Komisja do Spraw Unii Europejskiej oraz Komisja Spraw Zagranicznych, obradujące pod przewodnictwem poseł Agnieszki Pomaskiej (KO), przewodniczącej Komisji do Spraw Unii Europejskiej, zrealizowały następujący porządek dzienny:

– informacja na temat bilansu prezydencji duńskiej w Radzie Unii Europejskiej – spotkanie z przedstawicielem prezydencji duńskiej, JE Panem Jakobem Henningsenem, ambasadorem Królestwa Danii w Polsce;

– informacja na temat programu prezydencji cypryjskiej w Radzie Unii Europejskiej – spotkanie z przedstawicielem prezydencji cypryjskiej, JE Panem Nicosem  P. Nicolaou, ambasadorem Republiki Cypryjskiej w Polsce.

W posiedzeniu udział wzięli: Jakob Henningsen ambasador Królestwa Danii w Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze współpracownikami, Nicos P. Nicolaou ambasador Republiki Cypryjskiej w Rzeczypospolitej Polskiej wraz ze współpracownikami, Andrzej Szeptycki podsekretarz stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego wraz ze współpracownikami, Ewelina Augustyniak ekspertka do spraw Unii Europejskiej i Michał Chojnacki młodszy specjalista w Przedstawicielstwie Konfederacji Lewiatan w Brukseli, dr Anna Pudło-Jaremek adiunkt w Katedrze Prawa Międzynarodowego i Prawa Unii Europejskiej Akademii Leona Koźmińskiego wraz ze współpracownikami, Zbigniew Czachór stały doradca Komisji do Spraw Unii Europejskiej oraz Jan Malicki i Marian Staszewski stali doradcy Komisji Spraw Zagranicznych.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Joanna Heger, Agata Jackiewicz i Monika Włodarska – z sekretariatu Komisji do Spraw Unii Europejskiej, Anna Roczkowska – specjalista ds. międzynarodowych w Wydziale Spraw Europejskich w Biurze Spraw Europejskich i Współpracy Międzynarodowej oraz Marta Artymińska i Bartosz Bąk – z sekretariatu Komisji Spraw Zagranicznych w Biurze Komisji Sejmowych.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Dzień dobry. Witam państwa bardzo serdecznie.

Otwieram wspólne posiedzenie Komisji do Spraw Unii Europejskiej i Komisji Spraw Zagranicznych.

Bardzo proszę państwa o to, żeby wszystko sobie poustawiali, jeśli potrzebują tłumaczenia, dlatego że będziemy mówić w językach polskim i angielskim. Nasi goście będą zabierali głos po angielsku.

Witam panie posłanki i panów posłów. Szczególnie serdecznie chciałabym powitać ambasadora Królestwa Danii pana Jakoba Henningsena oraz ambasadora Republiki Cypryjskiej pana Nicosa Nicolaou wraz z towarzyszącymi im osobami. Bardzo dziękuję za przyjęcie zaproszenia na posiedzenie naszych Komisji.

Teraz od razu przechodzimy do realizacji porządku dziennego. Uprzejmie proszę ambasadora Królestwa Danii w Polsce pana Jakoba Henningsena o podsumowanie zakończonej 31 grudnia 2025 r.  prezydencji duńskiej w Radzie Unii Europejskiej. Bardzo proszę, panie ambasadorze.

Ambasador Królestwa Danii w Rzeczypospolitej Polskiej Jakob Henningsen:
Dzień dobry. Bardzo dziękuję za zaproszenie na posiedzenie. Szanowna pani przewodnicząca, członkowie parlamentu, panie i panowie, chciałbym serdecznie podziękować za zaproszenie i możliwość przedstawienia efektów prezydencji duńskiej.

To dla mnie wielki zaszczyt, iż po półroczu od naszego poprzedniego spotkania mogę znów się z państwem spotkać, a tym bardziej jestem szczęśliwy, że teraz możemy omówić sześciomiesięczny okres bardzo ciężkich i intensywnych prac. Czuję się mniej więcej tak jak państwo wówczas, kiedy przejmowałem pałeczkę z państwa strony. Pamiętam wyraz ulgi na państwa twarzach. Dziś czuję się podobnie. Jak już mówiłem pół roku temu, z ogromną przyjemnością przejęliśmy od Polski prezydencję w Unii Europejskiej. W naszej trójce współpracowaliśmy ze sobą bardzo dobrze. Przejmując pałeczkę od Polski, mieliśmy znakomity punkt wyjścia, bo za państwem była tak udana prezydencja w UE. Innymi słowy, mogliśmy budować swoją prezydencję na państwa osiągnięciach i pracach. Za to więc gorąco dziękuję.

Jeśli idzie o wyniki naszej duńskiej prezydencji w UE, to chciałbym pokrótce przypomnieć, że celem Danii było osiągnięcie wymiernych wyników w dwóch głównych, priorytetowych obszarach – po pierwsze bezpieczna Europa, po drugie konkurencyjna i zielona Europa. Myślę, że w obu tych wymiarach priorytetowych udało nam się dokonać znakomitych postępów. Pozwolę sobie podkreślić najważniejsze wyniki prezydencji pod tym kątem.

Jeśli chodzi o bezpieczną Europę, to w pierwszej kolejności mamy na myśli bezpieczeństwo i obronność. Kluczowym celem Danii w UE było uzgodnienie konkretnych kroków, które umożliwiałyby Europie przyjęcie odpowiedzialności za własne bezpieczeństwo. Stany Zjednoczone chcą, byśmy szli w tym kierunku. Jak państwo wiedzą, z wielu stron wywierana jest ogromna presja na bezpieczeństwo europejskie, m.in. w związku z rosyjską agresją. Udało nam się wypracować konkretne wyniki. Chciałbym podkreślić kilka z nich.

Przede wszystkim Europa uzgodniła tzw. plan przygotowania działań w zakresie obronności, dzięki czemu w 2030 r. będziemy w stanie się bronić. W planie przyjęto zwiększenie wspólnych inwestycji w obszarze obronności i wspólnych zamówień oraz stymulowanie potencjału przemysłowego w Europie. Chodzi również o tworzenie i budowanie koalicji w zakresie potencjału pomiędzy członkami UE, by na przykład zapewniać krytyczny potencjał w obronie lotniczej, jeśli chodzi o drony i amunicję. Ten plan działań już w tej chwili jest wdrażany.

W obszarze obronności uzgodniliśmy również „Program na rzecz europejskiego przemysłu obronnego” (EDIP). W tym programie 1,5 mld euro przeznaczono na wzmocnienie bazy przemysłu obronnego w Europie. W prace włączyliśmy także Ukrainę, co jest oczywiście bardzo ważne ze względu na wszystkie doświadczenia, którymi dysponują Ukraińcy.

Uzgodniliśmy również inne polityki wspierające inwestycje w obronność i zbrojenia.  Chcę podkreślić dwa wymiary. Uzgodniliśmy inwestowanie środków unijnych w europejski przemysł obronny w ramach rozwiązań „Defence Readiness Omnibus” i strategii „ReArm Europe”, dzięki czemu państwa członkowskie mogą obecnie przenosić priorytetowe środki na obronność i zbrojenia. Jeśli chodzi o obronność, chcę też podkreślić, że Dania wraz z Komisją Europejską bardzo intensywnie pracowała nad tym, żeby zapewnić szybkie i skuteczne wdrożenie instrumentu pożyczkowego pod nazwą Finansowy Instrument na rzecz Zwiększenia Bezpieczeństwa Europy (SAFE).

Teraz kolejny kluczowy wymiar, jeśli chodzi o bardziej bezpieczną Europę. Chcemy pomagać Ukrainie i karać Rosję za agresję. Co udało nam się osiągnąć w tym wymiarze? Podczas duńskiej prezydencji udało nam się wypracować rozwiązanie w postaci pożyczek na rzecz Ukrainy w kwocie 90 mld euro. To niezbędne finansowanie. Ukraina naprawdę potrzebuje tych środków, bo tam sytuacja jest krytyczna. Chcieliśmy działać jeszcze ambitniej, by można było wykorzystać zamrożone środki rosyjskie, ale nie udało się, jak wiadomo, wypracować uzgodnień w UE. Natomiast chcemy, aby prace w tym zakresie dalej trwały. Z perspektywy Danii nadal jest to więc tematem prac.

Jeśli idzie o poszerzenie UE, co również było jednym z kluczowych priorytetów duńskiej prezydencji, to nie wypracowaliśmy tych efektów dla Ukrainy, jakie nam się zamarzyły, a to dlatego, jak państwo wiedzą, że mimo naszych prób Węgry zablokowały bardziej ambitne starania. Udało nam się jednak podjąć pierwsze małe kroki w sprawie Ukrainy. Przede wszystkim okazaliśmy jej wsparcie, ale wykonaliśmy też pewne bardziej zaawansowane prace techniczne. Oczywiście warto byłoby, aby prace w tym obszarze trwały podczas prezydencji cypryjskiej. Będziemy na pewno pomagać w tych pracach.

W zakresie sankcji wobec Rosji chciałbym podkreślić, że podczas duńskiej prezydencji w UE uzgodniliśmy dwa zasadnicze pakiety sankcji. Pakiety 18. i 19. wymierzone są w rosyjskie sektory energetyczny i finansowy, a także w tzw. flotę cieni. Chodzi także o dalszą presję na możliwość finansowania przez Rosję floty cieni. Chcę też podkreślić decyzję o wycofaniu importu gazu i ropy z Rosji w ramach programu „RePowerEU” do końca 2027 r. To bardzo ważne, byśmy przestali finansować imperialną agresję Rosji.

Bezpieczeństwo obejmuje również kwestię migracyjną. Tak więc bardzo się cieszymy, że udało nam się wytworzyć dynamikę prac, jeśli chodzi o wniosek dotyczący odsyłania obywateli krajów trzecich, którzy przebywają nielegalnie na terytorium UE. Przyspieszyliśmy także procedurę zawracania osób, którym odmówiono przyjęcia wniosku o azyl. Na posiedzeniach Rady była też mowa o krajach trzecich i o bezpiecznych krajach pochodzenia. Te prace są bardzo daleko zaawansowane.

Przejdę teraz do drugiego obszaru priorytetowego duńskiej prezydencji w UE, czyli konkurencyjnej i zielonej Europy. Chcę tu podkreślić kilka głównych wyników osiągniętych w tym obszarze. Przede wszystkim priorytetowo traktowaliśmy negocjacje dotyczące zaproponowanego przez KE pakietu uproszczeń, żeby stworzyć ramy regulacyjne, które wspierają przedsiębiorczość i innowacyjność oraz bezpieczny i długofalowy rozwój. Chodzi o to, byśmy tego nie spowalniali. Pakiet skupia się na skuteczniejszym tworzeniu prawa, żeby unikać zbędnego obciążania naszych przedsiębiorstw i organów władz.

Ponadto priorytetowo traktowaliśmy unowocześnianie i upraszczanie wieloletniego budżetu UE, żeby UE była lepiej przygotowana na przyszłe wyzwania. To cel prezydencji duńskiej, który udało się osiągnąć, bo pierwsze negocjacje zamknęliśmy w grudniu.

Pracowaliśmy również nad unią oszczędności i inwestycji. To bardzo ważny obszar. Na posiedzeniach Rady uzgodniliśmy wnioski dotyczące zabezpieczeń. To pierwszy i główny efekt, jeśli chodzi o tworzenie unii oszczędności i inwestycji.

Konkurencyjność, odporność i globalne wpływy UE w obszarze handlu zależą także od mocnych relacji ze strategicznymi krajami trzecimi. Wymienię tu umowę z państwami Mercosur, która po 25 latach negocjacji została zatwierdzona przez Radę. Naszym zdaniem to bardzo ważny efekt. Oczywiście wiem, że Polska jest bardziej sceptyczna pod tym kątem niż my, natomiast bardzo ważne jest to, byśmy pamiętali o tym, że umowa daje UE znaczne korzyści ekonomiczne i geopolityczne.

Jeśli idzie o zieloną transformację, to chciałbym też wspomnieć o uzgodnieniach w gronie Rady odnośnie do pakietu celów w zakresie redukcji emisji do 2040 r. Naszym zdaniem jest to absolutnie niezbędne.

Jak pewnie państwo wiedzą, żyjemy obecnie w bardzo trudnych i niepewnych czasach. Nasze bezpieczeństwo znajduje się pod presją wielu regionów geograficznych. Również nasze sojusze są wystawione na próbę. W takich czasach naszym zdaniem Europa musi przypominać sobie o tym, co już osiągnęła i co może osiągnąć, kiedy jest zjednoczona.

Wreszcie na koniec chciałbym raz jeszcze podziękować za ścisłą i owocną współpracę z Polską na wszystkich szczeblach. Mam nadzieję, że prezydencja duńska będzie pamiętana ze względu na bardzo dobre wyniki osiągnięte w czasach tak ważnych dla Europy. Tworzymy drogę ku lepszej UE i Europie w przyszłości.

Na tym etapie naszym przyjaciołom z Cypru i panu ambasadorowi życzę wszystkiego najlepszego przez kolejnych sześć miesięcy podczas prezydencji cypryjskiej. Chcę też powiedzieć, że jak najbardziej jesteśmy gotowi państwa wspierać. Dziękuję za uwagę.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję panu ambasadorowi za przedstawienie informacji. Dziękuję też za współpracę pomiędzy polską prezydencją i polskim parlamentem a duńskim parlamentem, która układała się bardzo dobrze. Wyrażam też podziękowanie za kontynuowanie polskich priorytetów. Było to dla nas niezwykle ważne. Droga, którą Polska nakreśliła, jeśli chodzi o bezpieczeństwo, dzisiaj rzeczywiście jest chyba priorytetem dla wszystkich. Bardzo serdecznie za to dziękuję.

Teraz poproszę o zabranie głosu ambasadora Republiki Cypryjskiej pana Nicosa Nicolaou. Bardzo proszę o przedstawienie informacji.

Ambasador Republiki Cypryjskiej w Rzeczypospolitej Polskiej Nicos P. Nicolaou:
Dziękuję. Szanowni państwo przewodniczący, posłanki i posłowie, członkowie Komisji do Spraw Unii Europejskiej i Komisji Spraw Zagranicznych, dziękuję bardzo za zaproszenie na wspólne spotkanie.

Dziękuję też panu ambasadorowi Danii i całej duńskiej prezydencji za państwa prace. Z okazji rozpoczęcia prezydencji cypryjskiej w Radzie Unii Europejskiej podczas pierwszej połowy bieżącego roku chciałbym również nawiązać do poprzednich prezydencji – polskiej i duńskiej – w ramach naszych prac w trójce. Chciałbym też nakreślić nasze główne cele.

Podczas cypryjskiego przewodnictwa w Radzie będziemy kontynuować prace rotującej prezydencji pod mottem, które brzmi: „Autonomiczna Europa otwarta na świat”. Mamy następujące priorytety. Po pierwsze to autonomia poprzez bezpieczeństwo i gotowość do obrony. Bardziej autonomiczna Europa to Europa bezpieczniejsza, w związku z czym chcemy podkreślać nasz potencjał wspólnego działania. Prezydencja cypryjska będzie dalej pozyskiwać wsparcie dla Ukrainy i wspierać kluczowe inicjatywy obronne. We wspólnym interesie będziemy kontynuować program SAFE wypracowany podczas polskiej prezydencji. Mamy też białą księgę na temat przyszłości obrony w Europie i towarzyszący jej plan działań do 2030 r.

Będziemy wzmacniać nasze relacje transatlantyckie i współpracę pomiędzy UE a Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego. Prezydencja cypryjska będzie nadal promować większą spójność i przejrzystość oraz zaangażowanie w relacjach z myślącymi podobnie partnerami globalnymi. Będziemy też poszerzać nasze perspektywy strategiczne. Większa autonomia UE to większa wartość dla naszych partnerów.

Inne kwestie kluczowe i krytyczne, które są powiązane z autonomią, dotyczą bezpieczeństwa morskiego UE, bezpieczeństwa gospodarczego i odporności w obszarze wody, a także pełnego wdrażania paktu migracyjnego, zagadnień dotyczących azylu i wzmocnienia odporności demokracji. Jako prezydencja będziemy też zwracać szczególną uwagę na inicjatywy, które dążą do walki ze wszystkimi formami dyskryminacji. Chodzi również o zagrożenia wewnętrzne ze strony zorganizowanej przestępczości międzynarodowej, a także o terroryzm i ekstremizm. Mówimy wreszcie o gotowości UE i o unijnej strategii uzupełniającej ogólne bezpieczeństwo, jeśli idzie o zagrożenia związane z napięciami geopolitycznymi, a także o kwestie wiążące się z katastrofami żywiołowymi.

Po drugie – autonomia poprzez konkurencyjność. Tylko bardziej konkurencyjna UE da nam większą autonomię. Priorytetami w tym zakresie są: upraszczanie regulacyjne, wzmacnianie bezpieczeństwa energetycznego i ceny, na które nas stać. To także wspólny rynek, dostęp do rynków kapitałowych, pogłębianie unii oszczędności i inwestycji, jak również pogłębianie połączeń między regionami, zwłaszcza jeśli chodzi o wyspy i o regiony peryferyjne.

Ważne jest wzmacnianie suwerenności cyfrowej UE poprzez odporne sieci, by ograniczać naszą zależność zewnętrzną. Tym samym chcemy zabezpieczyć przywództwo cyfrowe UE.

Celem jest także zaawansowana transformacja zielona. Zabezpieczenie systemów rolno-spożywczych służy temu, by zadbać o uczciwe warunki i bezpieczne dostawy.

Po trzecie – UE otwarta na świat. Autonomia nie oznacza, że musimy się zamknąć w sobie. To oznacza, że musimy angażować świat, patrząc jasno z pozycji naszej wspólnej strategii i potencjału. Autonomia to moc uzyskiwana dzięki partnerstwu i podstawa promowania wspólnych interesów. Prezydencja cypryjska gotowa jest zwiększyć widoczność UE poprzez lepsze wykorzystanie narzędzi.

Przede wszystkim będziemy nadal pogłębiać dyplomatyczne, gospodarcze i międzyludzkie wymiary współpracy z Ukrainą. Unia otwarta oznacza otwartość na wszystkich sąsiadów, w tym partnerów z południa i znad Zatoki Perskiej. Nowy pakt dla Morza Śródziemnego to nowe ramy dla konkretnej i wymiernej współpracy. Priorytetowe jest potraktowanie komplementarności z Indiami. Chodzi o korytarz dla współpracy handlowej z krajami wschodnimi, a także o pogłębienie współpracy z organizacjami regionalnymi, takimi jak na przykład Rada Współpracy Krajów Zatoki Perskiej czy Liga Państw Arabskich. Ważne są dalsze prace nad wspieraniem mocnych i zrównoważonych polityk handlowych UE oraz działań na rzecz pogłębiania szybkiej i skutecznej reakcji na kryzysy.

Po czwarte – autonomiczna unia wartości, w której nikt nie jest pozostawiony sam sobie. Chodzi o ochronę naszych wspólnych wartości i tworzenie odpowiedniego otoczenia dla wszystkich, aby mogli się w nim rozwijać, a także o przystępność mieszkalnictwa i wzmocnienie wszystkich aspektów UE.

Po piąte – długofalowy budżet na rzecz autonomicznej UE. Autonomia strategiczna wymaga odpowiedniego finansowania naszych wspólnych celów. Wieloletnie ramy finansowe na lata 2028–2034 to strategiczna mapa drogowa dla UE. Chcemy zbudować nową wartość na tych podstawach, które zostały już wypracowane w toku negocjacji dla wszystkich paktów sektorowych, a przynajmniej przekazać prezydencji irlandzkiej wyznaczniki nowych ram finansowych.

W tym miejscu chcę pogratulować Polsce bardzo merytorycznej prezydencji. Pragnę zapewnić, że Cypr, który przejmuje przewodniczenie Radzie po Danii, w swoich wysiłkach będzie nawiązywał do prac na rzecz bezpieczeństwa i autonomii UE, które wdrożyła Polska. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie ambasadorze. Rzeczywiście jest to dla nas niezwykle ważne, że priorytety związane z bezpieczeństwem, co podkreślę, są kontynuowane.

Współpraca w ramach trio z Republiką Cypryjską układała się bardzo dobrze, w tym także na poziomie parlamentarnym. Chciałam podzielić się z państwem wrażeniami z pierwszych spotkań na Cyprze. Rozmawiałam już o tym z panem ambasadorem. Tak małemu krajowi nie jest łatwo zorganizować półroczną prezydencję. Miałam możliwość uczestniczyć w spotkaniach w trakcie poprzedniej prezydencji cypryjskiej. Muszę powiedzieć, że bardzo na plus zmienił się sam Cypr, jak i organizacja prezydencji. Wtedy było dobrze, ale teraz jest wyjątkowo dobrze. Wielu parlamentarzystów na pewno będzie miało okazję, by na własne oczy przekonać się o tym, jak sprawnie można zorganizować prezydencję w ramach UE. Bardzo za to dziękuję.

Otwieram dyskusję. Pan poseł Szewiński jako pierwszy.

Poseł Andrzej Szewiński (KO):
Przede wszystkim chciałbym zwrócić się do pana Jakoba Henningsena. Gratuluję znakomitego wystąpienia.

Panie ambasadorze, wspomniał pan o instrumentach finansowych takich jak SAFE, o strategicznym programie EDIP czy o „ReArm Europe”. Chciałbym zapytać o rzecz następującą. Bierzemy odpowiedzialność za bezpieczeństwo Europy w trakcie zmiany architektury bezpieczeństwa na świecie. Moje pytanie brzmi tak. Czy powinniśmy zwiększać nasze zdolności w ramach NATO, czy też powinniśmy to robić równolegle, a mianowicie zaryzykować organizowanie równoległych zdolności europejskich obok NATO, które duplikowałyby pewne struktury? Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Pan poseł Grzyb. Zbierzemy kilka pytań. Bardzo proszę, jeszcze pan poseł Grzyb.

Poseł Andrzej Grzyb (PSL-TD):
Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca.

Przede wszystkim chciałem podziękować prezydencji duńskiej za bardzo efektywną półroczną prezydencję, jakkolwiek w niektórych sprawach mieliśmy nieco inne zdanie. Natomiast myślę, że kontynuacja tych zadań, które zostały wyznaczone w ramach trio, była bardzo efektywna. Jako przedstawiciele polskiego parlamentu powinniśmy to podkreślić. Jednocześnie chciałbym życzyć, aby zadania, które wyznaczyła sobie prezydencja cypryjska, były jak najbardziej możliwe do wypełnienia, że tak powiem, zdając sobie sprawę z dynamiki, która w chwili obecnej nam towarzyszy.

Właśnie w tym kontekście chciałem zapytać obydwu panów ambasadorów o państwa percepcję, jeżeli chodzi o nową inicjatywę prezydenta Trumpa związaną z powołaniem Rady Pokoju. Jak to jest odczytywane w państwa krajach? Czy na przykład dla prezydencji cypryjskiej będzie to jakiś punkt odniesienia w debacie na temat nowej architektury bezpieczeństwa i spraw zagranicznych? Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Dziękuję.

Czy jeszcze ktoś? Pani posłanka Wiśniewska, bardzo proszę.

Poseł Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska (KO):
Bardzo dziękuję.

Pani przewodnicząca, Wysokie Komisje, panowie ambasadorowie, bardzo dziękuję za znakomite wystąpienia. Jesteśmy zachwyceni, słysząc o priorytetach, jakie będą przyświecały kolejnemu krajowi, który przejmuje prezydencję.

Myślę, że byłoby korzystne dla nas, by otrzymać od państwa, a szczególnie od pana ambasadora Danii, jakieś informacje dotyczące państwa stanowiska w sprawie ostatnich inicjatyw prezydenta Trumpa w sprawie Grenlandii. Bardzo dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Jeszcze pan przewodniczący Szynkowski vel Sęk. Czy są jeszcze jakieś zgłoszenia? Nie widzę. Bardzo proszę. Później poproszę panów ambasadorów o odpowiedzi.

Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk (PiS):
Dziękuję pani przewodniczącej.

Szanowni państwo ambasadorowie, też zacznę od podziękowań za to, że w centrum minionej prezydencji duńskiej, a także kontynuowanej w tej chwili prezydencji cypryjskiej znajdują się kwestie bezpieczeństwa. Jest to bardzo ważne dla nas wszystkich.

Dania jest rzeczywiście naszym bliskim partnerem, jeśli chodzi o kwestie bezpieczeństwa, bo wspólnie postrzegamy pewne zagrożenia w rejonie basenu Morza Bałtyckiego. Bardzo sobie tę współpracę chwalimy. Mam wrażenie, że jest ona dobra niezależnie od tego, kto w Polsce rządzi. W Danii od dłuższego czasu mamy tę samą panią premier. Współpraca układa się naprawdę bardzo dobrze. Natomiast rzeczywiście są między nami różnice zdań w postrzeganiu niektórych wyzwań europejskich.

Chciałbym też wskazać na to, że uważamy, iż na przykład kwestia uzgodnienia umowy z krajami Mercosur, co pan ambasador odnotował jako sukces duńskiej prezydencji… Zwracam uwagę na to, że kraje członkowskie i opinia publiczna w tych państwach są niezwykle podzielone, czego dowodem jest też wczorajsze głosowanie w Parlamencie Europejskim. Niemal na pół PE podzielił się w sprawie wątpliwości co do zgodności tej umowy z prawem europejskim, ale jednak minimalnie więcej było tych posłów, którzy zdecydowali się zaskarżyć tę umowę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W Polsce również mamy cały szereg wątpliwości co do skutków, jakie ta umowa wywoła dla Polski i innych krajów europejskich. Obawiamy się, że bardzo poważnie obniży naszą konkurencyjność. Takie same wątpliwości mamy co do paktu migracyjnego. Wielokrotnie podnosiliśmy te wątpliwości.

Natomiast wydaje mi się, że moglibyśmy budować pewną wspólną przestrzeń zrozumienia… Całkiem szczerze i otwarcie muszę powiedzieć, że tego troszkę mi zabrakło w prezydencji duńskiej. Chciałem zaapelować do pana ambasadora Cypru, prosząc o przekazanie takich sugestii, żeby ten element był wzmocniony w trakcie prezydencji cypryjskiej, bo mam wrażenie, że to nie budzi kontrowersji i jest naszym wspólnym przekonaniem. To konkurencyjność UE i jej zdolność do globalnego konkurowania z aktorami takimi jak Chiny czy Stany Zjednoczone. Dzisiaj w UE naprawdę świadomie tracimy narzędzia do konkurencji poprzez wysokie ceny energii, nadregulacje i szereg elementów, które duszą naszą gospodarkę unijną. W mojej opinii to jest kwestia, która powinna być w centrum głównych wyzwań, jakimi zajmują się poszczególne prezydencje. Zachęcam do tego, żeby ten temat również był jednym z priorytetów prezydencji cypryjskiej. To tyle z mojej strony. Bardzo serdecznie dziękuję.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję, panie przewodniczący.

Teraz oddaję głos panu ambasadorowi Henningsenowi.

Ambasador Królestwa Danii w RP Jakob Henningsen:
Bardzo dziękuję za pytania. Pozwolą państwo, że po pierwsze podejmę kwestię współpracy  UE–NATO. Bądźmy szczerzy. Mamy tylko jedną bazę podatników, od których nie możemy oczekiwać opłacenia dwóch struktur. Stany Zjednoczone zwróciły się do nas o wzięcie większej odpowiedzialności, co czynimy, bo przygotowujemy naszą gotowość do obrony Europy i NATO. Wspieramy wszelkie działania w tym zakresie i zwiększamy nasze skupienie na zawężeniu tej współpracy w ramach NATO.

Jeśli chodzi o Grenlandię, myślę, że kontekst jest bardzo dobrze wszystkim znany. W tej chwili nie muszę tego wszystkiego wyjaśniać. Natomiast teraz kilka uwag z mojej strony. Po pierwsze w pełni zdajemy sobie sprawę z tego, że strategiczna lokalizacja Grenlandii jest istotna dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i świata. Wiemy o tym od wielu lat. Dlatego właśnie  od II wojny światowej współpracowaliśmy bardzo ściśle ze Stanami Zjednoczonymi we wszystkim, co dotyczy bezpieczeństwa. Od 1951 r., kiedy zawarto umowę, która niedawno została odnowiona, udostępniamy grenlandzkie terytorium dla baz amerykańskich. Chciałbym przypomnieć, że zasób 17 baz do 5 tys. osób został bardzo wyraźnie ograniczony. Mamy 2 bazy do 200 osób. To była decyzja amerykańska. Nie była to nasza decyzja o zmniejszeniu obecności amerykańskiej. Powiedzieliśmy Amerykanom, że jesteśmy gotowi wszystko omawiać. Wszystko jest na stole, jeśli chodzi o bezpieczeństwo oraz kwestie wojskowe i gospodarcze – każdy argument z wyjątkiem integralności terytorialnej i politycznej suwerenności Grenlandii. Zachęcamy do dyskusji. Jesteśmy gotowi zasiąść do stołu i wypracować rozwiązania, które będą wypełniały oczekiwania dotyczące bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych i świata. To jest tego typu kwestia. Powiedziawszy to, zauważę, że sprawa się toczy. Oczywiście ważne jest to, żeby nie toczyć tych negocjacji w mediach, ale realizować je przy stole negocjacyjnym. Negocjacje toczyły się także dzisiaj w nocy i będą kontynuowane. Jeszcze raz powtarzam, że jesteśmy gotowi współpracować ze Stanami Zjednoczonymi nad wypracowaniem odpowiednich rozwiązań. Chcę podkreślić, że dla nas bardzo istotną kwestią jest utrzymanie jedności europejskiej w tej sprawie. Potrzebne jest wspólne i skoordynowane podejście UE również w zakresie komunikacji zewnętrznej.

Teraz inny temat – Mercosur. Wiem, że pytanie nie dotyczy mnie bezpośrednio. Natomiast my, znając państwa stanowisko, z duńskiej perspektywy uważamy, że warto, aby współpraca międzynarodowa z krajami poza UE opierała się na solidnych zasadach gospodarczych, które dotyczą wzajemnych korzyści. Nie powinniśmy w to bardzo istotnie włączać kwestii partykularnych, aczkolwiek, by rozwiązać problemy występujące w poszczególnych krajach, przyjęliśmy odpowiedni pakiet finansowy, który będzie je niwelował.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję.

Teraz poproszę o odpowiedź pana ambasadora Republiki Cypryjskiej.

Ambasador Republiki Cypryjskiej w RP Nicos P. Nicolaou:
Dziękuję bardzo za odpowiedzi ze strony ambasadora Danii. Dziękuję za przywołanie kwestii naszej konkurencyjności wobec Chin i Stanów Zjednoczonych. Chcę powiedzieć, że nasze skupienie na UE to wzmocnienie i zwiększenie spójności kontynentu.

Cypr jest bardzo wrażliwy właśnie na kwestię zagrożenia à propos umowy z 1974 r. Zagrożenie wielokrotnie pukało do naszych drzwi. Dla nas bezpieczeństwo jest bardzo ważne. Mówię tu o bezpieczeństwie w każdym zakątku europejskim od Morza Śródziemnego po kraje bałtyckie i Polskę, dlatego że sytuacja międzynarodowa zmusza nas do poważnego myślenia o bezpieczeństwie. Uważam, że tu nasza trójka działała bardzo konsekwentnie – od hasła Polski o bezpiecznej Europie, poprzez hasło duńskie o silniejszej Europie, aż po autonomiczną UE, która będzie silną UE.

Jeśli chodzi o stosunek Cypru do kwestii Grenlandii, jesteśmy bardzo zaangażowani w utrzymanie zasad Organizacji Narodów Zjednoczonych, a więc ochronę integralności terytorialnej wszystkich krajów, łącznie z Danią, która jest naszym bliskim partnerem. Chciałbym tutaj przywołać słowa pana Antónia Costy, które wypowiedział 7 stycznia podczas ceremonii otwarcia naszej prezydencji w Nikozji. Myślę, że w UE nie będziemy akceptować naruszeń prawa międzynarodowego czy to na Cyprze, Ukrainie, Bliskim Wschodzie, w Gazie czy na Grenlandii. W ubiegłym tygodniu w niedzielę podczas spotkania wszystkie państwa członkowskie wyraziły swoją solidarność i wspólne stanowisko. W tej kwestii stoimy mocno za Danią i Grenlandią. Jesteśmy w kontakcie. Spotykamy się zarówno z władzami Danii, jak i z władzami poszczególnych krajów. To są sprawy, które toczą się na bieżąco. Współpraca w ramach partnerstwa wszystkich krajów UE  jest dla nas szalenie ważna. Jak sądzę, również dzisiaj o godzinie 19.00 odbędzie się formalne spotkanie Rady Europejskiej w Brukseli, gdzie nasi przywódcy będą omawiać tę kwestię.  Dziękuję bardzo.

Przewodnicząca poseł Agnieszka Pomaska (KO):
Bardzo dziękuję.

Zakończyliśmy dyskusję. Serdecznie dziękuję panom ambasadorom za przyjęcie zaproszenia, za przedstawienie informacji i za odpowiedzi na pytania. Będziemy oczywiście w ciągłym kontakcie, bo dynamika różnych zdarzeń i sytuacji w Europie jest bardzo duża.

Dziękuję przedstawicielom Królestwa Danii oraz Republiki Cypryjskiej za przybycie, a paniom posłankom i panom posłom za udział w dyskusji. Jeszcze raz dziękuję.

Zamykam posiedzenie Komisji.