w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 01-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 10172 Pana Posła Rafała Romanowskiego i Pana Posła Krzysztofa Ciecióry w sprawie zarządzania bezpieczeństwem państwa w obszarach: rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i rybołówstwa w latach 2024-2025 w obliczu zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych, uprzejmie przedstawiam informacje pozostające w zakresie kompetencji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W związku z potwierdzeniem w marcu bieżącego roku wystąpienia ognisk pryszczycy na terytorium Unii Europejskiej (na Węgrzech, a następnie na Słowacji), Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wystąpił z prośbą do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministra Infrastruktury o zintensyfikowanie działań prewencyjnych, tak aby minimalizować potencjalne ryzyko przeniesienia ww. choroby na terytorium Polski.
W ramach działań prewencyjnych i przygotowawczych na wypadek zawleczenia do Polski pryszczycy, zakaźnej choroby zwierząt parzystokopytnych, w dniach 7 kwietnia, 14 kwietnia oraz 7 maja 2025 r. w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa odbyły się posiedzenia Rządowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego, którym przewodniczył Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W tym miejscu warto zauważyć, że kontrola przewozu produktów rolnych przez granicę pozostaje poza zakresem właściwości Straży Granicznej (SG). Niemniej, od początku pojawienia się zagrożenia wspomnianym wirusem, służby podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, tj. SG oraz Policja ściśle współpracowały z pozostałymi służbami, w tym w szczególności ze służbą weterynaryjną, Krajową Administracją Skarbową oraz Inspekcją Transportu Drogowego, koordynowanymi w ramach sztabów reagowania kryzysowego na szczeblach wojewódzkich. Wskazane działania polegały na wspólnych akcjach kontrolnych służb w wyznaczonych miejscach, w rejonach byłych przejść granicznych na terenie województw: podkarpackiego, śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego, a także w formie doraźnego monitoringu innych lokalizacji.
W związku ze stabilizacją sytuacji epidemiologicznej oraz upływem terminu stosowania środków nadzwyczajnych przyjętych przez Komisję Europejską z powodu ognisk pryszczycy na Węgrzech i Słowacji, 5 czerwca 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformował, że możliwe jest zakończenie działań związanych z kontrolą pojazdów i monitorowaniem zmienionej organizacji ruchu na drogach krajowych na granicy wewnętrznej ze Słowacją i Czechami. Z uwagi na powyższe, przywrócono stałą organizację ruchu przyjętą dla określonych szlaków komunikacyjnych, na których czasowo została ograniczona.
Odnosząc się do kwestii reakcji systemu zarządzania kryzysowego wobec ewentualnego, masowego skażenia produktów spożywczych lub zachorowań zwierząt gospodarskich, uprzejmie informuję, że przedmiotowe zagadnienia pozostają w zakresie kompetencji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Zgodnie z ustawą z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym[1] podmiotem odpowiedzialnym za opracowanie Krajowego Planu Zarządzania Kryzysowego jest Rządowe Centrum Bezpieczeństwa[2] (art. 11 ust. 2 ww. ustawy). W ww. Planie podmiotem wiodącym w przypadku wystąpienia zagrożeń związanych z epizootiami oraz epifitozami jest minister kierujący działami administracji rządowej rolnictwo oraz rozwój wsi. W związku z powyższym resort spraw wewnętrznych i administracji nie sporządzał analiz w zakresie masowego skażenia produktów spożywczych lub masowych zachorowań zwierząt gospodarskich.
Z kolei w nawiązaniu do kwestii systemu szybkiego ostrzegania mieszkańców wsi, należy zauważyć, że dystrybucja Alertu RCB należy do kompetencji dyrektora RCB. Niemniej, zgodnie z art. 21a ust. 1 ustawy o zarządzaniu kryzysowym to ministrowie kierujący działami administracji rządowej, kierownicy urzędów centralnych oraz wojewodowie niezwłocznie informują dyrektora Centrum o zagrożeniu, które może skutkować wystąpieniem na wskazanym obszarze sytuacji kryzysowej, oraz okoliczności powiadomienia ludności o zagrożeniu. Po otrzymaniu wniosku od ww. organów RCB uruchamia Alert RCB (wysyłkę SMS).
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.
[2] Dalej: „RCB”.