Interpelacja nr 10270

do ministra infrastruktury

w sprawie działań Ministerstwa Infrastruktury w związku z restrukturyzacją PKP Cargo SA i zapowiadaną falą zwolnień grupowych pracowników

Zgłaszający: Michał Moskal, Andrzej Adamczyk, Rafał Weber

Data wpływu: 11-06-2025

Szanowny Panie Ministrze,

PKP Cargo SA, największy kolejowy przewoźnik towarowy w Polsce, znajduje się w procesie restrukturyzacji. Z doniesień medialnych z dnia 6 czerwca 2025 r. wynika, że spółka planuje kolejną falę zwolnień grupowych, obejmującą do 1041 pracowników w 2025 r. oraz do 1388 w 2026 r., łącznie 2429 osób[1]. W połączeniu z redukcją zatrudnienia w 2024 r., kiedy zwolniono 3665 pracowników, w tym 2515 osób z wypowiedzeniem umów, oznacza to, że PKP Cargo już zwolniło lub planuje zwolnić łącznie 6094 pracowników. Ta decyzja, ogłoszona zaledwie tydzień po optymistycznym komunikacie z 30 maja 2025 r. o „wyjściu na prostą” i zysku operacyjnym w I kwartale 2025 r., budzi poważne wątpliwości co do spójności strategii restrukturyzacyjnej i nadzoru Ministerstwa Infrastruktury nad spółką. Szczególny niepokój wywołuje fakt, że w 2024 r. PKP Cargo miało problemy z wypłatą odpraw, wymagając pożyczki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, co świadczy o chaosie finansowym[1,2].

Jako posłowie opozycji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości wyrażamy głębokie zaniepokojenie brakiem transparentności, chaotycznym zarządzaniem procesem restrukturyzacji oraz niedostatecznym zaangażowaniem Ministerstwa Infrastruktury w dialog społeczny z pracownikami i związkami zawodowymi. Skala zwolnień, obejmująca łącznie 6094 osób, wskazuje na drastyczne podejście do problemów finansowych spółki, bez widocznych działań na rzecz jej długoterminowej stabilizacji. PKP Cargo, jako strategiczne przedsiębiorstwo dla bezpieczeństwa narodowego i gospodarki, szczególnie w kontekście trwającego konfliktu na Ukrainie, wymaga skutecznego nadzoru i strategii, której obecny rząd nie przedstawia. Związki zawodowe, w tym NSZZ „Solidarność”, zarzucają zarządowi PKP Cargo niekompetencję i celowe „odchudzanie” spółki pod sprzedaż, wskazując na utratę rynku na rzecz zagranicznych konkurentów, takich jak Deutsche Bahn czy ukraińska spółka Ukrainian Railways Cargo Poland, będąca częścią Ukrzaliznyci[1,3]. Brak reakcji ministerstwa na te zarzuty oraz na sprzeczne komunikaty spółki świadczy o niedostatecznym nadzorze nad narodowym przewoźnikiem.

W obliczu zapowiadanych zwolnień grupowych, które generują wysokie koszty krótkoterminowe (odprawy, pensje za okres wypowiedzenia) i mogą pogłębić niepewność wśród pracowników, konieczne jest pilne wyjaśnienie roli Ministerstwa Infrastruktury w koordynacji procesu restrukturyzacji, zapewnieniu stabilności finansowej PKP Cargo oraz ochronie miejsc pracy w strategicznym sektorze.

W związku z powyższym, zwracamy się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

  1. Transparentność i spójność strategii restrukturyzacyjnej
    Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury nie wyjaśniło sprzeczności między komunikatem PKP Cargo z 30 maja 2025 r. o „wyjściu na prostą” a zapowiedzią zwolnień 2429 pracowników z 6 czerwca 2025 r., które łącznie z 3665 zwolnionymi w 2024 r. dają 6094 pracowników? Jakie konkretne działania resort podejmuje, aby zapewnić transparentność Planu Restrukturyzacyjnego, który ma zostać złożony w czerwcu 2025 r.? Proszę przedstawić kluczowe elementy tego planu, w tym założenia dotyczące zwolnień i ich wpływu na sytuację finansową spółki.
  2. Nadzór nad finansami PKP Cargo
    Jak Ministerstwo Infrastruktury zamierza zapobiec powtórzeniu sytuacji z 2024 r., gdy PKP Cargo nie miało środków na wypłaty odpraw dla 3665 zwolnionych pracowników, wymagając pożyczki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych? Czy resort opracował plan finansowania odpraw dla 2429 pracowników w latach 2025-2026? Proszę wskazać źródła finansowania tych świadczeń i ich szacunkową wartość.
  3. Zwolnienia grupowe i wsparcie dla pracowników
    Jakie konkretne działania Ministerstwo Infrastruktury podejmie wobec zwolnienia łącznie 6094 pracowników, aby zminimalizować skutki społeczne tych decyzji? Czy resort planuje programy przekwalifikowania lub wsparcia zatrudnienia dla zwalnianych kolejarzy? Proszę przedstawić szczegóły takich działań, w tym harmonogram i budżet.
  4. Długoterminowa strategia dla PKP Cargo
    Dlaczego Ministerstwo Infrastruktury nie przedstawiło strategii odzyskania rynku przewozów towarowych przez PKP Cargo, który traci kontrakty na rzecz zagranicznych przewoźników, takich jak Deutsche Bahn czy Ukrainian Railways Cargo Poland, będąca częścią Ukrzaliznyci? Czy resort planuje pozyskiwanie kontraktów rządowych dla PKP Cargo, np. dla elektrowni lub spółek państwowych, oraz modernizację taboru? Proszę wskazać konkretne działania i ich harmonogram, uwzględniając strategiczne znaczenie spółki w kontekście konfliktu na Ukrainie.
  5. Dialog ze związkami zawodowymi
    Jakie kroki ministerstwo podjęło, aby wspierać dialog społeczny między zarządem PKP Cargo a związkami zawodowymi, w tym NSZZ „Solidarność”, w sprawie zwolnień i restrukturyzacji? Proszę podać szczegóły konsultacji przeprowadzonych od zapowiedzi zwolnień z 6 czerwca 2025 r. oraz plan dalszych negocjacji, uwzględniając zarzuty związkowców o niekompetencję zarządu i potencjalną sprzedaż spółki.
  6. Zarzuty o prywatyzację PKP Cargo
    Jak Ministerstwo Infrastruktury odniesie się do zarzutów związków zawodowych o celowe „odchudzanie” PKP Cargo pod sprzedaż, szczególnie w kontekście zwolnienia łącznie 6094 pracowników? Czy resort wyklucza prywatyzację spółki w ramach restrukturyzacji? Proszę przedstawić stanowisko rządu w tej sprawie oraz wyjaśnić, jak MI zamierza zachować strategiczny charakter PKP Cargo dla polskiej gospodarki.

Prosimy o szczegółowe i merytoryczne odpowiedzi na powyższe pytania, które pozwolą ocenić zaangażowanie Ministerstwa Infrastruktury w restrukturyzację PKP Cargo oraz ochronę miejsc pracy w strategicznym sektorze. Skala zwolnień, obejmująca łącznie 6094 pracowników, sprzeczne komunikaty spółki i brak reakcji resortu na zarzuty o prywatyzację świadczą o chaotycznym zarządzaniu i niedostatecznym nadzorze nad narodowym przewoźnikiem towarowym. Jako posłowie opozycji wzywamy rząd do pilnego przedstawienia spójnej strategii naprawczej, wsparcia dla zwalnianych pracowników i działań na rzecz odzyskania rynku przez PKP Cargo. Brak transparentności i skutecznych działań podważa zaufanie do polityki rządu wobec kluczowych przedsiębiorstw państwowych i rodzi obawy o przyszłość polskiej kolei towarowej.

Źródła:

[1] Onet, „Dramatyczna sytuacja w PKP Cargo. Tysiące osób zostanie zwolnionych: ‘Rządzą nami dyletanci’”, 6 czerwca 2025, https://wiadomosci.onet.pl/slask/dramatyczna-sytuacja-w-pkp-cargo-tysiace-osob-zostanie-zwolnionych-rzadza-nami/myf4czs

[2] Onet, „PKP Cargo znalazło pieniądze na wypłaty dla części zwolnionych kolejarzy”, 11 grudnia 2024, https://wiadomosci.onet.pl/slask/pkp-cargo-znalazlo-pieniadze-na-wyplaty-dla-czesci-zwolnionych-kolejarzy/jc0dk40

[3] Business Insider, „PKP Cargo ma nowego konkurenta. Polska wydała licencję ukraińskiemu przewoźnikowi”, 27 czerwca 2024, https://businessinsider.com.pl/wiadomosci/pkp-cargo-ma-konkurenta-z-ukrainy-polska-wydala-licencje/nw10dhn