Interpelacja nr 10452

do ministra rolnictwa i rozwoju wsi

w sprawie nieadekwatnych i niebezpiecznych rozwiązań zawartych w projekcie nowelizacji ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne

Zgłaszający: Jarosław Sachajko

Data wpływu: 22-06-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z procedowaną w Sejmie nowelizacją ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne (druk nr 1315), pragnę wyrazić stanowczy sprzeciw wobec niedostosowanych, jednostronnych i potencjalnie szkodliwych rozwiązań zawartych w projekcie. W obecnym kształcie ustawa sprowadza się jedynie do wprowadzenia zawieszenia egzekucji w przypadku złożenia wniosku o przejęcie długu przez KOWR, bez zapewnienia równowagi pomiędzy interesem rolnika, państwa i wierzycieli. Projekt nie zawiera żadnych rozwiązań systemowych ani nie odpowiada na rzeczywiste potrzeby środowiska rolniczego.

Zgłaszane przez środowiska rolnicze uwagi wskazują jednoznacznie, że projektowana ustawa:

• nie zapobiega utracie rodzinnych gospodarstw, lecz jedynie wydłuża procedurę egzekucyjną, prowadząc do odroczenia likwidacji, a nie jej zapobieżenia;
• brakuje w niej jakichkolwiek instrumentów wsparcia finansowego, które umożliwiałyby realne oddłużenie i odbudowę płynności gospodarstw;
• pomija rolę banków i funduszy inwestycyjnych jako uczestników rynku, umożliwiając im działanie poza kontrolą państwa i często z naruszeniem praw konsumentów;
• nie przewiduje żadnego nadzoru nad praktykami komorniczymi, które obecnie nierzadko prowadzą do łamania praw rolników oraz egzekucji z naruszeniem Konstytucji RP i zasad współżycia społecznego.

Ustawa wymaga pilnego uzupełnienia o szereg niezbędnych mechanizmów osłonowych i naprawczych, takich jak:

1. Wprowadzenie kredytów restrukturyzacyjnych przez KOWR na 20 lat – z możliwością spłaty długu bez utraty gospodarstwa.
2. Wsparcie rozwojowe dla zadłużonych gospodarstw – np. środki na zakup zwierząt, materiałów rolnych, dzierżawę gruntów.
3. Weryfikacja działań komorniczych przez KOWR – w tym obowiązkowe badanie legalności przejęć wierzytelności przez fundusze oraz badanie tytułów wykonawczych.
4. Ograniczenie zajęć środków produkcyjnych przez komorników – co najmniej 80% środków z produkcji powinno być chronione jako niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej.
5. Obowiązkowa rzetelna wycena majątku rolnego – w konsultacji z izbami rolniczymi.
6. Zobowiązanie KOWR do audytu spraw sądowych i analiz zgodności umów kredytowych z prawem konsumenckim.

Panie Ministrze – Polska wieś oczekuje nie pozornych ruchów i PR-owych ustaw, ale prawdziwej odpowiedzialności państwa za bezpieczeństwo ekonomiczne rolników oraz bezpieczeństwo żywnościowe Polaków. Dotychczasowe działania wielu instytucji publicznych, w tym również KOWR, niejednokrotnie doprowadziły do utraty zaufania obywateli do państwa prawa. Proszę nie dopuścić, aby projektowana ustawa pogłębiła ten kryzys zaufania.

W związku z powyższym, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje rozszerzenie projektu ustawy o systemowe narzędzia oddłużeniowe – np. kredyty restrukturyzacyjne z gwarancją KOWR?
2. Dlaczego projekt nie zawiera mechanizmów weryfikacji legalności działań komorniczych, mimo licznych nadużyć?
3. Czy planowane jest wprowadzenie ochrony środków niezbędnych do prowadzenia działalności rolniczej przed zajęciem egzekucyjnym?
4. Czy ministerstwo analizowało zgodność projektowanych przepisów z zasadami konstytucyjnymi ochrony praw majątkowych i proporcjonalności?
5. Jakie działania planuje KOWR, aby przeciwdziałać przejmowaniu gospodarstw przez fundusze spekulacyjne i odzyskać nad nimi kontrolę publiczną?