Komisja Zdrowia, obradująca pod przewodnictwem poseł Marty Golbik (KO), przewodniczącej Komisji, rozpatrzyła:
– rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (druk nr 983).
W posiedzeniu udział wzięli: Wojciech Konieczny sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia wraz ze współpracownikami, Daniel Mańkowski wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów wraz ze współpracownikami, Żanna Jaśniewska dyrektor Departamentu Prawnego i Finansowego w Biurze do spraw Substancji Chemicznych wraz ze współpracownikami, Cezary Komorowski naczelnik wydziału w Departamencie Podatku Akcyzowego i Niektórych Danin Publicznych Ministerstwa Finansów, Iwona Konfederak zastępca dyrektora Departamentu Obsługi Klientów i Profilaktyki w Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia ze współpracownikiem, Sabina Korona-Rudzka radca prawny w Krajowym Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom wraz ze współpracownikami, Aleksandra Moczulak dyrektor Departamentu Nadzoru nad Chemikaliami i Joanna Skowron dyrektor Departamentu Promocji Zdrowia i Komunikacji Społecznej w Głównym Inspektoracie Sanitarnym, Justyna Oknińska-Janzen główny specjalista w Zespole Spraw Zdrowia i Spraw Socjalnych Biura Rzecznika Praw Dziecka, Andrzej Parafianowicz zastępca dyrektora ds. Analiz i Strategii w Zdrowiu Publicznym Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego, Marek Wiśniewski konsultant krajowy w dziedzinie toksykologii klinicznej oraz Aleksander Łabanowski asystent przewodniczącego Komisji.
W posiedzeniu udział wzięli pracownicy Kancelarii Sejmu: Małgorzata Siedlecka-Nowak, Jakub Stefański, Monika Żołnierowicz-Kasprzyk – z sekretariatu Komisji w Biurze Komisji Sejmowych; Anna Jakubik oraz Aleksandra Wolna-Bek – legislatorzy z Biura Legislacyjnego.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dzień dobry państwu. Bardzo proszę o zajęcie miejsc. Będziemy zaczynać. Na początku tylko zapytam, czy na sali jest ktoś, kto prowadzi działalność lobbingową. Jeśli tak, to poproszę o informacje. Jeszcze strona społeczna. Dobrze. Bardzo dziękuję.
W takim razie otwieram posiedzenie Komisji Zdrowia. Witam członków Komisji i zaproszonych gości. Stwierdzam kworum. Porządek dzisiejszego posiedzenia, przyjęty przez prezydium Komisji, przewiduje rozpatrzenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, druk nr 983. Przystępujemy do realizacji porządku dziennego.
Parę słów dla przypomnienia. Pan poseł Cieszyński posłucha. Informuję, że Komisja Zdrowia na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2025 r. przeprowadziła pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, druk nr 983. Na tym posiedzeniu poseł Janusz Cieszyński zgłosił wniosek o wystąpienie do Centralnego Biura Antykorupcyjnego o objęcie nadzorem procesu legislacyjnego nad projektem z druku nr 983. W dniu 12 lutego 2025 r. otrzymałam odpowiedź od szefa CBA, pani Agnieszki Kwiatkowskiej-Górdak, z załączonymi wytycznymi prezesa Rady Ministrów z dnia 20 marca 2024 r. w sprawie funkcjonowania osłony antykorupcyjnej. Poseł Janusz Cieszyński jako wnioskodawca przesłał dane do wypełnienia wniosku o objęcie przedsięwzięcia osłoną antykorupcyjną odnośnie do projektu ustawy z druku nr 983. Jednocześnie, ze względu na trwający proces notyfikacji, który zakończył się pod koniec kwietnia br., dalsze prace w Komisji Zdrowia nad tym projektem były zawieszone.
W powyższej sprawie zwróciłam się również do Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji o przygotowanie opinii w zakresie procedury sejmowej dotyczącej objęcia nadzorem przez Centralne Biuro Antykorupcyjne, w trybie osłony antykorupcyjnej, legislacyjnych prac w Komisji dotyczących rządowego projektu ustawy, skierowanego przez marszałka Sejmu do komisji sejmowej do pierwszego czytania. W dniu 14 marca 2025 r. otrzymałam opinię prawną w powyższej sprawie ze zdecydowaną konkluzją, że na etapie prac w Sejmie brak jest możliwości objęcia na podstawie wytycznych osłoną antykorupcyjną CBA rządowego projektu ustawy. Ekspert wskazuje ewentualne rozwiązania zgodne z regulaminem Sejmu – dezyderat do Rady Ministrów lub postulat do prezesa Rady Ministrów z prośbą o zainicjowanie działań zmierzających do podjęcia przez CBA czynności mających na celu ochrony antykorupcyjnej prowadzonych w Sejmie prac nad wskazanym projektem ustawy.
Z korespondencji między mną a marszałkiem Sejmu wynika, że marszałek zlecił służbom prawnym zapoznanie się ze sprawą i w przyszłości może przygotowanie w regulaminie odpowiednich przepisów. Na tę chwilę pozostaje nam ewentualne skorzystanie z rozwiązań, o których wcześniej wspomniałam.
Informuję, że pan poseł Janusz Cieszyński, w dniu 2 maja 2025 r., wystąpił jako poseł do prezesa Rady Ministrów o pilne objęcie ochroną antykorupcyjną procesu legislacyjnego dotyczącego druku nr 983. Biorąc powyższe pod uwagę, decyzją prezydium Komisji, dzisiejsze posiedzenie odbywać się będzie bez udziału stron strony społecznej. W związku z tym przystępujemy do rozpatrzenia projektu ustawy z druku numer 983.
Czy są jakieś uwagi? Bardzo proszę, panie pośle.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Szanowna pani przewodnicząca, chciałbym doprecyzować, że wszelkie moje działania były niezwiązane z tym, żeby chronić nas w trakcie transmitowanego w internecie posiedzenia Komisji, tylko wszystko wokół. To, z czym mamy do czynienia, sytuacja, w której przez 3 miesiące nie jesteśmy w stanie uzyskać informacji, że Centralne Biuro Antykorupcyjne obejmie ten proces tarczą antykorupcyjną…
Dodam, że w ogóle powód, dla którego zwróciłem się o to i Komisja to wtedy zaakceptowała, był taki, że przed poprzednimi posiedzeniami Komisji w tej sprawie były bardzo agresywne działania lobbystyczne. Trudno się spodziewać, że w trakcie posiedzenia Komisji ktoś tutaj podejdzie z walizką pieniędzy. Nie. To wszystko odbywa się poza. I to nie chodzi o to, co się dzieje w Sejmie, tylko chodzi o to, co się dzieje poza Sejmem w związku z procedowaniem tej ustawy.
Szanowni państwo, jak można pracować nad tym mając świadomość, że państwo abdykowało i nie będzie ochrony antykorupcyjnej. No, pani przewodnicząca się uśmiecha. Rozumiem, że to z sympatii…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bo mogliście wcześniej, przez 8 lat, wprowadzić takie regulacje, które dawałyby taką możliwość.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Rzeczywiście. Właściwie, pani przewodnicząca, państwo już nic nie musicie robić, no bo skoro Prawo i Sprawiedliwość rządziło przez 8 lat, to gdy coś jest źle, to jest wina PiS-u…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Nie, panie pośle…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
A gdy coś jest dobrze, to idziemy poklaskać panu Tuskowi. Nie, to tak nie działa.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Panie pośle, to pozwoli pan…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Szanowna pani przewodnicząca, jak to jest, że jest Kancelaria Sejmu – aparat liczący pewnie setki osób – ja przygotowuję formularz do ochrony antykorupcyjnej w sprawie, która naprawdę nie wymaga jakiegoś wielkiego pomyślunku, że gigantyczne interesy koncernów tytoniowych to jest coś, co by warto objąć taką ochroną i to ja muszę pisać do premiera waszego rządu, żeby może rozważył – jak rozumiem, do tej pory nie odpowiedział, przynajmniej mi na pewno nie odpowiedział…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Jeśli da mi się pan ustosunkować, to panu odpowiem na wszystkie pytania.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Pani przewodnicząca, jeszcze pani poseł Skowrońska pewnie chce o czymś z 2020, więc proszę też jej udzielić głosu, ale to jest naprawdę jakiś absolutny skandal. Ja wnoszę o to, żeby, dopóki nie będziemy mieli informacji, że ten proces legislacyjny jest objęty ochroną antykorupcyjną, go nie go kontynuować.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Teraz, panie pośle, bardzo proszę mnie posłuchać.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Oczywiście.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
To, co pan robi w tym momencie, to jest opóźnianie wprowadzenia tej ustawy. Nie wiem, czy taki jest pana cel. Niestety, tak to wygląda. Znalazł pan faktycznie lukę w systemie, który mamy i którą również się nie zajęliście przez 8 lat, tak jak wspomniałam, czyli możliwość objęcia prac legislacyjnych ochroną antykorupcyjną… Pani poseł, proszę poczekać chwilę. Czyli możliwość wprowadzenia ochrony antykorupcyjnej na poziomie prac legislacyjnych.
Tak jak mówił pan minister Konieczny, ta ustawa od początku była objęta ochroną antykorupcyjną CBA na poziomie prac rządowych. Z informacji, które wstępnie posiadam, wynika, że ta ustawa wyjdzie w tym samym kształcie z prac Komisji, ponieważ nie mamy żadnych informacji o tym, jakoby ktokolwiek miał zgłaszać dzisiaj jakieś poprawki.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ja na przykład.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
A to również jest ciekawa informacja, której nie posiadałam. Tak więc, zarówno chce pan opóźnić prace Komisji, jak i złożyć dzisiaj poprawki, które spowodują, że ustawa będzie musiała ponownie pójść do procesu ratyfikacyjnego. Czyli opóźni pan o kolejne 3 miesiące tę ustawę.
Teraz, panie pośle, powiem panu, o czym jest ta ustawa, żeby pan zdał sobie sprawę. O tym, żeby już w wakacje dzieci nie miały dostępu do papierosów elektronicznych oraz do saszetek z nikotyną. O tym jest ta ustawa. Jeśli więc chce mi pan powiedzieć, że to, co pan robi, jest tak ważne, że powinniśmy opóźniać o kolejne miesiące wprowadzenie tej ustawy, która tak naprawdę ma doprowadzić do tego, żeby dzieci nie miały dostępu do e-papierosów i saszetek z nikotyną, to jestem tym bardzo zaskoczona.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Szanowna pani przewodnicząca, jeżeli mógłbym się odnieść, bo to są bardzo poważne oskarżenia, które pani tu…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Nie, ja mówię tylko o tym, co pan robi.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Formułuje pani pod moim adresem bardzo poważne oskarżenia. Nie była pani w stanie, razem z całym aparatem sejmowym, doprowadzić do tego, żeby przez 3 miesiące prezes Rady Ministrów z urzędu objął ten proces ochroną antykorupcyjną. Prezes Rady Ministrów, zgodnie z opinią, z którą oboje mieliśmy okazję się zapoznać, mógłby to zrobić…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Ale chwilę, panie pośle. Prezes Rady Ministrów jest…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Czy mógłbym dokończyć?
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
No nie właśnie, bo pan mówi o wyrywkowej opinii, która jest jedną z opinii, ale nie ma pan na nią odpowiedzi. Z tego, co mi wiadomo, to prezes Rady Ministrów nie nadzoruje i nie zarządza pracami Sejmu.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Oczywiście, ale jeżeli pani przewodnicząca…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
No więc chyba tu się trochę rozjeżdżamy w informacjach. Jeśli prezes Rady Ministrów nadzoruje pracę rządu, to znaczy, że zadania zostały wypełnione, bo na poziomie prac rządowych ta ustawa została objęta ochroną antykorupcyjną. Natomiast nie mamy takiej możliwości w Sejmie, ponieważ dotychczas nie były prowadzone takie metody.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Szanowna pani przewodnicząca, chciałbym to sprostować jednak, bo naprawdę bardzo daleko idące sugestie pani przewodnicząca powiedziała. Chciałbym więc to sprostować, żeby każdy mógł wyrobić sobie zdanie, jakie są fakty.
Z opinii, którą otrzymaliśmy, wynika, że po pierwsze, byłby problem z ewentualnymi działaniami prowadzonymi przez CBA na terenie Sejmu, ale wyłącznie na terenie Sejmu. Jest to związane z tym, że CBA każdorazowo wchodząc na teren Sejmu powinno to robić z marszałkiem Sejmu. Ale ja nie mam żadnych wątpliwości, że marszałek Sejmu by współpracował, jeżeliby już zaszła taka wyjątkowa sytuacja, że musiałyby być jakieś czynności na terenie Kancelarii Sejmu. To jest pierwsza sprawa.
Druga sprawa jest taka, że wprowadza pani w błąd opinię publiczną twierdzeniami, że wszystkie poprawki, które zostaną wprowadzone w toku procesu legislacyjnego, wpływają na notyfikację. Tak po prostu nie jest. Ja chciałbym zgłosić poprawkę, która doprowadzi do tego, że ta ustawa będzie realnie wdrożona, dlatego że – o czym pani przewodnicząca powiedziała, z tym wszyscy się zgadzają – trzeba szczególnie młodym ludziom odebrać dostęp do szkodliwych substancji.
To wszystko prawda, ale dlaczego cała ta odpowiedzialność ma spaść na jedną z najmniej dofinansowanych służb w Polsce, jaką jest Inspekcja Handlowa. Dlaczego Ministerstwo Zdrowia zmienia przepisy tak, że wyłącza z tego procesu dużo bardziej rozbudowany sanepid? Tego ma dotyczyć moja poprawka.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Będzie ta dyskusja, gdy złoży pan poprawkę. Dobrze? Później.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Niech pani nie mówi, że moja poprawka ma na celu opóźnienie przyjęcia korzystnych dla zdrowia młodych ludzi…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Tego nie wiemy. Być może będzie musiała przejść kolejny proces notyfikacji. Wie pan, że nie będzie musiała?
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Tak, wiem.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Wie pan.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Oczywiście jeżeli będzie inna opinia Biura Legislacyjnego, to się z nią zapoznamy. To jest naturalne. Natomiast, moim zdaniem, to nie dotyczy tej materii, która wymaga notyfikacji. Dlatego raz jeszcze…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Dziękuję bardzo. Panie pośle, powiedział pan wszystko, a ja panu powiem jeszcze raz, bo ja się z panem zgadzam od początku, gdy pan powiedział o tym, i zgodziła się z panem cała Komisja, że ta ustawa powinna być objęta osłoną antykorupcyjną…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ale nie została…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Proszę mi nie przerywać. Powinna być objęta, zgadzam się, tak jak była na poziomie rządowym. Natomiast, ponieważ do dzisiaj… Gratuluję, odkrył pan lukę w naszym systemie sejmowym, wewnętrznym… OK, zaraz udzielę głosu pani poseł Skowrońskiej. Ja mówię o tym na podstawie ekspertyz Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji. Jeśli nie ma takiej możliwości, to dla mnie sprawa jest prosta. Zamiast przedłużać pracę nad tą ustawą i doprowadzić do tego, że za chwilę dzieci będą miały kolejne trzy i kolejne trzy miesiące dostępu do e-papierosów, po prostu wprowadźmy tę ustawę, bo to nie jest bardzo skomplikowana ustawa. Co więcej, jest szykowana kolejna, o której zapewne pan minister Konieczny powie, więc te prace będą trwały. Chyba wszystkim nam zależy na tym, żeby uniemożliwić dostęp do e-papierosów i saszetek nikotynowych dzieciom.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Wszystko jasne, tylko doskonale pani przewodnicząca wie, że oprócz bardzo szlachetnej kwestii, jaką jest właśnie to, na co pani przewodnicząca się powołuje, za tym wszystkim stoją miliardowe interesy firm. O tym wszyscy wiemy.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dlatego, jeśli proces rządowy został objęty ochroną antykorupcyjną, to najprostszą rzeczą jest przyjąć tę ustawę, jeśli zgadzamy się z tym, że jest potrzebna i nie będzie żadnych wątpliwości. Co więcej, widzi pan, że nie ma nawet strony społecznej dzisiaj na posiedzeniu właśnie po to, żeby nikt nie ingerował w pracę parlamentarzystów.
Udzielę teraz głosu pani posłance Skowrońskiej. Potem poseł Napieralski.
Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Mam bardzo wielką prośbę. Pani przewodnicząca prosiła, aby do rzeczy przywołać. Tak jak mówił pan poseł Cieszyński, szkoda, że nie zapoznał się jako minister, że na poziomie prac parlamentarnych jest ustawa o działalności lobbingowej, która została uchwalona 7 maja 2005 r. W tym zakresie ona porządkuje cały system związany z działalnością lobbingową.
Czymś innym jest ochrona antykorupcyjna i na tym etapie, skoro jest takie wyjaśnienie, informacja, jesteśmy bezpieczni w tym procesie. Możemy tylko zapytać, czy na sali znajdują się podmioty, które zarejestrowały się, prowadzą działalność lobbingową i z chęcią zabierania głosu przy tej ustawie zgłosiły się do marszałka Sejmu jako lobbyści.
Chciałabym powiedzieć o śmieszności podniesionych zarzutów, pomimo, że pan poseł Cieszyński koło mnie siedzi, bo przecież my robiliśmy w parlamencie bardzo wiele ustaw, komisja finansów w szczególności, dotyczących akcyzy od wyrobów tytoniowych i proszę państwa, takiej próby spowalniania nie było. Doskonale rozumiemy, w jaki sposób odbywa się proces legislacyjny. Według mnie dzisiaj wystarczająca jest deklaracja wskazana przez resort zdrowia, że taką ochroną przy pracach nad tym projektem ustawy resort był objęty, a my dzisiaj procedujemy, zgodnie z ustawą o działalności lobbingowej. Jeżeli ktoś ma nieczyste sumienie albo chciałby powiedzieć, że jest objęty, to niech się do tego przyzna, a lobbyści, jeżeli są na sali, to niech zgłoszą się do pani przewodniczącej i procedujmy.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo dziękuję pani poseł. Ja też pytałam na początku. Nikt się nie zgłosił, ale oczywiście cały czas jest taka możliwość. Poseł Napieralski i przejdziemy do dalszego procedowania.
Poseł Grzegorz Napieralski (KO):
Bardzo dziękuję pani przewodnicząca. Ja tylko trzy krótkie kwestie. Pierwsza kwestia jest taka, że to za rządów Prawa i Sprawiedliwości lawinowo rosła sprzedaż tych papierosów. Lawinowo, z roku na rok. Jak spojrzymy w statystyki, liczba sprzedawanych tych papierosów była po prostu zatrważająca. Dopiero tak naprawdę teraz, po zmianie rządów, zajęliśmy się tym tematem, aby chronić przede wszystkim nasze dzieci. To rzecz pierwsza.
Rzecz druga. Dziwię się, że pan poseł, a ówczesny minister, tak nie dbał o ochronę antykorupcyjną, kiedy kupowano maseczki te sławetne. Już nie będę o innych rzeczach mówił. Wtedy jakoś nie zabiegano o to, żeby była ochrona antykorupcyjna… Tak, tylko właśnie taka była ochrona, że wiemy, jak to się skończyło.
I ostatnia rzecz, najważniejsza, która padła z ust pana posła. Powiedział mniej więcej tak – chciałbym zacytować… Proszę o ciszę. Pan poseł powiedział o agresywnej akcji lobbingowej… Ja nie wiem, bo ja nie byłem żadnej poddany. O agresywnej akcji lobbingowej i – uwaga – o teczkach wypełnionych pieniędzmi, które krążą nie na posiedzeniach komisji, ale poza. To jest po pierwsze. Albo to jest zarzut wobec posłów i posłanek z tej Komisji i pan poseł ma jakąś wiedzę o tym, więc powinien się nią podzielić, albo sam uczestniczył w takim agresywnym lobbingu, więc to my powinniśmy zgłosić sprawę do Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
No nie, panie pośle. Oczywiście proszę powiedzieć, czemu był pan poddany.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Szanowna pani przewodnicząca, już o tym mówiłem przy poprzednim posiedzeniu Komisji. Wtedy zgłaszali się też inni członkowie Komisji, którzy mówili o tym, że wykonywane były do nich telefony. Sugestia pana posła Napieralskiego, że mówiłem o jakichś teczkach z pieniędzmi, wynika z zupełnego niezrozumienia, ale może chodzi o to, że te pieniądze nie pochodzą od firmy Huawei, z którą pan poseł Napieralski, jak wiemy, ma bardzo dobre relacje…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
A to chyba nie na temat, panie pośle. Rozumiem, że nie chce pan powiedzieć o tym, że był pan poddany jakiejś presji lobbingowej, ani nie dostał teczki pieniędzy.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ja dokładnie powiedziałem.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Dziękuję…
Poseł Grzegorz Napieralski (KO):
To może złóżmy wniosek do prokuratury na pana Cieszyńskiego w takim razie, skoro wie o tym agresywnym lobbingu, żeby podzielił się tą wiedzą, i o tych walizkach pieniędzy…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ale przecież ja właśnie się nią podzieliłem na poprzednim posiedzeniu Komisji. Wiele innych osób o tym mówiło, tak więc ja nie wiem zupełnie o co panu chodzi. No nie da się jawniej powiedzieć, a to państwa nieudolność doprowadziła do tego, że przez trzy miesiące nie dało się wdrożyć tarczy antykorupcyjnej, i tyle na ten temat.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Tak jak pan słyszał, mamy przepisy dotyczące lobbingu w Sejmie, a prace rządowe zostały objęte tarczą antykorupcyjną. Ja bardzo poproszę teraz pana ministra Koniecznego. Może chce się odnieść do tematu, o którym rozmawialiśmy, ale też poprosiłabym o informację dotyczącą procesu notyfikacji, zanim przejdziemy do dalszych prac.
Sekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Wojciech Konieczny:
Dziękuję bardzo. Szanowna pani przewodnicząca, szanowni państwo, rzeczywiście ochroną antykorupcyjną był objęty proces toczący się w ministerstwie. Jakby to skomentować? Projekt został zgłoszony do prac sejmowych, trwał proces notyfikacji i w związku z tym nic się z projektem nie działo. Ani nic nie było dopisywane, ani odpisywane, ani przeprojektowane, ani ta ochrona tutaj w Sejmie miała coś zapewnić. Ponieważ nic się nie działo, więc troszeczkę nie rozumiem. Kiedy rzeczywiście projekt był poddawany konsultacjom, kiedy były w nim nanoszone zmiany itd., to ta ochrona była prowadzona. To chyba była ta część procesu najważniejsza. Kiedy rzeczywiście jakieś zmiany w projekcie zachodziły, można było wysnuć wrażenie, że ta ochrona jest potrzebna, dlatego ona była. Myślę więc, że dzisiaj, na tym etapie procedowania, nie odbierając oczywiście możliwości takich inicjatyw w momencie notyfikacji, czyli wstrzymania prac nad projektem, zawieszenia tych prac, właściwie to by była jedyna informacja, którą odpowiednie organy czy służby by otrzymały w sprawie tego projektu przez te trzy miesiące, że po prostu jest w notyfikacji. A wcześniej wiedziały, co się z nim działo, bo był był nadzór.
Proszę państwa, odnośnie do samego procesu notyfikacji, to chciałbym powiedzieć, że komentarz do projektu zgłosiła Komisja Europejska 24 kwietnia 2025 r. W komentarzu komisja zwraca uwagę, że art. 1 ust. 1 lit b zgłoszonego projektu zmienia definicję papierosa elektronicznego określonego w art. 2 pkt 20 aktu podstawowego w następujący sposób. Może nie będę tego czytał, ale to było jedno zgłoszenie, że zmieniamy nieco definicję papierosa elektronicznego.
Następnie również zwrócono uwagę, że definicja ta różni się od odpowiedniej definicji ustanowionej w art. 2 pkt 16 dyrektywy w zakresie, w jakim obejmuje spożycie pary niezawierającej nikotyny za pomocą ustnika. Komisja wzywa władze polskie do dopilnowania, aby definicja papierosów elektronicznych, zawarta w zgłoszonym projekcie, nie kolidowała z wymogami mającymi zastosowanie do papierosów elektronicznych na mocy dyrektywy. W szczególności komisja zwraca się do polskich władz o dopilnowanie, aby wdrożenie zgłoszonego projektu nie pozwalało na obejście zgodności z art. 20 ust. 4 lit. b ppkt i dyrektywy w odniesieniu do wymogu, zgodnie z którym opakowania jednostkowe i opakowania zbiorcze papierosów elektronicznych muszą być opatrzone ostrzeżeniem zdrowotnym dotyczącym zawartości nikotyny.
Komisja zwraca także uwagę, że definicja powiązanych wyrobów w zgłoszonym projekcie jest szersza niż definicja tego samego terminu zawarta w dyrektywie. W zgłoszonym projekcie powiązane wyroby odnoszą się nie tylko do papierosów elektronicznych zawierających nikotynę, pojemników zapasowych wyrobów ziołowych do palenia, ale również do papierosów elektronicznych niezawierających nikotyny i woreczków nikotynowych. W celu zapewnienia pewności prawa komisja zachęca władze polskie do dopilnowania, aby definicja powiązanych wyrobów w zgłoszonym projekcie nie powodowała nieporozumień odnośnie do zakresu stosowania odpowiednich wymogów dotyczących wyrobów tytoniowych i powiązanych wyrobów na mocy dyrektywy.
Zgłoszenie komentarza nie powoduje wydłużenia okresu obowiązkowego wstrzymania procedury legislacyjnej. Odpowiednio, zgodnie z art. 5 ust. 2 dyrektywy, nie powoduje wydłużenia procesu notyfikacji. Zgłoszone w ramach procedury notyfikacji komentarze powinny być uwzględnione ewentualnie w dalszych pracach nad wdrożeniem projektu. Odpowiedź na zgłoszone komentarze powinna być przesłana i została przesłana przez ministerstwo w odpowiednim czasie.
Na koniec jest taka uwaga, myślę, że dość istotna. „Przypominam uprzejmie, że jeżeli po dokonaniu notyfikacji do projektu zostały wprowadzone istotne zmiany, a w szczególności, jeżeli zostały dodane lub zaostrzone specyfikacje techniczne lub inne wymagania, albo też przyspieszony został termin wprowadzenia w życie, projekt taki podlega ponownej ratyfikacji, zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit 3 dyrektywy. Zgodnie z §13 rozporządzenia Rady Ministrów, przy ogłoszeniu aktu prawnego zawierającego przepisy techniczne należy zamieścić informację o dokonaniu jego notyfikacji z odniesieniem się do dyrektywy ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego”.
Również przypomniano nam, że zakończenie procedury notyfikacyjnej następuje poprzez przekazanie Komisji Europejskiej ostatecznego tekstu prawnego. Dlatego oczywiście jest prośba o przesłanie w stosownym terminie po uchwaleniu całej ustawy – już wtedy nie projektu tylko ustawy – do Komisji Europejskiej.
Proszę państwa można powiedzieć, że w czasie tej notyfikacji Komisja Europejska nie wskazała, żeby te przepisy wpływały negatywnie na obecnie obowiązujące przepisy dyrektywy tytoniowej oraz zaznacza, że uwagi Komisji nie przedłużają zawieszenia prac nad projektem. Czyli generalnie te uwagi, które są, nie są na tyle istotne, abyśmy musieli w tej chwili ten projekt zmieniać, abyśmy musieli go w jakiś sposób dostosowywać. Są to uwagi, które musimy brać pod uwagę w czasie wdrażania ustawy w odpowiednich przepisach, które będą później regulowały jej zastosowanie. Natomiast nie znaleziono niezgodności istotnych z dyrektywą i jednocześnie zaznaczono, że jeżeli zostaną dokonane istotne zmiany w tym projekcie, to ten proces notyfikacji będzie musiał być powtórzony. Myślę, że to są najważniejsze konkluzje z tych dokumentów, które uzyskaliśmy w procesie notyfikacji. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo dziękuję, panie ministrze. Nie dostaliśmy tych informacji do Komisji sejmowej. W tym przypadku to akurat w niczym nie przeszkadza, ale na przyszłość prosiłabym o przesyłanie takich informacji z ministerstwa razem z informacją właśnie, czy ministerstwo będzie wprowadzało jakieś zmiany, bo to by nam ułatwiło zdecydowanie pracę.
Szanowni państwo, przystąpimy więc teraz do rozpatrzenia projektu. Czy są uwagi do tytułu ustawy? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że tytuł ustawy został rozpatrzony przez Komisję.
Przystępujemy do rozpatrzenia art. 1. Zmiana nr 1, lit a. Czy są uwagi? Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.
Legislator Aleksandra Wolna-Bek:
Dzień dobry. Szanowni państwo, ponieważ Biuro Legislacyjne w trybie roboczym porozumiało się wcześniej z Ministerstwem Zdrowia, mamy kilka takich uwag, które w trakcie prac chcemy zgłosić, natomiast one, naszym zdaniem, będą jedynie w ramach upoważnienia. I tak, pierwszą korektą legislacyjną, aby tutaj prawidłowo zapisać tę definicję, jest dodanie przecinka w definicji w pkt 17 „palenie papierosów elektronicznych”, aby oznaczało to „spożycie pary zawierającej nikotynę albo pary nie zawierającej nikotyny…” i tutaj językowo powinien być przecinek „…wydzielanych przez papieros elektroniczny”. Ponieważ w papierosie jest zarówno para zawierająca nikotynę, jak i nie zawierająca jej, żeby nie było wątpliwości, to tutaj sugerujemy przecinek przed „wydzielanych”.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Rozumiem, że mogę dać upoważnienie. Bardzo dziękuję. I rozumiem, że ministerstwo zgadza się na te zmiany. Dobrze. W takim razie stwierdzam, że lit. a została rozpatrzona.
Ponieważ mam prośbę ze strony posłanki Wichy o udzielenie głosu, czy mogę w trakcie rozpatrywania ustawy… Nie wiem, czy to jest jakiś problem. Mogę. To bardzo proszę.
Poseł Joanna Wicha (Lewica):
Dziękuję bardzo za udzielenie głosu. Szanowni państwo, ja osobiście mam wiele uwag, a właściwie kilka uwag do tej ustawy. Rozmawialiśmy przed posiedzeniem w gronie prezydium i są to też uwagi, z którymi częściowo zgadza się pozostała część osób z prezydium. Nie zgłaszamy tych uwag, nie dlatego, że chcemy przejść do porządku dziennego nad tą ustawą, żeby już nic w niej nie poprawiać, tylko dlatego, że nie chcemy przedłużać tego okresu notyfikacji na kolejne trzy miesiące.
Obiecaliśmy, że wprowadzimy tę ustawę przed wakacjami. Ona dotyczy przede wszystkim młodych osób, które za chwilę będą miały wolne. Dlatego w tej chwili nie wprowadzamy tych poprawek, gdyż one są poprawkami daleko idącymi i tak jak tutaj pan minister wspomniał, to skutkowałoby kolejnym trzymiesięcznym okresem notyfikacji.
Odnośnie do tych poprawek chciałabym powiedzieć, o które poprawki chodzi, żeby to wybrzmiało. Wśród tych poprawek jest ta, którą ja osobiście chciałam zgłosić. Ona dotyczy smaku saszetek nikotynowych. Chciałabym, żeby one, jeżeli w ogóle mają być, były bezsmakowe.
Kolejna poprawka dotyczy liczby sztuk saszetek w opakowaniu, żeby minimalna była określona do 20 sztuk, dlatego, że łatwiej jest kupić jedną saszetkę niż 20. Kolejna dotyczy obniżenia zawartości nikotyny. Według osób, które pracowały nad tym, jaka jest szkodliwość tych wyrobów, 20 mg to jest za dużo. Proponują obniżenie tej wartości do 6 mg.
Na stronie ministerstwa pojawił się punkt dotyczący tego, że będzie procedowany jakiś nowy projekt – panie ministrze, to do pana ministra – dotyczący rynku nikotynowego. Mam więc pytanie do pana ministra, na czym skupiają się te dalsze prace ministerstwa i czy zostaną uwzględnione podniesione przeze mnie w tej chwili uwagi?
Kolejna rzecz dotyczy tego, że kreatywność rynku nikotynowego, jak wiemy, jest ogromna i to, co my w tej chwili ograniczamy, rynek zastępuje kolejnymi wyrobami. W związku z tym mam taki apel, żeby zamiast ograniczać, zakazać.
Teraz chciałabym zadać takie pytanie, czy jest pomysł na to, żeby zupełnie wykluczyć z rynku papierosy jednorazowe, a nie tylko ograniczać smakowość tych papierosów, jak również czy jest pomysł na to, taki projekt, żeby w ogóle nie wprowadzać na rynek, to znaczy dawać prawa do sprzedaży saszetek nikotynowych. Bardzo dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję. Panie ministrze, czy teraz? To bardzo proszę.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Dziękuję bardzo. Tak, jest po pracach w Zespole do spraw Programowania Prac Rządu kolejny projekt zmiany ustawy. Można powiedzieć, że on wychodzi naprzeciw tym uwagom zgłoszonym przez panią posłankę. To znaczy, w tym projekcie jest zakaz smakowania saszetek i jest zakaz papierosów jednorazowych w ogóle oraz wiele zmian dodatkowych. Z tym, że projekt ten trafi w tym miesiącu do konsultacji i będziemy czekali na odpowiedni czas na to, żeby te konsultacje do nas spłynęły.
Podejrzewam, że pojawiają się także dodatkowe. To znaczy ograniczamy tam również możliwość sprzedaży tych wyrobów powiązanych w sposób taki, że definiujemy, co może być sprzedawane, a co nie. W związku z tym sprowadza się to do tego, że produkty, które nie będą objęte regulacją, będą zakazane. W ten sposób ten projekt idzie. Jest to, nie ukrywam, również powód, dla którego dzisiaj nie myślimy o zmianach obecnie procedowanej ustawy, gdyż zależy nam, żeby weszła jak najszybciej, bo tamte zmiany będą wymagały dłuższej notyfikacji.
W przypadku samego zakazu papierosów jednorazowych ta notyfikacja może trwać, trudno powiedzieć, może około roku, a może dłużej oraz tych innych zmian, które będziemy wprowadzali. Nie przewidujemy wprowadzenia zakazu sprzedaży saszetek w ogóle. Zakaz smakowania tak. Natomiast jeśli chodzi o zakaz sprzedaży jako produktu, to takiego zapisu nie ma w tej projektowanej ustawie. Myślę, że po tych konsultacjach dość szybko będziemy mogli państwu przedstawić uzupełniony projekt.
Myślimy również o innych zmianach. Jesteśmy w trakcie rozmów z konsultantami krajowymi w odpowiednich dziedzinach, aby ten projekt jak najgłębiej spełniał ich oczekiwania. Natomiast trzeba powiedzieć, że jest on również reakcją na to, co dzieje się obecnie. To znaczy, ja dziękuję bardzo za te uwagi pana posła Napieralskiego, że nasz rząd zajął się rzeczywiście regulacją i ograniczeniem sprzedaży różnych asortymentów nikotynowych, tytoniowych oraz elektronicznych i jest to podniesione. Do tej pory jakoś nie było tych inicjatyw, natomiast widzimy oczywiście reakcje tak zwanej branży. Te reakcje branży również naprowadzają nas na pewne działania, które chcemy podjąć, aby z jednej strony jak najbardziej uszczelnić, a z drugiej strony doprowadzić do jasności tych przepisów, aby nie było możliwości sprzedaży jakichś towarów pod przykryciem, pod inną nazwą itd. itd. Tak więc ta praca jest wykonywana obecnie i ten projekt uzyskał akceptację Zespołu do spraw Programowania Prac Rządu, jest więc już oficjalnie procedowany.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo dziękuję. Przechodzimy w takim razie do art. 1. Zmiana nr 1, lit. b. Czy są uwagi? Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.
Legislator Aleksandra Wolna-Bek:
Szanowni państwo, kwestia też typowo legislacyjna. Ponieważ w lutym Sejm uchwalił również nowelizację ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych i tam dodaliśmy w definicji pkt 20a, w związku z tym tę lit. b biuro rozpisze w sprawozdaniu już prawidłowo, czyli lit. b będzie dotyczyła tylko pkt 20 a lit. c pkt 21. W związku z tym litery te ulegną przenumerowaniu w tej zmianie nr 1. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Widzę, że jest zgoda ministerstwa. Dziękuję. Zmiana nr 1, lit. c. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag.
Lit. d w zmianie nr 1. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że została rozpatrzona.
I lit. e w zmianie nr 1. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 1 w art. 1 została rozpatrzona.
Art. 1 zmiana nr 2. Czy są uwagi? Biuro Legislacyjne.
Legislator Aleksandra Wolna-Bek:
Tylko typowa legislacyjna, aby skreślić wyraz „użyte”, ponieważ są to tylko dwa miejsca, więc takiego zbiorczego zapisywania nie ma potrzeby, naszym zdaniem. To tylko taka korekta.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Ministerstwo się zgadza. Czy powinno powiedzieć do mikrofonu? To bardzo prosimy, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Wszystkie dotychczasowe zmiany zaproponowane przez Biuro Legislacyjne akceptujemy.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję bardzo. Zmiana nr 3 w art. 1. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 3 została rozpatrzona.
Zmiana nr 4. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 4 została rozpatrzona.
Zmiana nr 5 lit a. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 5 lit. a została rozpatrzona.
Lit. b. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 5 została rozpatrzona.
Zmiana nr 6. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 6 została rozpatrzona.
Zmiana nr 7, lit. a. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 7 lit. a została rozpatrzona.
Lit. b. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 7 lit. b została rozpatrzona.
Lit. c. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że lit. c w zmianie nr 7 jest rozpatrzona.
Lit. d. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że lit. d i tym samym cała zmiana nr 7 zostały rozpatrzone.
Zmiana nr 8, lit. a. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że została rozpatrzona.
Zmiana nr 8, lit. b. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że lit. b w zmianie nr 8 została rozpatrzona.
Lit. c. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Tym samym stwierdzam, że zmiana nr 8 została rozpatrzona.
Zmiana nr 9. Czy są uwagi do zmiany 9? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 9 została rozpatrzona.
Zmiana nr 10. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 10 została rozpatrzona.
Zmiana nr 11. Czy są uwagi? Bardzo proszę, pan poseł Cieszyński.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Tak jak już zapowiadałem, chciałbym zgłosić poprawkę. Już jest podpisana.
Szanowni państwo, w obecnym brzmieniu artykuł ustawy przewiduje, że kontrole przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów tej ustawy w zakresie niezastrzeżonym dla innych organów, przeprowadza Inspekcja Handlowa. Tymczasem obowiązująca ustawa wskazuje, że organy administracji rządowej i samorządu są zobowiązane do podejmowania działań zmierzających do ochrony zdrowia przed następstwami używania tytoniu. Czyli to jest bardzo szeroki zakres i w mojej ocenie sytuacja, w której eliminuje się chociażby Państwową Inspekcję Sanitarną, która jest siedemnastokrotnie liczniejsza od Inspekcji Handlowej, posiada biura we wszystkich praktycznie powiatach, stacje powiatowe… To jest instytucja, która będzie w stanie w sposób efektywny wspierać te działania. Bardzo bym prosił o opinię ze strony Biura Legislacyjnego, bo jak państwo widzicie, to nie jest zmiana, która dotyczy kwestii związanych z tytoniem, z tymi woreczkami, napisami i czymkolwiek, co mogłoby być kwestionowane przez firmy i mogłyby podlegać notyfikacji. To jest realna zmiana.
Jeżeli jest tak jak mówi pani przewodnicząca, że naszym celem jest to, żeby przed wakacjami była realna zmiana, która zostanie wprowadzona w życie… Przecież wiemy, gdy czytamy te przepisy, że tu jest wiele detalicznych regulacji, które mówią o szczegółach, co ma być na tych opakowaniach, co może, co nie może być. Kto to proszę państwa skontroluje? Tysiąc inspektorów w całej Inspekcji Handlowej, która nie ma biur we wszystkich powiatach?
Państwo mówicie o wakacjach. Czy jest biuro Inspekcji Handlowej w Zakopanem? Czy jest biuro Inspekcji Handlowej na Półwyspie Helskim? Czy jest biuro Inspekcji Handlowej u mojego przyjaciela, posła Czesława Hoca? Nie ma, a sanepid jest. Zresztą u przewodniczącego Hoka też pewnie nie ma. No w Szczecinie jest, ale…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze, ale nie chciałabym, żebyśmy teraz wszystkie miasta wymienili.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ale wszyscy państwo rozumieją, o co tutaj chodzi. To jest realny temat. To nie jest coś... To proszę zapytać kolegów z Lewicy, jak Państwowa Inspekcja Pracy działa.
Wracając do tej kwestii, bardzo proszę, po pierwsze, o opinię Biura Legislacyjnego w kontekście tego, czy to nie wpływa na notyfikację, bo jeżeli wpływa, to rzeczywiście pewnie ma sens pójść tą drogą, którą pani przewodnicząca Wicha proponuje dla innych elementów i zaostrzenia kwestii związanych z tytoniem. Jeżeli jednak to nie jest związane właśnie z tymi sprawami, które podlegają notyfikacji, i nie wpływa na jakiekolwiek zaostrzenie tych przepisów tylko na sposób ich wykonywania, to może warto tę sprawę przegłosować. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo dziękuję i poproszę Biuro Legislacyjne.
Legislator Aleksandra Wolna-Bek:
Szanowni państwo, poprawka ma charakter merytoryczny, jednakże w takim tempie biuro nie jest w stanie teraz odpowiedzieć, czy jest to rzeczywiście istotna zmiana, ponieważ wymaga to przeanalizowania dyrektywy i sprawdzenia, jak organy kontrolne są tu umiejscowione. Biuro może rekomendować, ponieważ mamy też wątpliwości, czy nie należy zasięgnąć opinii Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji w tym zakresie. Ewentualnie Komisja może zwrócić się o taką opinię do ministra do spraw członkostwa w Unii Europejskiej, na podstawie art. 42 ust. 4, gdy istnieje wątpliwość czy projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej i wówczas dalej Komisja by decydowała. Jeżeli opinia byłaby taka, że jest to istotna zmiana, która wymaga notyfikacji uzupełniającej, wówczas na pewno należałoby podjąć stosowne kroki. Ewentualnie może pan minister jest w stanie wskazać, ponieważ rozumiem, że resort był w kontakcie z Komisją Europejską, więc jest merytorycznie lepiej zorientowany. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Jeszcze sekundkę, panie ministrze…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Może jest przedstawiciel UOKiK?
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Chwileczkę. Jeszcze pan poseł Bojarski prosił i oczywiście poproszę pana ministra.
Poseł Krzysztof Bojarski (KO):
Mam taką prośbę do posła Cieszyńskiego, żebyśmy może… Ja rozumiem, bo trafia do mnie ten argument, o którym pan mówi, że im większy będzie potencjał służb, które będą mogły to kontrolować, tym lepiej dla skuteczności działania tej ustawy. Natomiast jeżeli mamy chociaż cień wątpliwości, to moja propozycja byłaby taka, aby zrezygnować z tej… Mówię o tej notyfikacji… Są, bo Biuro Legislacyjne nie jest w stanie dzisiaj nam odpowiedzieć. To znowu opóźnia nasze kolejne działanie w zakresie uchwalenia tej ustawy. Moja prośba jest więc taka do pana posła, że jeżeli pan minister nie rozwieje tych wątpliwości, a będą one, to proponuję, żebyśmy faktycznie poszli drogą, którą proponuje pani poseł Wicha i żeby odpuścić ten punkt, który jest mądry i moim zdaniem potrzebny w którymś momencie. Lepiej jednak, żeby te nie do końca może wydolne służby działały już od początku wakacji niż nie działały znowu przez kilka miesięcy.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo proszę, panie ministrze, o zabranie głosu.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Dziękuję bardzo. Myślę, że rozwieję tę wątpliwości. Taką mam przynajmniej nadzieję.
Proszę państwa sanepid ma oczywiście swoje zadania i jest również zobowiązany do udziału w walce ze szkodliwym wpływem nikotyny, tytoniu, dymu tytoniowego, ale te kompetencje sanepidu sprowadzają się do tego, żeby ten dym tytoniowy nie był szkodliwy, nie był używany w sposób szkodzący innym osobom, aby ograniczać jego wpływ na osoby, które znajdują się w obszarze, gdzie to oddziaływanie jest możliwe, a nie na to, jak wygląda handel tymi produktami. Tutaj państwowa Inspekcja Handlowa jest właściwym organem.
Jeśli chodzi o sprawy związane z notyfikacją, to chciałbym powiedzieć, że kompetencje Inspekcji Handlowej w zakresie sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów ustawy tytoniowej zostały potwierdzone na podstawie art. 26 dyrektywy 2014/40 Unii Europejskiej, który stanowi, że państwa członkowskie wyznaczają właściwe organy, które są odpowiedzialne za wykonywanie i egzekwowanie obowiązków określonych w tej dyrektywie w okresie trzech miesięcy od dnia 20 maja 2016 r. Zgodnie z wykazem, który został tutaj przytoczony, jest również taka możliwość, żeby Inspekcja Handlowa tym się zajmowała.
Proszę państwa, również Inspekcja Handlowa jest zobowiązana do nadzoru nad bezpieczeństwem produktów, które znajdują się w handlu. Do tych kompetencji należy również, na przykład, sprawdzanie wymagań określonych w ustawie tytoniowej dla papierosów elektronicznych, pojemników zapasowych.
Inspekcja Handlowa jest właściwym organem w zakresie kontroli produktów znajdujących się w obrocie handlowym lub przeznaczonych do wprowadzenia do takiego obrotu oraz kontroli legalności i rzetelności działań przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów odrębnych w zakresie produkcji handlu i usług. Posiada również kompetencje do kontroli wyrobów tytoniowych, wyrobów powiązanych według obecnych przepisów.
Dlatego musimy sobie zdać sprawę również z samej praktyki. Sanepid jako taki nie wchodzi do sklepów i nie kontroluje tam, jeżeli nie jest wzywany z jakiegoś powodu. Generalnie zajmuje się kontrolą jakby hurtową i reaguje na pewne zgłoszenia. Natomiast Inspekcja Handlowa będzie kontrolować na przykład, czy w danym sklepie są automaty do sprzedaży tych produktów, które od tej pory będą zakazane. Będzie kontrolować czy tam jest reklama. To są pewne kompetencje, które wykraczają poza działalność sanepidu jako takiego, który jest powołany do innych funkcji.
Oczywiście liczebność ma pewne znaczenie. Nie zaprzeczam temu, jak liczna jest która inspekcja, natomiast Inspekcja Handlowa kontroluje sklepy, kontroluje pod różnym kątem. Po prostu jednym z elementów tej kontroli będzie sprawdzenie, czy ten sklep, czy ten sprzedawca nie narusza również tych przepisów, które dzisiaj są uchwalane. To nie tak, że wskazujemy jakieś nowe miejsca, do których Inspekcja Handlowa ma się udać i tam coś kontrolować. Inspekcja i tak kontroluje te punkty i te punkty podlegają przepisom Inspekcji Handlowej. Mają je wypełniać i to nie będzie jakieś novum, że narzucamy na Inspekcję Handlową jakieś dziesiątki tysięcy punktów, które muszą teraz kontrolować. One je kontrolują tylko w innym zakresie. Teraz ten zakres będzie nieco zmieniony. Będą sprawdzali właśnie czy ta ustawa jest przestrzegana pod kątem tych przepisów, które dzisiaj wprowadzamy. Tak jak mówię, sanepid ma swoje obowiązki, ale one dotyczą czegoś innego w zakresie zwalczania złego wpływu dymu tytoniowego, nikotynowego oraz innych czynników groźnych dla życia człowieka. Dlatego jesteśmy przeciwni tej poprawce.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję. Tak, panie pośle, dopytać. Bardzo proszę.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Panie ministrze, pan rzeczywiście wskazał, że ta kwestia jest objęta zakresem tego prawodawstwa europejskiego. Chciałbym więc dopytać, czy w związku z tym w pana ocenie wprowadzenie tej poprawki oznaczałoby wymóg ponownej notyfikacji.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Pani posłanka Skowrońska jeszcze chciała dopytać.
Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Wydaje się, że mało zasadne jest wniesienie tej poprawki, jako że intencja, o którą pan poseł się ubiega, że głównym celem działalności Państwowej Inspekcji Sanitarnej, co wyjaśnił pan minister, jest ochrona zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobieganie powstawaniu chorób, w tym zakresie i tak daje kompetencje. Tu przypisujemy bardzo szczegółowo, że tym będzie się zajmowała państwowa Inspekcja Handlowa. Szeroko może również zajmować się sanepid.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Jeszcze przewodnicząca Tomczak.
Poseł Wioleta Tomczak (Polska2050-TD):
Szanowna pani przewodnicząca, szanowna Komisjo, tutaj ze strony parlamentarzystów padło zapytanie, czy jest przedstawiciel UOKiK-u na sali, który być może mógłby rozwiać wątpliwości pod takim kątem, czy inspekcja rozumie te intencje...
Poseł Krystyna Skowrońska (KO):
Trzeba będzie notyfikować.
Poseł Wioleta Tomczak (Polska2050-TD):
Tak, ale pani poseł chodzi o to, że Ministerstwo Zdrowia i my jako parlamentarzyści stajemy przed wyzwaniem przygotowania kolejnej nowelizacji tej ustawy i być może wtedy trzeba po prostu zadbać o te punkty tak, żeby te wszystkie organa, które są wykazane w ustawie, po prostu wiedziały, w jakich granicach mogą się poruszać, które organa można wzmocnić, które zadania można przenieść albo uzupełnić o inne organa wykonujące. Dlatego właśnie taka dyskusja w tym momencie jest zasadna, moim zdaniem.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję. To bardzo proszę, bo przedstawiciel UOKiK-u się zgłosił. Proszę bardzo.
Wiceprezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Daniel Mańkowski:
Bardzo dziękuję. Pani przewodnicząca, Daniel Mańkowski, wiceprezes urzędu. Pani przewodnicząca, szanowni państwo, Inspekcja Handlowa – tutaj mówię jako organ pełniący nadzór nad inspekcją – oczywiście nie uchyla się od realizacji obowiązku nałożonego niniejszą ustawą. Powiem więcej, te obowiązki dotychczas nałożone na inspekcję są w dziennych kontrolach wykonywane.
Spośród ponad 13 tys. kontroli, które rocznie wykonuje Inspekcja Handlowa, spora część dotyczy właśnie placówek handlowych. Dotyczy również kwestii zgodności z prawem oferowania produktów tytoniowych. Od tego oczywiście się nie uchylamy. To, tak jak robiła inspekcja, robić będzie. Natomiast chciałbym zwrócić państwa uwagę na to, w nawiązaniu do tego, o czym mówił pan minister, że w wykazie właściwych organów opublikowanych do dyrektywy, którą przywołał pan minister, oczywiście Inspekcja Handlowa się znajduje, ale nie tylko. Tam są również prezes Biuro do spraw Substancji Chemicznych, Minister Zdrowia, Minister Finansów, Krajowa Administracja Skarbowa, a także właśnie Oddział Laboratoryjny Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Łodzi.
Przy tym zaprojektowanym przepisie duża część obowiązków, która wykracza de facto poza kwestie kontroli w placówkach, zostanie na poziomie Inspekcji Handlowej, bo to nie jest tylko kwestia zgodności z prawem oferowania produktów w sklepach. To są także kwestie związane chociażby z kontrolą zakazu produkcji czy wprowadzenia do obrotu wyrobów, które zawierają substancje toksyczne, kancerogenne czy ograniczające rozrodczość, witaminy, kofeinę i inne substancje. I tutaj wyrażamy obawę, czy po prostu inspekcja przy obecnym zapleczu osobowym, technicznym, sprzętowym takie rzeczy będzie w stanie uchwycić, a wiadomo, że jeżeli obowiązek zostanie nałożony, to trzeba będzie go realizować. Natomiast zderzając te światy, po prostu wyrażam obawę i uważam, że wsparcie innych instytucji jest więcej niż niezbędne, żeby w pełni ten obszar był objęty opieką na terytorium Polski.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Dziękuję bardzo. Proszę państwa, tak, ale w projekcie ustawy, w ogóle w tej ustawie, zadania dla Biura do spraw Substancji Chemicznych są zawarte. Są również zawarte zadania dla Głównego Inspektora Sanitarnego. Dlatego przepis, który mamy, mówi, że kontrole przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów ustawy w zakresie niezastrzeżonym dla innych organów, przeprowadza Inspekcja Handlowa. Czyli Inspekcja Handlowa będzie wypełniała swoje zadania i inne organy, które mają wskazane swoje zadania w innych miejscach ustawy, tak jak na przykład sanepid czy Biuro do spraw Substancji Chemicznych, będą wypełniały swoje zadania. Nie będzie więc tak, że przedstawiciele Biura do spraw Substancji Chemicznych będą wchodzić do sklepów i będą badać, czy są tam automaty do sprzedaży, bo to nie do nich należy. Tak samo państwa Inspekcja Handlowa nie będzie badać zgodności chemicznej, będzie po prostu posiłkować się informacjami, wiedzą ekspercką Biura do spraw Substancji Chemicznych. To po prostu będą organy ze sobą współpracujące i wypełniające swoje zadania w swoich zakresach, właśnie w tych, które nie są zastrzeżone dla innych organów. Dlatego nie rozumiem do końca tej uwagi. Podtrzymujemy swoje stanowisko tak jak na wstępie.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo dziękuję. Teraz pytanie…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ja nie otrzymałem odpowiedzi na swoje pytanie.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Czy mamy pewność? Biuro Legislacyjne wypowiedziało się na temat notyfikacji. Moim zdaniem, to jest…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ale ja chciałbym od pana ministra uzyskać informację, czy w ocenie pana ministra zaproponowana przeze mnie poprawka będzie wiązała się z koniecznością ponownej notyfikacji.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Tak, kwestia nadzoru jest istotnym punktem. Zostało w projekcie tak zgłoszone. Na pewno, jeśli wykreślimy sposób nadzoru, Komisja Europejska na koniec procesu, kiedy sprawdza zgodność z pierwotnym projektem ostatecznego projektu, uzna to… To znaczy, oczywiście nigdy w 100 procentach nie mamy takiej pewności, ale wszystko wskazuje na to, że będzie to istotna okoliczność, która spowoduje po raz kolejny potrzebę notyfikacji.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję. Panie pośle, to biorąc pod uwagę ryzyko konieczności ponownej notyfikacji, czy chce pan, żeby głosować nad tą poprawką, czy chce pan z niej zrezygnować.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Ja mam propozycję kompromisową, bo nie spodziewam się, że ta poprawka uzyska poparcie. Jeżeli pani przewodnicząca byłaby skłonna wystąpić o opinię do biura…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Nie, panie pośle. Już tych opinii mamy za dużo. Zróbmy tak…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Pani przewodnicząca, czy mógłbym dokończyć?
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Nie, nie, nie, bo ja już występowałam na pana prośbę po kilkaset opinii mam wrażenie. Oczywiście nie o aż tyle, ale co chwilę występuję o jakąś opinię.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
To przepraszam…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Zróbmy tak. Jeśli pan chce, możemy nad nią głosować. Jeśli chce pan, może pan wystąpić w międzyczasie o opinię i spróbować w Senacie, na tym etapie… Tak, panie ministrze, bardzo proszę.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Panie pośle, z przekonaniem graniczącym z pewnością mogę powiedzieć, że jeżeli taka zmiana zaszłaby w tej ustawie to branża wskaże, że jest to istotna zmiana, którą komisja będzie musiała się zająć. Mam przekonanie graniczące z pewnością, że tak się stanie, jeśli coś takiego zostanie na tym etapie uchwalone.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
To chyba bardzo istotna uwaga.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Dobrze. To w takim razie, pani przewodnicząca, ja wycofuję tę poprawkę. Mówię, wycofajmy, ale zwrócimy się o opinię i mam nadzieję, że ta opinia będzie tutaj rozdystrybuowana wszystkim zainteresowanym…
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
O to już pan poseł sam się zwróci…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Pan minister będzie mógł przeprosić...
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Tak, tak. Dziękuję. W takim razie, czy są jeszcze jakieś uwagi do zmiany nr 11? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 11 została rozpatrzona.
Zmiana nr 12. Czy są jakieś uwagi do zmiany nr 12? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 12 została rozpatrzona.
Zmiana nr 13. Czy są uwagi? Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.
Legislator Aleksandra Wolna-Bek:
Szanowni państwo, w zmianie nr 13, która reguluje między innymi kwestię dodania pkt 14, chcemy tylko wskazać na taką korektę, też legislacyjną, aby w końcówce wskazać, że są to wymagania określone w całym art. 11hb. Ponieważ on ma tylko ust. 1–6, nie ma sensu tutaj przywoływać ich jakby rozpisując. Ponieważ innych nie ma, proponujemy cały art. 11hb. I to też można w ramach upoważnienia.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję. Panie ministrze.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Zgadzamy się.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Tak jest. To była zmiana nr 13. Zmiana nr 14. Czy są uwagi do zmiany nr 14? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 14 została rozpatrzona.
Zmiana nr 15. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 15 została rozpatrzona.
Zmiana nr 16. Czy są uwagi? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że zmiana nr 16 została rozpatrzona. Tym samym rozpatrzyliśmy art. 1.
Art. 2. Czy są uwagi do art. 2? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że art. 2 został rozpatrzony.
Czy są uwagi do art. 3? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że art. 3 został rozpatrzony.
Czy są uwagi do art. 4? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że art. 4 został rozpatrzony.
Czy są uwagi do art. 5? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że art.6 został rozpatrzony.
Czy są uwagi do art. 6? Bardzo proszę, Biuro Legislacyjne.
Legislator Aleksandra Wolna-Bek:
Szanowni państwo, od razu wskażę, że będziemy proponować, aby w art. 6 i 7 też taką korektę wprowadzić, a mianowicie, skreślić wyrazy „w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą”. Ponieważ art. 11ha oraz 11hb są dodawane, więc z zasady nie ma sensu dopisywania, że one są w brzmieniu nadanym, gdyż to są nowe przepisy. To w tych dwóch miejscach. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Panie ministrze.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Zgadzamy się.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dziękuję. Art. 7. Czy są uwagi do art. 7? Pan poseł Cieszyński, bardzo proszę.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Bardzo dziękuję. Ja chciałbym zbiorczo do tych wszystkich artykułów, które określają, ile jeszcze mogą pozostawać te wyroby w obrocie i à propos tej słynnej tarczy antykorupcyjnej, którą państwo rozpostarli nad tym projektem. Otóż, jak państwo pewnie pamiętacie, była taka sytuacja, że w Ministerstwie Rozwoju i Technologii powstały dwie wersje uwag do Ministerstwa Zdrowia właśnie w sprawie terminu, ile jeszcze te produkty powinny pozostawać w obrocie. Chciałbym więc zapytać pana ministra, która wersja ostatecznie zwyciężyła. Czy ta zaakceptowana przez Departament Prawny, która przeszła całą ścieżkę, czy ta podpisana przez ówczesnego pana ministra Tomczaka, która została wrzucona przez specjalistę i tego samego dnia, bez opinii Departamentu Prawnego, przesłana do podpisu przez pana ministra? Okoliczności tego są jawne. Pisały o tym media, tak więc chciałbym dopytać, którą wersję wybrał pan minister w ramach tej tarczy antykorupcyjnej.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Bardzo proszę, panie ministrze.
Sekretarz stanu w MZ Wojciech Konieczny:
Dziękuję bardzo. Panie pośle, mam wrażenie, że dotyka pan sprawy implementacji dyrektywy unijnej, która już została podpisana przez pana prezydenta i tam jest okres 9 miesięcy na implementację zakazu podgrzewanych nowatorskich wyrobów tytoniowych. To było wyjaśniane. Przyczyna, dla której taka data została wybrana, polegała na tym, iż producenci mogą zgłaszać do Biura do spraw Substancji Chemicznych nowy produkt i biuro ma 5 miesięcy na odpowiedź. Zatem krótszy termin niż 5 miesięcy powodowałby uzasadnione zastrzeżenia odnośnie do sposobu procedowania i jakości prawa, i pewnie te zastrzeżenia mogłyby być uznane. W związku z tym wybraliśmy tę wersję 9 miesięcy.
Natomiast w tym przypadku jest 6 miesięcy i według mojej wiedzy od początku optowaliśmy za sześcioma miesiącami. Tutaj nie wprowadzaliśmy żadnej zmiany. Natomiast dzisiaj, na obecnym etapie, Komisja Europejska wyraźnie zaznaczyła, że zmiana terminu wymagałaby ponownej notyfikacji i w związku z tym odroczyłaby o kolejne 3 miesiące wejście tej ustawy. Tak więc, nawet gdybyśmy skrócili do trzech, to i tak wydłużylibyśmy…
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Nie, nie. Ja nie postuluję żadnych zmian w tym zakresie, zdając sobie z tego sprawę. Pytałem tylko o okoliczności.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Rozumiem, że to jest pytanie nie do tej ustawy, tylko do tej, która już weszła.
Poseł Janusz Cieszyński (PiS):
Do tej, ale już rozumiem. Dziękuję.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Dobrze. Dziękuję bardzo. Czy są jeszcze jakieś uwagi do art. 7? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że art. 7 został rozpatrzony.
I art. 8. Czy są uwagi do art. 8? Nie słyszę uwag. Stwierdzam, że art. 8 został rozpatrzony.
Poddaję pod głosowanie wniosek o przyjęcie całego projektu ustawy. Bardzo proszę o zalogowanie się. Możemy zagłosować, pani poseł, będzie lepiej. Kto jest za? To spokojnie poczekamy.
Czy wszyscy są zalogowani? Czy jeszcze ktoś nie jest? Nie słyszę zgłoszeń. W takim razie głosujemy nad całością projektu ustawy.
Kto jest za przyjęciem projektu ustawy? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Teraz bardzo poproszę o wyniki głosowania.
Głosowało 31 posłów. Za – 31, czyli wszyscy. Stwierdzam, że projekt ustawy został przyjęty przez Komisję i to jednogłośnie. Gratuluję.
Komisja musi jeszcze wybrać posła sprawozdawcę, który przedstawi sprawozdanie na posiedzeniu plenarnym. Czy są jakieś propozycje?
Poseł Marek Tomasz Hok (KO):
Proszę o głos.
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Proszę.
Poseł Marek Tomasz Hok (KO):
Proponuję panią przewodniczącą Martę Golbik jako sprawozdawcę. Czy wyraża zgodę?
Przewodnicząca poseł Marta Golbik (KO):
Tak, wyrażam. Czy jest sprzeciw? Nie ma. Dziękuję. W takim razie stwierdzam, że Komisja wybrała posłankę Martę Golbik na sprawozdawcę Komisji Na tym wyczerpaliśmy porządek dzienny posiedzenia Komisji.
Zamykam posiedzenie. Bardzo dziękuję.