do ministra spraw zagranicznych
w sprawie braku poświadczeń bezpieczeństwa wśród członków kierownictwa Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz naruszeń standardów ochrony informacji niejawnych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Dariusz Matecki
Data wpływu: 13-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w świetle narastających niepokojów dotyczących przestrzegania procedur bezpieczeństwa przy powoływaniu osób na kluczowe stanowiska w administracji rządowej zwracam się z interpelacją w sprawie kierownictwa Ministerstwa Spraw Zagranicznych – resortu odpowiedzialnego za prowadzenie polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej, współpracę z sojusznikami oraz przetwarzanie informacji niejawnych o charakterze strategicznym, w tym informacji NATO i UE.
Z oficjalnych komunikatów MSZ oraz doniesień medialnych wynika, że dwóch wiceministrów tego resortu – Andrzej Szejna oraz Władysław Teofil Bartoszewski – pełni swoje funkcje bez ważnego poświadczenia bezpieczeństwa wydanego przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
W przypadku Andrzeja Szejny mamy do czynienia z sytuacją, w której osoba mająca dostęp do dokumentów o klauzuli „ściśle tajne” nie posiada ostatecznego poświadczenia bezpieczeństwa, a jedynie czasowe dopuszczenie nadane przez ministra spraw zagranicznych na podstawie art. 34 ust. 8 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Jednocześnie pan minister Szejna publicznie deklarował, że przeszedł procedurę weryfikacyjną, co MSZ sprostowało, informując, że decyzja ABW w jego sprawie jeszcze nie zapadła. W przestrzeni publicznej pojawiły się też informacje, które mogą wskazywać na przesłanki dyskwalifikujące z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, w tym doniesienia o nadużywaniu alkoholu.
Jeszcze większy niepokój budzi postawa wiceministra Władysława Teofila Bartoszewskiego, który – jak wynika z informacji samego MSZ – w ogóle nie wystąpił o poświadczenie bezpieczeństwa. Uzasadnia to faktem bycia posłem, co – choć formalnie umożliwia dostęp do dokumentów w ramach sprawowania mandatu – nie może stanowić podstawy do pełnienia funkcji rządowej w newralgicznym resorcie, w którym obowiązki służbowe obejmują stały dostęp do materiałów o charakterze tajnym i ściśle tajnym.
Sytuacje te świadczą o możliwym systemowym zaniechaniu w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa informacji niejawnych w MSZ.
Ochrona informacji niejawnych nie jest proceduralną formalnością, ale podstawowym obowiązkiem każdego rządu wobec państwa i obywateli. Szczególnie w warunkach wojny za naszą wschodnią granicą, nasilonych działań obcych wywiadów i rosnących napięć geopolitycznych, Polska musi być państwem, w którym dostępu do informacji nie otrzymuje się z partyjnego nadania, ale na podstawie transparentnej i rygorystycznej procedury bezpieczeństwa.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy wszyscy członkowie obecnego kierownictwa Ministerstwa Spraw Zagranicznych, w tym minister oraz wszyscy wiceministrowie, posiadają aktualne poświadczenia bezpieczeństwa wydane przez ABW, uprawniające do dostępu do informacji niejawnych – w tym o klauzuli „ściśle tajne”, „NATO Secret” oraz „UE Secret”? W przypadku osób, które nie posiadają jeszcze takiego poświadczenia – czy złożyły stosowne wnioski, kiedy i na jakim etapie procedury obecnie się znajdują? W przypadku członków kierownictwa MSZ, które uzyskały dostęp do tego typu informacji, jaka była procedura dopuszczenia ich do tych informacji? Czy przeszły całą procedurę uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa wydawanego przez ABW, ile trwała ta procedura i kiedy zostały złożone wnioski?
2. Ilu członków kierownictwa MSZ uzyskało dostęp do informacji niejawnych jedynie na podstawie decyzji ministra spraw zagranicznych, tj. w trybie art. 34 ust. 8 ustawy o ochronie informacji niejawnych? Proszę o wskazanie, którzy członkowie kierownictwa uzyskali dostęp na tej podstawie i jaka była tego przyczyna?
3. Czy i kiedy Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozpoczęła procedurę sprawdzającą wobec Andrzeja Szejny? Czy wystąpiły przeszkody formalne lub merytoryczne uniemożliwiające wydanie poświadczenia?
4. Czy premier RP miał wiedzę o tym, że Władysław Teofil Bartoszewski pełni funkcję wiceministra bez wniosku o poświadczenie bezpieczeństwa? Czy taka sytuacja była przedmiotem oceny służb specjalnych?
5. Czy ABW, SKW lub inne służby zgłaszały zastrzeżenia wobec któregokolwiek członka kierownictwa MSZ? Jeśli tak – jakie były rekomendacje tych służb?
6. Jakie procedury zostały wdrożone w MSZ w celu zapewnienia, że osoby powoływane na stanowiska kierownicze w tym resorcie spełniają warunki ustawowe do pracy z informacjami niejawnych?