zapowiedziały zwiększenie presji na Rosję, także za pomocą kolejnego pakietu sankcji. Rada odnotowała także, na co chciałbym państwu zwrócić uwagę, postępy w procesie negocjacyjnym, chociaż one się dzieją w sposób nieformalny, znowu ze względu na postawę Węgier. Przywódcy zapowiedzieli także zwiększenie pomocy wojskowej dla Ukrainy, zwłaszcza w zakresie dostaw systemów obrony powietrznej, systemów przeciwdronowych i amunicji wielkokalibrowej. Liderzy tych 26 państw członkowskich wyrazili uznanie dla tempa reform związanych z przystąpieniem Ukrainy do Unii i wezwali Ukrainę i Komisję do zintensyfikowania prac w procesie akcesyjnym, a Radę UE do podjęcia kolejnych kroków w tym procesie. Odnotowali ocenę Komisji Europejskiej, że klaster „sprawy podstawowe”, czyli ten klaster, który liczyliśmy, że będziemy w stanie otworzyć za polskiej prezydencji, jest gotowy do otwarcia.

Z rzeczy, które że tak powiem, odbyły się na marginesie Rady Europejskiej, chciałbym wspomnieć o przedstawionym przez premiera podsumowaniu prezydencji, a także wyrażonym przez część liderów politycznych sprzeciwie wobec kolejnych celów związanych z dekarbonizacją na rok…

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Przepraszam, panie ministrze... Właśnie.

Sekretarz stanu w KPRM Ignacy Niemczycki:
Na rok 2040. Może na tym zakończę. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze, za informację. Czy ktoś chciałby zabrać głos w tym punkcie? Bardzo proszę, pan europoseł Borys Budka.

Poseł do Parlamentu Europejskiego Borys Budka:
Bardzo dziękuję, pani przewodnicząca. Szanowni Państwo, jestem tutaj tylko po to, żeby poinformować, że wczoraj udało się zwieńczyć dzieło m.in. polskiej prezydencji. Parlament Europejski przyjął zdecydowaną większością głosów, przy wsparciu również wszystkich europosłów EKR, części posłów Patriotów i zdecydowanej większości Parlamentu, przedłużenie rozporządzenia o magazynach gazu. To jest zapewnienie bezpieczeństwa surowcowego również Polsce. Udało się to dzięki bardzo dobrej współpracy w Radzie Unii Europejskiej i przede wszystkim dzięki temu, że jeśli chodzi o bezpieczeństwo energetyczne, to Europa potrafi mówić jednym głosem. Udało nam się również uelastycznić te przepisy, co daje wielką nadzieję na obniżenie cen gazu w całej Europie. W Polsce wiemy doskonale, że dzięki decyzji URE te ceny zostały obniżone. Natomiast docelowo to rozporządzenie zostało na tyle uelastycznione, że istnieje szansa, że rynek zareaguje dużo lepiej.

Druga rzecz – dzięki polskiej prezydencji rozpoczęliśmy już finalny trilog programu EDIP. Będzie go prowadzić prezydencja duńska, natomiast to wszystko, o czym mówiliśmy tutaj, w Polsce, jeśli chodzi o kwestie bezpieczeństwa, zostało zawarte w dokumentach. Mam nadzieję, że następnym razem będę mógł państwu zameldować wykonanie zadania, również jeśli chodzi o kwestie EDIP. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle. Nie widzę więcej zgłoszeń. W związku z tym stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o wynikach posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniu 26 czerwca br. 

Przechodzimy do kolejnego punktu, czyli informacji o stanowiskach, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych Unii Europejskiej na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych, która odbędzie się 18 lipca. Bardzo proszę pana ministra Ignacego Niemczyckiego o przedstawienie stanowiska.

Sekretarz stanu w KPRM Ignacy Niemczycki:
Dziękuję bardzo. Agenda posiedzenia Rady ds. Ogólnych 18 lipca zawiera jeden punkt o charakterze legislacyjnym, który będzie przedmiotem dyskusji, to jest debatę orientacyjną na temat wieloletnich ram finansowych na okres po 2027 r. Mam pytanie do pani przewodniczącej, ponieważ tej propozycji jeszcze nie mamy, ale mogę państwu przypomnieć polskie stanowisko.  Tak zrobić? Dobrze.

Komisja, tak jak mówiłem, nie przedstawiła jeszcze tej propozycji. Publikacja planowana jest na 16 lipca i dokładnie dwa dni później będziemy o tej propozycji dyskutować na Radzie ds. Ogólnych. W lutym Komisja przedstawiła komunikat, o którym już dyskutowaliśmy, czyli „Droga do wieloletnich ram finansowych po 2027 r.”. Komisja zapowiedziała wtedy potrzebę ambitnego, ale zreformowanego budżetu. 8 maja przedstawiałem już państwu stanowisko rządu do tego dokumentu. Natomiast 1 lipca, bezpośrednio po zakończeniu polskiej prezydencji w Radzie, opublikowaliśmy non-paper, w którym wskazujemy nasze kluczowe priorytety. Są nimi niezmiennie polityka spójności oraz wspólna polityka rolna. Uważamy, że ich udział w ramach finansowych nie powinien być mniejszy niż obecnie. W odniesieniu do polityki spójności regiony powinny pozostać w jej centrum i liczę, że państwo odnotowali też tutaj aktywność regionów w podkreśleniu ich roli także w przyszłej polityce spójności.

Kluczowe pozostaje także poszanowanie zasad zarządzania dzielonego, wielopoziomowego oraz partnerstwa. Popieramy obecną klasyfikację regionów oraz PKB per capita jako główny czynnik alokacji środków.

Podstawowym celem wspólnej polityki rolnej powinno być zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego. Wkład rolnictwa w realizację celów związanych z klimatem i środowiskiem powinien być zapewniony poprzez zachęty finansowe, a nie nakazy czy regulacje. Większość państw członkowskich uważa także, że specyfika WPR wymaga utrzymania odrębnego budżetu opartego na sprawdzonym modelu dwufilarowym, również Polska. Niezależnie od struktury czy umiejscowienia WPR, kluczowe jest to, aby w budżecie zapewniono odpowiednie środki na realizację tej polityki, bo to finansowanie decyduje o skuteczności tej polityki. Jednocześnie podkreślamy konieczność zwiększenia nakładów na wzmocnienie zdolności obronnych Unii Europejskiej. Jak państwo wiecie, część instrumentów finansowych będzie się znajdować poza budżetem unijnym.

Zwracamy także uwagę na potrzebę uwzględnienia zarówno nowych, jak i istniejących wyzwań w ramach przyszłych ram finansowych. Należą do nich m.in.: wzmacnianie konkurencyjności Unii i zmniejszenie dysproporcji regionalnych, zapewnienie bezpieczeństwa żywności czy poprawa zdolności obronnych. Dodatkowo wskazujemy, że spłata zaciągniętych pożyczek z Next Generation EU nie powinna odbywać się kosztem istniejących wydatków. W tym kontekście jesteśmy gotowi aktywnie uczestniczyć w debacie na temat wprowadzenia nowych zasobów własnych. Podkreślamy jednak, że nie mogą one w nadmierny sposób obciążać krajów o niższym poziomie zamożności. W szczególności dla Polski nie do przyjęcia jest propozycja wykorzystania systemu handlu uprawnieniami do emisji jako źródła nowych zasobów własnych.

W obecnej sytuacji, gdy Unia Europejska staje wobec wyzwań o bezprecedensowej skali, potrzebujemy budżetu, który nie tylko skutecznie na nie odpowie, ale również umożliwi strategiczne inwestycje w przyszłość, a to oznacza konieczność znaczącego zwiększenia poziomu naszych ambicji finansowych.

Ponadto wstępna lista punktów A na posiedzenie Rady ds. Ogólnych zakłada przyjęcie czterech aktów ustawodawczych: rozporządzenia dotyczącego polityk w zakresie należytej staranności w odniesieniu do baterii, dyrektywy w sprawie przepisów dotyczących VAT odnoszących się do sprzedaży na odległość towarów importowanych i VAT z tytułu importu, rozporządzenia w sprawie stopniowego uruchamiania systemu wjazdu, wyjazdu i rozporządzenia w sprawie magazynowania gazu, o czym mówił pan europoseł. Polska popiera przyjęcie powyższych aktów prawnych. Opracowane do nich stanowiska uzyskały pozytywne opinie Komisji do Spraw Unii Europejskiej Sejmu. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Czy są jakieś pytania do pana ministra? Nie widzę. W związku z tym stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o stanowiskach, jakie Rada Ministrów ma zamiar zająć podczas rozpatrywania projektów aktów prawnych Unii Europejskiej na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych, która odbędzie się w dniu 18 lipca, w związku z zasięgnięciem opinii Komisji w tych sprawach w trybie art. 11 ust. 1 ustawy.

Przechodzimy do pkt VI, dokument COM(2023) 411, czyli wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie roślin uzyskiwanych za pomocą niektórych nowych technik genomowych oraz pochodzących z tych roślin żywności i pasz. Bardzo proszę o zabranie głosu pana ministra Adama Nowaka, podsekretarza stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Adam Nowak:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Wysoka Komisjo, projekt rozporządzenia zawiera przepisy dotyczące roślin otrzymywanych za pomocą nowych technik genomowych, czyli NGT – dalej stosowany skrót – czyli najnowszych metod biotechnologicznych, które rozwinęły się w ciągu minionych 20 lat, już po wprowadzeniu w Unii Europejskiej przepisów regulujących kwestie GMO. Rozporządzenie w sprawie roślin otrzymywanych za pomocą nowych technik genomowych to ważny projekt dla rolnictwa, gdyż wzmacnia rolę badań i innowacji dla rozwoju rolnictwa. Rośliny NGT są postrzegane jako te, które mogą pomóc w zwiększeniu konkurencyjności europejskiego sektora rolnego i zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego w dobie wyzwań klimatycznych, z jakimi mierzy się rolnictwo. Zmiany w roślinie są dokonywane tylko w obrębie genomu, bez udziału obcych genów, i są zbliżone do zmian, które zachodzą w roślinach podczas tradycyjnej hodowli, tyle że w sposób bardzo precyzyjny i w znacznie skróconym czasie, przy wykorzystaniu znacznego przyspieszenia czasu tych zmian.

Rząd RP początkowo ocenił projekt przygotowany przez Komisję Europejską negatywnie, zwracając uwagę na następujące kwestie: Po pierwsze, niejasny podział roślin NGT na dwie podgrupy – NGT kategorii pierwszej i NGT kategorii drugiej, które dalej traktuje się jak GMO, ale przewiduje dla nich odrębną procedurę dopuszczenia do obrotu. Rząd RP widział potrzebę rozstrzygnięcia, jak należy traktować grupę roślin NGT kategorii pierwszej – czy jak GMO, czy jak rośliny konwencjonalne. Po drugie, utrudnione zasady kontroli produktów NGT kategorii pierwszej w kontekście czystości produkcji nasiennej, ekologicznej oraz z zachowaniem prawa wyboru przez konsumentów. Po trzecie, obawy przed zalaniem rynku europejskiego opatentowanymi roślinami NGT 1 i skutkami, jakie patenty będą mieć na małe i średnie firmy hodowlane w naszym kraju oraz na rolników. Po czwarte, możliwe i realne zaburzenie konkurencji pomiędzy małymi i średnimi firmami hodowlano-nasiennymi a globalnymi koncernami.

Rząd RP wspiera innowacje i widzi konieczność ułatwienia dostępu do nich. Szeroki dostęp do roślin kategorii NGT 1 po przystępnych cenach jest warunkiem koniecznym dla realizacji celów, jakie przyświecają wykorzystywaniu innowacyjnych technologii w rolnictwie. Rząd zauważa, że do realizacji tych celów muszą być zapewnione warunki stymulujące rozwój badań i innowacji na terytorium Unii Europejskiej, jednak w procesach hodowlanych i wytwarzaniu nowoczesnych odmian cele te muszą uwzględniać poszanowanie mechanizmów ochrony prawa własności intelektualnej.

W toku prac prowadzonych przez prezydencję Hiszpanii, Belgii i Węgier od lipca 2023 r. projekt ulegał zmianom. Część z tych zmian wyszła naprzeciw oczekiwaniom naszego rządu. Przywrócono możliwość zakazywania uprawy roślin NGT 2, wyłączono cechy odporności na herbicydy jako cechy, które dają możliwość przyznania kategorii NGT 1. Uporządkowano kryteria przyznawania statusu NGT 1. Polska zamknęła negocjacje w Radzie i uzyskała mandat Rady, który stał się podstawą do rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem Europejskim. Po mandacie Rady utrzymano możliwość zakazywania przez państwa członkowskie upraw roślin NGT 2, uporządkowano kryteria przyznawania statusu NGT 1, zobligowano Komisję do przygotowania raportu na temat wpływu patentów na sektor hodowli roślin, zobowiązano Komisję do umieszczania w publicznej bazie danych pełnej informacji o ochronie patentowej na roślinach NGT oraz do utworzenia grupy eksperckiej z udziałem środowiska hodowców roślin, które pomogą w ocenie, jak patentowanie roślin wpływa na sektor hodowli roślin i utrzymanie konkurencji mniejszych firm hodowlanych. Utrzymano zakaz wykorzystywania NGT w produkcji ekologicznej.

Negocjacje z Parlamentem polska prezydencja rozpoczęła 6 maja br. Tekst rozporządzenia będzie teraz ulegał zmianom w ramach prowadzonych trilogów, które będą kontynuowane przez kolejną prezydencję. Ponieważ negocjacje nie zostały zamknięte z uwagi na brak kompromisu politycznego w Parlamencie, pozytywne stanowisko rządu do końcowego tekstu projektu rozporządzenia będzie uzależnione od utrzymania bądź wzmocnienia w finalnym tekście rozporządzenia opisanych zagadnień. Rząd RP oceni projekt rozporządzenia pozytywnie pod dwoma warunkami. Po pierwsze, utrzymania w tekście końcowym przepisów dotyczących możliwości zakazywania uprawy NGT 2 – to jest ta klauzula out-out – i drugi warunek – utrzymania w tekście końcowym przepisów dotyczących patentowania w sposób wypracowany w Radzie, czyli zgodnie z mandatem, który zyskaliśmy, który wypracowaliśmy jako prezydencja,  lub wzmocniony w negocjacjach z Parlamentem Europejskim. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Proszę o zabranie głosu pana posła Piotra Polaka, który jest sprawozdawcą do tego dokumentu.

Poseł Piotr Polak (PiS):
Tak. Dziękuję, szanowna pani przewodnicząca. Wysoka Komisjo, panie ministrze, szanowni państwo, temat ważny, który w polskiej debacie rolnej i politycznej przewijał się już w minionych latach wielokrotnie, tylko że rzecz się inaczej nazywała. Nazywała się GMO, a teraz mamy NGT, czyli nowe techniki genomowe. Dla mnie, pani przewodnicząca, Wysoka Komisjo, ten podział, który zaproponowała Komisja Europejska, na NGT 1 i NGT 2, jest nie do końca zrozumiały, chociaż domyślam się, o co w tym wszystkim chodzi, i nie jest transparentny. Dlaczego? Dlatego, szanowni państwo, że wzięto, nie wiem skąd, liczbę 20, czyli 20 zmian w DNA. Do 20 zmian w DNA, to mamy NGT 1, a już powyżej mamy NGT 2, zrównoważone praktycznie z GMO. I teraz może pytanie do pana ministra, skąd się wzięła ta liczba 20? Bo może trzeba było tylko na 10 zmian pozwolić, a może na 5. Dla mnie to jest rozmiękczanie tematu GMO i tylnymi drzwiami wprowadzenie możliwości i do konsumpcji, i do upraw rolnych genetycznie modyfikowanych roślin.

Nie jestem przeciwko temu, żeby wprowadzać innowacyjne techniki uprawy roślin czy nowe odmiany roślin, ale jeśli już to ma nastąpić, to niech to będzie jasne i transparentne. Ja bym się, panie ministrze, nie zgodził na to, żeby NGT 1 wyłączyć z możliwości oznakowania w konsumpcji i produkcji rolnej. Uważam, że nasiona powinny być oznakowane, a uzyskane produkty również powinny mieć dla konsumentów taką informację, jak NGT 2.

Kolejny temat: uważam, że chyba zbyt łatwo się zgodziliśmy. Chyba że, o czym pan mówił, sprawy jeszcze nie są zamknięte i można o tym jeszcze dyskutować w debacie na forum Parlamentu Europejskiego. Ale zbyt łatwo zgodzono się właśnie na to, żeby, tak jak tutaj mamy to opisane, kraje członkowskie nie mogły kontestować NGT 1 w żaden sposób, żeby to, co narzuci nam Unia Europejska czy Komisja Europejska, czy Parlament, podlegało obowiązkowi stosowania w każdym państwie. Uważam, że tak jak do tej pory GMO nie podlegało takim restrykcjom, poszczególne państwa mogły decydować, w jakim stopniu pozwalają na produkcję roślin genetycznie modyfikowanych, wprowadzanie ich do obiegu czy to w postaci nasion, czy później w postaci przetworzonej żywności, to było w dyspozycji poszczególnych państw członkowskich. Myślę, że zbyt łatwo NGT 1 wyłączono z tej restrykcji. Uważam, że NGT 1 również powinno być w dyspozycji państw członkowskich, czy dane państwo uważa, że w tym zakresie, o którym jest mowa w tym rozporządzeniu, NGT 1 może być stosowane w danym państwie, czy też nie. Nie wiem więc, czy na obecnym etapie, pani przewodnicząca, możemy jeszcze ingerować w stanowisko Polski, ale myślę, panie ministrze, że na te dwie kwestie w rozmowach bardzo bym zwrócił uwagę, nie podlegał tak łatwo żądaniom Komisji Europejskiej i na forum debaty w Parlamencie Europejskim podnosił te kwestie w sposób zdecydowany i jednoznaczny.

Nie jesteśmy przeciwko innowacjom, ale pozostawmy to państwom członkowskim. Niech nasze instytuty, ci, którzy zajmują się produkcją nasienną, mogły się w tym temacie wypowiadać i współdecydować w ramach debaty chociażby na forum naszego parlamentu, polskiego, bo i tak w zakresie zmian trzech ustaw musimy się nad tym tematem pochylać w polskim parlamencie, jeśli to rozporządzenie wejdzie w życie. Takie jest moje stanowisko jako rolnika, jako członka Komisji do Spraw Unii Europejskiej, w tym zakresie, o którym dzisiaj mówimy. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie pośle, za te wszystkie uwagi. Zanim oddam głos panu ministrowi, zapytam, czy ktoś z pań posłanek czy panów posłów chciałby jeszcze zabrać głos? Nie widzę.  To, panie ministrze, bardzo proszę odnieść się do tych wszystkich wątpliwości.

Podsekretarz stanu w MRiRW Adam Nowak:
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. W odniesieniu do słów pana posła Piotra Polaka, po pierwsze, nie stawiamy na żadnym etapie znaku równości pomiędzy NGT i GMO i w przekazie publicznym, i wewnętrznym, z uwagi na to, że w roślinach, które są przygotowane w ramach nowych technik genomowych, po pierwsze, nie ma obcych genów. Czyli np. powiązania genów szczura i sałaty, co w ramach GMO może mieć miejsce, mówiąc obrazowo, a może z tego poprzedniego wystąpienia to nie wyniknęło. Natomiast, szanowni państwo, odnosząc się do poszczególnych kwestii, z punktu widzenia rolników, zwłaszcza rolników towarowych, wysoko towarowych, w odniesieniu do zmian klimatu, problemów chociażby z suszą, z nierównomiernym nawodnieniem, tych, z którymi borykamy się w rolnictwie, widzimy, że są one powszechne, jest postulat, aby te możliwości dla nowych technik genomowych były wprowadzone, bo tracimy jako europejskie rolnictwo możliwość konkurencyjności na rynku globalnym. A wiemy, że większość produktów rolno-spożywczych, surowców rolnych, jest właśnie uczestnikiem tego rynku globalnego.

Skąd 20 zmian? Otóż Europejska Agencja Bezpieczeństwa Żywności w ramach badań, w ramach też raportu stwierdziła, że ta liczba 20 zmian może nastąpić w toku normalnego cyklu hodowlanego, normalnych zmian, które następują bez żadnej ingerencji zewnętrznej. Stąd określenie akurat na tym progu. Jeśli chodzi o oznakowanie, zarówno materiał hodowlany, materiał siewny, jak i na wszystkich etapach te produkty są oznakowane, więc rolnik będzie miał świadomość, kupując, wybierając konkretne nasiona, konkretny materiał hodowlany w przypadku produkcji roślinnej, że jest to roślina, która była poddawana procesowi hodowlanemu w ramach nowych technik genomowych.

Zakaz uprawy NGT 2 utrzymujemy i to jest też taka sytuacja, że Polska dlatego blokowała rozwiązania przyjmowane przez poprzednie prezydencje węgierską i belgijską, choć przy prezydencji belgijskiej już ten kompromis był bardzo blisko, z uwagi na niespełnienie naszych wyraźnych, jasnych oczekiwań w tym zakresie. Stąd jako prezydencja dążyliśmy do mandatu w Radzie, który uzyskaliśmy, aby to rozwiązanie w Europie było wprowadzone trochę na naszych zasadach, a nie na zasadach kolejnej prezydencji, np. duńskiej, które ma dużo bardziej liberalne podejście. Ze strony Komisji Europejskiej były poparcie i akceptacja. Niestety Parlament Europejski utracił pewną zdolność do kompromisu politycznego w tym zakresie w ramach poszczególnych grup politycznych, dlatego proces nie został zakończony w czasie naszej prezydencji.

Podzielam część wątpliwości i uwag pana posła Polaka, bo one też w środowisku rolniczym się pojawiają, ale tu mamy do czynienia z pewnym dwugłosem w zależności od skali produkcji, od poszczególnych grup roślin, które rolnicy uprawiają. Natomiast generalnie mamy badania i silne postulaty ze strony naszych instytutów rolniczych – Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin w Radzikowie, Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu i Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach – że te zmiany są niezbędne dla utrzymania konkurencyjności europejskiego, w tym polskiego, rolnictwa.

Natomiast to, na co zwracaliśmy i zwracamy uwagę, to ochrona interesów polskich hodowców, polskich spółek hodowlanych. To też będzie wiązało się z koniecznością wsparcia badań i innowacji, wsparcia finansowego tego obszaru. Natomiast w obecnej sytuacji bez żadnego rozwiązania prawnego, bez tego rozgraniczenia chociażby na NGT 1 i NGT 2, jako europejskie rolnictwo tracimy, na co nie możemy sobie pozwolić, chociażby w obliczu wyzwań globalnych, przed którymi stoimy bardzo, bardzo blisko. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Dziękuję. Pan poseł Polak.

Poseł Piotr Polak (PiS):
Ja jeszcze uzupełniająco. Rozumiem interes konkurencyjności polskiego rolnictwa. Rzeczywiście bezwzględnie musimy o to dbać, chociaż myślę, że polskie rolnictwo pod względem konkurencyjności to samo się obroni, tylko dajmy mu jeszcze szansę na poziomie unijnym, żebyśmy –  tak jak i wszystkie produkty rolnicze – nie musieli konkurować z krajami Ameryki Południowej. Zastanówmy się jeszcze głęboko, wycofajmy się z umowy z Mercosur.

Ale jeszcze o innej sprawie chcę powiedzieć. Rozumiem, że przy NGT 1 jest przy zakupie obowiązek znakowania nasion, że są poddane genetycznej modyfikacji w tym zakresie. Nie genetycznej, tylko genomowej zmianie. Ale uważam, że tak jak przy NGT 2, powinny być znakowane zarówno nasiona, jak i produkty przetworzone. Polski konsument powinien mieć do końca świadomość, jaką żywność, pochodzącą z jakiej produkcji kupuje. I uważam, że stanowisko polskie przynajmniej w tym punkcie powinno być wzmocnione, że powinien być utrzymany obowiązek znakowania przetworzonej żywności pochodzącej z NGT 1. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Panie ministrze?

Podsekretarz stanu w MRiRW Adam Nowak:
To tak, idąc dalej, jeśli chodzi o cały proces hodowlany, zresztą pan poseł, jako magister inżynier rolnictwa, ma pełną wiedzę, to dokonuje się postęp i dziś produkty pochodzenia roślinnego – pieczywo z pszenicy, gdzie przez lata dzięki postępowi hodowlanemu zawartość glutenu jest coraz wyższa, żeby parametry wypiekowe były coraz lepsze, piękne pomidory, jabłka, pozostałe owoce – są poddawane procesom hodowlanym. Tylko że następują one bardzo wolno, w sposób konwencjonalny. Mówimy tu o rolnictwie konwencjonalnym, a nie o rolnictwie GMO. Żebyśmy odróżnili jedno od drugiego. A tu kwestia jest czasu, żeby te zmiany, wychodzenie naprzeciw poszczególnym ryzykom antropogenicznym, poszczególnym agrofagom, następowało szybciej. Stąd jest ta cała walka właśnie o czas. Jednoznacznie nasze stanowisko jest takie, że NGT 2 w przypadku wejścia musi być znakowane na każdym etapie, od materiału hodowlanego, od nasion, po wyrób końcowy, produkt końcowy czy surowiec, który jest wykorzystywany i produkowana jest z niego żywność, natomiast NGT 1 w obliczu tych zmian nie różni się niczym od obecnie stosowanych nasion, z wyjątkiem właśnie tego czasu i możliwości przyspieszenia procesu hodowlanego.

Na to zwracaliśmy uwagę w czasie poprzednich prezydencji. Cieszymy się, że w naszej prezydencji udało nam się osiągnąć kompromis z większością krajów Unii Europejskiej, jeśli chodzi o mandat, który uzyskaliśmy. Szkoda, że ten proces nie został zakończony, raz jeszcze to powtórzę, z uwagi na problemy natury politycznej w Parlamencie Europejskim. Stąd chcemy teraz w ramach prac nowej prezydencji duńskiej, być może też następnej prezydencji cypryjskiej, aby osiągnięcia naszej prezydencji, które na dobrą sprawę mówią o tym, o czym powiedział pan poseł Polak, o obawach środowiska rolniczego i obawach konsumentów, były utrzymane. Bo nie jesteśmy za pełnym otwarciem, pełną liberalizacją, bo nie jesteśmy do tego również jako Polska gotowi, ale chcemy, aby nasze postulaty i propozycje były uwzględnione i te dwa warunki, którymi zakończyłem nasze stanowisko, właśnie mają na celu ochronę tego, co wywalczyliśmy w naszej prezydencji. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze, za te wyjaśnienia. Wyczerpaliśmy dyskusję. Stwierdzam, że Komisja rozpatrzyła w trybie art. 10 ust. 2 ustawy dokument o sygnaturze COM(2023) 411 w wersji ostatecznej i odnoszącą się do niego informację rządu. Komisja podzieliła stanowisko rządu. Bardzo dziękuję panu ministrowi.

Przechodzimy do pkt VII, czyli Rada ds. Zagranicznych, która odbędzie się 15 lipca. Bardzo proszę panią minister Radwan-Röhrenschet, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, o przedstawienie informacji.

Przepraszam, pani minister, nie zauważyłam, że pani przez chwilę nie ma. Bardzo proszę o przedstawienie informacji o Radzie ds. Zagranicznych, która się odbędzie 15 lipca.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Anna Radwan-Röhrenschet:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, przedstawię informację na temat wstępnego porządku obrad posiedzenia Rady ds. Zagranicznych, które odbywa się 9 lipca. Nie 9, przepraszam, dzisiaj jest 9 lipca. 15 lipca. Jeśli chodzi o wstępny porządek obrad Rady, to agenda nie zawiera projektów aktów ustawodawczych. Planowane są natomiast cztery ważne punkty. Pierwszy to agresja Rosji wobec Ukrainy, drugi sytuacja na Bliskim Wschodzie, sytuacja w Gruzji i kwestia paktu i reformy Unii dla Śródziemnomorza. Pozwolę sobie krótko zreferować te cztery najważniejsze punkty związane z agendą Rady.

Jeśli chodzi o punkt pierwszy, czyli o agresję Rosji wobec Ukrainy, Polska potępi eskalację rosyjskich ataków. Minister Sikorski, który będzie brał udział w tej Radzie, wskaże na fakt uszkodzenia budynku naszego konsulatu w Kijowie oraz żądania Kremla, aby przy stole negocjacyjnym omawiać jedynie pełną kapitulację Ukrainy. W kontekście powyższego zwrócimy uwagę, że według ustaleń służb wywiadowczych Niemiec i Holandii Rosja systematycznie i z rosnącą intensywnością stosuje broń chemiczną w Ukrainie, naruszając tym samym prawo międzynarodowe i przesuwając granice dopuszczalnych środków walki.

Ponadto Polska konsekwentnie stoi na stanowisku, że podstawowym warunkiem przywrócenia porządku w Europie jest ochrona suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy, mocno zakotwiczonej w Unii Europejskiej i w NATO. Minister Sikorski podkreśli także, że jedność działań Unii Europejskiej wobec Rosji jest sprawą kluczową. Zaakcentuje, że Moskwa nie tylko prowadzi wojnę kinetyczną w Ukrainie, ale też wojnę polityczną przeciwko Zachodowi. Jak państwo doskonale wiecie, celem tej wojny, skierowanej także przeciwko Polsce, jest zastraszenie i demobilizacja europejskich społeczeństw i rządów oraz zniechęcenie do inwestycji w bezpieczeństwo oraz podważenie europejskiej i natowskiej drogi Ukrainy. Ponadto na posiedzeniu FAC zostanie wyeksponowane znaczenie konferencji w sprawie odbudowy Ukrainy, która odbędzie się jutro i pojutrze w Rzymie, także z udziałem przedstawicieli polskiego rządu. Podkreślimy naszą rolę jako gospodarza także przyszłorocznej edycji tej konferencji. Na koniec, w kontekście Ukrainy warto odnotować, że w najbliższym czasie planujemy dostarczyć znaczące oczekiwane dostawy w ramach kolejnego 47. pakietu pomocy wojskowej.

Drugi punkt to sytuacja na Bliskim Wschodzie. W kwestii Izraela i Palestyny, jak państwo wiecie, Polska aktywnie angażuje się we wsparcie polityczne dla rozwiązania dwupaństwowego oraz pomoc humanitarną dla Gazy w ramach wypełniania zobowiązań międzynarodowych wynikających z naszych zobowiązań unijnych i ONZ-owskich. Ponadto Polska uczestnicy w pracach globalnej koalicji na rzecz rozwiązania dwupaństwowego. Podtrzymujemy gotowość udziału m.in. w konferencji wysokiego szczebla na rzecz wdrożenia rozwiązania dwupaństwowego, która miała się rozpocząć w ONZ w połowie czerwca, ale z racji, jak państwo wiecie, ataku Izraela na Iran ta konferencja w Nowym Jorku dotycząca dwupaństwowego rozwiązania została przesunięta w czasie. Z informacji, które mamy, najprawdopodobniej ta konferencja odbędzie się we wrześniu, ale proszę nie traktować tego jeszcze jako terminu wiążącego. Pojawiały się też terminy lipcowe. Musimy się uzbroić w cierpliwość, jeżeli chodzi o nowy termin konferencji.

Jeśli chodzi o polskie stanowisko, zdecydowanie potępiamy naruszenie na palestyńskich terytoriach okupowanych prawa międzynarodowego, w tym międzynarodowego prawa humanitarnego. Warto zwrócić uwagę na to, że Polska opowiedziała się też za przeglądem umowy stowarzyszeniowej Unia–Izrael w kontekście oceny stanu przestrzegania przez Izrael praw człowieka. Tutaj słynny już być może, można tak powiedzieć, art. 2 związany z poszanowaniem wartości przez obydwie strony tej umowy. Polska konsekwentnie domaga się bezwarunkowego uwolnienia wszystkich zakładników przetrzymywanych przez Hamas. Jeżeli chodzi o stosunki Izrael–Iran, to Polska z zadowoleniem przyjęła zawieszenie ognia między tymi państwami. Mając na uwadze kruchość ustaleń i przy złożonej i wysokiej napiętej sytuacji w regionie, oczywiście będziemy śledzić tę sytuację na bieżąco.

Mamy świadomość, że odbudowa zaufania między skonfliktowanymi stronami będzie wymagała zasadniczej zmiany optyki zarówno przez Tel-Awiw, jak i Teheran. Z uwagą przyglądamy się i analizujemy posunięcia bądź ich znaczący brak ze strony kluczowych globalnych graczy, w tym Stanów Zjednoczonych, Rosji, Chin i Arabii Saudyjskiej. Jesteśmy zaniepokojeni napięciem między Iranem a Międzynarodową Agencją Energii Atomowej. Teheran oskarża Agencję o stronniczość, co może doprowadzić do całkowitego zawieszenia współpracy i wykluczenia międzynarodowych inspekcji. Nie muszę tutaj zaznaczać, jak ważna jest to kwestia z punktu widzenia bezpieczeństwa, nie tylko dla regionu.

Trzeci punkt Rady dotyczyć będzie paktu i reformy Unii dla Śródziemnomorza. W 2025 r. przypada 30. rocznica rozpoczęcia tzw. procesu barcelońskiego, przekształcającego Unię dla Śródziemnomorza. Dyskusja Rady w tym punkcie będzie dotyczyć przygotowań do wypracowania nowego paktu dla Morza Śródziemnego, który ma zostać przyjęty podczas Forum Regionalnego Unii, zaplanowanego na listopad tego roku w Barcelonie.

Czwarty punkt związany z sytuacją w Gruzji. Oczywiście z rosnącym zaniepokojeniem odnotowujemy, że sytuacja… Jest mi trudno czytać i referować państwu, przyznam szczerze, jak słyszę w tle głosy. Jeżeli bym mogła prosić, to… Dzięki. Bo jest taki szum. Sama czasami to robię więc… Dzięki. Dziękuję bardzo, panie pośle.

Czwarty punkt jest związany z sytuacją w Gruzji. Z rosnącym zaniepokojeniem odnotowujemy, że sytuacja polityczna w Gruzji coraz bardziej przypomina autorytarny model rządów. W ramach Trójkąta Weimarskiego i krajów podobnie myślących Polska wzywa władze Gruzji do deeskalacji i rozpoczęcia dialogu z opozycją. Zwracam państwa uwagę, że Polska jest otwarta na dalsze kroki sankcyjne wobec Gruzji i także jesteśmy teraz na etapie przeglądu pomocy rozwojowej dla Gruzji. Będziemy dostosowywać obszary tematyczne i naszych beneficjentów związane właśnie z projektami rozwojowymi. Zwracam uwagę, że przekierowaliśmy te środki na projekty służące gruzińskiemu społeczeństwu obywatelskiemu i niezależnym mediom.

Jeśli chodzi o kwestie wizowe, to Polska wyrazi opinię na tej Radzie, że ruch bezwizowy to przywilej i nie może stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego państw Unii Europejskiej. Tyle z mojej strony. Jeżeli państwo macie jakieś pytania, komentarze, uwagi, to bardzo proszę. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, pani minister. Otwieram dyskusję. Od razu chciałam sama zapytać o Gruzję. Jak wyglądają relacje ministerstwa z przedstawicielami Gruzji – celowo tak to nazywam – w szczegółach, to znaczy, jak wyglądają kontakty z opozycją? Czy macie jakieś relacje, kanały dotarcia? Jak oceniacie sytuację z ostatnich tygodni dotyczącą aresztowania tych, którzy nie stawiali się na wezwania komisji śledczej, tak to się chyba nazywało, proszę mnie poprawić, nie znam dokładnej nazwy. Ta sytuacja, zdaje się, dotyczyła też parlamentarzystów, na pewno też byłych parlamentarzystów gruzińskich zaangażowanych dzisiaj w społeczeństwo obywatelskie w Gruzji. Mam więc prośbę, żeby ten wątek rozszerzyć. Czy ktoś jeszcze chciałby zabrać głos? Bardzo proszę, pan poseł Sellin.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Chciałem dopytać, bo ta informacja – pani się powołała na wywiad niemiecki i holenderski –  o użyciu broni chemicznej w walce przeciwko Ukrainie stosowanej przez Rosję, przyznaję, że pierwszy raz o czymś takim usłyszałem. Czy pani zna jakieś szczegóły w tej sprawie? Bo czytam uważnie raporty, medialne oczywiście, z wojny rosyjsko-ukraińskiej, ale takiego niepokojącego faktu nigdy nie zauważyłem.

I drugie pytanie dotyczące tej konferencji o odbudowie Ukrainy, która będzie w Rzymie za chwilę. Natomiast wspomniała pani, że następna będzie w Polsce w przyszłym roku? Po pierwsze, kiedy w przyszłym roku i gdzie, a po drugie, czy to oznacza, że takie konferencje o odbudowie Ukrainy odbywają się tak rzadko?

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Dziękuję. Nie widzę więcej zgłoszeń. Pani minister.

Podsekretarz stanu w MSZ Anna Radwan-Röhrenschet:
Dziękuję państwu bardzo za te pytania. Jeżeli chodzi o kwestię gruzińską, to przede wszystkim staramy się działać kanałami politycznymi i obywatelskimi. Jeżeli chodzi o kwestie współpracy i wspierania środowisk prodemokratycznych i proeuropejskich, to tutaj, jeżeli pani przewodnicząca chciałaby też głębiej zaangażować we współpracę, którą mamy w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, to oczywiście zapraszamy do współpracy. Pytanie pana posła…

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Przepraszam, pani minister, a kto z wiceministrów zajmuje się szczegółowo samą Gruzją?

Podsekretarz stanu w MSZ Anna Radwan-Röhrenschet:
Minister Prawda, minister Marek Prawda. Jeśli chodzi o kwestię, którą poruszył pan poseł, związaną z intensywnością stosowania broni chemicznej przez Rosję w Ukrainie, to pan poseł na pewno ma doświadczenie, że tego typu informacje są informacjami, które są dostępne w ograniczonym zakresie. Rozumiem, że jeżeli pan ma tutaj wszelkie dostępy i konieczność zapoznania się z tymi informacjami, to myślę, że będzie to możliwe. Nie mam legitymizacji, żeby mówić o tym publicznie. Mówię o tym państwu zupełnie otwarcie.

Jeżeli chodzi o kwestię konferencji w Rzymie, która dotyczy odbudowy Ukrainy, która odbywa się w tym tygodniu, to ta konferencja, to jest taka coroczna konferencja związana z odbudową Ukrainy. Wiem, że rząd polski zabiega o to, żeby w przyszłym roku… Nie znam miesiąca, przyznam szczerze. Patrzę na panią dyrektor. Czy znamy miesiąc? Nie znamy miesiąca, ale podejrzewam, że to będzie paralelny termin, tak jak teraz, czyli połowa roku. Zabiegamy o to, żeby odbyła się w Polsce. Minister Paweł Kowal jest ministrem, który zarządza tym zagadnieniem. Myślę, że jak będzie miał informację, czy udało się doprowadzić do tego, żeby ta konferencja była w Polsce na 100%, to państwa poinformuje... A jak pan sobie życzy, żeby nazywać pana posła Pawła Kowala? Dobrze. Nasz kolega ministerialno-poselski pan Paweł Kowal. Myślę, że nie musimy ty być… Myślę, że to nie ma teraz większego znaczenia, panie pośle, panie ministrze. Powiem tak, panie ministrze, myślę, że nie musimy sobie tutaj dostarczać złośliwości. Ważne jest to, żeby temat rekonstrukcji Ukrainy i naszego wsparcia dla Ukrainy był tematem numerem jeden, a już kwestia tytulatury, to zostawmy na rozmowy może przy innej okazji. Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, pani minister. Potwierdzam. Dzisiaj akurat spotkałam się z ambasadorem Włoch, który też mówił o tym, że konferencja odbędzie się w Polsce w przyszłym roku, więc oni tak naprawdę przygotowując tegoroczną konferencję w Rzymie, już zakładali, że nasza odbędzie się w przyszłym roku. Wiem, że jest już współpraca w tym aspekcie, więc zakładam, że nic się nie zmieni.

Nie ma więcej zgłoszeń. W związku z tym stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informację o posiedzeniu Rady ds. Zagranicznych, która odbędzie się  15 lipca 2025 r. Na tym porządek obrad Komisji został wyczerpany. Zamykam posiedzenie Komisji. Bardzo dziękuję.