Komisje: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, Polityki Społecznej i Rodziny oraz Spraw Zagranicznych, obradujące pod przewodnictwem poseł Katarzyny Ueberhan (Lewica), przewodniczącej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, przeprowadziły:

– pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Poprawek do Konwencji o pracy na morzu, przyjętej w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., zatwierdzonych przez Międzynarodową Konferencję Pracy w Genewie  w dniu 6 czerwca 2022 r. (druk nr 994).

W posiedzeniu udział wzięli: Arkadiusz Marchewka sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury wraz ze współpracownikami, Aleksandra Gajewska sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wraz ze współpracownikami, Władysław Teofil Bartoszewski sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami, Ewa Kalbarczyk zastępca dyrektora Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, Henryk Piątkowski przewodniczący Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Oficerów i Marynarzy, Andrzej Kościk przewodniczący Rady Krajowej Sekcji Morskiej Marynarzy i Rybaków NSZZ „Solidarność, Radosław Stefaniak sekretarz Polskiego Związku Przedsiębiorców Żeglugowych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marta Artymińska, Dariusz Lipski, Damian Norwiński, Jolanta Ostrowska, Ewa Soroka – z sekretariatów Komisji w Biurze Komisji Sejmowych, Michał Gajewski, Karina Parśniak – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Szanowni państwo, dzień dobry. Witam wszystkich zebranych. Proszę o zajęcie miejsc oraz wyciszenie rozmów.

Otwieram wspólne posiedzenie Polityki Społecznej i Rodziny z Komisją Spraw Zagranicznych oraz Komisją Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej.

Porządek dzienny posiedzenia obejmuje pierwsze czytanie projektu ustawy o ratyfikacji Poprawek do Konwencji o pracy na morzu, przyjętej w Genewie dnia 23 lutego 2006 r., zatwierdzonych przez Międzynarodową Konferencję Pracy w Genewie w dniu 6 czerwca 2022 r., zawartego w druku nr 994. Porządek posiedzenia został państwu doręczony.

Jeszcze raz witam wszystkich zebranych. Stwierdzam kworum. Witam serdecznie przedstawicieli ministerstw, na czele z ministrą rodziny Aleksandrą Gajewską, ministrem Bartoszewskim oraz ministrem Marchewką. Witam serdecznie panie i panów.

Szanowni państwo, marszałek Sejmu 4 lutego bieżącego roku skierował do naszych Komisji rządowy projekt ustawy z druku nr 994 do pierwszego czytania. Przypominam, że pierwsze czytanie obejmuje wystąpienie wnioskodawcy i ogólną dyskusję na temat założeń projektu. Proszę zatem pana ministra Władysława Teofila Bartoszewskiego oraz pana ministra Arkadiusza Marchewkę o przedstawienie najważniejszych założeń projektu ustawy. Proszę także ministrę Gajewską, jeżeli chciałaby zabrać głos. Proszę bardzo. Nie wiem, kto z państwa zaczyna. Proszę bardzo.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury Arkadiusz Marchewka:
Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo ministrowie, państwo parlamentarzyści, przedstawiamy informację na temat rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Poprawek do Konwencji o pracy na morzu, przyjętej w Genewie dnia 23 lutego 2006 r. Poprawki, których dotyczy projekt ustawy, zostały zatwierdzone przez Międzynarodową Konferencję Pracy w dniu 6 czerwca 2022 r. Są to poprawki, które muszą zostać ratyfikowane i przyjęte w polskim prawodawstwie do dnia 23 czerwca ubiegłego roku. Sprzeciwu nie złożyło więcej niż 40% członków, którzy ratyfikowali konwencję i którzy prezentują nie mniej niż 40% tonażu. Mówimy tutaj bezpośrednio o statkach, czyli o armatorach, którzy posiadają i zarządzają statkami. W przewidzianym terminie żadne państwo nie złożyło do poprawek żadnego sprzeciwu.

Przyjęcie proponowanych rozwiązań ma na celu ujęcie w ramy prawne wyłaniających się bieżących spraw i rzeczywistych zagadnień dotyczących życia i pracy marynarzy na statku. Projekt ustawy dotyczy przyjęcia poprawek, które są związane z ośmioma obszarami związanymi z pracą na morzu. Poprawki dotyczą konkretnych prawideł, które są zawarte w konwencji. Chodzi o nabory i pośrednictwo pracy marynarzy. Pierwsza poprawka ma na celu zapewnienie, że marynarze są informowani o swoich prawach wynikających z ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego i odpowiedzialności za szkody, które są poniesione przez marynarzy z tytułu nieskuteczności pośrednictwa pracy lub niewypełnienia przez armatora zobowiązań wynikających z marynarskiej umową pracy.

Druga poprawka dotyczy obszaru związanego z repatriacją. Ma na celu ułatwienie natychmiastowej repatriacji marynarzy, w tym przypadku uznanie ich za porzuconych oraz ochronę marynarzy w przypadku, kiedy zostaną uznani za porzuconych. Tego dotyczy drugi obszar.

Trzeci zestaw poprawek dotyczy zakwaterowania i zaplecza rekreacyjnego. Ma na celu zapewnienie marynarzom odpowiedniej łączności społecznościowej przez armatorów oraz zapewnienie przez państwa członkowskie dostępu do sieci w portach, w których znajdują się statki.

Czwarty zestaw poprawek dotyczy wyżywienia i przyrządzania posiłków. Poprawki stanowią, że woda pitna odpowiedniej jakości powinna być udostępniana marynarzom bezpłatnie. Poprawki podkreślają takie szczegóły jak zbilansowane posiłki na pokładzie, które otrzymują marynarze.

Piąty zestaw poprawek jest związany z opieką medyczną na statku i na lądzie. Stanowi, że państwa członkowskie zapewniają szybkie zejście na ląd marynarzy potrzebujących natychmiastowej opieki medycznej ze statków, które znajdują się na ich terytorium oraz dostęp do placówek medycznych.

Szósty zestaw poprawek również dotyczy ochrony zdrowia i bezpieczeństwa oraz zapobiegania wypadkom. Poprawki te mają przede wszystkim na celu zapewnienie marynarzom wyposażenia ochrony osobistej odpowiednio dedykowanego do ich pracy.

Siódmy, przedostatni zestaw poprawek, również dotyczy aspektu ochrony życia i bezpieczeństwa oraz zapobiegania wypadkom. Przewiduje, że wszystkie przypadki zgonów marynarzy muszą być odpowiednio badane. Prace nad wyjaśnieniem tych spraw mają być związane ze współpracą z Międzynarodową Organizacją Pracy w tym zakresie.

Ósmy, ostatni zestaw, dotyczy dowodów zabezpieczenia finansowego zgodnie z prawidłem 2.5. Poprawki te mają na celu ułatwienie funkcjonowania systemu zabezpieczenia finansowego przez dodanie odniesienia do nazwy zarejestrowanego właściciela statku, kiedy jest on inny niż armator, u którego jest wykonywana praca.

Przedmiotowe poprawki, o których wspomniałem, zostaną wdrożone do prawa krajowego w ramach projektu ustawy, o której mówimy oraz takich ustaw jak ustawa o pracy na morzu oraz ustawa z sierpnia 2012 r. o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich. Przepisy, które są związane z ratyfikowaniem konwencji, znajdą się również w ustawie, która jest na etapie uzgodnień międzyresortowych. Dotyczy ona wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych. Pracujemy nad nią w Ministerstwie Infrastruktury. Ratyfikacja poprawek jest przyjęciem zapisów, które już w ubiegłym roku zostały przyjęte na poziomie międzynarodowym. Jako Ministerstwo Infrastruktury pozytywnie opiniujemy wszystkie rozwiązania, które zostały przedstawione w propozycjach przez Międzynarodową Konferencję Pracy. W sumie to tyle. Dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję bardzo, panie ministrze. Pani minister.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Aleksandra Gajewska:
Oczywiście w imieniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prosimy o pozytywne rozpatrzenie projektu ustawy o ratyfikacji Poprawek do Konwencji o pracy na morzu, zatwierdzonych przez Międzynarodową Konferencję Pracy. Ponad to, co powiedział pan minister, chciałabym podkreślić, że projekt wniosku o ratyfikację został skonsultowany z reprezentatywnymi w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego organizacjami partnerów społecznych. Nie zostały zgłoszone tam żadne uwagi. W naszej opinii ratyfikacja poprawek oraz ich implementacja do polskiego porządku prawnego umożliwi kompleksowe uregulowanie rzeczywistych zagadnień dotyczących życia i pracy marynarzy na statku, umożliwi zagwarantowanie praw marynarzy jako pracowników oraz obowiązków armatorów statków wobec pracujących na nich marynarzy. Biorąc pod uwagę powyższe względy, jak również obowiązek zagwarantowania praw marynarzy pracujących na statkach pod polską banderą na równi z prawami pracujących na statkach obcych, z tej perspektywy ratyfikacja poprawek 2022 r. jest celowa. Bardzo serdecznie dziękuję.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję. Pan minister Bartoszewski.

Sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski:
Dziękuję, pani przewodnicząca. Oczywiście w imieniu Ministerstwa Spraw Zagranicznych również popieram stanowisko pani minister i pana ministra, jeżeli chodzi o sprawy merytoryczne dotyczące poprawek. Chciałbym zwrócić uwagę, że poprawki do konwencji, która jest z 2006 r., były wprowadzane już trzykrotnie, a właściwie nawet czterokrotnie, w roku 2014, roku 2016, roku 2018 i roku 2022. Postępuje to, ale faktem jest, że od czerwca 2024 r. poprawki już nas obowiązują jako stronę konwencji. Ponieważ nie było sprzeciwów, to automatycznie działają one w prawie międzynarodowym. Jesteśmy zobowiązani. To troszkę nietypowe, że musimy ratyfikować poprawki, których musimy przestrzegać. Chronologicznie powinno być odwrotnie. Najpierw powinniśmy ratyfikować poprawki w polskim prawie. Potem wchodzą pod prawo międzynarodowe. Tak to zostało zrobione. Mam nadzieję, że skorygujemy to w przyszłości. Tak czy owak, po to, żeby zachować porządek prawny naszego państwa, należy ratyfikować poprawki. MSZ również o to państwa prosi.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dziękuję, panie ministrze. W takim razie otwieram dyskusję ogólną. Czy są jakieś pytania z państwa strony? Nie widzę pytań. Wobec tego zamykam dyskusję.

Stwierdzam zamknięcie pierwszego czytania.

Stwierdzam, że nie zgłoszono wniosku o wysłuchanie publiczne.

Przechodzimy zatem do rozpatrzenia projektu ustawy.

Czy są uwagi do tytułu projektu? Nie widzę, nie słyszę uwag. Buro Legislacyjne nie ma uwag. Ktoś z państwa? Nie ma. Dobrze. Stwierdzam, że tytuł projektu został rozpatrzony.

Przechodzimy do art. 1. Czy są uwagi do art. 1? Nie widzę. Biuro Legislacyjne, panie i panowie posłowie? Nie ma. Stwierdzam, że art. 1 został rozpatrzony.

Przechodzimy zatem do art. 2. Czy są uwagi ze strony pań i panów posłów? Nie ma. Biuro Legislacyjne nie ma uwag. Stwierdzam, że art. 2 został rozpatrzony.

W takim razie przechodzimy do przegłosowania całości projektu. Kto z państwa zebranych jest za wnioskiem o uchwalenie przez Sejm projektu ustawy z druku nr 994? Kto jest za? Może tak. Czy ktoś jest przeciw? Czy ktoś się wstrzymał? Stwierdzam, że Komisje jednogłośnie pozytywnie zarekomendowały przedstawiony projekt.

Pozostał nam wybór posła sprawozdawcy. Czy są chętni? Proszę się zgłaszać. Proszę, panie pośle.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Pani przewodnicząca, zgłaszam panią poseł Borowiak. Czy pani poseł się zgadza?

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Widzę, że zgłasza się poseł Głowski. Proszę.

Poseł Kacper Płażyński (PiS):
Pani poseł się nie zgadza. To przepraszam.

Poseł Jarosław Wałęsa (KO):
Chciałbym zgłosić Piotra Głowskiego.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Proszę?

Poseł Jarosław Wałęsa (KO):
Piotr Głowski.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze, Piotr Głowski. Czy Piotr Głowski wyraża zgodę?

Poseł Piotr Głowski (KO):
Tak, wyrażam zgodę.

Przewodnicząca poseł Katarzyna Ueberhan (Lewica):
Dobrze. W takim razie mamy jedną kandydaturę. Czy jest sprzeciw? Sprzeciwu nie widzę. Stwierdzam, że Komisje dokonały wyboru posła sprawozdawcy.

Na tym wyczerpaliśmy porządek posiedzenia. Zamykam posiedzenie Komisji. Bardzo dziękuję państwu za udział. Bardzo dziękuję przedstawicielom ministerstw.