Interpelacja nr 10320

do ministra klimatu i środowiska

w sprawie destrukcyjnych skutków wdrożenia systemu ETS2 dla polskich rodzin oraz nieudolności rządu w obronie interesu narodowego

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka

Data wpływu: 15-06-2025

Szanowna Pani Minister,

polskie rodziny są dziś na skraju energetycznej zapaści. Nadciąga kolejna unijna regulacja – system ETS2 – który już od 2027 roku obejmie ogrzewanie domów i transport prywatny, a więc dwa filary codziennego życia każdego obywatela. Nie chodzi tu o marginalne podwyżki, ale o realne, kilkutysięczne koszty roczne, które najmocniej uderzą w najbiedniejszych, w mieszkańców wsi, w rodziny ogrzewające domy węglem, w ludzi dojeżdżających do pracy starym samochodem.

Polska – kraj o jednym z najniższych dochodów w UE – otrzymała najwyższy procent z tzw. Społecznego Funduszu Klimatycznego (17,6%), co wprost oznacza, że Bruksela uznaje nas za najbardziej zagrożonych ubóstwem energetycznym w całej unii. I co robi rząd? Odpowiada: "negocjujemy, analizujemy, pracujemy nad mechanizmami osłonowymi" – te słowa słyszymy od miesięcy, a efektów jak nie było, tak nie ma.

Polacy nie chcą analiz – chcą konkretów! Chcą wiedzieć:

• czy będą w stanie zapłacić za ogrzewanie,
• czy ich dzieci dojadą autobusem do szkoły,
• czy będą musieli wybierać między jedzeniem a rachunkiem za ciepło.

Tymczasem rząd biernie przygląda się, jak kolejna unijna dyrektywa zmierza do dewastacji polskiego społeczeństwa, a kampania informacyjna praktycznie nie istnieje. Ludzie nie wiedzą, że koszty ogrzewania mogą wzrosnąć o 2500-5500 zł rocznie, a transportu nawet o kilkaset złotych na osobę. Nie wiedzą, że Polska – bardziej niż Belgia, Francja czy Niemcy – poniesie relatywnie wyższe koszty, mimo niższych zarobków.

To nie tylko gospodarczy problem. To zagrożenie dla spójności społecznej i bezpieczeństwa państwa. Ignorowanie dramatycznych konsekwencji ETS2 to zaniedbanie obowiązku ochrony obywateli, a brak decyzji jest równoznaczny ze zgodą na pogłębianie ubóstwa i chaosu społecznego.

W związku z powyższym, proszę Panią Minister o natychmiastowe przedstawienie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie realne działania – poza deklaracjami – podjął rząd Rzeczypospolitej Polskiej w celu renegocjacji warunków wdrożenia ETS2 wobec Komisji Europejskiej? Czy rozważana była formalna propozycja zawieszenia lub przesunięcia systemu dla Polski?
2. Ile wyniosą szacowane średnie koszty wdrożenia ETS2 dla przeciętnego polskiego gospodarstwa domowego w ujęciu rocznym, osobno dla transportu i ogrzewania?
3. Jakie konkretne środki osłonowe zaplanowano w ramach Funduszu Klimatycznego Społecznego dla polskich rodzin? Jakie kwoty zostały dotychczas uruchomione, a jakie są nadal na etapie planowania?
4. Ile rodzin w Polsce (wg danych GUS/ministerstwa) może zostać objętych ryzykiem ubóstwa energetycznego lub transportowego po wejściu w życie ETS2?
5. Dlaczego nie przeprowadzono ogólnokrajowej kampanii informacyjnej na temat wpływu ETS2 na koszty życia obywateli? Czy taka kampania jest planowana, i kiedy zostanie uruchomiona?
6. Jakie środki zostały przeznaczone na modernizację domów jednorodzinnych i poprawę efektywności energetycznej w kontekście ETS2? Czy programy takie jak "Czyste Powietrze" zostaną rozszerzone i dostosowane do nowej rzeczywistości regulacyjnej?
7. Czy rząd zamierza bronić interesów polskich obywateli przed narzuconym mechanizmem, który – jak pokazują dane – może pogłębić ubóstwo i zdestabilizować społeczeństwo? Jeśli tak – proszę wskazać harmonogram działań i nazwiska osób odpowiedzialnych.