Interpelacja nr 10090

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie uproszczenia procedur kierowania do placówek wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi

Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz

Data wpływu: 05-06-2025

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z art. 14 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie potrzeby nowelizacji ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w zakresie uproszczenia procedury kierowania do ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domów pomocy oraz klubów samopomocy.

Zgłaszane przez środowisko zawodowe pracowników pomocy społecznej, a także rodzin osób dotkniętych problemami psychicznymi postulaty wskazują na pilną potrzebę reformy obowiązujących obecnie przepisów. Procedura uzyskiwania skierowania do wspomnianych placówek, oparta na konieczności przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, okazuje się zbyt czasochłonna, formalistyczna i nieproporcjonalnie obciążająca w stosunku do charakteru udzielanych świadczeń.

W związku z tym zasadne wydaje się wprowadzenie zmian legislacyjnych, których celem byłyby:

1) umożliwienie uzyskania skierowania do placówek wsparcia (dla osób z zaburzeniami psychicznymi, dziennych domów pomocy, klubów samopomocy) na podstawie prostego wniosku z oświadczeniem o spełnianiu warunków ustawowych, bez konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego;

2) rezygnacja z ustalania sytuacji dochodowej i majątkowej w przypadku osób korzystających z usług wskazanych w art. 51b ust. 2 ustawy, co pozwoli ograniczyć stygmatyzację oraz poprawić dostępność wsparcia;

3) zachowanie mechanizmów kontroli poprzez umożliwienie weryfikacji oświadczeń składanych przez osoby ubiegające się o świadczenia – z uwagi na konieczność zabezpieczenia systemu przed ewentualnymi nadużyciami.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa wprowadzenie zmian legislacyjnych umożliwiających przyznawanie świadczeń w formie dostępu do ośrodków wsparcia, dziennych domów pomocy oraz klubów samopomocy bez konieczności przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego?
2. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę uproszczenia procedur administracyjnych w przypadku osób z zaburzeniami psychicznymi jako formę walki z barierami biurokratycznymi i stygmatyzacją?
3. Czy w ocenie ministerstwa możliwe byłoby wprowadzenie mechanizmu opartego na złożeniu oświadczenia osoby ubiegającej się o świadczenie, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznych narzędzi weryfikacji tych danych?
4. Czy prowadzone były analizy kosztowe dotyczące oszczędności wynikających z ograniczenia liczby rodzinnych wywiadów środowiskowych w przypadku usług wsparcia dziennego?

Uprzejmie proszę o przedstawienie stanowiska ministerstwa w przedmiotowej sprawie oraz, w przypadku pozytywnej oceny kierunku zmian, o informację dotyczącą możliwego terminu przedstawienia projektu odpowiednich zmian legislacyjnych.

Z wyrazami szacunku

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Piotr Górnikiewicz