Interpelacja nr 10033

do ministra infrastruktury

w sprawie istotnych nieprawidłowości przy projektowaniu i planowaniu przez PKP SA przebudowy linii kolejowej nr 201

Zgłaszający: Stanisław Lamczyk

Data wpływu: 29-05-2025

Kartuzy, 29.05.2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

projekt przebudowy linii LK 201 relacji Kościerzyna-Somonino, realizowany przez inwestora – PKP Polskie Linie Kolejowe SA zakłada rozbudowę infrastruktury kolejowej na odcinku przebiegającym przez gminę Stężyca (od 156,500 km od strony Gdyni do 146,250 km w stronę Kościerzyny). Jest to obszar Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, objęty strefą ciszy, a także chroniony prawnie obszar Natura 2000.

Projekt inwestycji na odcinku przebiegającym przez gminę Stężyca nie został poprzedzony odpowiednimi, miarodajnymi analizami, a braki te nie zostały uzupełnione pomimo licznych apeli mieszkańców zgłaszanych od 2018 roku. Zaniedbania te są bezpośrednim skutkiem zaniechań nadzorczych i decyzyjnych, jakie miały miejsce w czasie sprawowania władzy przez poprzedni rząd Prawa i Sprawiedliwości. W tym okresie PKP Polskie Linie Kolejowe SA, działając przy braku rzeczywistego nadzoru i egzekwowania obowiązujących standardów środowiskowych oraz budowlanych, mogły realizować inwestycje bez wymaganych analiz i pomiarów, ignorując głosy społeczności lokalnej.

Wbrew obowiązkowi, inwestor – PKP Polskie Linie Kolejowe SA – nie zapewnił:

• miarodajnego pomiaru drgań metodą analizy dynamicznej MES (metoda elementów skończonych) w celu zapewnienia, że w budynkach położonych w sąsiedztwie inwestycji nie wystąpią drgania o parametrach przekraczających granicę komfortu dla odpowiednich typów pomieszczeń, ani drgania powodujące uszkodzenia budynków;
• miarodajnych badań hałasu w granicach wszystkich działek graniczących z inwestycją, zgodnie z obowiązującą w Unii Europejskiej metodyką oceny hałasu komunikacyjnego CNOSSOS-EU (Common noise assessment methods in Europe) – metoda RMR, wykorzystana przez inwestora na potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko, jest mniej dokładna i spowodowała niedoszacowanie przyszłego hałasu kolejowego;
• miarodajnego badania podłoża gruntowego – zastosowana przez inwestora metoda georadarowa jest niewystarczająca ze względu na niską oporność gruntów występujących na trasie linii LK 201, nie wykonano też niezbędnych badań geomechanicznych, badań stateczności zboczy ani badań dynamicznych;
• zgodności inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego i przepisów o transporcie kolejowym – w zakresie, w jakim projekt przewiduje przebieg osi drugiego toru LK 201 w odległości mniejszej niż 20 metrów od istniejących budynków mieszkalnych;
• odpowiedniego zaprojektowania i wykonania zabezpieczeń eliminujących negatywny wpływ hałasu i drgań generowanych przez przejazdy pociągów, zgodnych z Polskimi Normami (PN-B-02151-3:2015-10 Akustyka Budowlana. Ochrona przed hałasem w budynkach; PN-85/B-02170 Ocena szkodliwości drgań przekazywanych przez podłoże na budynki; PN-88/B-02172 Ocena wpływu drgań na ludzi w budynkach);
• opracowania programu zapobiegania awariom w związku z zagrożeniem wystąpienia zanieczyszczeń środowiska naturalnego oraz planu postępowania awaryjnego w przypadku zdarzeń radiacyjnych – mimo, że przebudowywana LK 201 ma służyć m.in. jako nić transportowa dla budowanej właśnie elektrowni jądrowej w Choczewie.

Zaniedbania te są tym bardziej niepokojące w świetle wyników badań akustycznych i pomiarów drgań zleconych przez mieszkańców gminy Stężyca dla budynków zlokalizowanych w pobliżu planowanego przebiegu linii LK 201. Z wykonanych ekspertyz jednoznacznie wynika, że:

• rozbudowa linii kolejowej LK 201, w tym zwiększenie jej prędkości i przepustowości, doprowadzi do przekroczenia progów komfortu wibracyjnego dla pomieszczeń mieszkalnych, i dopuszczalnych progów szkodliwości drgań dla konstrukcji budynków, co dotyczy zarówno pory dnia, jak i nocy – o ile nie zostaną wdrożone odpowiednie zabezpieczenia antywibracyjne;
• natężenie ruchu pociągów osobowych i towarowych na rozbudowanej linii LK 201 spowoduje przekroczenie dopuszczalnego hałasu, którego poziom będzie wzrastał wraz z eksploatacją linii, a przekroczenia dotyczą zarówno pory dnia, jak i nocy. Badania jednoznacznie wykazały też, że przyjęte przez inwestora na potrzeby opracowania analizy akustycznej dane na temat natężenia ruchu i dane pociągów towarowych były zaniżone, co przełożyło się na zaniżone wyniki obliczeń hałasu kolejowego.

Uwagę zwraca niekonsekwencja cechująca działania PKP Polskie Linie Kolejowe SA, które same nie zapewniając prawidłowego wykonania wskazanych obowiązków, oczekują ich spełnienia od inwestorów realizujących budowę budynków mieszkalnych w sąsiedztwie linii LK 201. W zakresie drgań i hałasu od inwestorów oczekuje się m.in. przeprowadzenia pomiarów drgań generowanych przez przejazdy pociągów i udowodnienia, że w projektowanych budynkach nie wystąpią drgania o parametrach przekraczających dopuszczalne progi. Oczekuje się też zastosowania rozwiązań technicznych gwarantujących właściwą ochronę akustyczną inwestycji oraz zaprojektowania i wykonania wszystkich zabezpieczeń eliminujących negatywny wpływ hałasu i drgań generowanych przejazdami pociągów, zarówno na konstrukcję budynków, jak i na ludzi przebywających w pomieszczeniach usytuowanych w budynkach znajdujących się w potencjalnej strefie oddziaływania. Wydaje się, że te same standardy i wymagania powinny spełniać przedsięwzięcia realizowane przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA, tym bardziej, że PKP Polskie Linie Kolejowe SA dla wybranych podmiotów (np. Atal SA) w ramach tej inwestycji dokonało badania wpływu drgań i wibracji na budynki i ludzi tam przebywających, naukowo udowadniając znaczne przekroczenia Polskich Norm, co przełożyło się na zaprojektowanie środków minimalizujących w postaci mat antywibracyjnych. Mieszkańcy gminy Stężyca posiadają pełne prawo oczekiwać tego samego.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o podjęcie czynności nadzorczych wobec PKP Polskie Linie Kolejowe SA w celu uzyskania odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA dysponują wiarygodnym pomiarem drgań przeprowadzonym metodą elementów skończonych, z którego wynika, że w istniejących budynkach zlokalizowanych na terenie gminy Stężyca, sąsiadujących z planowaną inwestycją LK 201, nie wystąpią drgania o parametrach przekraczających dopuszczalne progi drgań powodujące uszkodzenia budynków - norma PN-B-02170:2016-12? Jeśli nie – czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA planują dokonanie takich pomiarów?
2. Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA dysponują wiarygodnym pomiarem drgań przeprowadzonym metodą elementów skończonych, z którego wynika, że w istniejących budynkach zlokalizowanych na terenie gminy Stężyca, sąsiadujących z planowaną inwestycją LK 201, nie wystąpią drgania o parametrach przekraczających próg komfortu wibracyjnego dla pory dnia i nocy dla pomieszczeń mieszkalnych i ludzi w nich przebywających - norma PN-B-02171:2017-06?
3. Jeśli nie – czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA planują dokonanie takich pomiarów?
4. Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA, posiadając wiedzę, że planowana inwestycja na pewno będzie powodowała przekroczenie norm hałasu emitowanego do środowiska, planują przeprowadzenie badań hałasu zgodnie z metodyką oceny hałasu komunikacyjnego CNOSSOS-EU na terenie całej gminy Stężyca, na granicach wszystkich działek graniczących z planowaną inwestycją LK 201, w celu porównania wyników z pomiarami przeprowadzonymi w 2015 roku metodą RMR i zweryfikowania uzyskanych tą metodą wyników (jako zaniżonych)?
5. Czy dla inwestycji LK 201, co najmniej dla odcinka przebiegającego przez gminę Stężyca, PKP Polskie Linie Kolejowe SA opracowały lub planują opracować program zapobiegania awariom w związku z zagrożeniem wystąpienia zanieczyszczeń środowiska naturalnego lub plan postępowania awaryjnego w przypadku zdarzeń radiacyjnych?
6. Czy PKP Polskie Linie Kolejowe SA planują zweryfikowanie uzyskanych wyników badań warunków geologiczno-inżynierskich w podłożu modernizowanej LK 201, co do których poprawności metodologicznej istnieją uzasadnione wątpliwości, poprzez przeprowadzenie miarodajnych, zgodnych z zasadami sztuki inżynierskiej oraz wytycznymi badań podłoża gruntowego dla potrzeb budowy i modernizacji infrastruktury kolejowej Igo-1 (Załącznik do uchwały NR 760/2016 Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe SA z dnia 9 sierpnia 2016 r.) dla całej planowanej inwestycji?

Z poważaniem

Stanisław Lamczyk