Komisja Spraw Zagranicznych, obradująca pod przewodnictwem posła Pawła Kowala (KO), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– zaopiniowanie kandydatury na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Czarnogórze;

– zaopiniowanie kandydatury na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Algierskiej Republice Ludowo-Demokratycznej oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Czadu i Republice Nigru;

– zaopiniowanie kandydatury na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonej Republice  Tanzanii oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Burundi, Związku Komorów i Republice Malawi;

– rozpatrzenie propozycji tematów kontroli do planu pracy Najwyższej  Izby Kontroli na 2026 r. – kontynuacja.

W posiedzeniu udział wzięli: Jakub Wiśniewski podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami oraz Piotr Stachańczyk kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Czarnogórze, Krzysztof Kopytko kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Algierskiej Republice Ludowo-Demokratycznej oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Czadu i Republice Nigru oraz Sergiusz Wolski kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonej Republice Tanzanii oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Burundi, Związku Komorów i Republice Malawi.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marta Artymińska i Bartosz Bąk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Panie i panowie posłowie, otwieram posiedzenie.

Stwierdzam kworum.

Witam pana wiceministra Jakuba Wiśniewskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami. Witam kandydatów na ambasadorów.

Nasz porządek dzienny według tego, co otrzymałem, ma cztery punkty. Ponieważ będziemy blokować pewnie głosowania, jak to zwykle, więc na koniec jeszcze, po zatwierdzeniu ambasadorów – może włączę to formalnie jako punkt – przegłosowalibyśmy propozycje tematów do kontroli Najwyższej Izby Kontroli, czyli to będzie jako punkt czwarty. Będziemy to głosować w ostatniej fazie naszego dzisiejszego posiedzenia. Jeżeli nie ma uwag do porządku obrad, to rozpocznę. Nie widzę, nie słyszę.

Przejdę zatem do zaopiniowania kandydatury pana Piotra Stachańczyka na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Czarnogórze. Później to samo w odniesieniu do pana Krzysztofa Kopytko na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Algierskiej Republice Ludowo-Demokratycznej oraz Republice Czadu i Republice Nigru, a potem pana Sergiusza Wolskiego na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonej Republice Tanzanii, Republice Burundi, Związku Komorów i Republice Malawi. Później jest ten punkt czwarty – rozpatrzenie propozycji tematów.

Proszę bardzo, pan minister Piotr Stachańczyk. Proszę.

Kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Czarnogórze Piotr Stachańczyk:
Dziękuję bardzo.

Szanowny panie przewodniczący, Szanowna Komisjo, jeśli chodzi o zadania i prace ambasady Rzeczypospolitej w Czarnogórze w najbliższych latach, to oczywiście powinny one pozostawać w zgodności z podstawowymi celami polskiej polityki zagranicznej, realizować polskie interesy, ale także powinny być powiązane z wyzwaniami, które obecnie stoją przed Czarnogórą. Zdecydowanie największym wyzwaniem, jakie stoi przed tym krajem, jest proces integracji europejskiej – i powinniśmy ten proces europejskiej integracji Czarnogóry wspierać. To jest proces, który powinien decydować się w ciągu najbliższych dwóch, trzech lat, bo Czarnogóra uchodzi za lidera procesu rozszerzenia wśród obecnych krajów kandydujących i zapowiada zakończenie negocjacji do końca przyszłego roku.

Jako lider jest oglądana przez wszystkie inne kraje kandydujące i wszelkie zacięcia w tym procesie będą odbierane jako niespodzianka i jako pokazujące, że nawet lider nie ma czasem szans dotrwać do końca procesu na swoim miejscu, i będą odbierane jako zniechęcające inne kraje, dlatego powinniśmy wspierać, a przede wszystkim wspierać swoim doświadczeniem i swoimi umiejętnościami. Mamy ogromną kadrę wykształconych dyplomatów, funkcjonariuszy, urzędników, którzy zarówno w ramach projektów twinningowych, jak i procesów w ramach programu „TAIEX” mogą służyć pomocą Czarnogórze. Przekazaliśmy Czarnogórcom listę naszych możliwości i ambasada będzie działać na rzecz tego, aby jak najwięcej z tej listy zostało przez Czarnogórę wykorzystane.

Kolejnym zadaniem ambasady będzie gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji o sytuacji w Czarnogórze. Ta sytuacja jest politycznie dość złożona. Trwa stały konflikt między Demokratyczną Partią Socjalistów, a obecnie rządzącą koalicją. Pojawiają się protesty społeczne, takie jak choćby te, które miały miejsce na początku tego roku. Są bardzo silne wpływy prorosyjskie i proserbskie, które wpływają na to, co dzieje się w kraju, więc informacja przygotowana i przekazana do Warszawy powinna umożliwiać rządowi prowadzenie polityki wobec Czarnogóry, a także wspieranie Czarnogóry, zwłaszcza właśnie, jak już mówiłem, w procesie jej akcesji.

Ponadto chcę rozwijać relacje dwustronne. One były bardzo ograniczone. Chciałbym, żeby wyszły one poza Ministerstwa Spraw Zagranicznych i żeby zdecydowanie zwiększyła się liczba kontaktów innych ministerstw. Następnie współpraca gospodarcza. Ona jest ograniczona. Obroty w sumie to jest 235 mln euro, więc to nie jest dużo, ale ewidentnie są tam możliwości zwiększenia. Następnie rozwój ruchu turystycznego. Co roku rośnie ruch z Polski do Czarnogóry, ale wydaje się, że również są możliwości zwiększenia korzyści dla polskich firm turystycznych w Czarnogórze. Oczywiście współpracować będziemy z niewielką, ale bardzo dobrze zorganizowaną Polonią mieszkającą w Czarnogórze. To jest 140 osób, ale jest stowarzyszenie, jest polska gazeta, jest kogo wspierać i z kim współpracować. Wreszcie przewiduję działania w Czarnogórze z zakresu polskiej pomocy rozwojowej i z zakresu dyplomacji kulturalnej.

Trzeba powiedzieć, że w tym roku nastąpi zwiększenie składu placówki o jedną osobę, co powinno spowodować zdecydowanie większe możliwości działania niż te, które były do tej pory. Stąd właśnie ta możliwość, jak sądzę, wejścia w kwestie rozwojowe, kwestie kulturalne, które do tej pory po prostu z uwagi na brak możliwości fizycznej realizacji przez pracowników były bardzo ograniczone. Oczywiście działalność konsularna – stały wzrost liczby turystów powoduje i będzie powodował coraz większe zainteresowanie i coraz większy nacisk na sprawną działalność wydziału konsularnego ambasady. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Proszę bardzo, pan poseł Przydacz.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, panowie ministrowie, w gruncie rzeczy mam raczej pytanie do pana ministra, przedstawiciela Ministerstwa Spraw Zagranicznych, mniej do pana konsula. Jeśli chodzi o kompetencje pana konsula, absolutnie nie mam tutaj żadnych uwag, wręcz przeciwnie, mam w dobrej pamięci naszą współpracę z czasów mojego pobytu w gmachu przy alei Szucha, a zwłaszcza ten newralgiczny moment, kiedy planowaliśmy i realizowaliśmy ewakuację placówki, którą dowodził pan konsul w Charkowie, w zasadzie w przededniu, i to naprawdę w przededniu, rosyjskich działań zbrojnych na tamtym odcinku, i pamiętam, że ta współpraca wykazała się po stronie pana konsulatu dużym profesjonalizmem.

Natomiast moje pytanie do pana ministra dotyczy oczywiście tej kompetencji, która łączy kompetencje i strony rządowej, i pana prezydenta. Słyszeliśmy w przestrzeni medialnej, że spór o nominacje ambasadorskie został zakończony, słyszeliśmy, że pan minister Sikorski wraca do starego, utartego zwyczaju występowania o wstępną zgodę do pana prezydenta, skutkiem czego pan prezydent akceptuje formułę, w której będzie wydawał zgodę i był, jak rozumiem, gotów do wydawania zgody na zmiany na stanowiskach ambasadorskich. Media okrzyknęły to zamknięciem sporu o ambasadorów. Jak rozumiem i słyszałem, i też to weryfikowałem po stronie kancelarii prezydenta, pierwsze podpisy były gotowe do realizacji, po czym w jednym z wywiadów telewizyjnych minister Sikorski był uprzejmy już po poinformować opinię publiczną, że jednak wycofuje się z tych ustaleń.

Chcielibyśmy wiedzieć, panie ministrze, jak wygląda rzeczywistość, czy wy chcecie zakończyć ten spór, czy go nie chcecie zakończyć, bo przysyłacie nam profesjonalnych dyplomatów, a jednocześnie w mediach nadal toczy się spór. Czy to była decyzja ministra Sikorskiego, czy tak jak spekulują niektóre media, nacisk Donalda Tuska na to, aby nie kończyć sporu z prezydentem? Efekt jest teraz taki, że w połowie placówek praktycznie nie mamy ambasadorów. Mamy kierowników placówek i stawiacie państwo w bardzo nieprzyjemnej sytuacji profesjonalnych dyplomatów, którzy tutaj przychodzą i muszą starać się o poparcie w sytuacji, w której wiedzą, że na stanowisko ambasadora wyjechać nie mogą. Prezydent jest gotów, a państwo? To jest moje pierwsze pytanie.

Drugie pytanie, dotyczące samej Czarnogóry. Czy został złożony podpis na odwołaniu poprzedniego ambasadora, czyli, zdaje się, ambasadora Andrzeja Papierza, ze stanowiska ambasadora w Czarnogórze? Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Może zbiorę pytania, jeżeli jest ich więcej. Były prośby, żeby bardziej kompaktowo dzisiaj pracować. Proszę bardzo, panie pośle.

Poseł Przemysław Witek (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Jestem nowym członkiem tej Komisji i nie wiem, czy dopuszczalną zasadą będzie nie pytanie gości, tylko pytanie posłów, członków Komisji, bo miałbym wtedy pytanie do kolegi siedzącego naprzeciwko, czy podobną formułę zamierzacie państwo stosować w odniesieniu do każdego następnego kandydata, bo mam wrażenie, że ja już to słyszałem.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Tak, my to już wiemy. To samo pytanie zawsze pada i tutaj wszyscy są na to przygotowani.

Poseł Adam Dziedzic (PSL-TD):
Dokładnie. Tak.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
To jest element też pewnej…

Poseł Ewa Schädler (Polska2050-TD):
Rytuału.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Chętnie odpowiem.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Nie, panowie, to było retoryczne. To nie jest herbatka u cioci, panowie się…

Poseł Jan Michał Dziedziczak (PiS):
Pan przewodniczący pozwolił na dialog.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Myślę, że już wystarczy, panowie. Rozumiem, że dzisiaj było jeszcze mało emocji w Sejmie,  ale naprawdę pójdźmy trybem normalnego wysłuchania w Komisji.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Nie zgadzam się ze słowami pana przewodniczącego. Gdybym mógł się jednak odnieść.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę? Z moimi?

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Tak.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
To proszę.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Dziękuję.

Panie przewodniczący, to nie jest tak, że to pytanie pada zawsze, bo pytanie dotyczy tego, czy ten spór został zakończony, czy nie, bo słyszeliśmy w mediach dwa różne stanowiska. Z jednej strony prezydent mówi, że spór jest zakończony, z drugiej strony dzień po minister Sikorski mówi, że się wycofuje, więc to jest jednak nowa okoliczność.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Panie pośle, obiecuję, że z gorliwością godną lepszej sprawy docisnę pana ministra, żeby odpowiedział panu na wszystkie pytania.

Teraz poseł Jabłoński, proszę.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Bardzo się cieszę z tego, że ta dyskusja się toczy. Ona się zmienia. Dokładnie dlatego się zmienia, że zmieniają się okoliczności. Drodzy państwo, z wielką radością powitałem – mówiłem o tym i to, zdaje się, że nawet było pierwsze posiedzenie, w którym pan poseł uczestniczył jako członek tej Komisji, z czego ja się bardzo cieszę, bo lubię współpracę z panem posłem, w kilku komisjach współpracujemy… Cieszę się, że była taka…

Poseł Przemysław Witek (KO):
Pocałunek śmierci.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Timeo Danaos et dona ferentes.

Cieszę się, że była taka, wydawało się, iskierka nadziei, jakaś taka jaskółeczka się pojawiła w postaci tej zgody prezydenta, o którą wystąpił MSZ i minister do spraw Unii Europejskiej w kontekście nominacji naszej stałej przedstawiciel przy Unii Europejskiej. Pytałem wtedy o to, czy to będzie taka praktyka. Liczyliśmy na to, że tak właśnie będzie. To było stosunkowo niedawno. Cały czas liczymy, że tak się wydarzy. Te ostatnie wydarzenia sugerowały, że do tego zmierzamy. Stąd właśnie te pytania. Panie ministrze, jeżeli tak jest, to gdyby odpowiedź była twierdząca, tobyśmy się bardzo z tego ucieszyli. Po prostu.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo. Rozumiem, że sesja pytań jest zamknięta.

Przekazuję głos panu ministrowi Jakubowi Wiśniewskiemu.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Jakub Wiśniewski:
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, nie czuję się upoważniony do komentowania spekulacji medialnych i wypowiedzi medialnych. Jako urzędnik trzymam się procedur, które są zapisane w prawie. Minister spraw zagranicznych w pełni wykonuje taką procedurę dotyczącą kandydatów na ambasadorów. Ona wynika z przegłosowanej przez Prawo i Sprawiedliwość i podpisanej przez pana prezydenta ustawy o służbie zagranicznej. W mojej ocenie w żaden sposób nie są…

Poseł Radosław Fogiel (PiS):
Przez Sejm, panie ministrze. Przez Sejm.

Podsekretarz stanu w MSZ Jakub Wiśniewski:
Tak, Sejm, rzeczywiście. W żaden sposób nie są naruszone kompetencje prezydenta określone w konstytucji. Jeszcze dodam, że minister spraw zagranicznych przed skierowaniem wniosku do premiera zasięga opinii Konwentu Służby Zagranicznej. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

W tej sprawie?

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Tak.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę bardzo.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Z wnioskiem jednak do pana przewodniczącego, żeby może następnym razem na rzeczywistą, merytoryczną i polityczną też dyskusję zaprosić przedstawiciela Ministerstwa Spraw Zagranicznych władnego do komentowania spraw natury politycznej. Jeżeli pan wiceminister, jednak będący na stanowisku politycznym, nie znajduje w sobie upoważnienia do tego, aby dyskutować o tak ważnych sprawach, i zasłania się stanowiskiem czy etosem urzędniczym, to czy moglibyśmy poprosić, żeby następnym razem Ministerstwo Spraw Zagranicznych wysłało nam kompetentnego przedstawiciela, być może sekretarza stanu, a być może samego pana ministra, jeżeli pan wiceminister nie chce z nami rozmawiać.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Będzie na pewno taka okazja, dlatego że spodziewamy się debaty nad exposé ministra spraw zagranicznych, tak że będzie ta okazja z całą pewnością.

Proszę państwa, w takim razie teraz ogłoszę przerwę. Proszę o wyłączenie.

[Po przerwie]

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Wznawiam posiedzenie.

Proszę o zabranie głosu pana Krzysztofa Kopytko w ramach punktu drugiego – zaopiniowanie kandydatury na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Algierskiej Republice Ludowo-Demokratycznej oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Czadu i Republice Nigru. Proszę bardzo.

Kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Algierskiej Republice Ludowo-Demokratycznej oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Czadu i Republice Nigru Krzysztof Kopytko:
Szanowny panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, panie ministrze, to dla mnie zaszczyt, że mogę państwu przedstawić priorytety mojej misji w Algierii oraz dwóch krajach dodatkowej akredytacji, to jest w Czadzie i w Nigrze. Algieria ze względu na swoją wielkość, położenie, bogactwo, stabilność czy też jako jeden z największych rynków afrykańskich – dokładnie jeden z trzech największych rynków afrykańskich – czy też znaczący producent, eksporter ropy naftowej i gazu o niezwykłym potencjale w zakresie odnawialnych źródeł energii jest z punktu widzenia naszych interesów ważnym i perspektywicznym partnerem.

Te elementy, które wymieniłem przed chwilą, jednoznacznie wskazują na priorytetowe znaczenie współpracy gospodarczej, ale zanim przejdę do tych kwestii, kilka słów o relacjach politycznych. Należy ocenić je jako bardzo dobre. Świadczyć o tym mogą chociażby częste ostatnio kontakty ministrów spraw zagranicznych. Minister Attaf odwiedził Polskę w zeszłym roku, minister Sikorski wybiera się do Algierii z rewizytą w tym roku. W przyszłym miesiącu planowane są konsultacje na szczeblu wiceministrów spraw zagranicznych.

Ważną kwestią jest także współpraca parlamentarna. Skutecznym narzędziem w celu jej intensyfikacji byłoby niewątpliwie utworzenie polsko-algierskiej grupy parlamentarnej. Taka grupa funkcjonowała w Sejmie IX kadencji.

Warto tu wspomnieć też o czynnikach wpływających na wzmacnianie relacji politycznych. Są to, po pierwsze, pozycjonowanie się Algierii w stosunkach z Rosją, a po drugie, stosunek Polski do konfliktu wokół Sahary Zachodniej. Jak już wspomniałem, priorytetowe znaczenie będę przykładał do współpracy gospodarczej, w tym wspierania realizacji konkretnych projektów biznesowych oraz dbania o ułatwienia dla polskich podmiotów gospodarczych, szczególnie eksporterów, bo tutaj obserwujemy największą liczbę barier i ograniczeń.

Istotną kwestią, którą są bardzo zainteresowani Algierczycy, jest inauguracyjne posiedzenie komisji mieszanej powołanej umową dwustronną, która weszła w życie w styczniu 2018 r. Niestety od tamtego czasu ta komisja nie zebrała się ani razu. Mam nadzieję, że uda się szybko zmienić tę sytuację.

Kolejną ważną sprawą jest współpraca z Polską Agencją Inwestycji i Handlu, która nie ma zarejestrowanego biura w Algierii. Natomiast na miejscu działa oddelegowany pracownik agencji. Warto tu wspomnieć o coraz większym zainteresowaniu naszych firm rynkiem algierskim, co przekłada się także na wzrost wskaźników dotyczących wymiany handlowej, i to znaczny wzrost, jeśli chodzi o zeszły rok. Jest wiele dziedzin, sektorów gospodarki, w których możemy współpracować w oparciu o nasz potencjał.

Ważnym czynnikiem, o którym chciałbym też tutaj wspomnieć, jest sytuacja demograficzna w Algierii. Jest to bardzo młode społeczeństwo. Średnia wieku wynosi nieco ponad 28 lat, co implikuje także nowe potrzeby oraz konieczność wprowadzania zmian, począwszy od udoskonalania rolnictwa, przetwórstwa rolno-spożywczego, poprzez budownictwo, a skończywszy na nowych technologiach, innowacjach, rozwiązaniach z zakresu miast inteligentnych, przemysłów kultury czy też fintech. Z priorytetami gospodarczymi powinna być ściśle powiązana współpraca akademicka, która nie może ograniczać się tylko do wymiany studenckiej, ale powinna być nastawiona także na inicjowanie i wspieranie kontaktów ośrodków badawczych oraz współpracy pomiędzy uczelniami w zakresie wymiany naukowej.

Ważną kwestią jest dyplomacja publiczna. Poza kwestiami wizerunkowymi istotne jest propagowanie wiedzy o wkładzie Polaków w budowanie niepodległej Algierii w różnych dziedzinach. Pamięć o niektórych naszych rodakach jest tam wciąż żywa. Pierwsi Polacy pojawiali się na terenie współczesnej Algierii już w XVIII w. jako rycerze maltańscy walczący z piratami. Później dość spora grupa w XIX w., następnie grubo ponad tysiąc osób w czasie II wojny światowej, byli to uchodźcy i uciekinierzy. Największe natomiast zainteresowanie Algierią wśród Polaków nastąpiło po 1962 r., po uzyskaniu niepodległości przez ten kraj. Na przykład w latach 80. na terenie Algierii mieszkało ponad 3 tys. Polaków. Dziś ta liczba jest niewielka, wynosi 350 osób. Jest też grupa osób pochodzenia polskiego. Jest to często niemówiące po polsku drugie i trzecie pokolenie. Dbanie o kontakty tych osób z Polską za pośrednictwem naszej placówki będę uważał za priorytetowe, podobnie jak opiekę nad naszymi grobami.

Jeśli chodzi o kraje dodatkowej akredytacji, jedynie Czad jest perspektywiczny z punktu widzenia możliwości rozwoju współpracy. Sprzyjać temu będą niewątpliwie dobra opinia o Polsce, a także kontakty wynikające z realizowanych tam projektów rozwojowych oraz osoba konsula honorowego. Mam nadzieję, że uda się szybko zakończyć procedurę jego powoływania.

Sytuacja w Nigrze jest ciągle bardzo niestabilna, pomimo pewnych dobrych sygnałów, i należy ją obserwować i analizować z punktu widzenia naszych interesów i możliwości podejmowania ewentualnych działań w najbliższej przyszłości. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Jest pan poseł Sellin, pan poseł Przydacz i pan poseł Jabłoński. Proszę, poseł Sellin.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Panie ambasadorze, w notatce, którą otrzymaliśmy, jest napisane, i pan to powtórzył, że Algieria jest krajem stabilnym wewnętrznie, a chwilę dalej piszecie, że nadal wyzwaniem dla Algierii pozostaje terroryzm. Jak się patrzy na destynację turystyczną z Polski do północnej Afryki, do krajów arabskich północnej Afryki, to mamy taki przekładaniec – do Maroka się jeździ, do Algierii – nie, do Tunezji się jeździ, do Libii – nie, do Egiptu się jeździ. Czy pan jako ambasador będzie rekomendował zwiększenie ruchu turystycznego z Polski do Algierii? Czy to jest zalecane, bezpieczne? Kraj jest atrakcyjny, ale jednak tej turystyki takiej bardzo rozwiniętej w tym kierunku nie ma. Nie wiem, nie sprawdzałem na stronie MSZ, jakie są rekomendacje, jeśli chodzi o wyjazdy do Algierii.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Przydacz, proszę bardzo.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.

Cieszę się, że pana widzę, panie naczelniku. Bardzo miło pana po tych kilku latach zobaczyć. Moje pytanie będzie dotyczyło tych drugich państw pana potencjalnej akredytacji, czyli państw de facto Sahelu, w kontekście polityki rosyjskiej w tym rejonie. Czy byłby pan uprzejmy nam nieco nakreślić, jak dzisiaj wygląda aktywność rosyjska na tym odcinku? Nie tylko w kontekście oczywiście polityki wydobywczej, biznesu, ale tego, co jest największym wyzwaniem dla Europy, czyli szlaków migracyjnych. Wszyscy doskonale sobie zdajemy sprawę, że główny szlak migracyjny do Europy Zachodniej wiedzie przez Morze Śródziemne, ale do Morza Śródziemnego m.in. przez Algierię, a przede wszystkim przez państwa Sahelu. Gdyby był pan naczelnik uprzejmy powiedzieć nieco więcej o polityce rosyjskiej w tym regionie i co my jako Polska, ale też Unia Europejska możemy tutaj zrobić, aby te szlaki migracyjne ograniczyć, ograniczyć też te krwawe pieniądze, które zdecydowanie są zarabiane na tym procederze migracyjnym. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę pana posła Jabłońskiego.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Dziękuję bardzo.

Również miło mi pana widzieć, panie naczelniku. Pytanie, które mam, kieruję jednak do pana ministra. Uważam, że z punktu widzenia tej formalnej poprawności naszej procedury to musi być odnotowane w protokole. Proszę zatem o wskazanie, czy w tym przypadku mamy zgodę pana prezydenta na powołanie pana naczelnika na ambasadora. Także, panie ministrze, w ogóle trochę odnosząc się do wcześniejszej pana wypowiedzi – pan mówi, że pan nie jest upoważniony do przedstawienia stanowiska resortu w sprawach różnych informacji medialnych, które się pojawiają. Szczerze mówiąc, uważam, że to nie jest właściwa postawa. Jest pan, jak by nie patrzeć, przedstawicielem kierownictwa tego resortu. Jeśli pan nie jest umocowany do tego, żeby przedstawiać to stanowisko, to być może ktoś inny powinien tu przyjść.

To łączy się z innym pytaniem, bo według informacji zamieszczonych na stronach resortu nad tym departamentem nadzór sprawuje pan minister Andrzej Szejna, który jak wynika z informacji medialnych, przebywa obecnie na urlopie. Pytania: czy obecnie nadzór nad tym departamentem sprawuje pan, panie ministrze, ktoś inny, czy to jest okres bezterminowy, czy można przewidzieć, kiedy nastąpi jakaś już jednoznaczna decyzja co do tego, kto będzie nadal tę funkcję pełnił i kiedy się możemy tego dowiedzieć? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę bardzo. Może pan minister pierwszy, a później…

Podsekretarz stanu w MSZ Jakub Wiśniewski:
Wysoka Komisjo, panie przewodniczący, odpowiadając na pytanie pana posła Jabłońskiego, może najpierw to drugie – urlopowany minister Szejna jest zastępowany przez panią minister Radwan i ona nadzoruje obecnie Afrykę i Bliski Wschód w sensie terytorialnym. Jeśli chodzi o procedurę…

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Do kiedy jest ten urlop?

Podsekretarz stanu w MSZ Jakub Wiśniewski:
Nie jest mi wiadome, czy ten urlop ma określoną datę kończącą.

W drugiej sprawie muszę wrócić, bez względu na uczucie zawodu po stronie panów posłów mogę tylko powtórzyć, że jest procedura konwentu, w której uczestniczą przedstawiciele kancelarii prezydenta, a więc głos pana prezydenta i jego preferencje są uwzględnione w procedurze. To spełnia wszystkie wymogi ustawowe i konstytucyjne, o których mówimy, jeśli chodzi o nominowanie kierowników kierujących placówkami. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Rozumiem tę odpowiedź, że zgody nie ma.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo, panie ministrze.

Teraz proszę bardzo pana kandydata Krzysztofa Kopytko o zabranie głosu.

Kandydat na stanowisko ambasadora RP Krzysztof Kopytko:
Dziękuję za pytania. Pytanie pana posła Sellina – Algieria jest stabilnym i bezpiecznym krajem poza pewnymi wyjątkami i też o tym informujemy na naszych stronach. To jest południe kraju, to są tereny pustynne, gdzie rzeczywiście są problemy z ugrupowaniami terrorystycznymi, a także z różnymi innymi grupami zbrojnymi. To jest szczególnie odcinek przygraniczny z Mali.

Natomiast rzeczywiście Algieria jest bardzo atrakcyjnym krajem. Algierczycy zdają sobie coraz bardziej sprawę z tego, że na tej atrakcyjności mogą zarabiać pieniądze, i otwierają się na turystykę, otwierają się na turystów, zachęcają coraz bardziej do odwiedzania swojego kraju i zastanawiają się, jak to zrobić, jak to przekuć na czyny i na wzrost odwiedzin Algierii.

Wracając jeszcze do kwestii bezpieczeństwa. W zeszłym roku był tylko jeden jedyny przypadek ataku na cudzoziemkę. Była to obywatelka Szwajcarii, która zginęła z rąk nożownika. Oficjalnie podano, że osoba, która ją zaatakowała, była osobą psychicznie chorą. Natomiast nieznane są dokładnie motywy tego działania ani sytuacja. Algieria jest naprawdę bezpieczna, oni dbają o bezpieczeństwo, to jest dla nich też sprawa honoru, żeby nikomu z cudzoziemców się nic nie stało. Myślę, że ten kraj ze względu też na to, że jest częściowo dalej zamknięty, staje się coraz bardziej atrakcyjny. Jeżeli oni się rzeczywiście otworzą, to nastąpi boom turystyczny na Algierię. Nie wiem, czy ta odpowiedź pana posła satysfakcjonuje.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Tak, tak.

Kandydat na stanowisko ambasadora RP Krzysztof Kopytko:
Jeśli chodzi o pytanie pana posła Przydacza – czy mógłbym się ustosunkować do tych kwestii później? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy są kolejne pytania? Nie widzę, nie słyszę.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Jeśli mogę jeszcze. Nie do pana naczelnika, ale jeszcze doprecyzowujące do pana ministra. Czy byłby pan uprzejmy nam jednak na piśmie odpowiedzieć w kontekście urlopu pana Szejny? Czy to jest urlop terminowy, bezterminowy, czy to jest urlop płatny, czy to jest urlop bezpłatny. Bo myślę, że opinia publiczna powinna znać jednak warunki urlopowania członka kierownictwa MSZ? Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo. To znajdzie się w protokole, tak że ja przekażę to już w ramach protokołu do Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

A teraz ogłoszę przerwę.

[Po przerwie]

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Wznawiam obrady. Wznawiam posiedzenie.

Teraz przechodzimy do punktu trzeciego. Proszę o zabranie głosu pana Sergiusza Wolskiego, kandydata na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonej Republice Tanzanii oraz Republice Burundi, Związku Komorów i Republice Malawi. Proszę bardzo.

Kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Zjednoczonej Republice Tanzanii oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Burundi, Związku Komorów i Republice Malawi Sergiusz Wolski:
Panie przewodniczący, panie ministrze, panie posłanki i panowie posłowie, koledzy i koleżanki, którzy tutaj przede mną prezentowali swój plan pracy i którzy jechali lub niedługo wyjadą do Afryki Subsaharyjskiej, sporą część swoich wystąpień poświęcali temu, żeby państwa przekonać do tego, że Afryka jest ważna, szczególnie Afryka Subsaharyjska, więc ja tego robić nie będę. Nie ulega wątpliwości, że Afryka to przyszłość pod względem ekonomicznym, pod względem demograficznym, pod względem politycznym, a także jeżeli chodzi o surowce naturalne, w tym w szczególności metale ziem rzadkich – tak ważne dla współczesnej gospodarki.

W swojej misji będę miał kilka priorytetów. Pierwszym z tych priorytetów będzie prezentowanie stanowiska Polski i Unii Europejskiej na istotne zagadnienia geopolityczne, w tym na kwestie rosyjskiej agresji na Ukrainę. Pamiętam, jak w 2022 r., tuż po rozpoczęciu agresji, próbowaliśmy przekonywać kraje Afryki Subsaharyjskiej, żeby poparły w Zgromadzeniu Ogólnym rezolucje potępiające Rosję, i ku naszemu rozczarowaniu wiele z tych krajów wstrzymało się od głosu, a były nawet takie, które głosowały przeciwko. Można się obrażać, można to krytykować, ale myślę, że dużo ważniejsze jest, żeby to zrozumieć i zrozumieć też pozycje tych krajów na inne kwestie. To również będzie jeden z moich priorytetów, właśnie dialog z tymi krajami, żeby prezentować nasze stanowisko, ale także żeby je rozumieć. To jest istotne m.in. dlatego, że Afryka to miejsce ścierania się ofert – i nasza oferta, tzn. oferta polska, oferta europejska, bazuje na demokracji, na prawach człowieka, na zrównoważonym rozwoju, ale to nie jest jedyna oferta. Chodzi o to, żeby tę naszą ofertę przedstawiać jako atrakcyjną dla naszych partnerów.

Z tym z kolei wiąże się jeszcze jeden element, czyli rywalizacja, ścieranie się narracji. Dlatego że Afryka to także miejsce, gdzie ścierają się narracje, a temu towarzyszy też często zalew dezinformacji. Tutaj również będę przywiązywać do tego dużą wagę, żeby prezentować naszą narrację, a także walczyć z tymi fałszywymi informacjami, pochodzącymi szczególnie z jednego państwa. Myślę, że łatwo zgadnąć, z którego.

Inny mój priorytet to będzie wspieranie polskich przedsiębiorstw zainteresowanych ekspansją w Afryce. Bez wątpienia Afryka jest trudnym terenem do prowadzenia inwestycji, ale też z tym się wiąże premia za podejmowanie tego ryzyka, więc w swojej pracy będę starał się pomagać polskim przedsiębiorstwom starać się ograniczać to ryzyko i tutaj ważne będzie wykorzystanie różnego rodzaju nowych instrumentów. Mamy instrumenty krajowe wspierające eksport, ale mamy też projekty unijne i strategie, w tym przede wszystkim mam tutaj na myśli Global Gateway, strategię unijną, która jest przeznaczona w dużej mierze właśnie dla Afryki.

W swojej pracy będę też blisko współpracować z delegaturami Unii Europejskiej, a to dlatego, że uważam, że Polska może dużo zyskać na pokazaniu, że jest ważnym krajem Unii Europejskiej, który współtworzy polityki unijne wobec Afryki, i to widzieliśmy niedawno w czasie szczytu ministerialnego Unii Europejskiej z Południowoafrykańską Wspólnotą Rozwoju, któremu współprzewodniczył właśnie minister Sikorski, co pokazało, że właśnie Polska też chce współtworzyć polityki Unii Europejskiej wobec kontynentu.

Ostatnia kwestia – Polonia i Polacy. Tylko w lutym na Zanzibar przyjechało ponad 8 tys. polskich turystów. To są dziesiątki tysięcy osób rocznie, ale to nie są wyłącznie przyjazdy turystyczne. Mamy też coraz więcej Polaków, którzy się tam osiedlają, prowadzą interesy. Większość to są na przykład mniejsze interesy, butikowe hotele, ale zdarzają się też większe. Tu oczywiście będę wspierać te działania, ale będę również wspierać działania innego rodzaju, tzn. grup wywodzących się z innych środowisk – mam tutaj na myśli misjonarzy, którzy wykonują wspaniałą pracę, prowadzą szpitale, prowadzą sierocińce, więc jak najbardziej tutaj również będę chciał blisko współpracować. Na tym zakończę i oczywiście, jeżeli są jakieś pytania, to bardzo chętnie odpowiem.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę bardzo, pan poseł Przydacz.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Bardzo dziękuję.

Panie przewodniczący, panie dyrektorze, mam dwa pytania. Pierwsze pytanie dotyczy takiego wcześniejszego projektu, który był realizowany w samej Tanzanii we współpracy Departamentu Współpracy Rozwojowej, z Departamentem Współpracy Ekonomicznej – taki projekt wodny,  w którym głównym celem była chęć podzielenia się pewnymi technologiami, ale też wprost nawiązania współpracy gospodarczej przez polskie firmy, przedsiębiorców związanych z technologiami wodnymi. Chciałbym zapytać, czy coś w tym zakresie się teraz dzieje i czy pan miałby tutaj jakiekolwiek pomysły jako przyszły kierownik placówki.

Drugie moje pytanie dotyczy dbałości o miejsca pamięci. Na Zanzibarze akurat chyba nie ma, ale w Tanganice jest przynajmniej kilka cmentarzy – nie wiem, jak w innych państwach akredytacji – są tam cmentarze, groby tych ludzi, którzy uciekli z Sybiru i najczęściej przez Indie trafili później do kolonii brytyjskich. Myślę, że warto o tym też parę słów powiedzieć, jakie pan ma w tym zakresie ewentualne zamiary, ale też warto przypomnieć, żeby Komisja miała świadomość, że takie miejsca pamięci się tam znajdują. Zwłaszcza że w kontekście trwającej kampanii wyborczej w Polsce ten temat odżył, bo jeden z cmentarzy otwieranych przez prezesa IPN bodaj w Zambii był takim głównym tematem dyskusji. Gdyby pan dyrektor też jako człowiek zajmujący się Afryką Subsaharyjską mógł przypomnieć o tej historii i o cmentarzach –  ile tych cmentarzy tam jest i ile osób trafiło po wojnie do kolonii brytyjskich do Afryki Wschodniej. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Jeszcze pan poseł, tak?

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Jeśli mogę.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Oczywiście.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Tak. Pytanie pro forma również do pana ministra w wiadomej sprawie. Czy w tym przypadku jest zgoda pana prezydenta dla pana kandydata?

W zasadzie się przyłączam do tego, o czym mówił pan minister Przydacz, zarówno w zakresie projektu wodnego i szerzej, współpracy rozwojowej. Wiadomo, że były tam różnego rodzaju problemy z Ursusem, z kredytem pomocy wiązanej. Czy może pan nieco więcej na ten temat powiedzieć, jaka jest pana wizja dalszego działania w tym zakresie?

Co do cmentarzy – tak samo się przyłączam, bo to jest niezwykle ważny obszar. Osobiście miałem okazję być na cmentarzu w Tengeru, ale to w ogóle jest element w naszych relacjach dwustronnych z Tanzanią bardzo, bardzo istotny i ta pamięć o naszych rodakach, którzy tam pozostali. Część z nich jeszcze nawet żyje, bo to są potomkowie przecież tego pokolenia – i to też, myślę, jest bardzo istotne, żeby to kultywować, przypominać i eksponować, bo to jest polskie dziedzictwo, dziedzictwo państwa, które samo było ofiarą ucisku i obcych mocarstw. Nigdy nie byliśmy państwem kolonialnym, byliśmy państwem raczej kolonizowanym przez inne państwa europejskie, to jest coś, co w Afryce szczególnie odgrywa dużą rolę przy nawiązywaniu tych relacji. Jeśli mógłby pan coś więcej o tym też powiedzieć.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo. Dziękuję panu posłowi.

Zamykam listę mówców. Już nie będę jej poszerzał. Dziękuję także za niestandardowo interesujące pytania. Proszę bardzo.

Kandydat na stanowisko ambasadora RP Sergiusz Wolski:
Dziękuję bardzo za te pytania. Jeżeli chodzi o tzw. projekt wodny, to rzeczywiście jest to bardzo ciekawy pomysł, który zawiera w sobie element takiej twardej infrastruktury, czyli budowanie infrastruktury związanej z gospodarką wodną w Dar es Salaam, ale jednocześnie jest komponent IT, czyli oprogramowanie, a do tego jeszcze jest komponent naukowy. O ile mi wiadomo, ten projekt na razie nie jest realizowany. Natomiast chciałbym ten projekt kontynuować i doprowadzić do jego realizacji. Jestem w kontakcie z instytucjami i z firmami, które w ten projekt są zaangażowane, i tutaj jak najbardziej mogę zapewnić, że dołożę wszelkich starań, żeby ten projekt został zrealizowany.

Kwestia kredytów. Kredyt częściowo zrealizowany, częściowo niezrealizowany. Oczywiście byłoby dobrze, żebyśmy znaleźli takie rozwiązanie, które sprawi, że ta sytuacja, bo to jest właśnie taka sytuacja w zawieszeniu… żeby po prostu można było znaleźć takie rozwiązanie, które będzie satysfakcjonujące dla obu stron. Nie chcę tutaj wnikać w szczegóły, bo to jest dość skomplikowana sprawa, to nie jest jedyny kredyt wiązany, gdzie występują pewne problemy, natomiast na pewno dla relacji bilateralnych jest ważne, żeby tę kwestię odblokować.

Trzecie pytanie, kwestia miejsc pamięci. Tak, rzeczywiście, jest to może taka historia nie za bardzo znana, w czasie II wojny światowej część Polaków, którzy byli na emigracji, którzy wyjechali z Polski, znalazło się w miejscach pobytu po prostu w Afryce Wschodniej, to także była Kenia, to także była Uganda, i jak najbardziej polskie placówki dbają o te miejsca. Sam miałem ten honor, kiedy pracowałem wcześniej w Kenii, gdzie też zajmowaliśmy się właśnie tymi miejscami w Kenii i w Ugandzie i częściowo też w Tanzanii, dopóki nie wznowiliśmy działania ambasady w Dar es Salaam. Natomiast tak, niewątpliwie to także jest w moim planie działania, który państwo otrzymaliście. Tam jest też podkreślone, że będzie to również ważny aspekt mojej działalności, czyli dbałość o te miejsca i też nawet pod takim kątem, nie chcę powiedzieć: turystycznym, ale myślę, że dla wielu Polaków, którzy na przykład odwiedzają właśnie Tanzanię, jadą na Zanzibar, jadą na safari na przykład do Serengeti – na pewno też wielu z nich byłoby zainteresowanych, żeby takie miejsca pamięci odwiedzić.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Teraz ogłoszę przerwę, proszę o wyłączenie transmisji.

[Po przerwie]

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo. Wznawiam posiedzenie.

Zrobię tak, że przeprowadzę głosowania dotyczące kandydatur, pożegnamy naszych kandydatów, a my jeszcze przegłosujemy sobie punkt czwarty.

Informuję, że Komisja Spraw Zagranicznych opiniuje kandydatów na ambasadorów na podstawie art. 39 ust. 2a ustawy o służbie zagranicznej. Nasze posiedzenie ma charakter jawny. Koncepcje państwo dostali. Teraz będzie głosowanie. Proszę kandydatów o wyjście.

Przeprowadzę głosowanie. Czy są państwo gotowi do głosowania? Czy wszyscy posłowie mają karty? Mają.

Zaopiniowanie kandydatury pana Piotra Stachańczyka. Kto za? Otwieram głosowanie. Dziękuję. Kto przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Można zamknąć i ogłosić.

Super. 18 osób głosowało. 13 – za, przeciw – 5, nikt się nie wstrzymał. Dziękuję. Bardzo pozytywny wynik.

Zaopiniowanie kandydatury pana Krzysztofa Kopytko. Otwieram głosowanie. Kto za? Kto przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. Zamykam głosowanie.

18 osób głosowało. Za – 13, przeciw – 5, nikt się nie wstrzymał. Pozytywna opinia Komisji.

Teraz przechodzę na zaopiniowania kandydatury pana Sergiusza Wolskiego na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej w Zjednoczonej Republice Tanzanii oraz w krajach dodatkowych akredytacji: Republice Burundi, Związku Komorów i Republice Malawi. Kto za? Kto przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Zamykam głosowanie.

Mamy bardzo podobny wynik. 18 osób głosowało. 13 – za, 5 – przeciw, nikt się nie wstrzymał.

Można poprosić naszych kandydatów. Złożymy im gratulacje i zostaniemy przegłosować plan pracy.

Dziękuję bardzo. Proszę państwa, przechodzimy do punktu czwartego. Jeśli sekretariat Komisji… Legislatorzy są z nami czy nie?

Sekretarz Komisji Bartosz Bąk:
Nie, nie trzeba.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Kto wie, czy nie trzeba. Poważnie mówiąc – to po prostu będę przyjmował… Słuchajcie, dostałem dwie propozycje. Proszę?

Wracam do posiedzenia Komisji. Proszę państwa, będę czytał w kolejności te wnioski, które wpłynęły, jeśli do jakiegoś nie będzie sprzeciwu, to uznaję, że to wchodzi do puli.

Poseł Przemysław Witek zgłasza nadzór ministra spraw zagranicznych nad działalnością konsularną w latach 2024–2025. Czy jest sprzeciw wobec tej propozycji? Nie widzę, nie słyszę. Przechodzi.

Poseł Przemysław Witek, propozycja: kontrola stanu przygotowania polskiej dyplomacji na wypadek wojny, w tym funkcjonowanie stałych przedstawicielstw Rzeczypospolitej Polskiej przy NATO, ONZ, Unii Europejskiej i Radzie Europy. Czy jest sprzeciw? Nie ma.

Czytam teraz propozycję posła Bosackiego: kontrola stanu opieki medycznej polskich dyplomatów poza granicami kraju, obecnych ubezpieczeń na wypadek utraty życia lub zdrowia pracowników kierowanych na placówki zapomniane.

Poseł Marcin Bosacki (KO):
Za granicą, nie zapomniane.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Zagraniczne.

Poseł Radosław Fogiel (PiS):
Jedno nie wyklucza drugiego.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Zagraniczne, przepraszam. Czy jest sprzeciw?

Poseł Paweł Bliźniuk, propozycje do planu kontroli NIK: kontrola stanu łączności niejawnej MSZ poza granicami kraju. Jest sprzeciw? Nie ma.

Poseł Paweł Jabłoński z posłem Przydaczem: kontrola celowości wydatków ponoszonych przez MSZ na nieruchomości zagraniczne, zakup, sprzedaż, najem, dzierżawa, utrzymanie, remonty. Czy jest sprzeciw? Proponuję tak, przeprowadźmy krótką dyskusję i jeżeli będzie sprzeciw, to poddam pod głosowanie. I to wszystko. Proszę bardzo.

Poseł Przemysław Witek (KO):
Dziękuję, panie przewodniczący.

Nie zgłaszam sprzeciwu, chciałbym jedynie zasugerować wnioskodawcom, żeby zakreślić w jakimś elementarnym wymiarze zakres przedmiotowy względnie podmiotowy i czasokres, dlatego że NIK będzie miała problem i oczywiście najpewniej to zrobi, dokona analizy przedkontrolnej, ale żeby wnioskodawcy, mówiąc najdelikatniej, nie byli rozczarowani, bo być może za tym pytaniem kryje się jakaś intencja, a jak sądzę, najpewniej tak – a może nie.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Czy są jeszcze jakieś głosy w tej sprawie?

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
To ja chętnie się odniosę jako autor. Możemy to oczywiście doprecyzować, natomiast generalnie chodzi o zbadanie przekrojowo tych wydatków, które są ponoszone, bo placówek jest bardzo dużo i chodzi głównie o wydatki, które są wydatkami, nazwijmy to, nietypowymi, nie takie bieżące koszty na zasadzie opłaty za światło itd., itd., tylko mówię – remonty, najem powierzchni, która się pojawia dodatkowo, dzierżawa. Możemy to ograniczyć czasowo, może to będzie właściwsze, żeby to było choćby od 13 grudnia 2023 r., ale to w zasadzie jest pewnego rodzaju sugestia. Zakładam, że NIK samodzielnie będzie też podejmować decyzje w zakresie swoich możliwości i celowości takiej kontroli.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Jeszcze poseł Fogiel.

Poseł Radosław Fogiel (PiS):
Ja tylko jednym zdaniem, bo mam wrażenie – i naprawdę akurat mówię to bez ironii – że to jest temat, gdzie kompletnie nie ma sensu szukać powodów do sporu. Bo tak, jak rozumiem, intencją poprzednich propozycji było zbadanie łączności niejawnej we wszystkich placówkach, sytuacji zdrowotnej dyplomatów we wszystkich placówkach – i tam nikt nie prosił o uszczegółowianie, tak tu też nie widzę potrzeby uszczegóławiania, zwłaszcza że akurat w odróżnieniu od na przykład opieki zdrowotnej, która z pewnością występuje we wszystkich placówkach, to właśnie tego typu wydatki majątkowe na remonty czy nabycie nowych nieruchomości we wszystkich placówkach nie występują, więc akurat ten wniosek, mam wrażenie, sam z siebie jest bardziej ograniczony niż te inne. Po prostu nie drzyjmy tu kotów, bo to nie ma sensu.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proponuję, żeby zamknąć dyskusję. Jeżeli jest sprzeciw poddam pod głosowanie i po prostu…

Poseł Przemysław Witek (KO):
Nie ma. Tylko krótka refleksja, że w odniesieniu do opieki zdrowotnej chodziłoby o wątek systemowy kontroli, a w odniesieniu do wydatków ewentualnie czy celowości wydatków trzeba by zrobić kwerendę albo przesortować, czyli albo największe wydatki, albo metodą losową, ale to niech się tym zajmie NIK. OK. Nie zgłaszam sprzeciwu.

Poseł Radosław Fogiel (PiS):
Nie wyręczajmy NIK-u.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Jeszcze głosy w tej sprawie? Skoro nie ma sprzeciwu…

Teraz – kontrola efektywności działania instytucji państwa, ich współdziałania i koordynacji w zakresie udziału Polski w odbudowie Ukrainy.

Poseł Anna Wojciechowska (KO):
Jeszcze raz.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Kontrola efektywności działania instytucji państwa, ich współdziałania i koordynacji w zakresie udziału Polski w odbudowie Ukrainy.

Poseł Anna Wojciechowska (KO):
Poproszę o głos.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę.

Poseł Anna Wojciechowska (KO):
Panie przewodniczący, wydaje mi się, że ten problem powinien być opracowywany na innej komisji, to nie Komisja Spraw Zagranicznych w tym przypadku, jeżeli chodzi o odbudowę Ukrainy, tylko raczej Komisja Gospodarki i Rozwoju.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę bardzo.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Dlatego właśnie w propozycji tej kontroli jest wskazane, że chodzi o działanie, współdziałanie i koordynację, bo mamy w tej chwili w naszym systemie instytucjonalnym co najmniej kilka podmiotów, które się tym zajmują. Z jednej strony rzeczywiście jest to Ministerstwo Rozwoju i Technologii w jakimś zakresie, mamy pełnomocnika w osobie pana przewodniczącego, który również tu pewną rolę odgrywa, ale też tak naprawdę myślę, że nawet dla nas samych nie jest do końca jasne, jaką i gdzie jest granica poszczególnych kompetencji. Z tego właśnie względu w celu raczej zapewnienia skuteczności wymiany informacji… Bo to widzimy przy tych dyskusjach choćby o deregulacjach ostatnio, że jest komisja, zespół, pełnomocnik i jeszcze tam są spory, która komisja ma co komu przekazać. Tu chodzi właśnie bardziej o uwspólnienie pewnych działań. Być może wskazane byłoby skontrolowanie tego, jak to przebiegało dotychczas, bo mam wrażenie, że sami tego nie wiemy.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Anna Wojciechowska (KO):
Z całym szacunkiem, panie pośle, ale myślę, że chyba na innej komisji, bo to jest bardzo rozbudowane.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Z całym szacunkiem przyjmuję, że pani przewodnicząca tak myśli.

Poseł Anna Wojciechowska (KO):
Dziękuję bardzo.

Poseł Paweł Jabłoński (PiS):
Uważam, że jesteśmy właściwą komisją do tego.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę bardzo, jest wniosek pani przewodniczącej i pana przewodniczącego o głosowanie. Otworzę głosowanie.

Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosku pana posła Jabłońskiego? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo. To po prostu trzeba zgłosić przez Komisję Gospodarki i Rozwoju i nie ma z tym żadnego problemu. Dziękuję bardzo.

Głosowało 18 osób. Za – 5, przeciw – 12, wstrzymał się – 1.

Dyskutujemy kolejny wniosek – kontrola rzetelności działania instytucji państwa w zakresie postępowań sprawdzających i wydawania poświadczeń dostępu do informacji niejawnych, stałych, tymczasowych i jednorazowych. Dziękuję bardzo. Jest głos posła Bliźniuka.

Poseł Paweł Bliźniuk (KO):
Dziękuję.

Mam pytanie, czy Najwyższa Izba Kontroli według wnioskodawców jest podmiotem uprawnionym do przeprowadzenia tego typu kontroli.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
W naszym przekonaniu jak najbardziej tak, zasięgałem nawet opinii eksperta, raczej bliższego państwa środowisku, który przekazał informację, że NIK nie może kontrolować tylko działania służb w zakresie operacyjnym. A tu nie mówimy o działalności operacyjnej Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, przecież nikt nie będzie wchodził w procedury operacyjne, tylko tak naprawdę chodzi o długość trwania procedury sprawdzającej. Szanowni państwo, to też nie jest temat sporny. Wydaje się, że jeśli procedura sprawdzająca kluczowego wiceministra w resorcie spraw zagranicznych trwa kilkanaście miesięcy, to coś z tą procedurą chyba jest nie tak, że trwa ona po prostu tak długo.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Proszę państwa, moim zdaniem to jest kwestia, która dotyczy Komisji do Spraw Służb Specjalnych, jeśli już – i zgłaszam sprzeciw.

Czy w tej sprawie są jeszcze jakieś głosy? To poddam w takim razie pod głosowanie. Dziękuję.

Kto jest za przyjęciem wniosku pod tytułem: kontrola rzetelności działania instytucji państwa w zakresie postępowań sprawdzających i wydawania poświadczeń dostępu do informacji niejawnych, stałych, tymczasowych, jednorazowych, proszę podnieść rękę. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?

Proszę o ogłoszenie wyniku. Dziękuję bardzo. Za – 6, przeciw – 11, wstrzymał się – 1. Głosowało 18 posłów.

Mam jeszcze jedną propozycję, pana posła Samborskiego. Propozycja kontroli funkcjonowania Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”. Nie ma sprzeciwu?

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Chciałbym się dowiedzieć, w jakim zakresie, na czym polega kontrola fundacji, bo to jest dosyć szerokie pojęcie.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Pan poseł Samborski, bardzo proszę.

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Fundacja miała statutowe zadania i chodzi o to właśnie, czy działa zgodnie ze statutem. Poza tym jakie były priorytety w przydzielaniu, dzieleniu środków finansowych, które organizacje dostawały, to wsparcie. Poza tym ta metamorfoza tej fundacji – z organizacji, która wspiera Polaków na Wschodzie, nagle przeistacza się w fundację, która się zajmuje całym światem i stanowi taką dobrą po prostu organizację, która urządza eventy na Zachodzie i prominenci tej fundacji sobie jeżdżą na Zachód na imprezy, natomiast na Wschód totalnie niezbyt chętnie. Poza tym ta fundacja prowadziła w naszym odczuciu pewną swoją politykę, też dzieląc tych różnych Polaków, zwłaszcza w odniesieniu do Litwy i Ukrainy.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Czy pan chce to jakoś doprecyzować, czy w takiej formie?

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Nie, w takiej formie. To kontrolerzy wiedzą…

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę bardzo, pan poseł.

Poseł Przemysław Witek (KO):
Jeżeli mogę podpowiedzieć – wystarczyłoby ten temat zmienić na „realizacja celów statutowych i” – uwaga – „niestatutowych fundacji” itd. I nazwa własna.

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Może być.

Poseł Przemysław Witek (KO):
To wystarczy. W tym się wszystko zawiera.

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Może być, tak.

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
To chciałbym zgłosić sprzeciw, panie przewodniczący, bo nie do końca ten wniosek jest zrozumiały. Rozumiem, i to są znane chyba historie, że pan poseł Samborski ma swoje uwagi dotyczące funkcjonowania tej fundacji. Zdaje się, że to są raczej relacje międzyludzkie, które mają tutaj jakiś element napięcia. Natomiast przy tak szerokim wniosku wydaje mi się, że nie powinniśmy angażować Komisji do jakichś prywatnych relacji członków Komisji.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Jasne.

Pan poseł Sellin.

Poseł Jarosław Sellin (PiS):
Tak, jak część posłów Komisji zwracała uwagę, że niektóre propozycje tematów kontroli dla NIK powinny być zgłaszane przez inne komisje sejmowe, a nie Komisję Spraw Zagranicznych, tak i w tym przypadku, propozycji pana posła Samborskiego, już na poprzednim posiedzeniu poseł Dziedziczak zwrócił uwagę, że jest Komisja Łączności z Polakami za Granicą i to ona raczej powinna, jeśli zechce, taki wniosek złożyć.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Pan poseł Samborski, proszę.

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Panie przewodniczący, Wysoka Komisjo, panowie powinniście wiedzieć, że głównym organizatorem dla tej fundacji jest MSZ. Ministerstwo Spraw Zagranicznych powołuje radę w uzgodnieniu z innymi organami państwa, ale głównie MSZ jest gospodarzem tej fundacji, tak to nazwijmy.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Jasne. Panie pośle, myślę, że ta formalna chociażby przyczyna jest oczywista. Słuchając głosów, ewentualnie mógłbym zaproponować takie doprecyzowanie: funkcjonowanie Fundacji  „Pomoc Polakom na Wschodzie” pod kątem realizacji jej celów.

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Tak, dobrze. Oczywiście.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
To będzie takie ogólne.

Poseł Tadeusz Samborski (PSL-TD):
Oczywiście. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Jeśli pan to przyjmuje, powiedzmy, w trybie autopoprawki, to jeszcze raz zapytuję, czy jest sprzeciw. Podtrzymujecie sprzeciw?

Poseł Marcin Przydacz (PiS):
Tak, jest sprzeciw.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
To poddam pod głosowanie.

Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosku posła Samborskiego, żeby do propozycji kontroli dołożyć funkcjonowanie Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie pod kątem realizacji jej celów? Kto jest za? Czy wszyscy zagłosowali? Pan poseł zagłosował? Kto jest za? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję bardzo.

Proszę o pokazanie wyników głosowania. 18 osób głosowało. Za – 13, przeciw – 4, wstrzymał się – 1. Ten wniosek przeszedł.

Mamy ustaloną listę propozycji, które uzyskały większość, propozycje opozycji i różnych środowisk także się w tym kręgu znalazły.

Dziękuję bardzo. Zamykam dzisiejsze posiedzenie.