Komisja Spraw Zagranicznych, obradująca pod przewodnictwem posła Pawła Kowala (KO),  przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– spotkanie z delegacją Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii na temat stosunków polsko-japońskich – budowa strategicznego partnerstwa.

W posiedzeniu udział wzięli: Konosuke Kokuba przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii, Tsuyoshi Hoshino, Kei Takagi, Kazuya Kondo, Jesús Fukasaku, Noboru Usami posłowie Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii wraz ze współpracownikami, Akira Kono ambasador Japonii w Polsce wraz ze współpracownikami oraz Jan Malicki i Edyta Płaneta-Siewierska stali doradcy Komisji.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marta Artymińska, Bartosz Bąk –  z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dzień dobry państwu.

Mam ogromny zaszczyt otworzyć wspólne posiedzenie naszych Komisji.

Na podstawie wyłożonej listy stwierdzam kworum.

Witam panie posłanki i panów posłów – szczególnie pana posła Konosuke Kokubę, przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii, wraz z posłami z tej Komisji. Witamy was bardzo serdecznie. Witam także jego ekscelencję pana Akirę Kono, ambasadora Japonii w Polsce, a także wszystkich gości uczestniczących w posiedzeniu.

Porządek dzienny dzisiejszego posiedzenia przewiduje spotkanie z delegacją Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii na temat stosunków polsko-japońskich i naszego strategicznego partnerstwa.

Przystępujemy do realizacji porządku dziennego. Jeżeli nie usłyszę żadnego sprzeciwu, uznam, że porządek dzienny obejmujący zapowiedziany przeze mnie punkt został przyjęty. Nie widzę i nie słyszę żadnych propozycji do porządku, więc zakładam, że został przyjęty.

Proponuję następujący sposób prowadzenia dyskusji: na początek poproszę pana przewodniczącego Kokubę o to, żeby wygłosił kilka słów wstępnych, następnie pozwolę sobie dołożyć od siebie krótkie zagajenie, a później otworzę dyskusję i poproszę o włączenie się do niej wszystkich zainteresowanych państwa posłów.

Drogi panie przewodniczący, drogi Konosuke – zapraszam cię do głosu.

Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii Konosuke Kokuba:
Dzień dobry.

Szanowni państwo, zostałem już przed chwilą przedstawiony. Nazywam się Konosuke Kokuba i pełnię funkcję przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii. To dla mnie zaszczyt móc wystąpić przed państwem. Chciałem bardzo serdecznie podziękować panu przewodniczącemu Kowalowi oraz wszystkim państwu za to, że pomimo wielu obowiązków znaleźli państwo czas na to, żeby spotkać się dzisiaj z nami. Dziękuję.

Tak jak przed chwilą wspomniał pan przewodniczący, wiosną tego roku w Japonii pomiędzy naszymi krajami dokonała się bardzo ważna rzecz. Staliśmy się wszechstronnymi strategicznymi partnerami. Myślę, że za tą decyzją stała wielka mądrość naszych państw. Jest to bardzo ważne w świetle tego, co dzieje się obecnie na arenie międzynarodowej.

Państwo polskie stoi na stanowisku zwiększania budżetu obronnego i pełnienia ważnej roli w ramach Sojuszu Północnoatlantyckiego. Jednocześnie utrzymuje strategicznie bliskie stosunki z ze Stanami Zjednoczonymi.

Z naszego punktu widzenia Rosja jest naszym wspólnym sąsiadem, ale jej pogłębiające się związki z Chinami i Koreą Północną stanowią zagrożenie dla społeczności międzynarodowej. Rozumiemy, że Polska również podziela ten pogląd. W tym kontekście kwestie bezpieczeństwa w Azji Wschodniej oraz w Europie są nierozerwalne. Przestrzeganie prawa międzynarodowego oraz wzmacnianie relacji między Japonią i Polską są kluczowe dla utrzymania pokoju na świecie.

W związku z tym mam nadzieję, że nasze dzisiejsze wspólne obrady połączonych Komisji Spraw Zagranicznych i dyskusja, która podczas tych obrad będzie miała miejsce, przyczynią się do wzmocnienia naszych relacji dwustronnych. Jeszcze raz serdecznie za to państwu dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Panie przewodniczący, szanowni państwo, panie i panowie posłowie z Japonii, z Polski – na wstępie podkreślam, że ten format spotkania, gdzie spotykamy się całą Komisją na uroczystym posiedzeniu, w tradycji naszego parlamentu jest zarezerwowany dla wyjątkowych sytuacji i wyjątkowych gości. Zdarza się tak dosłownie kilka razy w ciągu kadencji.

W jakich sytuacjach staramy się zatem podkreślić nasze relacje wspólnym posiedzeniem Komisji? Dzieje się tak, kiedy dotyczy to wyjątkowo ważnych dla nas partnerów oraz kiedy sprawa relacji z tymi partnerami nie budzi w polskim parlamencie żadnych sprzeczności; kiedy możemy wspólnie zademonstrować jedność, jeżeli chodzi o strategiczne rozumienie naszych interesów bezpieczeństwa.

W kontekście tego, co dzisiaj dzieje się na świecie, każdy, kto zna historię Polski, powinien przyznać, że nasze relacje wiążą się z samą istotą tego, iż możemy być dzisiaj w wolnej Warszawie. A to dlatego, że dotyczą samych początków niepodległości Polski, począwszy od wizyty Józefa Piłsudskiego i Romana Dmowskiego, naszych ojców niepodległości, w Japonii w 1904 r. i 1905 r. Kiedy myślę o naszych relacjach i ich tradycji, chciałbym wspomnieć jeszcze wybitnych artystów polskich, którzy związali się z Japonią, choćby Magdalenę Abakanowicz i Andrzeja Wajdę, a także rzecz, o której zawsze słyszymy, czyli pamiętną wizytę Jana Pawła II, naszego męża stanu, w Japonii.

Jeżeli chodzi o współczesność, to jako parlamentarzyści chcemy dołożyć się do tego, co zostało zawiązane na poziomie rządowym, czyli wszechstronnego partnerstwa strategicznego potwierdzonego i zawiązanego przez premiera rządu RP Donalda Tuska w tym roku. Sprawa naszych relacji nie budzi żadnych kontrowersji wewnątrz Polski. Przeciwnie, jest elementem współpracy pomiędzy najważniejszymi partiami rządzącymi i opozycją.

Podkreślam naszą wyjątkowo dobrą współpracę gospodarczą – ok. 400 japońskich przedsiębiorstw stworzyło w Polsce ok. 45 tys. miejsc pracy. Jest to ważny i dobrze już ugruntowany w historii element naszych relacji. W ostatnim czasie zostało to potwierdzone m.in. faktem utworzenia regionalnej siedziby Japońskiego Banku Współpracy Międzynarodowej odpowiedzialnej za koordynację pracy tego banku w całej Europie Środkowo-Wschodniej. Podkreślam to, o czym mówił już mój przedmówca, czyli nasze wspólne rozumienie kwestii strategicznych i współpracy Japonii z NATO. Dziękuję rządowi Japonii i przede wszystkim japońskim podmiotom gospodarczym za udział w Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy 2026 w Gdańsku.

Wysoka Komisjo, panie i panowie posłowie, w przyszłym roku przypada 70. rocznica odnowienia stosunków dyplomatycznych między Polską i Japonią. To jest także okazja do tego, żebyśmy wychodzili z inicjatywami. Parlamenty w nowoczesnej dyplomacji odgrywają też swoją rolę w relacjach międzynarodowych – szczególnie jako to forum, gdzie można zgłaszać inicjatywy bardziej awangardowe, idące dalej niż tradycyjne rządowe inicjatywy, które siłą rzeczy mają charakter bardziej uporządkowany.

A zatem, panie i panowie posłowie, wzywam was do tego, żebyście w dyskusji proponowali i przedstawiali nowe inicjatywy, które będą wzmacniały nasze relacje – zarówno odnoszące się do relacji parlamentarnych, jak i kulturalnych i politycznych. Jest czas, żeby te inicjatywy przygotować. Nie zmarnujmy tej godziny, którą los nam dał, żebyśmy mogli współpracować.

Otwieram dyskusję. Pierwsza pani poseł Kluzik-Rostkowska. Proszę bardzo.

Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska (KO):
Dzień dobry, witam bardzo serdecznie.

Bardzo cieszę się z tego spotkania. Jestem również wiceprzewodniczącą Komisji Obrony Narodowej i widzę tutaj bardzo duże pole do współpracy pomiędzy Japonią i Polską – Japonią i krajami NATO w ogóle.

Natomiast ponieważ pan przewodniczący zachęca do postulatów, o których moglibyśmy rozmawiać… Wiem, że Japonia jest dla młodych Polaków bardzo atrakcyjnym kierunkiem do odwiedzania na dłuższy czy też krótszy czas. Akurat tak się składa, że mój 23-letni syn jest w Japonii. Wyjechał tam na rok w ramach programu „Work and Travel”. Jestem z nim w tej chwili na łączach. Zapytałam go, co się młodym ludziom marzy – to, żeby roczny program „Work and Travel” stał się programem dwuletnim. Oni wiedzą, że są kraje europejskie, gdzie jest możliwość przedłużenia tego jednego roku o kolejny. Prosty postulat 23-latka, który teraz siedzi w Tokio i robi reportaże o Japonii, żeby ewentualnie była taka możliwość. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo, pani poseł.

Mam jeszcze cztery zgłoszenia z polskiej strony, ale nie mam ich ze strony japońskiej. Tymczasem udzielam głosu panu posłowi Dziedziczakowi. Dziękuję bardzo.

Poseł Jan Michał Dziedziczak (PiS):
Bardzo, bardzo dziękuję.

Panie i panowie posłowie z Japonii i z Polski, panowie przewodniczący, wasza ekscelencjo panie ambasadorze, panie wiceministrze spraw zagranicznych, witamy was serdecznie w Polsce – kraju Chopina, Kopernika i Jana Pawła II.

Bardzo się cieszę z naszego spotkania. Tak jak słusznie pan przewodniczący Kowal powiedział, spotkania w tej formule są rzadkością tylko dla przyjaciół. Jeśli mnie pamięć nie myli, mimo że dwie trzecie kadencji już za nami, to w tej kadencji to chyba pierwsze spotkanie w takiej formule. Bardzo się cieszę, że jest to spotkanie z Japonią, naszym strategicznym partnerem.

Łączy nas bardzo wiele: wspaniała historia, ale także umiłowanie tradycji i honoru. Jesteśmy krajami, dla których sojusz ze Stanami Zjednoczonymi jest istotny. Jesteśmy krajami graniczącymi z Rosją. Jesteśmy wreszcie regionalnym liderem. Kiedy w 2024 r. Polska wchodziła do Unii Europejskiej w gronie dziesięciu krajów, to sama jedna była liczniejsza niż dziewięć pozostałych krajów razem wziętych. To pokazuje naszą pozycję w Europie Środkowej i Wschodniej. Doskonale wiemy, że pozycja Japonii w jej regionie jest imponująca. A więc myślimy podobnie – globalnie. Mamy podobną perspektywę na trudnego sąsiada z Rosji czy Korei Północnej.

Ale nasze relacje to nie tylko dzisiejsze strategiczne partnerstwo i podobne spojrzenie na politykę globalną, ale także wspólnota serc w historii. Jest znane polskie przysłowie, które mówi o tym, że prawdziwych przyjaciół poznajemy w biedzie. My, Polacy, nigdy nie zapomnimy wydarzeń sprzed ponad stu lat, kiedy to Japonia przygarnęła prawie 1 tys. polskich sierot i zaopiekowała się nimi, ratując ich życie w ośrodku w Fukudenkai. Ale Polacy odwdzięczyli się za to – po II wojnie światowej polscy zakonnicy, wychowankowie świętego Maksymiliana Kolbe, opiekowali się sierotami japońskimi w Nagasaki. Tak że nasza przyjaźń jest wypróbowana.

Do sympatii społeczeństwa polskiego wobec Japonii nie trzeba w Polsce przekonywać. Jesteście państwo bardzo lubianym przez nasze społeczeństwo narodem. Wydaje mi się, że warto kultywować współpracę na niwie kulturalnej i edukacyjnej. Jednym z przykładów jest japoński program dla młodzieży „The Ship for World Youth”.

Dziękuję za liczne perspektywy współpracy i życzę naszym japońskim przyjaciołom dobrego czasu w Polsce.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Tsuyoshi Hoshino.

Poseł Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii Tsuyoshi Hoshino:
Dziękuję bardzo za możliwość wypowiedzi. Nazywam się Tsuyoshi Hoshino i należę do Partii Liberalno-Demokratycznej.

Szanowni państwo, chciałbym zacząć od wyrażenia wielkiej radości z nawiązania umowy o wszechstronnym partnerstwie strategicznym. Żywię głęboką nadzieję, że przyczyni się ona do zacieśnienia i rozwoju wzajemnych relacji.

Przed chwilą wspomniano lata 1904–1905. Jest to okres, gdy trwała wojna japońsko-rosyjska. Był to dla nas bardzo trudny czas. Jednak przypomnę, że była to wojna, którą Japonia zwyciężyła. Przegraliśmy potem wojnę ze Stanami Zjednoczonymi, ale z Rosją wygraliśmy. Tymczasem w obecnych realiach obecność Rosji i Chin, a także Korei Północnej jest czynnikiem stanowiącym wielką presję militarną na nasz kraj. Stawia nas to w sytuacji, gdy kwestia obronności staje się wielkim wyzwaniem. Niedawno w pobliżu Japonii odbyły się wspólne chińsko-rosyjskie ćwiczenia samolotów bombowych.

Obecnie kwestia obronności jest dla rządu Japonii absolutnie priorytetową. Dużym wyzwaniem staje się znalezienie zrozumienia społecznego dla konieczności wzmocnienia obronności naszego kraju. W związku z tym chciałbym zwrócić się do państwa z pytaniem, z prośbą o radę: jak Polska radzi sobie z przekonaniem społeczeństwa do zaakceptowania konieczności zwiększania wydatków na obronę? Jak wiemy, prowadzicie w tej dziedzinie bardzo intensywne działania i dlatego w dzisiejszej dyskusji chciałbym państwa prosić: jeżeli macie pomysły, przykłady, to bardzo zależałoby mi na tym, żeby taką wiedzę od państwa zaczerpnąć. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska (KO):
Mogę odpowiedzieć czy nie?

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Mamy mnóstwo gości.

Teraz proszę bardzo pana posła Sellina.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Spotkanie dwóch Komisji Spraw Zagranicznych jest niepowtarzalną okazją, żeby dopytać o elementy polityki zagranicznej Japonii. Pan przewodniczący Kokuba powiedział o trudnym sąsiedztwie z Rosją, Koreą Północną i Chinami. W związku z tym mam dwa pytania.

Nowa pani premier Japonii powiedziała – to było głośne na całym świecie – że Tajwan jest strategiczną sprawą dla Japonii. Chciałem się zapytać: co taka deklaracja oznacza w praktyce? A jeśli chodzi o drugie trudne sąsiedztwo, które nas łączy, sąsiedztwo z Rosją, chciałem zapytać: jak widzicie perspektywę rozwiązania problemu Kuryli i południowego Sachalinu? Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy ktoś ze strony japońskiej zabierze teraz głos? Pan poseł Kei Takagi, proszę.

Poseł Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii Kei Takagi:
Dzień dobry państwu. Nazywam się Kei Takagi. Jestem szefem komisji do spraw zagranicznych w Partii Liberalno-Demokratycznej.

Chciałbym odnieść się do pytania o wypowiedź pani premier Takaichi w kontekście Tajwanu. Stanowisko naszej partii rządzącej jest spójne z tą wypowiedzią. Należy je rozumieć w ramach szerszego kontekstu. Jest to omówienie przykładowej sytuacji, która może się zdarzyć. Myślę, że na całym świecie wszyscy są zgodni, iż pokój i stabilizacja w rejonie, w którym znajduje się Tajwan, są ważne strategicznie. Strefa morza wokół Tajwanu jest w ostatnich latach obszarem nieustannej presji zarówno politycznej, jak również gospodarczej i militarnej. W związku z tym z punktu widzenia Japonii ten strategicznie ważny rejon musi być na jednym z głównych miejsc, jeśli chodzi o kwestię codziennego przeciwstawiania się presji. Myślę, że tak należy rozumieć to, co powiedziała pani premier.

Japonia stoi niezmiennie na stanowisku, że w kwestii stosunków międzynarodowych nie może być przyzwolenia na próby jednostronnej zmiany status quo za pomocą siły, tak jak ma to miejsce w przypadku Chin i ich działań podejmowanych wobec Tajwanu. Analogicznie działania podejmowane przez Rosję wobec Ukrainy są również przykładem sytuacji, na którą jako Japonia absolutnie się nie zgadzamy.

Przejdę do drugiej kwestii: Terytoriów Północnych. Tutaj nasze stanowisko również jest niezmienne i polityka Japonii w tej kwestii od lat jest taka, że ten problem powinien zostać rozwiązany w drodze negocjacji opartych na zasadach poszanowania prawa oraz sprawiedliwości dotyczącej tego obszaru. Jest to jedyna droga, jaką Japonia chce iść w tej sprawie. Wydaje nam się, że nasze argumenty w tej kwestii są niepodważalne. Być może rozwiązanie tej kwestii zajmie dużo czasu, jednak uważamy że konieczne jest kontynuowanie negocjacji. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę państwa, dzisiaj mamy ograniczony czas, dlatego że mamy następne punkty programu. Zostało nam ok. 10 minut. Tak że apeluję do tych z państwa posłów, którzy się zapisali do głosu, żeby wypowiedzi były krótkie i zwarte.

Teraz poseł Szewiński, proszę bardzo.

Poseł Andrzej Szewiński (KO):
Dziękuję bardzo.

Panie przewodniczący, znamienici goście, wasza ekscelencjo ambasadorze, mamy świadomość, że na terenie Indo-Pacyfiku Japonia jest najbardziej strategicznym partnerem dla Polski i dla NATO. W tej kadencji jako wiceprzewodniczący Komisji Obrony Narodowej miałem też bardzo owocne spotkanie z panem Takashi Endo, przewodniczącym komisji do spraw bezpieczeństwa Izby Reprezentantów Japonii. Słowa, które wtedy wypowiedzieliśmy, przekuwamy na czyny, budując mosty na poziomie parlamentarnym.

I dwie ostatnie kwestie. Po pierwsze – odpowiedź, w jaki sposób przekonujemy polskich obywateli do odpowiedniego zabezpieczenia środków na obronność. Polacy pamiętają, co to była II wojna światowa, ile milionów Polaków zginęło i to, że Rosja była agresorem, i to w najbardziej skuteczny sposób przemawia do wyobrażenia Polaków.

Na koniec muszę powiedzieć, że w moim sercu jest szczególne miejsce dla Japonii, ponieważ moja mama dostała od ekscelencji cesarza Order Wschodzącego Słońca.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę o zabranie głosu posła Adama Dziedzica, wiceprzewodniczącego naszej Komisji.

Poseł Adam Dziedzic (PSL-TD):
Szanowni panowie przewodniczący, zaproszeni goście, członkowie Komisji, oba kraje, zarówno Japonia, jak i Polska, widzą obszary do rozszerzenia współpracy gospodarczej i handlowej czy w dziedzinie infrastruktury. Znaczące sektory tej współpracy to również energetyka, rolnictwo, nauka czy też technologie. W tym momencie skupiłbym się na energii.

Nie ukrywam, że Polska bardzo liczy na współpracę w zakresie innowacji, badań i rozwoju w obszarach energetyki konwencjonalnej. Widziałbym bardziej zacieśnioną współpracę tam, gdzie Japonia ma doskonałe doświadczenia. Zanim w naszym kraju powstanie elektrownia atomowa, chcielibyśmy bardziej efektywnie wykorzystać ten segment energii konwencjonalnej, który u nas w tej chwili funkcjonuje. Ale nie jest to możliwe bez wprowadzenia nowoczesnych technologii w zakresie zarówno paliw syntetycznych, jak i wysokosprawnej produkcji energii w oparciu o konwencjonalne jej źródła.

Kończąc swą wypowiedź, chciałbym powiedzieć, że współpraca polityczna w zakresie bezpieczeństwa jest bardzo ważna dla obu krajów, chociaż łączą nas olbrzymie odległości i to dwa różne kontynenty. Bezpieczeństwo ma bowiem swoją uniwersalną nazwę i tak do tego trzeba podchodzić. Uczestniczymy i stanowczo popieramy działania, które mają przeciwdziałać destabilizacji na światowej mapie politycznej czy gospodarczej. Bardzo dziękujemy wam za realizowaną, przekazywaną pomoc również w kontekście tego, co dzieje się za naszą wschodnią granicą, czyli regularnej wojny. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Noboru Usami.

Poseł Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii Noboru Usami:
Dzień dobry państwu. Nazywam się Noboru Usami i jestem członkiem nowej partii w naszym parlamencie, noszącej nazwę Team Mirai (Drużyna Przyszłość). W naszym gronie są przede wszystkim osoby związane z nowymi technologiami, takimi jak AI, oraz specjaliści z zakresu zmian społecznych.

Chciałem bardzo szybko odpowiedzieć na wyrażony przed chwilą w wypowiedzi mojego poprzednika postulat o współpracy w zakresie technologii wykorzystywanych w energetyce konwencjonalnej. Proszę państwa, mieszkałem do niedawna w mieście Iwaki, w prefekturze Fukushima. Znajduje się tam pionierska w skali świata instalacja Integrated Gasification Combined Cycle (IGCC). Jest to bardzo nowatorska, gwarantująca bardzo wysoką wydajność metoda spalania węgla. Myślę, że w zakresie wdrażania tych technologii, również w Polsce, strona japońska miałaby bardzo wiele do zaoferowania i widzę wielką możliwość współpracy.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę państwa, tak jak powiedziałem, mamy bardzo ograniczony czas. Mam jeszcze na liście mówców poseł Uznańską-Wiśniewską i posła Raua. Jeśli nie zobaczę – a nie widzę – więcej zgłoszeń, to zamknę listę mówców i poproszę państwa posłów o zabranie głosu. A na koniec jeszcze poproszę o podsumowanie pana przewodniczącego. Dziękuję bardzo. Jeszcze ktoś? Poseł Kazuya Kondo. Dobrze, to teraz kolejność: pani poseł Uznańska-Wiśniewska, poseł Kondo, poseł Rau i kończymy. Pani poseł, proszę.

Poseł Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska (KO):
Dzień dobry.

Panowie przewodniczący, wasza ekscelencjo panie ambasadorze, szanowna delegacjo, Wysoka Komisjo, postaram się krótko.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę się nie starać, tylko na pewno tak zrobić, bo będę musiał przerwać.

Poseł Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska (KO):
Dobrze. Zaczynając od postulatów, o które pytał pan przewodniczący: niezmiernie się cieszę na współpracę, która zaczyna się zawierać między JAXA, Japońską Agencją Eksploracji Aerokosmicznej, a Polską Agencją Kosmiczną – szczególnie biorąc pod uwagę eksplorację kosmosu i deorbitację Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, czyli naszego wspólnego laboratorium, oraz wykorzystanie technologii kosmicznych przez agresora Rosję. Uważam, że jest to istotne, żebyśmy dalej ją rozwijali.

Odpowiadając na pytanie pana Tsuyoshi Hoshino, chciałam dodać, że to, iż Polska wydaje dziś na obronność 4,7% naszego PKB – czyli najwięcej spośród wszystkich sojuszników w NATO – wiąże się również z tym, że staramy się inwestować w program SAFE, europejski instrument finansowy, licząc na duże inwestycje w obronność polską, a w szczególności na przełożenie inwestycji w obronność na wzrost polskiej gospodarki, polskie miejsca pracy, żeby było jasne dla polskiego obywatela, że Polska tu zyskuje i równocześnie głęboko docenia to, że Ukraina dzisiaj heroicznie walczy: czasem naszym sprzętem, ale swoją krwią.

Chciałam jednocześnie zapytać, jak oceniają państwo precedens, który potencjalnie mógłby mieć miejsce w przypadku, gdyby Rosja, nie osiągając swoich maksymalnych celów wojennych – co do których już wiemy, że prawdopodobnie ich nie osiągnie – nie poniosła jasnej, jednoznacznej klęski. Chodzi o związek między bezpieczeństwem Euroatlantyku a Indo-Pacyfiku. Co by to oznaczało dla potencjalnych agresorów na Indo-Pacyfiku, w tym Chin i Korei Północnej. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Teraz proszę o zabranie głosu pana posła Kazuyę Kondo.

Poseł Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii Kazuya Kondo:
Dzień dobry. Szanowni państwo, nazywam się Kazuya Kondo i w delegacji jestem jedynym członkiem partii opozycyjnej w japońskim parlamencie.

Niestety nie ma już zbyt wiele czasu, żebyśmy mogli wymienić się pytaniami i odpowiedziami. W związku z tym pozwolą państwo, że moja wypowiedź będzie miała bardziej charakter przedstawienia mojej własnej myśli niż zapytania. Codziennym zmartwieniem są dla nas działania podejmowane przez naszych sąsiadów, czyli Rosję, a konkretnie przez ich przywódcę, czyli Władimira Putina, oraz przez przywódcę Chin Xi Jinpinga i przywódcę Korei Północnej  Kim Jong Una. Stany Zjednoczone pozostają strategicznym partnerem zarówno dla Japonii, jak i dla Polski, niemniej poczynania ich obecnej administracji na pewno wywierają dużą presję ekonomiczną, jak również burzą dotychczasowe poczucie stabilności, jeżeli chodzi o kwestie związane z bezpieczeństwem. Dlatego bardzo liczę na to, że współpraca japońsko-polska w tej dziedzinie będzie się pogłębiać. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę państwa, ze względu na to, że czasu zostało już niewiele – zgłosił się jeszcze pan doradca, ale myślę, że będzie inna okazja, żeby zabrać głos – poproszę o głosy końcowe. Z naszej strony głosem końcowym będzie pan profesor Rau – reprezentuje opozycję, ale jest też doświadczonym dyplomatą, był też szefem tej Komisji, tak że dam mu sposobność do zaokrąglenia naszej dyskusji. Później udzielę głosu panu przewodniczącemu Konosuke Kokubie. A potem będziemy realizowali następne punkty. Proszę bardzo, panie profesorze.

Poseł Zbigniew Rau (PiS):
Dziękuję bardzo. Bardzo przepraszam, że tak późno dołączyłem do państwa. Uprzednie zobowiązania nie pozwoliły mi być wcześniej.

Szanowni państwo, pozwólcie, że zacznę od osobistego akcentu. Kilka lat temu miałem przyjemność przewodniczyć grupie ministrów spraw zagranicznych Grupy Wyszehradzkiej w Warszawie, gdzie mieliśmy gościa specjalnego: japońskiego ministra spraw zagranicznych. Ku mojej wielkiej radości podczas spotkania w cztery oczy pan minister zwrócił się do mnie i powiedział: my, sąsiedzi Rosji, dobrze się rozumiemy. Odwoływał się do różnych przykładów historycznych, których teraz nie jestem w stanie przytoczyć ze względu na brak czasu.  Ale dzisiejsza sytuacja geopolityczna – i także nasza dyskusja – wskazuje, że mamy bardzo dużo wspólnego, dlatego że na dwóch krańcach naszego globu zdajemy sobie sprawę z tego, że jako państwa demokratyczne musimy w sposób odpowiedzialny zmienić filozofię postrzegania naszego miejsca w geopolityce. Musimy postawić na silne zbrojenia i silnych sojuszników.

Widzimy, że musimy zmierzyć się z bardzo podobnymi wyzwaniami. Tym zasadniczym jest przezwyciężenie oczekiwań naszych społeczeństw wychowanych od pokoleń w kulcie pokoju i głębokiej wiary, że tylko pokój zapewnia nam pomyślną przyszłość. Nie ulega wątpliwości, że przy takim zwrocie filozofii politycznej w demokracji konieczne jest wsparcie większości społeczeństwa – nie tylko przy urnie, ale całym sposobem demokratycznego życia. Problem sprowadza się do tego, że w Polsce słusznie jesteśmy dumni z tego, że przekonaliśmy nasze społeczeństwo do bardzo wysokich – jak na relacje natowskie – wydatków na zbrojenia. O tym mówiła moja poprzedniczka, pani poseł.

Ale wiemy doskonale, że poparcie społeczne musi się także sprowadzać chociażby do akceptacji powszechnej służby wojskowej. A żaden polityk przykładowo w Polsce nie podniesie tej kwestii, dlatego że nie ma na to zgody większości. Myślę, że z podobnymi wyzwaniami mierzą się nasi japońscy przyjaciele. Jak więc sądzę, mamy tutaj dużo wspólnego i – obok współpracy geopolitycznej, politycznej, technologicznej – to jest dobra motywacja do tego, żebyśmy współpracowali mimo bardzo odległych doświadczeń naszych obywateli. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Konosuke Kokuba – proszę o podsumowanie naszej dyskusji.

Przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych Izby Reprezentantów Japonii Konosuke Kokuba:
Dziękuję.

Na wstępie chciałem jeszcze raz bardzo serdecznie podziękować panu przewodniczącemu Kowalowi za umożliwienie nam uczestnictwa w dzisiejszych obradach. Przewodniczący Kowal w swoim wystąpieniu wspomniał o 70. rocznicy wznowienia wzajemnych stosunków dyplomatycznych, która przypada w przyszłym roku. Myślę, że wszyscy powinniśmy mieć to na uwadze jako wspaniałą okazję do podjęcia nowych wyzwań, inicjatyw przyczyniających się do zacieśnienia wzajemnych relacji.

Proszę państwa, jesteśmy w Polsce już trzeci dzień. Chciałbym wyrazić wielki podziw dla dumy, jaką mieszkańcy Polski okazują wobec kultury, tradycji, sztuki, samostanowienia oraz godności. Myślę, że świadczy to o wielkiej wrażliwości i o tym, że społeczeństwo polskie bardzo ceni sobie wartości związane z tymi zagadnieniami.

Jeszcze jedna bardzo miła dla nas sytuacja, która miała miejsce wczoraj. Kiedy spacerowaliśmy po parku, podszedł do nas przechodzień i zapytał po japońsku: czy państwo jesteście Japończykami? Było to dla nas niezwykłe doświadczenie, bo, muszę przyznać, że zazwyczaj jak jesteśmy za granicą, to bardziej bierze się nas za obywateli Chin niż Japonii. Było to więc dla nas bardzo miłym zaskoczeniem i według nas świadczy o dużym zainteresowaniu Japonią w społeczeństwie polskim.

Proszę państwa, utrzymujmy nasze relacje na wysokim poziomie. Bardzo dziękuję za dzisiejsze spotkanie.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Informuję, że porządek obrad został wyczerpany.

Zamykam posiedzenie Komisji.

Dziękuję państwu.