Komisja Ustawodawcza, obradująca pod przewodnictwem posła Marka Asta (PiS), przewodniczącego Komisji, zrealizowała następujący porządek dzienny:

– zaopiniowanie dla marszałka Sejmu – w trybie art. 34 ust. 8 regulaminu Sejmu – poselskiego projektu ustawy o kryptoaktywach wraz z autopoprawkami (przedstawiciel wnioskodawców poseł Sławomir Mentzen).

W posiedzeniu udział wzięli: Krzysztof Piech profesor Uczelni Łazarskiego.

W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Marcin Wójcik, Magdalena Żychlińska – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Wojciech Białończyk, Jacek Pędzisz i Łukasz Mościcki – legislatorzy z Biura Legislacyjnego oraz Marcin Fryźlewicz – ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Powoli będziemy rozpoczynać. Czekaliśmy na posłów, żebyśmy mieli frekwencję do rozpoczęcia dzisiejszego posiedzenia, ale mam sygnał, że możemy rozpoczynać. Wobec tego otwieram posiedzenie Komisji Ustawodawczej. Bardzo serdecznie witam przybyłych na dzisiejsze posiedzenie państwa posłów, również naszych gości. Witam przedstawiciela grupy wnioskodawców, pana posła Sławomira Mentzena, witam również gości, pana posła, w tej chwili jest pan profesor Krzysztof Piech. Witam naszych ekspertów, z Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji pana mecenasa Fryźlewicza oraz legislatorów z Biura Legislacyjnego. Dzisiaj jest pan mecenas Wojciech Białończyk i mecenas Jacek Pędzisz. Bardzo serdecznie panów witam.

Jest dzisiaj jeden punkt. To oczywiście zaopiniowanie dla marszałka Sejmu w trybie art. 34 ust. 8 regulaminu Sejmu poselskiego projektu ustawy o kryptoaktywach wraz z autopoprawkami.  Tutaj, jak już wspomniałem, przedstawicielem wnioskodawców będzie pan poseł Sławomir Mentzen. Państwo pytali też czemu przed posiedzeniem Komisji. Ano dlatego, żeby właśnie marszałek, w momencie kiedy Komisja dopuści projekt do dalszego procesu legislacyjnego, mógł nadać numer druku i żeby projekt na tym posiedzeniu mógł być rozpatrywany.

Proszę państwa, przede wszystkim zacznijmy od zastrzeżeń, co do zgodności z prawem Unii Europejskiej, bo też chcę przypomnieć, że dzisiaj rozstrzygamy tylko o tym, czy Komisja godzi się z tymi zastrzeżeniami i nie dopuszcza projektu do dalszego procesu legislacyjnego, czy też nie, i wówczas projekt będzie rozpatrywany. Dlatego będę prosił eksperta o krótkie zreferowanie zastrzeżeń, a później o odniesienie się do tych zastrzeżeń przedstawiciela wnioskodawców, OK? OK. Wobec tego, panie mecenasie, zaczynamy. Proszę.

Ekspert ds. legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji w Kancelarii Sejmu Marcin Fryźlewicz:
Dzień dobry. Marcin Fryźlewicz, BEOS. Wysoka Komisjo, chciałem powiedzieć, że biuro BEOS wydał opinię. Ostatnią opinię, którą wydał, była 22 kwietnia. Ona ustosunkowywała się do projektu ustawy w wersji uwzględniającej 2 autopoprawki, tj. z 13 marca i 17 kwietnia. W dniu dzisiejszym, mniej więcej godzinę przed posiedzeniem, otrzymałem kolejną, trzecią autopoprawkę do projektu. Teraz mam pytanie: czy ja mam zreferować zastrzeżenia, które biuro sformułowało w swojej ostatniej opinii czy też mam próbować ustosunkowywać się do autopoprawki?

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Może najpierw to pierwsze, a później, jeżeli pan mecenas byłby w stanie odnieść się na ile ta autopoprawka poprawia stan zgodności, to proszę.

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
Dobrze. Dziękuję bardzo za to wyjaśnienie.

Ja ograniczę się – oczywiście z racji tego, że jesteśmy na posiedzeniu Komisji Ustawodawczej – do zastrzeżeń sformułowanych w naszej opinii. Formalnie nasze zastrzeżenia dotyczyły dwóch artykułów: art. 9 ust. 1 projektu, który uznaliśmy za niezgodny z art. 94 ust. 1 rozporządzenia 2023/1114. To jest to podstawowe rozporządzenie dotyczące kryptoaktywów. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy w celu wykonania uprawnień nadzorczych, o których mowa w art. 94 ust. 1 rozporządzenia 2023/1114, Komisja Nadzoru Finansowego może wystąpić do sądu okręgowego z wnioskiem o wydanie nakazu, jeżeli jest to niezbędne do skutecznego wykonania tej decyzji. Uznaliśmy, że… Najpierw wyjaśniliśmy, że art. 94 ust. 1, który jest właśnie wzorcem oceny zgodności tego projektu, tego artykułu, nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby właściwy organ krajowy – tutaj właśnie byłby wyznaczony przez wnioskodawców KNF – posiadał, i to jest istotne, zgodnie z prawem krajowym co najmniej określony w tym przepisie katalog uprawnień nadzorczych i dochodzeniowych. Tu jest cały duży wykaz tych uprawnień. Jedynie tytułem przykładu wymienię: możliwość żądania informacji i dokumentów, przeprowadzenia kontroli, nakładania nakazu zaprzestania naruszeń itd. Naszym zdaniem wymóg ten ma charakter bezwzględny, dlatego że rozporządzenie nie przyznaje bezpośrednio samo w sobie tych kompetencji organom krajowym, lecz warunkuje skuteczność stosowania tego rozporządzenia właśnie przez właściwe, odpowiednie wyposażenie właściwego organu, czyli w tym przypadku KNF, w uprawnienia określone w prawie krajowym. Tu wyraźnie jeszcze wskażę, że aby zrealizować art. 94 ust. 1, ustawodawstwo krajowe w sposób dostateczny, jasny i kompletny musi zagwarantować organowi właściwemu możliwość wykonywania wszystkich minimalnych uprawnień określonych w tym rozporządzeniu. Naszym zdaniem ten artykuł nie zapewnia pełnego wykonania tego obowiązku. Przepis odwołuje się do uprawnień nadzorczych, o których mowa w art. 94 ust. 1 rozporządzenia, lecz ogranicza się do uregulowania krajowego mechanizmu służącego do stosowania tylko niektórych środków dotyczących interfejsów internetowych, które odpowiadają jedynie części uprawnień przewidzianych w art. 94 ust. 1 lit. aa tego rozporządzenia. Tym samym projekt nie określa ani nie odsyła do innych przepisów prawa krajowego, które ustanawiałyby dla tego organu minimalny katalog uprawnień nadzorczych i dochodzeniowych. Dlatego uznaliśmy, że brak odniesienia się, czy brak uregulowania w prawie krajowym tego katalogu nie zapewnia stosowania rozporządzenia. To jest zastrzeżenie, które sformułowaliśmy w naszej opinii do art. 9.

Natomiast, gdy chodzi o art. 16, to wskazaliśmy na wątpliwości, co do art. 112 i niezgodności z art. 111. Art. 112… Przepraszam, art. 16 ust. 3 projektu stanowi, że kto będąc podmiotem podlegającym obowiązkom wynikającym z rozporządzenia 2023/1114 narusza te obowiązki, podlega administracyjnej karze pieniężnej. W ust. 2 określono wysokość tej kary, maksymalną wysokość kary. Ust. 3 tego artykułu, co do którego zgłosiliśmy wątpliwości, obejmuje jedynie część kryteriów wskazanych w tym przepisie, używa zwrotu „w szczególności”, co teoretycznie nie wyłącza możliwości uwzględnienia przez KNF pozostałych kryteriów, które wynikają z rozporządzenia unijnego, ale może sugerować, że istotne są przede wszystkim okoliczności wyraźnie wymienione w projekcie. Natomiast art. 112 rozporządzenia wymaga uwzględnienia wszystkich odpowiednich okoliczności, w tym w stosownych przypadkach okoliczności wyraźnie wymienionych w tym przepisie. To było zastrzeżenie sformułowane bardziej miękko, nie na zasadzie… bardziej zniuansowane niż niezgodność z art. 111.

Teraz przechodzę do niezgodności z art. 111 art. 16. Art. 111 nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia w prawie krajowym nie tylko administracyjnych kar pieniężnych, lecz także innych administracyjnych kar i środków, które mogą zostać zastosowane w przypadku co najmniej naruszeń wskazanych w tym przepisie. Rozporządzenie określa przy tym minimalne kategorie środków, minimalne pułapy maksymalnych sankcji, różnicując je w zależności od rodzaju naruszenia. Wynika to bezpośrednio z brzmienia art. 119, który zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia właściwemu organowi – w tym wypadku byłby to KNF – możliwości stosowania odpowiednich kar administracyjnych i innych środków administracyjnych. Tymczasem art. 16 projektu ustanawia jedynie ogólną administracyjną karę pieniężną.  Nie przewiduje wszystkich minimalnych kar administracyjnych i innych środków wymaganych przez to rozporządzenie, jak również nie zapewnia właśnie tego zróżnicowania minimalnych progów sankcyjnych, w zależności od tego jakiego rodzaju są to przekroczenia, właściwych dla poszczególnych kategorii naruszeń. I to sformułowaliśmy w naszej opinii z 22 kwietnia.

Teraz, jeśli chodzi o autopoprawkę, to od razu muszę powiedzieć zastrzeżenie. Nie jestem upoważniony, żeby w imieniu biura w takim trybie ocenić, czy autopoprawka sanuje te zastrzeżenia. Mogę podzielić się moimi pierwszymi spostrzeżeniami na ten temat. Chciałem powiedzieć, że moim zdaniem są pewne kwestie, które można uznać, że te zastrzeżenia prawdopodobnie byśmy już złagodzili bądź usunęli. Ta najnowsza autopoprawka w ust. 1 wskazuje, że… Art. 4 ust. 2: „W zakresie wykonywania zadań, o których mowa w ust. 1, KNF posiada uprawnienia nadzorcze i dochodzeniowe określone w art. 94 ust. 1” rozporządzenia unijnego, a więc wskazuje, że jest to ten sam katalog uprawnień, który jest w rozporządzeniu. Można by uznać, już abstrahując od tego, czy to jest właściwa technika implementacji rozporządzenia czy nie – bo to jakby nie jest naszym zadaniem, a zwłaszcza w takim trybie – można stwierdzić, że można by uznać, że to sanuje nasze zastrzeżenia dotyczące art. 9. Natomiast, gdy chodzi o zastrzeżenia do art. 9, i teraz biorąc pod uwagę autopoprawkę, to gdy chodzi o zastrzeżenia do art. 112,  te nasze wątpliwości dotyczące tych kryteriów, to jest tu odniesienie się w projekcie, wskazanie wprost, że chodzi o kryteria określone w rozporządzeniu. Nie ma tu już takiego rozróżnienia, że innych katalog tych kryteriów jest w projekcie, inny katalog jest w rozporządzeniu, i… lub prima facie można stwierdzić, że można by to uznać, że to też sanuje. Jedyne wątpliwości, które teraz widzimy – bo jeszcze konsultowałem to z kolegami z biura, ale to oczywiście jest tylko… – wątpliwości na ten moment mamy co do art. 111, gdzie art. 111 rozporządzenia nakłada, tak jak już mówiłem, ustanowienie w prawie krajowym i kar administracyjnych, i innych środków, a także powinno być to zróżnicowanie tych minimalnych progów sankcyjnych, w zależności od tego jakie naruszenie ma miejsce. I to, co widzimy w zmianie art. 16 ust. 3, to naszym zdaniem… moim zdaniem nie można tego uznać za zgodność z art. 111, bo brak jest tego zniuansowania, które jest w rozporządzeniu. Jest to tylko bardzo ogólne wskazanie, że w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z MiCA, czyli tego rozporządzenia unijnego, KNF stosuje administracyjne kary i inne środki administracyjne, o których mowa w art. 111 MiCA – i tu jest wymienione do jakich osób – przy ustaleniu rodzaju wysokości kary administracyjnej… administracyjnej kary lub środków… KNF uwzględnia okoliczności określone w art. 112 – to już powiedziałem, jest w porządku – i że KNF podaje do wiadomości publicznej informacje o nałożonych karach i zastosowanych środkach zgodnie z art. 113. Zatem tak naprawdę nie są zrealizowane zastrzeżenia dotyczące zgodności art. 111 rozporządzenia. To wszystko. Dziękuję bardzo.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Dobrze, dziękuję panie mecenasie. Rozumiem, że poprawka idzie w dobrym kierunku i widać dobrą wolę ze strony wnioskodawców, żeby po prostu zapewnić zgodność z prawem europejskim.

Słucham, pani marszałek.

Poseł Barbara Dolniak (KO):
Jeśli chodzi o…

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Pani marszałek może uruchomić nawet pastylką.

Poseł Barbara Dolniak (KO):
Przepraszam bardzo. Jeżeli chodzi o zmianę w art. 4, to w autopoprawce jest mowa o ust. 1, gdzie KNF wykonując zadania właściwego organu…

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Ale, pani marszałek, to może jak już się odniesie poseł reprezentujący…

Poseł Barbara Dolniak (KO):
OK. Myślałam, że już teraz.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
…wnioskodawców, to wówczas po prostu ewentualna dyskusja i pytania.

Poseł Barbara Dolniak (KO):
OK. Dobrze. Dobrze.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Teraz oddaję głos panu posłowi Sławomirowi Mentzenowi. Też krótko. Proszę po prostu odnieść się do zastrzeżeń, tym bardziej, że co do jednego punktu widać już zgodność, więc też syntetycznie. Proszę bardzo.

Poseł Sławomir Mentzen (Konfederacja) – spoza składu Komisji:
Naszą intencją było, w trybie autopoprawki, niedyskutowanie z zastrzeżeniami i w pełni ich wdrożenie. Nie wiem, czy się do końca udało, ale wydaje mi się, że lepiej, żeby głos w tej sprawie zabrał autor ustawy oraz autopoprawek, profesor Krzysztof Piech.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Oczywiście. Panie profesorze, ale krótko, bo tutaj widzimy, że po prostu mniej więcej, jeżeli chodzi o wniesione autopoprawki, to przynajmniej jedna…

Poseł Wojciech Szarama (PiS):
Pozostał problematyczny art. 111.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Dokładnie, art. 111.

Profesor Uczelni Łazarskiego Krzysztof Piech:
Chcieliśmy możliwie wszystkie zgłoszone uwagi wprowadzić, plus jeszcze uwagi Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które proponowaliśmy tutaj jedną poprawką. Pozostałe wydają mi się już takie bardzo szczegółowe. Art. 111 MiCA jest bardzo długim artykułem, bardzo dobrze różnicuje kary w zależności od przewinień. Uznaliśmy, że dalsze różnicowanie go mogłoby narazić nas na niespełnienie wymogów Unii Europejskiej, które nakazują harmonizację wszystkich rynków unijnych. Przygotowując całą ustawę patrzyliśmy przede wszystkim jak inne kraje poradziły sobie z tym problemem, bo jest to materia bardzo trudna, nie ukrywajmy. Kryptowaluty są strasznie trudną kwestią i każdy z krajów Unii miał swoją swobodę w tym zakresie. Popatrzyliśmy gdzie aktualnie najczęściej polskie firmy emigrują, i przede wszystkim korzystaliśmy z wzorców z tych krajów. Jeśli trzeba byłoby jeszcze coś wprowadzić, to myślę, czy… nie znam oczywiście trybu, ale czy jakąś kolejną poprawką, czy na kolejnej Komisji. Na pewno tutaj, tak mi się wydaje, klub Konfederacji byłby bardzo otwarty na to, żeby wprowadzić takie zmiany, bo to są kwestie eksperckie, a zupełnie niepolityczne, więc myślę, że jesteśmy gotowi na to, żeby pójść w tym kierunku, żeby ustawę dopracować tak, żeby ona była w pełni zgodna z prawem unijnym. Bo pamiętajmy, że Komisja Europejska 2 miesiące temu ukarała Węgry za to, że wykraczały poza rozporządzenie MiCA, proponując własne, niespotykane w innych krajach regulacje, i tego też trzeba byłoby się trzymać. Dziękuję serdecznie.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Bardzo dziękuję.

Teraz pani marszałek.

Poseł Barbara Dolniak (KO):
Jeżeli chodzi o pierwszą kwestię, dotyczącą art. 4, to wydaje się, że rzeczywiście ten zapis w zakresie wykonywania zadań z ust. 2… z ppkt 2, 3, 4 oraz 5 wydaje się, że chyba wypełnia państwa wcześniejszy zarzut o niekonstytucyjności, gdyż…

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
Zgodności z prawem Unii Europejskiej.

Poseł Barbara Dolniak (KO):
…– właśnie tak, przepraszam, ja też… – zgodności z prawem unijnym, gdyż odwołuje się do omawianego art. 94, a w zakresie nieuregulowanym oczywiście mogą się znaleźć takie sytuacje, które w art. 94 nie znajdą zastosowania do kodeksu postępowania administracyjnego.

Chciałabym zapytać o tę drugą część. Czy mógłby pan wypunktować w jakim zakresie nastąpiła poprawa, a jakie wątpliwości pozostają? Bo odnosi się pan do dwóch tematów, czyli do art. 4 w projekcie, zmienionego w autopoprawce, i do drugiej części. Gdybyśmy usłyszeli zmianę na „tak” i na „nie”, na które pozostały jeszcze wątpliwości.

No i mam jeszcze jedno. Czy w takiej sytuacji możemy się oprzeć wyłącznie – przy całym szacunku – na opinii pana, czy jednak musimy mieć opinię biura? Jest to wystarczające?  Ale to już pan przewodniczący.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
W sposób oczywisty odnosimy się do opinii, ale po to są zgłaszane i po to jest też posiedzenie Komisji, że jeżeli jest refleksja ze strony autorów projektu, i też możemy potraktować jako taką wstępną opinię, to o czym mówi pan mecenas, aczkolwiek pan mecenas już o tym powiedział, że oczywiście jego stanowisko nie ma charakteru opinii biura ekspertyz, tylko jest jego zdaniem eksperckim. Wobec tego… Tym bardziej, że już pan mecenas odnosił się też co do tego, ale może przypomni pan, jeżeli chodzi o tę część do art. 111.

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
Dobrze. Dziękuję bardzo.

Chciałem powiedzieć, że biorąc pod uwagę tryb w jakim procedujemy – dostałem ten projekt godzinę przed posiedzeniem – ja w tej chwili nie widzę więcej zastrzeżeń, i to jest wszystko, co mogę na ten moment powiedzieć. Nie jestem w stanie analizować teraz bardzo szczegółowo. Bo pyta się pani o art. 4, pozostałe ustępy?

Poseł Barbara Dolniak (KO):
Pozostałe ustępy, wydaje mi się, że też zostały poprawione, tak na pierwszy rzut oka, ale…

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
No tak.

Poseł Barbara Dolniak (KO):
…w swojej wypowiedzi pan powiedział, że „ale pozostaje jeszcze kwestia”. Chciałabym do tego wrócić.

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
Chodziło mi o to, że my nie zgłaszaliśmy zastrzeżenia do art. 4, tylko do art. 9. Odnosząc się do art. 9 stwierdziłem, że zastrzeżenia, które mieliśmy, poprzez zmianę art. 4 te zastrzeżenia dotyczące art. 9 zostały sanowane. Tak uważam na ten moment, więc…

Poseł Barbara Dolniak (KO):
W całości?

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
Wydaje mi się, że tak. Oczywiście to jest…

Poseł Barbara Dolniak (KO):
No tak, bo dla art. 9 istotna była zmiana art. 4.

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
To jest kwestia techniki legislacyjnej, w jaki sposób zostały te zastrzeżenia… Nie to, że art. 9 został poprawiony w sposób usuwający nasze zastrzeżenia, tylko…

Poseł Barbara Dolniak (KO):
Nie, nie, to art. 4.

Ekspert ds. legislacji w BEOS Marcin Fryźlewicz:
…poprzez to, że wprowadzono w art. 4 odesłanie, że KNF posiada uprawnienia nadzorcze i dochodzeniowe określone w art. 94 ust. 1 MiCA. Wydaje mi się, że to usuwa nasze zastrzeżenia dotyczące art. 9, bez względu na to w jakiej jednostce redakcyjnej projektu jest to zamieszczone. Dziękuję.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Wszystko jasne. Możemy, proszę państwa, głosować. Przypominam, głosujemy za niedopuszczalnością projektu, czyli jeżeli ktoś z państwa chciałby, aby projekt był dopuszczalny, musiałby głosować przeciw.

Poseł Katarzyna Osos (KO):
Panie przewodniczący, możemy 2 minuty przerwy?

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
2 minuty przerwy?

Poseł Katarzyna Osos (KO):
Minuta.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Ale jesteśmy w trakcie głosowania. Mamy kworum, możemy głosować, proszę państwa, a więc głosujemy. Kto z państwa jest za niedopuszczalnością projektu do dalszego procesu legislacyjnego, proszę o naciśnięcie właściwego przycisku.

Poseł Małgorzata Niemczyk (KO):
Moment, bo jeszcze nie wszyscy się zalogowali. Z drugiej strony, Mateusz.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Jeżeli komuś nie działa, to liczymy jego głos.

Poseł Barbara Bartuś (PiS):
Tu jest karta zastępcza pana. To nie działa, tak?

Poseł Mateusz Bochenek (KO):
Nie, nie, normalna.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Panie przewodniczący, doliczymy pana głos. Kto jest za, już pewnie zostało naciśnięte. Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał?

Sekretarz Komisji Magdalena Żychlińska:
Głos pana przewodniczącego…

Poseł Mateusz Bochenek (KO):
Zalogowałem się.

Sekretarz Komisji Magdalena Żychlińska:
Aha, czyli nie doliczamy.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Pani poseł, udało się zalogować czy nie?

Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Nie, nie. Właśnie mówię, mam legitymację.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Nie. No to doliczymy. Czyli pani głos wstrzymujący liczymy, tak?

Poseł Agnieszka Hanajczyk (KO):
Ja jestem, tak.

Przewodniczący poseł Marek Ast (PiS):
Dobrze, zamykam głosowanie. Proszę o wyświetlenie wyników.

Głosowało 17 posłów. 2 głosy za, 9 – przeciw, 6 – wstrzymujących się. Czyli w tej sytuacji projekt jest dopuszczony do dalszej legislacji.

Bardzo serdecznie państwu dziękuję. Zamykam posiedzenie Komisji.