w sprawie zabezpieczenia w budżecie państwa środków finansowych na realizację projektu zapewniającego w placówkach edukacyjnych na szczeblu szkół średnich defibrylatorów AED
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Paulina Piechna-Więckiewicz
Warszawa, 30-06-2025
Szanowna Pani Posłanko,
minister edukacji przywiązuje szczególne znaczenie do upowszechniania wśród uczniów wiedzy o bezpieczeństwie, ochronie zdrowia własnego i innych ludzi, a tym samym do kształtowania właściwych postaw wobec zagrożeń i umiejętności radzenia sobie w takich sytuacjach.
Na każdym etapie edukacyjnym odpowiednio dostosowane do wieku i rozwoju poznawczego przekazywane są treści związane z unikaniem zachowań ryzykownych oraz udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej.
Sprawy bezpieczeństwa i higieny uczniów w szkole reguluje rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach[1]. Jego nowelizacja wprowadziła m.in. obowiązek przeszkolenia wszystkich pracowników szkoły lub placówki w zakresie udzielania pierwszej pomocy.
Jednym z elementów potwierdzenia gwarancji bezpieczeństwa w szkole jest skuteczność udzielanej pomocy w sytuacjach kryzysowych, w tym pierwszej pomocy w stanie zagrożenia zdrowia i życia. Istotą wprowadzonego obowiązku przeszkolenia pracowników szkoły w zakresie udzielania pierwszej pomocy jest osiągnięcie stanu, aby w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia każdy z pracowników, który znajdzie się najbliżej osoby potrzebującej pomocy, umiał zareagować adekwatnie w danej sytuacji.
Zapewnienie finansowania realizacji zadań przedszkola, szkoły lub placówki, zaspokojenie potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów, należy do kompetencji organu prowadzącego daną jednostkę systemu oświaty. Jednostka samorządu terytorialnego jest zobowiązana do prowadzenia (dotowania) szkół zgodnie z zasadami przyjętymi w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe[2]. Natomiast – zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych[3] – środki niezbędne na realizację zadań oświatowych zagwarantowane są w dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Od 2025 r. zmianie uległ system finansowania jednostek samorządu terytorialnego. Z dniem 25 października 2024 r. weszła w życie ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego[4]. Ustawa ta zastąpiła ustawę z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W ramach ww. ustawy wprowadzono mechanizm potrzeb finansowych. Są to następujące potrzeby: wyrównawcze, oświatowe, rozwojowe, ekologiczne oraz uzupełniające[5], które są finansowane dochodami JST. Nowa ustawa wprowadziła zmianę podstawy naliczania dochodów JST z tytułu udziału w podatku PIT i CIT z podatku należnego na dochody podatników co wpływa na wzmocnienie i ustabilizowanie finansów JST poprzez zwiększenie ich dochodów własnych. Subwencja ogólna ma stanowić wyłącznie uzupełnienie dochodów JST.
W zakresie finansowania zadań oświatowych określono, że dla jednostek samorządu terytorialnego od 2025 roku są naliczane kwoty potrzeb oświatowych zamiast wcześniej naliczanych środków w ramach subwencji oświatowej i tzw. dotacji przedszkolnej.
Sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych pomiędzy jednostki samorządu terytorialnego określa algorytm, stanowiący załącznik do wydawanego corocznie rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego na dany rok. Rozporządzenie uzależnia wysokość potrzeb oświatowych dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego od:
Sposób finansowania zadań oświatowych jest powiązany ze swobodą jednostek samorządu terytorialnego w kształtowaniu polityki oświatowej na swoim terenie. Samorządy kierują się własnymi kryteriami podziału swoich dochodów na poszczególne szkoły i placówki, w szczególności mogą uwzględnić lokalne uwarunkowania i specyfikę poszczególnych szkół (np. liczbę uczniów, stopnie awansu zawodowego nauczycieli).
Samorządy terytorialne, prowadząc (dotując) szkoły i placówki, działają w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność, w tym finansową. W każdym samorządzie faktyczne skutki realizacji zadań oświatowych są efektem samodzielnego stosowania przepisów. JST mogą samodzielnie decydować o zakupie sprzętu i wyposażenia dla szkół i placówek, nie wyłączając z tego AED.
Natomiast kwestie dotyczące dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, w tym szkoleń, są uregulowane przepisami art. 70 a ustawy – Karta Nauczyciela[6] oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 23 sierpnia 2019 r. w sprawie dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli, szczegółowych celów szkolenia branżowego oraz trybu i warunków kierowania nauczycieli na szkolenia branżowe[7] .
Zgodnie z przepisami art. 70 a ust. 1 ww. ustawy organy prowadzące szkoły są zobowiązane do wyodrębniania corocznie w swoich budżetach środków na dofinansowanie doskonalenia zawodowego nauczycieli. Przepisy ustawy (art. 70 a ust. 3a) stanowią, że ze środków na doskonalenie zawodowe nauczycieli, o których mowa w art. 70a ust. 1, dofinansowuje się m.in. koszty udziału nauczycieli w szkoleniach.
Ww. przepisy wskazują podmioty, które mogą prowadzić formy doskonalenia finansowane z wyodrębnionych środków, są nimi uczelnie, publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli, biblioteki pedagogiczne, publiczne i niepubliczne poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne oraz podmioty, których zadania statutowe obejmują doskonalenie zawodowe nauczycieli.
Podsumowując, każda jednostka samorządu terytorialnego prowadząca szkoły i placówki oświatowe posiada wyodrębnione w budżecie środki finansowe na doskonalenie nauczycieli. Ze środków tych organy prowadzące mogą dofinansowywać m.in. koszty szkolenia nauczycieli, w tym w zakresie udzielania pierwszej pomocy oraz obsługi defibrylatorów AED.
Zgodnie z przepisami § 5 ww. rozporządzenia, przyznając środki na dofinansowanie form doskonalenia zawodowego nauczycieli, organ prowadzący winien uwzględnić:
Organ prowadzący w porozumieniu z dyrektorami szkół i placówek, zgodnie z kompetencjami określonymi w § 6 ww. rozporządzenia, dokonuje corocznie ustalenia maksymalnej kwoty dofinansowania oraz specjalności i form kształcenia, które będą objęte dofinansowaniem.
W związku z powyższym, środki wyodrębnione zgodnie z przepisami art. 70a ust. 1 ustawy – Karta Nauczyciela mogą być przeznaczone na dofinansowanie udziału osób będących nauczycielami w formach doskonalenia zawodowego, zgodnych z potrzebami szkoły.
Organ prowadzący ma obowiązek opracować na każdy rok – uwzględniając wnioski dyrektorów szkół - plan dofinansowania doskonalenia zawodowego nauczycieli ze środków wyodrębnionych zgodnie z przepisami ustawy – Karta Nauczyciela.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Paulina Piechna-Więckiewicz
Podsekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2020 r. poz. 1604 oraz z 2024 r. poz. 933.
[2] Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 439.
[4] Dz. U. z 2024 r. poz. 1572, z późn. zm.
[5] Art. 23 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572).
[6] Dz. U. z 2024 r. poz. 986 j.t.
[7] Dz. U. z 2019 r. poz. 1653.