Interpelacja nr 10108

do ministra cyfryzacji

w sprawie informatycznego systemu weryfikacji zaświadczeń o prawie do głosowania

Zgłaszający: Dariusz Matecki

Data wpływu: 06-06-2025

Premierze,

zgodnie z obowiązującymi przepisami Kodeksu wyborczego (ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r.) każdy obywatel Rzeczypospolitej Polskiej ma możliwość uzyskania zaświadczenia o prawie do głosowania w innym miejscu niż miejsce stałego zameldowania czy pobytu. Obywatel może odebrać takie zaświadczenie w urzędzie gminy i dzięki niemu głosować w dowolnym obwodzie wyborczym na terytorium kraju lub za granicą. Istnieje także możliwość uzyskania dwóch zaświadczeń – na obie tury wyborów.

Jednakże w obecnym stanie prawnym brakuje jakiejkolwiek formy centralnej, informatycznej weryfikacji, czy dana osoba nie wykorzystuje zaświadczenia (jego kopii) więcej niż jeden raz – w różnych lokalach wyborczych. Otwiera to drogę do nieuczciwych praktyk wyborczych, w tym podwójnego głosowania, co jednoznacznie uderza w fundamentalne zasady demokracji, legalizmu i uczciwości procesu wyborczego.

Omawiana luka prawna i brak systemowego nadzoru nad wydanymi zaświadczeniami o prawie do głosowania w praktyce stwarzają przestrzeń do potencjalnych oszustw wyborczych. Należy podkreślić, że obecnie wyborca posiadający zaświadczenie:

• jest skreślany ze spisu wyborców,
• nie jest wpisywany do żadnego spisu wyborców,
• może głosować tam, gdzie przedłoży zaświadczenie – bez realnej informatycznej weryfikacji, czy nie uczynił tego wcześniej w innym miejscu.

W dobie powszechnej cyfryzacji państwa, przy istnieniu aplikacji takich jak mObywatel oraz dostępie do bazy PESEL, brak systemu umożliwiającego natychmiastową weryfikację autentyczności oraz jednokrotnego wykorzystania wydanego zaświadczenia w dniu wyborów jest niezrozumiały i skrajnie niebezpieczny.

Dlatego zwracam się do Pana Premiera z interpelacją w następującej sprawie:

1. Czy Rząd Rzeczypospolitej Polskiej zamierza wprowadzić centralny informatyczny system weryfikacji wydanych zaświadczeń o prawie do głosowania, oparty np. na bazie PESEL?

2. Czy rząd planuje podjęcie prac legislacyjnych mających na celu nowelizację Kodeksu wyborczego w zakresie informatycznej kontroli i rejestracji wydanych i zrealizowanych zaświadczeń do głosowania?

3. Jakie działania podjęło dotąd Ministerstwo Cyfryzacji, aby zabezpieczyć proces wyborczy przed próbami nadużyć związanych z wielokrotnym głosowaniem na podstawie zaświadczeń?

4. Czy obecny rząd – którego premierem jest Donald Tusk – dostrzega niebezpieczeństwo, jakie dla uczciwości wyborów niesie możliwość głosowania więcej niż raz, i jakie są przyczyny braku działań w tej sprawie?

Odmowa wprowadzenia takiego systemu lub zaniechanie prac legislacyjnych w tym zakresie będzie jednoznacznym sygnałem, że rząd Donalda Tuska nie traktuje poważnie potrzeby uczciwego i transparentnego procesu wyborczego, a obecny stan – umożliwiający głosowanie więcej niż jeden raz – jest przez obóz Platformy Obywatelskiej akceptowany z oczywistych powodów politycznych.

Dariusz Matecki
Poseł na Sejm RP