Odpowiedź na interpelację nr 10113

w sprawie nieprawidłowości w statutach szkolnych oraz potrzeby wzmocnienia nadzoru nad ich zgodnością z prawem

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer

Warszawa, 04-07-2025

Szanowny Panie Marszałku,

składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację posła Piotra Górnikiewicza w sprawie nieprawidłowości w statutach szkolnych oraz potrzeby wzmocnienia nadzoru nad ich zgodnością z prawem.

Szanowny Panie Pośle,

uprzejmie wyjaśniam, że przepisy odnoszące się do tworzenia i kontroli statutów szkół i placówek są zawarte w ustawie - Prawo oświatowe^[1].

Projekt statutu szkoły lub placówki albo jego zmian przygotowuje rada pedagogiczna i przedstawia do uchwalenia radzie szkoły (art. 72 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe). W przypadku, gdy w szkole nie powołano rady szkoły jej kompetencje przejmuje rada pedagogiczna (art. 82 ust. 2 ustawy – Prawo oświatowe). Jednocześnie rada rodziców może występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki (art. 84 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe).

Nadzór nad szkołami jest prowadzony przez właściwego terytorialnie Kuratora Oświaty^[2]. Kurator oświaty sprawuje nadzór pedagogiczny przy pomocy nauczycieli zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w kuratoriach oświaty^[3], zatem pracownicy kuratorium oświaty mają uprawnienia do przeprowadzania kontroli w szkołach, w tym mają prawo do:

1. wstępu do szkół i placówek;
2. wglądu do prowadzonej przez szkołę lub placówkę dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania, wychowania i opieki oraz organizacji pracy;
3. wglądu do znajdujących się w szkole lub placówce dokumentów nauczycieli potwierdzających kwalifikacje do prowadzenia przydzielonych im zajęć oraz dokumentów osób, o których mowa w art. 15 ustawy – Prawo oświatowe, potwierdzających przygotowanie do prowadzenia danych zajęć;
4. udziału w posiedzeniu rady pedagogicznej, po uprzednim powiadomieniu dyrektora szkoły;
5. wstępu w charakterze obserwatora na zajęcia dydaktyczne, wychowawcze, opiekuńcze i inne zajęcia organizowane przez szkołę lub placówkę;
6. przeprowadzania badań służących ocenie efektywności działalności dydaktycznej, wychowawczej oraz opiekuńczej szkół i placówek^[4].

W ramach sprawowanego nadzoru kurator lub upoważniony przez niego wizytator może przeprowadzić kontrolę dokumentacji szkoły oraz procesu nauczania, w tym statutu szkoły. Może również wydać zalecenia dyrektorowi szkoły, a w sytuacji, gdy zapisy statutu są sprzeczne z prawem – uchylić ten statut albo niektóre jego postanowienia (art. 114 ustawy - Prawo oświatowe). Jednocześnie organ ten został zobowiązany do wspierania szkoły w realizacji jej zadań (art. 55 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy).

Decyzje wydawane przez kuratorów oświaty podlegają kontroli w trybie przepisów administracyjnych. Zatem każda skarga na działania kuratora albo w odniesieniu do jego rozstrzygnięć w ramach art. 114 ustawy – Prawo oświatowe ma charakter postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie i zawsze jest rozstrzygana przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego i prawnego.

W ramach nadzoru prowadzonego nad kuratorami oświaty Minister prowadzi spotkania z kuratorami, podczas których niejednokrotnie zwracał uwagę na konieczność dostosowania statutów szkół i placówek w zakresie ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującymi.

Mając na względzie zmieniające się realia współczesnego świata oraz potrzebę doskonalenia przepisów prawa resort edukacji przygotował propozycję legislacyjną odnosząca się częściowo do zagadnień statutów szkół i placówek, głównie w zakresie praw i obowiązków uczniów. Propozycja została przyjęta przez Zespół do spraw Programowania Prac Rządu i niebawem zostanie skierowana do konsultacji społecznych.

Z poważaniem

Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu

^[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 z późn. zm.

^[2] Art. 51 i następne ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn zm.).

^[3] Art. 60 ust. 8 cyt. ustawy.

^[4] Art. 55 ust. 3 cyt. ustawy.