w sprawie pomocy finansowej dla Ukrainy
Odpowiadający: minister edukacji Barbara Nowacka
Warszawa, 29-07-2025
Szanowni Panowie Posłowie,
udzielam odpowiedzi na poniższe pytania.
1. W jakiej wysokości udzielamy pomocy finansowej Ukrainie?
– pożyczki, darowizny, spłaty zobowiązań zaciągniętych przez Ukrainę.
2. Proszę o podanie kosztu pomocy finansowej obejmującej wszystkie instrumenty z poręczeniami włącznie.
Minister Edukacji nie udzielał pomocy finansowej Ukrainie.
W ramach realizacji zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy, wydatkowano środki finansowe z dotacji celowej, rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej i Funduszu Pomocy przeznaczone na:
1. Realizacja dodatkowych zadań oświatowych przez jednostki samorządu terytorialnego
Od kwietnia 2022 r. jednostki samorządu terytorialnego otrzymują dodatkowe środki finansowe na realizację dodatkowych zadań oświatowych związanych z kształceniem, wychowaniem i opieką nad dziećmi i uczniami będącymi obywatelami Ukrainy. W ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa[1] przewidziano możliwość wsparcia finansowego dla jednostek samorządu terytorialnego ze środków rezerwy części oświatowej subwencji ogólnej lub z Funduszu Pomocy.
Łączna wysokość środków finansowych naliczonych na podstawie danych za okres od 24 lutego 2022 r. do 30 czerwca 2025 r. z przeznaczeniem na realizację zadań oświatowych realizowanych przez JST wynosi ok. 8,6 mld zł.
Wysokość środków finansowych naliczonych z FP w roku budżetowym:
Wsparciem objęte zostały zadania do tej pory niefinansowane z subwencji oświatowej (lub potrzeb oświatowych) – dofinansowanie wychowania przedszkolnego dzieci w wieku 2,5-5 lat oraz dofinansowanie dowożenia uczniów.
Środki przekazywane samorządom w celu wsparcia uczniów z Ukrainy są naliczone zgodnie z algorytmem, stanowiącym załącznik do rozporządzenia w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w danym roku budżetowym na podstawie danych wykazanych w systemie informacji oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej [2].
Liczebność przeliczana odpowiednimi wagami algorytmu, jest ustalana w sposób średniomiesięczny, czyli bierze pod uwagę fluktuację w liczbie dzieci i uczniów.
2. Pomoc materialna o charakterze socjalnym
Od 2022 r. dla uczniów z Ukrainy, o których mowa w art. 53 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, dostępna jest pomoc materialna o charakterze socjalnym[3] w formie stypendium szkolnego (maksymalnie 248 zł miesięcznie dla ucznia) i zasiłku szkolnego (maksymalnie 620 zł jednorazowego wsparcia na ucznia, w którego rodzinie nastąpiło zdarzenie pogarszające znacznie sytuację materialną).
Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania pomoc realizuje w ramach planu finansowego Funduszu Pomocy, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
| Lp. |
Stypendium szkolne |
Zasiłek szkolny |
||
| Wartość wypłaconych środków |
Liczba uczniów |
Wartość wypłaconych środków |
Liczba uczniów |
|
| 2022 |
Wartość wypłaconych środków na stypendia |
6 784 (od marca do sierpnia) |
Wartość wypłaconych środków na stypendia |
3 309 |
| 2023 |
7 798 tys. zł |
5 597 (od marca do sierpnia) |
43,2 tys. zł |
80 |
| 2024 |
5 258 tys. zł |
3 768 (od marca do sierpnia) |
26,2 tys. zł |
90 |
W 2025 r. zadanie jest na etapie realizacji (w kwietniu 2025 r. przekazano wojewodom pierwszą transzę środków w wysokości 3,9 mln zł).
3. Zakup podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych
W latach 2023 i 2025 środki na zakup podręczników, materiałów edukacyjnych i materiałów ćwiczeniowych dla uczniów uchodźców z Ukrainy uczących się w szkołach podstawowych zostały zapewnione w ramach Funduszu Pomocy. W 2023 roku wysokość środków wydatkowanych na ten cel wyniosła 16 125 814,30 zł. W planie finansowym Funduszu Pomocy na 2025 r. na podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe dla uczniów ukraińskich w szkołach podstawowych przewidziano kwotę 32 400 000,00 zł. Proces zakupu podręczników wciąż trwa, dlatego ostateczna kwota, która zostanie wydatkowana na ten cel, nie jest jeszcze znana.
W roku 2024 podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe dla uczniów szkół podstawowych – uchodźców z Ukrainy finansowane były w ramach dotacji celowej na wyposażenie szkół w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe. W związku z tym, że uczniowie ukraińscy nie zostali wyodrębnieni w rozliczeniu dotacji celowej, MEN nie posiada informacji o wysokości środków przeznaczonych na podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe dla tej grupy uczniów.
4. Rządowy program wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży „Przyjazna szkoła“ w latach 2025-2027
Celem programu jest wsparcie szkół, w których pobierają naukę uczniowie z Ukrainy, przez stworzenie warunków, w których całe społeczności szkolne czują się bezpiecznie, a dzieci i młodzież mogą budować przyjazne relacje rówieśnicze oraz rozwijać swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje.
Realizowane w ramach programu działania uwzględniają:
Program jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Wysokość środków finansowych przeznaczonych na realizację działań określonych w programie wynosi 499 903 491,80 zł.
Z poważaniem
Barbara Nowacka
Minister Edukacji
[1] Dz. U. 2025 poz. 337 z późn. zm.
[2] Dz. U. 2024 poz. 152 z późn. zm.
[3] O której mowa w art. 90c ust. 2 pkt 1-2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2025 poz. 881).