w sprawie nauki obsługi dronów w polskich szkołach
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Katarzyna Lubnauer
Warszawa, 11-07-2025
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Rafała Komarewicza w sprawie nauki obsługi dronów w polskich szkołach.
Szanowny Panie Pośle,
poniżej przedstawiam Panu wyjaśnienia, dotyczące zadanych przez Pana pytań.
Ad 1.
Czy Ministerstwo Edukacji planuje stworzenie programu edukacyjnego, umożliwiającego szkołom prowadzenie zajęć z zakresu obsługi dronów?
Obowiązujące przepisy prawa oświatowego zezwalają na realizację w szkołach dodatkowych zajęć edukacyjnych, dla których nie określono podstawy programowej, lecz program nauczania został włączony do szkolnego zestawu programów nauczania. Dyrektor szkoły może wnioskować do organu prowadzącego szkołę o przyznanie środków finansowych na realizację tych zajęć i podejmuje decyzję w zakresie tematyki zajęć. Maksymalny tygodniowy wymiar godzin dodatkowych zajęć edukacyjnych dla danego oddziału wynosi 3 godz.
Dyrektor szkoły, w ramach godzin do swojej dyspozycji, ma obowiązek realizowania zajęć edukacyjnych rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów. Dyrektor szkoły ustala, jaka będzie tematyka tych zajęć, biorąc pod uwagę zainteresowania i potrzeby uczniów danej szkoły.
W związku z powyższym w szkołach mogą być realizowane np. zajęcia, o których mowa w interpelacji, jeżeli dyrektor szkoły, w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę, tak zdecyduje.
Ad 2.
Czy Ministerstwo Edukacji planuje utworzenie w szkołach średnich - w szczególności technikach i szkołach zawodowych - oddziałów, których ukończenie mogłoby gwarantować uzyskanie właściwego tytułu zawodowego - na przykład “technik operator dronów”?
Odnosząc się do kwestii związanych z możliwością tworzenia programu edukacyjnego w zakresie kształcenia zawodowego należy zauważyć, że Minister Edukacji określa, w drodze rozporządzenia, podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowe umiejętności zawodowe[1]. Natomiast nie określa programów edukacyjnych w zakresie kształcenia zawodowego. Program nauczania zawodu jest opracowywany przez nauczyciela lub zespół nauczycieli prowadzących kształcenie zawodowe w danym zawodzie, przy czym jest wskazane, aby był opracowany w konsultacji z pracodawcami lub organizacjami pracodawców właściwymi dla danego zawodu[2]. Program nauczania opracowany przez nauczycieli w danej szkole dopuszcza do użytku szkoły jej dyrektor. Należy podkreślić, że zgodnie z przepisami oświatowymi dyrektor szkoły posiada autonomię w zakresie opracowania i dopuszczenia do użytku w szkole programu nauczania zawodu, z tym że program ten musi uwzględniać podstawę programową kształcenia w danym zawodzie. Program nauczania zawodu może również obejmować treści nauczania wykraczające poza podstawę programową kształcenia w zawodzie np. treści uzgodnione z pracodawcami[3].
Podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego określone rozporządzeniem Ministra Edukacji stanowią ramy programowe kształcenia w danym zawodzie i są na bieżąco aktualizowane i dostosowywane m.in. do zmian technologicznych występujących na rynku pracy. Zmiany w podstawach programowych lub podstawy programowe do nowych zawodów są często inicjowane przez organizacje pracodawców, którzy również uczestniczą w pracach nad opracowaniem projektów tych podstaw. Aby przyspieszyć proces wdrażania zmian w podstawach programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego od 11 stycznia br. zmiany w podstawach programowych mogą być wprowadzane po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra właściwego dla danego zawodu, a nie jak dotychczas wyłącznie na wniosek tego ministra[4].
Odnosząc się do pytania dotyczącego nowych oddziałów w technikach i szkołach zawodowych, należy zauważyć, że kształcenie zawodowe realizowane jest w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe (branżowej szkole I stopnia, technikum, branżowej szkole II stopnia i w szkole policealnej) w zawodach szkolnictwa branżowego[5].
Obecnie w Ministerstwie Edukacji Narodowej prowadzone są prace związane z kompleksowym przeglądem i modyfikacją podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego, w szczególności w zakresie dostosowania kształcenia w tych zawodach do zmian wynikających z transformacji cyfrowej i ekologicznej. Prace te są prowadzone w ramach projektu realizowanego przez MEN pn. „Porozumienie branżowe na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego. Zwiększanie udziału przedstawicieli i przedstawicielek branż w rozwoju kształcenia zawodowego i uczenia się w miejscu pracy”, współfinansowanego ze środków UE.
Przegląd i modyfikacja podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego są poprzedzone konsultacjami z przedstawicielami organizacji branżowych właściwymi dla poszczególnych dziedzin zawodowych i zawodów, w trakcie których poddawane są dyskusji m.in. propozycje zmian w zawodach. 11 kwietnia br. jedno z takich spotkań branżowych, poświęcone było tematyce kształcenia zawodowego w dziedzinie bezzałogowych statków powietrznych - zwane dalej BSP. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele sektora zajmującego się produkcją BSP, a także branż, które wykorzystują technologie bezzałogowe w swojej działalności. Podczas spotkania wskazano potrzebę wprowadzenia nowych zawodów do klasyfikacji szkolnictwa branżowego, takich jak pilot bezzałogowych statków powietrznych, technik lotnictwa bezzałogowego oraz koordynator lotów bezzałogowych. Analizowana była również możliwość wprowadzenia dodatkowej umiejętności zawodowej związanej z obsługą dronów lub dodanie obowiązujących treści nauczania w już istniejących zawodach szkolnictwa branżowego, np. technik geodeta, technik rolnik, technik leśnik, technik fotografii i multimediów.
W związku z powyższym obecnie są powoływane zespoły, złożone m.in. z przedstawicieli organizacji branżowych i pracodawców, do przeglądu i modyfikacji podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego lub opracowania propozycji nowych zawodów.
Zmodyfikowane podstawy programowe kształcenia w dotychczasowych zawodach lub nowe zawody, w tym zawody związane z obsługą BSP, mogą być wprowadzone do systemu oświaty w uzgodnieniu z właściwymi ministrami lub na ich wniosek, o którym mowa w art. 46[6] ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.)
Niemniej, należy zauważyć, że wprowadzenie nowego zawodu w dziedzinie BSP czy uzupełnienie treści nauczania w tym zakresie w innych zawodach musi uwzględniać wymagania określone w szczegółowych regulacjach europejskich i przepisach prawa z zakresu lotnictwa cywilnego.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Katarzyna Lubnauer
Sekretarz Stanu
[1] Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16 maja 2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz dodatkowych umiejętności zawodowych w zakresie wybranych zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. poz. 991, z późn. zm.).
[2] Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. z 2024 r. poz. 611, z późn. zm.).
[3] Art. 22a ust. 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2024 r. poz. 750, z późn. zm.) w powiązaniu z § 4 ust. 6 lit. d rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 maja 2024 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. 2024 poz. 781, z późn. zm.).
[4] Art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, z późn. zm.).
[5] określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego, stanowiącej załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 2019 r. w sprawie ogólnych celów i zadań kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego oraz klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego (Dz. U. 2024 poz. 611, z późn. zm.)
[6] 2. Zmiany w przepisach wydanych na podstawie ust. 1 pkt 2 i 4 w zakresie wprowadzenia, zmiany albo wykreślenia zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie albo wprowadzenia albo wykreślenia dodatkowych umiejętności zawodowych następują na wniosek ministra właściwego dla zawodu.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, określa:
1) nazwę zawodu i symbol cyfrowy zawodu odpowiadające nazwie i symbolowi cyfrowemu zawodu w klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy, jeżeli zostały określone w tej klasyfikacji, nazwę kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie lub dodatkowych umiejętności zawodowych;
2) opis zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, wraz z propozycją zestawu oczekiwanych efektów kształcenia niezbędnych dla zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie, sporządzonego z uwzględnieniem charakterystyk poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji pierwszego i drugiego stopnia, a w przypadku wprowadzenia lub zmiany zawodu lub kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie – także propozycję przypisania poziomu Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji wyodrębnionej w zawodzie lub kwalifikacji pełnej, o której mowa w art. 8 pkt 3a, 4a, 5a i 7a ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji.