Komisja Spraw Zagranicznych, obradująca pod przewodnictwem posła Pawła Kowala (KO), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– zaopiniowanie kandydatury na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego  i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Tunezyjskiej.

W posiedzeniu udział wzięli: Wojciech Zajączkowski podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych wraz ze współpracownikami oraz Andrzej Stolarek kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Tunezyjskiej.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marta Artymińska i Bartosz Bąk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dzień dobry państwu.

Otwieram posiedzenie Komisji Spraw Zagranicznych.

Stwierdzam kworum na podstawie listy i podpisów.

Witam panie posłanki i panów posłów, witam pana Wojciecha Zajączkowskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, ze współpracownikami, ale także witam kandydata na ambasadora oraz pozostałe osoby biorące udział w posiedzeniu.

Nasz porządek dzienny przewiduje zaopiniowanie kandydatury pana Andrzeja Stolarka na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Tunezyjskiej. Informuję, że Komisja Spraw Zagranicznych opiniuje kandydatów na ambasadorów na podstawie art. 39 ust. 2a ustawy o służbie zagranicznej. Nasze posiedzenie ma charakter jawny. Koncepcję sprawowania misji szefa placówki oraz życiorys zawodowy otrzymali państwo na poselskie skrzynki poczty elektronicznej. Czy do kwestii porządku obrad są jakieś uwagi?

Skoro nie ma, to udzielę głosu kandydatowi. Później poprowadzę posiedzenie, zaznaczając, że głosowanie przewidziane w procedurze odbędzie się nie wcześniej niż o godzinie 8.50 – i sądzę, że to będzie 8.50, bo później są głosowania na sali plenarnej.

Proszę pana uprzejmie – zwracam się do pana Andrzeja Stolarka – o przedstawienie pana oświadczenia programowego, które powstało, jak sądzę, na podstawie dostarczonych szerszych materiałów dla państwa posłów. Jest na to przewidziane pięć minut, później panu odbiorę głos i udzielę głosu posłom. Dziękuję.

Kandydat na stanowisko ambasadora nadzwyczajnego i pełnomocnego Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Tunezyjskiej Andrzej Stolarek:
Panie przewodniczący, szanowni państwo, Wysoka Komisjo, dziękuję bardzo za możliwość przedstawienia mojej wizji pracy w Tunezji – o ile będzie oczywiście taka wola ze strony Wysokiej Komisji.

Tunezja była pierwszym krajem po południowej stronie Morza Śródziemnego, który rzucił wyzwanie niedemokratycznym systemom rządów w 2011 r. i przez pewien czas stanowił przykład Arabskiej Wiosny. Od 2021 r. jednak następuje konsolidacja władzy w rękach prezydenta Kajsa Su’ajjida przy jednoczesnym bardzo wysokim poziomie braku zainteresowania kwestiami politycznymi ze strony społeczeństwa. Jednocześnie przestrzeń do działania partii politycznych, społeczeństwa obywatelskiego czy niezależnych mediów ulega ograniczeniu. Te restrykcje przekładają się na stopniową degradację gospodarki tunezyjskiej. Tunezja jest niezwykle ważnym partnerem dla Unii Europejskiej ze względu na swoje położenie na tzw. centralnym środkowośródziemnomorskim szlaku migracyjnym. Tunezja w myśl porozumienia z 2023 r. pomaga nam powstrzymać przepływy migracyjne z krajów przede wszystkim Afryki Subsaharyjskiej. Stanowi także istotny bufor, który pomaga nam zatrzymać wszelkie zagrożenia związane z fundamentalizmem islamskim, które rodzą się głównie w krajach Sahelu, sąsiadujących z Tunezją.

W ujęciu bilateralnym Tunezja jest dla nas bardzo ważnym partnerem ze względu na sektor turystyczny. W 2024 r. polscy turyści stanowili drugą największą liczebnie wspólnotę z krajów unijnych zaraz po Francji. Tunezję odwiedziło 326 tys. turystów z Polski.

W ramach swojej misji będę dążył do utrzymania obecnej dynamiki stosunków dwustronnych w wymiarze politycznym. Będę dążył do zorganizowania konsultacji politycznych na szczeblu ministerstw spraw zagranicznych oraz wizyty ministra spraw zagranicznych RP w Tunezji.

Moim zdaniem celowym jest także umacnianie współpracy parlamentarnej. Temu celowi sprzyjać na pewno będzie fakt utworzenia pod koniec 2024 r. polsko-tunezyjskiej grupy parlamentarnej.

W sferze bezpieczeństwa Tunezja mierzy się z szeregiem zagrożeń związanych z niestabilnością w swoim sąsiedztwie – w Libii, a także w mniejszym stopniu w krajach Sahelu czy Algierii. Dokonuje jednocześnie zakupu uzbrojenia w krajach członkowskich NATO, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych, Turcji, Szwecji czy Niemczech. Jednocześnie nie posiada skutecznego systemu ochrony granic, monitorowania przestrzeni powietrznej, systemów ochrony antydronowej. Dlatego uważam, że są to te punkty, nad którymi warto się skupić we współpracy bilateralnej – tym bardziej że ten sektor w Polsce w ostatnich latach rozwija się bardzo dynamicznie.

W kwestiach gospodarczych dostrzegam możliwość rozwoju polskiego eksportu w zakresie wytwarzania urządzeń odzyskiwania energii odnawialnej, materiałów, instalacji dla branży budowlanej, armatury, wyrobów sanitarnych, sprzętu medycznego. Dostrzegam także potencjał w sektorze IT, sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa. Będę także wspierał promocję polskich produktów rolno-spożywczych, nowoczesnych maszyn rolniczych, nowoczesnych technologii agrarnych.

W kwestiach energetycznych będę starał się wspierać współpracę w zakresie pozyskania zielonego wodoru, a także pozyskania zielonego amoniaku, który jest pochodną w produkcji zielonego wodoru. To pozwoliłoby naszej branży chemicznej, zwłaszcza w zakresie produkcji nawozów sztucznych, na zmniejszenie tzw. śladu węglowego i osiągnięcie celów gospodarki niskoemisyjnej.

Moim zdaniem należałoby także powrócić do kwestii importu z Tunezji rud fosforytów, które są potrzebne do produkcji nawozów fosforowych. Ten produkt przed laty sprowadzała Grupa Azoty na swoje potrzeby produkcyjne. Od 2014 r. współpraca została zaniechana ze względu na problemy wewnętrzne na rynku tunezyjskim. Jeżeli sytuacja się ustabilizuje pod tym względem w Tunezji, w mojej ocenie należałoby powrócić do rozmów w tym temacie.

Oczywiście współpracy biznesowej powinno sprzyjać szybkie połączenie lotnicze między Warszawą a Tunisem, którego do tej pory nie mamy. Dlatego jest to kolejny element, o który zamierzam zabiegać.

Istotnym elementem jest także walka z dezinformacją rosyjską. Ten problem dotyka przede wszystkim kraje Sahelu, które graniczą z Tunezją, w których rosyjska propaganda skutecznie wypiera wpływy Zachodu. Tunezja oczywiście nie jest wolna od zagrożeń hybrydowych, dlatego należy się także skupić na pokazywaniu społeczeństwu tunezyjskiemu czy też władzom tunezyjskim, jakie zagrożenia w życiu codziennym czyhają ze względu na propagandę i fałszywe media.

Chciałbym także propagować wizerunek Polski jako nowoczesnego kraju, innowacyjnej gospodarki, lidera w Europie Środkowej.

Jeżeli chodzi o współpracę ze środowiskiem polonijnym, które jest mimo wszystko nieliczne, jestem przekonany, że w dalszym ciągu należy umacniać tę współpracę, zwiększać liczbę imprez polonijnych, a przede wszystkim zadbać o to najmłodsze pokolenie, które troszkę odchodzi od utrzymywania więzi z krajem. Znajomość języka troszeczkę zanika, dlatego będę starał się namawiać to najmłodsze pokolenie, że warto uczyć się naszego pięknego języka, warto się uczyć historii, kultury, poznawać korzenie, a w przyszłości być może wybrać studia w Polsce.

Chciałbym także kontynuować współpracę z naszym jedynym konsulem honorowym, którego mamy w Tunezji, który jest notabene absolwentem polskiej uczelni, lekarzem z wykształcenia, po akademii medycznej w Katowicach.

Będę wspierał także realizację licznych przedsięwzięć kulturalnych i chciałbym powrócić do współpracy w zakresie realizacji projektu archeologicznego w Mustis, który do ubiegłego roku był realizowany przez tunezyjski Instytut Dziedzictwa Narodowego razem z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego.

Dostrzegam także potencjał do współpracy naukowo-badawczej między polskimi uczelniami i jednostkami badawczym a tunezyjskimi – choćby w ramach programu Horizon Europe, do którego zachęca m.in. Unia Europejska w myśl porozumienia podpisanego w 2023 r.

Kolejną kwestią jest potrzeba uruchomienia lektoratu języka polskiego. Do tej pory taki lektorat w Tunezji nie funkcjonuje. Natomiast ze względu na duży potencjał turystyczny dostrzegam konieczność znajomości języka polskiego wśród osób obsługujących turystów z Polski.

Ostatnią kwestią, na którą chciałbym zwrócić uwagę, jest współpraca z tunezyjskimi absolwentami polskich uczelni. Są to osoby, które często znają bardzo dobrze język polski, znają naszą gospodarkę, kulturę. I uważam, że oni są najlepszymi ambasadorami – niepolskimi ambasadorami – Polski za granicą, często też niedocenianymi. Chciałbym wykorzystać ich potencjał w Tunezji i szerzej – w kręgu krajów arabskich. Dziękuję, panie przewodniczący.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Otwieram dyskusję. Są zgłoszenia?

Może ja zacznę w takim razie od jednego prostego pytania – jaki jest pana główny cel? Co chciałby pan zrobić takiego w czasie sprawowania swojej misji, żeby powróciwszy powiedzieć: „To była dobra dyplomatyczna robota. Udało mi się to osiągnąć”?

Kandydat na stanowisko ambasadora RP Andrzej Stolarek:
Ja ze swojej strony chciałbym, żeby Tunezyjczycy bliżej poznali Polskę. Chciałbym, żeby tak dobrze znali Polskę jak często osoby, które przyjeżdżają do nas z Europy Zachodniej. Chciałbym być równie dumny w kontakcie z Tunezyjczykami w sytuacji, kiedy powiedzą, że Polska jest wspaniałym krajem – tak jak to słyszymy często od naszych kolegów z Zachodu.

W wymiarze wielostronnym, w wymiarze europejskim należy w dalszym ciągu umacniać współpracę z Tunezją po to – tak jak wspomniałem – żeby zatrzymywać te przepływy migracyjne, zjawiska radykalizacji, ale też po to, żeby utrzymać Tunezję, która przez lata była naszym sojusznikiem, w strefie wpływów Zachodu. Tunezja określa siebie jako pomost między Europą, światem arabskim i Afryką Subsaharyjską. W ostatnich latach, od momentu objęcia rządów przez prezydenta Kajsa Su’ajjida, dostrzegamy pewne przewartościowanie w polityce zagranicznej Tunezji, która ciąży w kierunku Chin, także w kierunku Rosji, ale też niebezpiecznie w kierunku Iranu. To są te kwestie, na które należy zwrócić uwagę, żeby utrzymać Tunezję w sferze naszych wpływów, ponieważ jest to bardzo istotny dla nas bufor łączący Europę ze światem arabskim i Afryką.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję bardzo.

Czy są jeszcze pytania? Skoro nie ma pytań, ogłoszę teraz przerwę. Wznowię obrady o godzinie 8.50.

[Po przerwie]

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Proszę państwa, wznawiam posiedzenie.

Teraz już przystąpimy do głosowania – tak byliśmy umówieni.

Poseł Przemysław Drabek (PiS):
Jedno pytanie.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Panie pośle, była przerwa jedna, druga… Wiem, niestety nie dopełniliście dzisiaj waszego rytuału…

Poseł Przemysław Drabek (PiS):
Ale właśnie to rytualne pytanie – czy kandydat był uzgodniony z panem prezydentem i czy jest ta zgoda?

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Czy pan minister chciałby odpowiedzieć?

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Wojciech Zajączkowski:
Tak. Kandydat na ambasadora w Tunezji otrzymał opinię Konwentu Służby Zagranicznej  23 lipca 2025 r. i w następnym posunięciu pan prezydent nie zgłosił żadnych uwag.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję.

Już nie mamy czasu na dyskusję. Były przerwy. Państwo zaspali, ale ja jestem życzliwy dla opozycji, więc pozwoliłem zadać pytanie, żebyście mogli swój rytuał wypełnić.

A teraz przechodzimy do głosowania. No właśnie, chciał zadać jeszcze pytanie pan przewodniczący, ale już jest zadane pytanie…

Przechodzimy do głosowania. Czy panie i panowie posłowie są gotowi? Proszę, żeby kandydat opuścił salę. Czy wszystkim działają karty? Proszę sprawdzić.

Przechodzimy do głosowania. Proszę o skupienie. Kto jest za tym, żeby poprzeć kandydata? (17) Kto jest przeciw? (8) Kto się wstrzymał? (0)

Dziękuję bardzo. Zamykam głosowanie.

Zapraszam kandydata.

To jest głownia laski marszałka Trąmpczyńskiego. Proszę to szanować, trzymać na biurku i pamiętać o parlamencie. Proszę.

Kandydat na stanowisko ambasadora RP Andrzej Stolarek:
Dziękuję. Służę współpracą z parlamentem.

Przewodniczący poseł Paweł Kowal (KO):
Dziękuję.

Zamykam posiedzenie.