Interpelacja nr 10419

do ministra sprawiedliwości

w sprawie przywrócenia poprzedniej struktury okręgów w ramach Służby Więziennej, w szczególności OISW Opole oraz OISW Wrocław

Zgłaszający: Tomasz Kostuś

Data wpływu: 19-06-2025

Szanowny Panie Ministrze,

od 1.01.2022 r. Służba Więzienna podzielona jest na 11 okręgowych inspektoratów. Przed tą datą funkcjonowało 15 OISW – cztery spośród nich zostały zniesione i wchłonięte przez okręgi sąsiednie:

- OISW Wrocław przez OISW Opole,
- OISW Gdańsk przez OISW Bydgoszcz,
- OISW Szczecin przez OISW Koszalin,
- OISW Białystok przez OISW Olsztyn.

Zmiana ta – nigdy racjonalnie nieuzasadniona – spowodowała ogromne trudności organizacyjno-kadrowo-logistyczne, zmniejszenie łącznej liczby etatów w okręgach i jednostkach łączonych, przedwczesne odejścia części funkcjonariuszy na zaopatrzenie emerytalne, a nawet wręcz zmniejszenie bezpieczeństwa jednostek (np. w odniesieniu do aresztów, które po połączeniu stały się oddziałami zewnętrznymi, z pozostawionymi oddziałami aresztowymi, przy zmniejszonej obsadzie działu ochrony).

Tymczasem proste zestawienie struktury, pojemności, zasobów kadrowych OISW z okresu sprzed i po ww. zmianie pokazuje, że m.in. w odniesieniu do inspektoratów we Wrocławiu i Opolu (choć w jeszcze większym stopniu dotyczy to Gdańska i Bydgoszczy) ich wielkość, pojemność, liczba funkcjonariuszy, nasycenie aresztami śledczymi i zakładami karnymi (a także wiele innych czynników) przemawiają jednoznacznie za koniecznością ich niezależnego funkcjonowania.

O przywrócenie pierwotnego podziału organizacyjnego OISW Opole oraz OISW Wrocław apelują także zgłaszający się do mnie przedstawiciele lokalnych Służb Więziennych.

Warto podkreślić, że przywrócenie podziału organizacyjnego OISW Opole do stanu sprzed 1.01.2022 roku skutkowałoby:

• pokryciem terytorialnym OISW Opole z podziałem administracyjnym województwa opolskiego (współpraca z wojewodą opolskim, np. w kontekście powiadomień dotyczących cudzoziemców, a także z wieloma innymi instytucjami podległymi zarówno wojewodzie, jak i organom samorządowym, a także np. uczelniami wyższymi);
• pokryciem terytorialnym OISW Opole z zasięgiem terytorialnym KWP Opole, w tym np. wydziału konwojowego (ma to istotne znaczenie z zakresie planowania, nadzorowania konwojów policyjnych oraz współpracy jednostek penitencjarnych z kierownikami poszczególnych sekcji na szczeblach powiatowych);
• pokryciem terytorialnym OISW Opole z zasięgiem terytorialnym Sądu Okręgowego w Opolu oraz Prokuratury Okręgowej w Opolu (ma to istotne znaczenie przy określaniu rejonizacji osadzania oraz współpracy organów dysponujących z dyrektorem okręgowym w zakresie ewentualnych odstępstw od ustalonej rejonizacji);
• pokryciem terytorialnym OISW Opole z zasięgiem terytorialnym Sądu Okręgowego w Opolu Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń w zakresie postępowania przed sądem w przypadku wniosków osadzonych o WPZ oraz SDE (aktualnie służba informatyczna ustala wideokonferencje dla Sądu Okręgowego w Opolu z jednostkami penitencjarnymi spoza okręgu);
• pokryciem terytorialnym OISW Opole z zasięgiem terytorialnym Sądu Okręgowego w Opolu, w zakresie ustawowych zadań kuratora okręgowego i podległych kuratorów, którzy obecnie zmuszeni są współpracować z trzema różnymi inspektoratami;
• efektywniejszym i sprawniejszym nadzorem nad jednostkami podległymi, m. in. poprzez realne skrócenie czasu dotarcia do nich w sytuacjach nagłych, jak również przy planowanych wizytacjach i kontrolach;
• z uwagi na różnorodność przeznaczenia jednostek penitencjarnych ulokowanych w województwie opolskim, OISW Opole może być samowystarczalny pod względem właściwego rozmieszczania osadzonych.

Analogicznie - przywrócenie podziału organizacyjnego OISW Wrocław do stanu sprzed 1.01.2022 r. skutkowałoby:

• pokryciem terytorialnym OISW Wrocław z podziałem administracyjnym województwa dolnośląskiego (współpraca z wojewodą wrocławskim);
• pokryciem terytorialnym OISW Wrocław z zasięgiem terytorialnym KWP Wrocław (wydział konwojowy);
• efektywniejszym i sprawniejszym nadzorem nad jednostkami podległymi m.in. poprzez realne skrócenie czasu dotarcia do nich w sytuacjach nagłych, jak również przy planowanych wizytacjach i kontrolach;
• skróceniem czasu podróży specjalistów zamieszkałych na terenie województwa dolnośląskiego do siedziby OISW we Wrocławiu;
• skróceniem czasu podróży dyrektorów i kierowników na odprawy w siedzibie OISW Wrocław.

W związku z powyższym stanem faktycznym, proszę o odpowiedź na następujące pytania.

1. Jakie przesłanki przyświecały wprowadzeniu zmiany struktury inspektoratów Służby Więziennej od 1 stycznia 2022 roku?
2. Jakich korzyści oczekiwano po tej zmianie i czy po 3,5 roku funkcjonowania nowej struktury zostały one osiągnięte? Poproszę o szczegółowe dane.
3. Czy resort dostrzega zasadność powrotu do pierwotnej struktury, w szczególności - przywrócenie podziału organizacyjnego OISW Wrocław oraz OISW Opole do stanu sprzed 1.01.2022 r.? Jeśli tak, kiedy to nastąpi? Jeśli nie – proszę o uzasadnienie.