w sprawie zwiększenia dostępności lektur w szkołach
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 04-07-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłanki na Sejm RP Pani Darii Gosek–Popiołek w sprawie zwiększenia dostępności lektur w szkołach.
Szanowna Pani Poseł,
odpowiadając na interpelację w sprawie zwiększenia dostępności lektur w szkołach, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe[1], to organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego należy w szczególności wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów profilaktyczno-wychowawczych, przeprowadzania egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych. To oznacza, że zadaniem organu prowadzącego jest także zapewnienie środków na zakup książek (w tym lektur szkolnych do bibliotek szkolnych).
Przepisy prawa oświatowego nie regulują kwestii dotyczących wielkości księgozbioru zgromadzonego w bibliotece szkolnej czy wymaganej liczby egzemplarzy konkretnej pozycji.
Równocześnie należy zauważyć, że z budżetu państwa są przeznaczane znaczące środki finansowe na wsparcie organów prowadzących szkoły na potrzeby zakupu nowości wydawniczych, w tym również lektur szkolnych, do bibliotek szkolnych. Tylko na realizację Priorytetu 3 Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 na lata 2021-2025 zostało zarezerwowanych w budżecie państwa 138 mln 410 tys. zł.
W latach 2021-2024 z Priorytetu 3 NPRCz 2.0 wydatkowano już 107 260 766 zł. Liczba książek zakupiona do szkół i placówek wychowania przedszkolnego wyniosła 4 668 658. Zakupy lektur szkolnych stanowią około 40 proc. wszystkich książek.
Decyzję dotyczącą zakupu konkretnych pozycji wydawniczych podejmują bezpośrednio szkoły lub biblioteki. Szkoły, które przystępują do programu, są także zobowiązane prowadzić działania promujące czytelnictwo, w tym na przykład organizować spotkania autorskie.
Mając powyższe na uwadze, informuję, że ze wsparcia skorzystała także Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki w Zalasiu (gmina Krzeszowice). Placówka otrzymała dotację w ramach Priorytetu 3 Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0 w 2023 r. w wysokości 12 000 zł dla szkoły i 2 500 zł na wsparcie oddziału przedszkolnego w tej szkole.
Rolą programu wieloletniego jest tworzenie warunków dla rozwoju czytelnictwa w Polsce poprzez zapewnienie środków finansowych na realizację określonych przedsięwzięć i inicjatyw. Środki programu wieloletniego nie mogą zastąpić jednak zaangażowania (również finansowego) jednostek samorządu terytorialnego, które są organami prowadzącymi szkoły. Środki budżetu państwa powinny być zatem uzupełnieniem wydatków ponoszonych przez JST, zgodnie z zasadą pomocniczości, wyrażoną w preambule oraz w art. 163 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Niezależnie od powyższego należy przypomnieć, że wszyscy uczniowie mogą korzystać z bezpłatnych cyfrowych bibliotek lektur szkolnych udostępnionych online zamieszczonych na stronie internetowej https://wolnelektury.pl/ oraz https://lektury.gov.pl/. Strona biblioteki Wolne Lektury powstała dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego. Strona lektury.gov.pl jest prowadzona przez NASK – Państwowy Instytut Badawczy.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 737 t.j.