do ministra spraw wewnętrznych i administracji, ministra - członka Rady Ministrów, koordynatora służb specjalnych
w sprawie znalezienia systemów MANPADS w prywatnym magazynie przy granicy z Ukrainą
Zgłaszający: Bartosz Józef Kownacki
Data wpływu: 05-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z doniesieniami medialnymi, w tym materiałem redakcji RMF FM z dnia 3 czerwca 2025 r. („Szokujące odkrycie przy granicy z Ukrainą”), dotyczącymi ujawnienia w prywatnym magazynie systemów MANPADS – przenośnych zestawów obrony przeciwlotniczej – uprzejmie proszę o pilne udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
Z informacji przekazanych przez dziennikarzy wynika, że ujawnione uzbrojenie znajdowało się w magazynie należącym do firmy posiadającej koncesję na obrót bronią.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, a w szczególności:
• ustawą z dnia 13 czerwca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1214),
• rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 20 stycznia 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 200),
• rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 września 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839),
• oraz rozporządzeniem MSW z dnia 26 sierpnia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1224),
przechowywanie broni tej klasy wymaga spełnienia szczególnych warunków technicznych, zatwierdzenia przez właściwe służby, a także bieżącego nadzoru kontrwywiadowczego ze strony ABW.
Systemy MANPADS należą do kategorii broni ML04/ML05 uznawanej za sprzęt o strategicznym znaczeniu. Ich nieuprawnione przechowywanie, niewłaściwa ewidencja bądź potencjalne ryzyko wycieku poza kontrolowane kanały może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, a nawet NATO – rozumiane jako ryzyko użycia tej broni przeciwko statkom powietrznym, zarówno cywilnym, jak i państwowym oraz wojskowym.
Systemy tej klasy przeznaczone są do zwalczania celów powietrznych na niskich pułapach i mogą być łatwo przenoszone oraz uruchamiane przez pojedynczego operatora. W niepowołanych rękach stają się potencjalnym narzędziem ataku terrorystycznego, sabotażu lub zastraszania, mogącym zagrozić bezpieczeństwu lotnictwa pasażerskiego, wojskowych operacji powietrznych oraz transportu strategicznego NATO – w tym wzdłuż kluczowych korytarzy lotniczych i mostów powietrznych dla pomocy wojskowej Ukrainie.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
W zakresie nadzoru koncesyjnego (MSWiA):
1. Czy firma, w której magazynie znaleziono MANPADS, posiadała aktualną koncesję zgodną z ustawą z 13 czerwca 2019 r.?
2. Czy w treści tej koncesji wskazano magazyn, w którym odnaleziono MANPADS, jako miejsce magazynowania broni?
3. Czy koncesjonariusz uzyskał pozytywną opinię instytucji upoważnionej do oceny warunków technicznych magazynowania (zgodnie z rozporządzeniem z 2021 r.)?
4. Czy broń typu MANPADS została zgłoszona do centralnej ewidencji jako przedmiot obrotu?
5. Czy MSWiA przeprowadzało kontrole zgodności warunków przechowywania broni z wydaną koncesją?
W zakresie nadzoru policyjnego (komenda wojewódzka Policji):
6. Czy magazyn broni był objęty zatwierdzeniem i cykliczną kontrolą zgodnie z rozporządzeniem z 2014 r.?
7. Kiedy ostatnio dokonano inspekcji tego obiektu?
8. Czy ewidencja broni (numery seryjne, liczba, kategorie) była zgodna ze stanem faktycznym?
9. Czy magazyn spełniał techniczne wymogi przechowywania broni klasy ML04/ML05, w tym rozdzielenie wyrzutni i pocisków?
10. Czy w magazynie znajdowały się inne elementy uzbrojenia o charakterze strategicznym?
W zakresie nadzoru kontrwywiadowczego (ABW):
11. Czy firma była objęta bieżącym nadzorem kontrwywiadowczym ze względu na posiadanie broni o charakterze strategicznym?
12. Czy ABW posiada wiedzę o możliwym nielegalnym pochodzeniu systemów MANPADS?
13. Czy służby państwowe oceniły ryzyko nieuprawnionego dostępu do tego uzbrojenia przez osoby trzecie lub podmioty zagraniczne?
W kontekście zobowiązań międzynarodowych Polski:
14. Czy procedury zgłoszenia, klasyfikacji i zabezpieczenia MANPADS były zgodne z zasadami wynikającymi z:
• porozumienia Wassenaar, w tym m.in. obowiązku rozdzielenia mechanizmów odpalających i pocisków oraz inwentaryzacji broni,
• traktatu o handlu bronią ONZ (ATT), w szczególności oceny ryzyka użycia broni przez podmioty niepaństwowe?
Mając na względzie powagę sprawy oraz jej możliwy wpływ na bezpieczeństwo narodowe i reputację Polski w ramach międzynarodowych mechanizmów kontroli zbrojeń, proszę o udzielenie niezwłocznej i szczegółowej odpowiedzi.