do ministra zdrowia
w sprawie zmiany ustawy o ochronie zdrowia w zakresie dostępu do tytoniu i wyrobów tytoniowych
Zgłaszający: Grzegorz Gaża
Data wpływu: 03-06-2025
Szanowna Pani Minister,
do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został wpisany projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD213), zakładający m.in. całkowity zakaz wprowadzania do obrotu jednorazowych papierosów elektronicznych oraz zakaz sprzedaży aromatyzowanych woreczków nikotynowych. Choć intencją ustawodawcy jest ograniczenie szkodliwych efektów używek, w szczególności wśród osób młodych, kierunek obrany przez Ministerstwo Zdrowia budzi wątpliwości i pytania.
Projekt zakłada m.in. eliminację z rynku jednego rodzaju wyrobu nikotynowego, tj. aromatyzowanych woreczków tytoniowych, którym niedawno zajmował się Sejm i którego dotyczą przedłożone niedawno do notyfikacji regulacje przewidujące ograniczenia wiekowe, zakaz sprzedaży przez Internet, zakaz promocji i obowiązek zgłaszania składu chemicznego. Oznacza to, że w ciągu zaledwie kilku miesięcy Ministerstwo Zdrowia, nie czekając na efekty trwających procesów notyfikacyjnych, proponuje nowe przepisy, chociaż stare nie weszły jeszcze w życie.
Dodatkowo we wspomnianym procesie legislacyjnym rządowa ocena skutków regulacji przewiduje istotne wpływy budżetowe na najbliższe lata:
- w 2025 roku wpływy z akcyzy mają wynieść 16 mln zł, a z VAT – 19,7 mln zł,
- w 2026 roku – wpływy z akcyzy wzrosną do 48 mln zł, a z VAT do 59 mln zł,
- w 2027 roku – budżet ma zyskać 108 mln zł z akcyzy i 133 mln zł z VAT.
Szacunki te ewidentnie opierają się na założeniu dalszego rozwoju rynku. Stoi to w sprzeczności z propozycjami Ministerstwa Zdrowia, ponieważ zakaz sprzedaży produktów aromatyzowanych stanowiących zdecydowaną większość rynku woreczków tytoniowych oznacza w praktyce eliminację tego segmentu. W takiej sytuacji realizacja powyższych założeń przychodowych dla budżetu będzie nierealna.
Jak w przypadku wielu wcześniejszych zakazów, wpływy budżetowe mogą zostać zastąpione przez szarą strefę. Proponowany zakaz sprzedaży aromatyzowanych saszetek nikotynowych w praktyce eliminuje z rynku 99% dostępnych produktów, które jednocześnie pozostaną dostępne w sąsiednich krajach. Nie zostaną przez to osiągnięte zarówno cele zdrowotne, jak i budżetowe.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:
Z wyrazami szacunku