do ministra finansów
w sprawie rozszerzenia definicji cech rozpoznawczych schematów podatkowych w Ordynacji podatkowej jako przejawu nadregulacji niezgodnej z dyrektywą DAC6
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 09-06-2025
Kolejny przypadek nadmiernej implementacji prawa unijnego został wskazany w raporcie Zespołu SprawdzaMY Rafała Brzoski i dotyczy art. 86a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, który wprowadza tzw. inne szczególne cechy rozpoznawcze. Przepisy te miały na celu implementację dyrektywy Rady (UE) 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. (DAC6), która zmieniła dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji podatkowych w odniesieniu do uzgodnień transgranicznych.
Zgodnie z unijną regulacją, obowiązek raportowania dotyczy tylko takich uzgodnień, które posiadają jedną z określonych cech rozpoznawczych. Te cechy są jasno i wyczerpująco określone w załączniku IV do dyrektywy DAC6. Celem było precyzyjne wskazanie sytuacji, które potencjalnie mogą prowadzić do unikania opodatkowania i tym samym wymagają zgłoszenia do administracji podatkowej.
Tymczasem polski ustawodawca w Ordynacji podatkowej wprowadził własny katalog tzw. innych szczególnych cech rozpoznawczych, które nie mają oparcia w prawie unijnym, a ich zastosowanie również rodzi obowiązek raportowy. Przykłady takich cech to:
Wskazane progi są czysto krajową inicjatywą, która wykracza poza unijne minimum i istotnie zwiększa zakres obowiązków sprawozdawczych po stronie podatników i doradców.
W związku z tym kieruję następujące pytania:
Dlaczego rząd zdecydował się na rozszerzenie definicji cech rozpoznawczych schematów podatkowych o dodatkowe, krajowe kategorie, mimo że nie są one wymagane przez dyrektywę DAC6?
Czy Ministerstwo Finansów planuje w ramach zapowiadanego pakietu deregulacyjnego usunięcie lub ograniczenie tych dodatkowych cech rozpoznawczych w celu dostosowania polskiego prawa do unijnego minimum?
Czy została przeprowadzona analiza wpływu wprowadzenia „innych szczególnych cech rozpoznawczych” na liczbę raportowanych schematów i ich wartość praktyczną dla administracji podatkowej?
Czy rząd przeanalizował ryzyko niezgodności tych przepisów z zasadą proporcjonalności i zasady pomocniczości prawa UE?
Czy Ministerstwo Finansów przewiduje rewizję progów kwotowych zawartych w tych przepisach, które obecnie są sztywne i mogą obejmować również działania neutralne podatkowo?
Rozszerzenie katalogu cech rozpoznawczych poza to, co nakazuje prawo unijne, tworzy nadmierne obowiązki administracyjne dla przedsiębiorców, ryzyko sankcyjne oraz ogranicza efektywną działalność gospodarczą, w szczególności podmiotów realizujących większe projekty finansowe lub restrukturyzacje. Taka forma gold-platingu jest sprzeczna z ideą deregulacji i powinna zostać zniesiona.