Odpowiedź na interpelację nr 10514

w sprawie realizacji przez lotnisko Warszawa-Babice programu ochrony środowiska przed hałasem dla obszaru woj. mazowieckiego

Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek

Warszawa, 28-08-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 10514 Pani Poseł Klaudii Jachiry w sprawie realizacji przez lotnisko Warszawa-Babice programu ochrony środowiska przed hałasem dla obszaru woj. mazowieckiego, w oparciu o stanowisko Centrum Usług Logistycznych (CUL), uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.

Działania realizowane przez służby porządku publicznego na terenie Lotniska Warszawa-Babice mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa państwa, w tym miasta stołecznego Warszawy. Jednocześnie, ze względu na bezpośredni wpływ funkcjonowania Lotniska Warszawa-Babice na życie wielu mieszkańców Warszawy, konieczne jest uwzględnienie zarówno aspektów operacyjnych, prawnych, jak i społecznych w zakresie jego funkcjonowania.

W ramach wdrażania „Programu ochrony środowiska przed hałasem dla obszaru województwa mazowieckiego” (dalej: Program) prowadzony jest obecnie proces szacowania ryzyka, obejmujący zarówno aspekty finansowe, jak i prawne pod kątem oceny możliwości i sposobu wdrożenia działań określonych w Programie. Dalsze decyzje w tym zakresie muszą być podejmowane w wymiarze wieloaspektowym, z zachowaniem standardów prawnych i bezpieczeństwa, aby zagwarantować skuteczność, legalność oraz minimalizację potencjalnych negatywnych skutków dla mieszkańców i funkcjonowania miasta.

Należy podkreślić, że Centrum Usług Logistycznych w ramach prowadzonej działalności zarządza Lotniskiem Warszawa-Babice, które jest wykorzystywane przez służby porządku publicznego wykonujące loty związane z ratowaniem zdrowia i życia ludzkiego, a także z zakresu bezpieczeństwa, zabezpieczenia ważnych wydarzeń państwowych, rozśrodkowaniem sił i środków w przypadku zaistnienia klęsk żywiołowych i innego rodzaju zagrożeń.

Lotnisko udostępnione jest również dla lotnictwa cywilnego w zakresie prowadzenia działalności lotniczej na podstawie zawartych umów z CUL[1]. Na Lotnisku Warszawa-Babice funkcjonuje Aeroklub Warszawski, który jest jednym z najstarszych ośrodków szkolenia adeptów lotnictwa w Polsce.

Rosnące koszty utrzymania lotniska, a także zapotrzebowanie rynku na nowych pilotów powoduje, że wykonywanie lotów szkoleniowych na Lotnisku Warszawa-Babice jest niezwykle istotne z uwagi na fakt, że jest to jedyne miejsce w rejonie Warszawy gdzie odbywa się szkolenie młodych pilotów. Warto również nadmienić, że ośrodki szkoleniowe realizując szkolenie lotnicze prowadzą własną działalność gospodarczą, dając zatrudnienie wielu osobom.

W omawianym obszarze na uwagę zasługuje fakt, że liczba operacji na Lotnisku Warszawa-Babice od 2023 r. uległa znaczącemu zmniejszeniu względem lat poprzednich, tj. o 40-50%, co jest między innymi wynikiem podniesienia stawek w Taryfie Opłat Lotniskowych w 2023 r.

Należy również zaznaczyć, że loty na Lotnisku Warszawa-Babice odbywają się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i dokumentacją – „Instrukcja Operacyjna Lotniska”, a także z danymi opublikowanymi w zbiorze informacji lotniczych AIP[2] VFR[3]. Trasa tzw. kręgu lotniskowego oraz wysokości w poszczególnych etapach lotu są opisane szczegółowo w ww. dokumentach. Dodatkowo wszyscy piloci wykonujący loty na Lotnisku Warszawa-Babice przechodzą szkolenie z obowiązujących procedur i zasad ruchu lotniczego na lotnisku w swoich ośrodkach. Lotniskowa Służba Informacji Powietrznej (AFIS) na bieżąco przypomina drogą radiową o utrzymywaniu nakazanych warunków lotu, a w przypadku zauważenia odchyleń natychmiast reaguje. Aktualnie obowiązująca wysokość lotu po kręgu lotniskowym wynosi 1830 ft – czyli 450 m nad terenem.

Niezależnie od powyższego, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom mieszkańców, w celu zminimalizowania uciążliwości spowodowanych ruchem statków powietrznych na Lotnisku Warszawa-Babice, z zachowaniem warunków bezpieczeństwa, Zarządzający lotniskiem podejmował następujące działania dotyczące zmniejszenia emisji hałasu związanego z funkcjonowaniem lotniska:

  1. Lotnisko jest czynne w godzinach 6.00÷22.00.
  2. W porze nocnej odbywają się tylko loty sanitarne, ratownicze oraz lotnictwa służb porządku publicznego i wojskowego podczas wykonywania statutowych lotów operacyjnych.
  3. Wykonywanie lotów szkolnych i treningowych możliwe jest od godziny 8.00 czasu lokalnego.
  4. W niedziele i święta wprowadzono zakaz wykonywania lotów szkolnych, treningowych i widokowych na lotnisku – w ww. dni odbywają się tylko doloty i odloty oraz loty biznesowe – po wcześniejszym zgłoszeniu planu lotu do Zarządzającego.
  5. Wprowadzono zakaz wykonywania lotów szkoleniowych przy temperaturze otoczenia powyżej +30°C.
  6. Zobowiązano wszystkich użytkowników statków powietrznych bazujących na Lotnisku Warszawa-Babice do jak najszybszego wyposażenia statków powietrznych w transpondery. Statki powietrzne niewyposażone w ww. urządzenia nie będą mogły w przyszłości korzystać z Lotniska Warszawa-Babice.
  7. Zobowiązano Nieetatowy Zespół Bezpieczeństwa Lotów do prowadzenia swojej działalności ze szczególnym uwzględnieniem przestrzegania procedury antyhałasowej podczas wykonywania lotów, jak również do prowadzenia bieżącego monitoringu przedmiotowego zagadnienia i natychmiastowego wprowadzania odpowiednich działań profilaktycznych.
  8. Wszystkie zdarzenia lotnicze oraz nieprawidłowości w ruchu lotniczym są obowiązkowo raportowane do Centralnej Bazy Zgłoszeń w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego (ULC).
  9. Na wniosek CUL, w porozumieniu ze stowarzyszeniem AOPA[4], w celu podniesienia bezpieczeństwa mieszkańców Polska Agencja Żeglugi Powietrznej zlikwidowała jedną z tras pomiędzy Lotniskiem Chopina w Warszawie a Lotniskiem Warszawa-Babice.

Lotnisko Warszawa-Babice jest lotniskiem wpisanym do rejestru lotnisk i lądowisk lotnictwa służb porządku publicznego, prowadzonego na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze[5] przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na podstawie Decyzji nr 162 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 grudnia 2005 r. lotnisko zostało udostępnione dla lotnictwa cywilnego i z tego względu, na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, zostało wpisane do Rejestru Lotnisk prowadzonego przez Prezesa ULC.

Zgodnie z przepisami prawa lotniczego Prezes ULC bada spełnienie wymagań, jakie powinny spełniać statki powietrzne w zakresie ochrony środowiska przed hałasem i zanieczyszczeniami ziemi, wody i powietrza, określonych w przepisach prawa międzynarodowego, przepisach prawa Unii Europejskiej oraz krajowych przepisach prawa. Prezes ULC stwierdza spełnienie wymagań w zakresie ochrony środowiska w świadectwie zdatności w zakresie hałasu wydawanym w drodze decyzji administracyjnej dla danego egzemplarza statku powietrznego.

W związku z nadzorem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nad działalnością lotnictwa służb porządku publicznego prowadzone są cykliczne inspekcje w jednostkach prowadzących działalność lotniczą. W zakresie dotyczącym lotnisk – zgodnie z procedurami nadzoru – sprawdzeniu podlegają następujące elementy:

  1. zgodność obowiązującej dokumentacji, stanowiącej podstawę prawną do zarejestrowania lub przedłużenia terminu ważności świadectwa rejestracji lotniska, ze stanem faktycznym;
  2. stan płaszczyzny lotniska oraz jego wyposażenia;
  3. utrzymywanie gotowości eksploatacyjnej lotniska oraz sposób zabezpieczenia prowadzonych operacji lotniczych;
  4. stan zabezpieczenia przeciwpożarowego lotniska i prowadzonych operacji lotniczych;
  5. ochrona lotniska i prowadzonych z niego operacji lotniczych;
  6. przestrzeganie obowiązujących na lotnisku zasad bezpieczeństwa lotów, stosowana profilaktyka oraz prowadzenie dokumentacji w tym zakresie.

Należy zaznaczyć, że zgodnie ze Statutem CUL nadzór nad działalnością wskazanej jednostki budżetowej sprawuje Komendant Główny Policji.

Ponadto zgodnie z informacją przekazaną przez CUL poziom hałasu w rejonie lotniska jest monitorowany przez całą dobę i według danych wynikających z prowadzonych pomiarów, poziom hałasu nie przekracza obowiązujących norm. Minimalne (w granicach błędu pomiarowego) przekroczenia norm emisji hałasu związane są z operacjami lotniczymi wykonywanymi przez służby porządku publicznego. Ze względu na nieprzekraczanie dotychczas dopuszczalnych przepisami prawa norm hałasu nie były podejmowane działania w zakresie współpracy z inspekcją sanitarną oraz Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska. Jednakże CUL przekazało, że jest otwarte na współpracę z ww. podmiotami. Dotychczas Zarządzający ściśle współpracuje z właściwymi jednostkami rządowymi, a także z Biurem Ochrony Środowiska Urzędu Miasta st. Warszawy.

Dodatkowo w celu egzekwowania przestrzegania procedur antyhałasowych Zarządzający wprowadził obowiązek dołączania certyfikatów hałasowych dla każdego statku powietrznego należącego do stałych użytkowników lotniska.

Ze względu na brak przekroczeń w poziomie hałasu generowanego przez statki powietrzne bazujące na Lotnisku Warszawa-Babice, Zarządzający nie identyfikował zasadności określania dodatkowej opłaty powiązanej z generowanym poziomem hałasu. W ocenie Zarządzającego wprowadzenie kar miałoby uzasadnienie wówczas, gdyby statki powietrzne z Lotniska Warszawa-Babice przekraczały dopuszczalne normy hałasu. Jednostkowe przekroczenia hałasu, jak wskazano powyżej, wynikały z lotów wykonywanych przez Lotnictwo Pogotowia Ratunkowego i Policję.

Pomiary hałasu wykonywane są zgodnie z metodyką referencyjną określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, lotniskiem lub portem[6]. Przedmiotowa metoda jest objęta zakresem akredytacji PCA AB 1391.

Natomiast w odniesieniu do kwestii wyznaczenia dodatkowych punktów pomiarowych (PP), w ocenie CUL, wprowadzenie mobilnego punktu pomiaru hałasu nie znajduje uzasadnienia. Ciągłe pomiary hałasu nie wskazują przekroczeń, w związku z powyższym nie ma podstaw do wprowadzenia dodatkowego punktu pomiaru. Obecne punkty pomiaru hałasu zlokalizowane są w następujących miejscach: ul. Ciećwierza 29A (PP1), teren na granicy lotniska ze zwartą zabudową jednorodzinną (PP2) oraz Rodzinne Ogródki Działkowe Piaski (PP3).

Do 2022 r. jeden z punktów pomiarowych był usytuowany na dachu Instytutu Ochrony Środowiska przy ul. Kolektorskiej 4, w bliskim sąsiedztwie terenu chronionego, jakim jest przedszkole integracyjne przy ul. Bieniewickiej 32. Pomiary hałasu nie wykazywały przekroczeń. Z uwagi jednak na skargi mieszkańców i zarzuty dotyczące niewłaściwej lokalizacji punktów pomiarowych Zarządzający, w celu minimalizacji konfliktu społecznego dotyczącego hałasu z Lotniska Warszawa-Babice, zmienił lokalizację punktów pomiarowych i zwiększył ich liczbę do 3. Dodatkowy punkt pomiarowy zlokalizowano na podejściu do pasa startowego na terenach chronionych, gdzie poziom hałasu emitowanego przez statki powietrzne jest największy. Ponadto sporządzana jest mapa rozkładu hałasu emitowanego z lotniska obrazująca oddziaływanie lotniska, jak i kręgu nadlotniskowego na środowisko. Lokalizację obecnych punktów pomiarowych przedstawiono na mapie stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej odpowiedzi.

Odnosząc się do kwestii ustalenia maksymalnej liczby lotów CUL wskazało, że w celu zapewnienia bezpieczeństwa ruchu lotniczego aktualnie obowiązuje ograniczenie do 6 statków powietrznych wykonujących szkolenia po kręgu. Zarządzający wyjaśnił także, że nie może jednoznacznie określić maksymalnej liczby samolotów wykonujących loty po kręgu na statki powietrzne dolatujące spoza lotniska.

Jednocześnie informuję, że zarządzeniem Nr 2/2020 Kierownika Lotniska Warszawa-Babice z dnia 24 marca 2020 r. w sprawie ograniczeń w ruchu lotniczym na Lotnisku Warszawa-Babice wprowadzono zakaz wykonywania lotów szkolnych, treningowych i widokowych w niedziele i dni świąteczne. Powyższe ograniczenie obowiązuje od dnia podpisania i nie zostało odwołane Przedmiotowe zarządzenie stanowi załącznik nr 2 do niniejszej odpowiedzi. Dodatkowo w kontekście stwierdzenia przedstawionego w interpelacji warto zauważyć, że obserwacja lotu z ziemi nie pozwala jednoznacznie określić rodzaju lotu (czy jest to lot szkolny/treningowy/widokowy czy inny).

Zarządzający lotniskiem w najbliższym czasie nie planuje rozszerzenia ograniczeń wykonywania lotów na inne dni tygodnia, niż dotychczas wprowadzone ww. zarządzeniem Nr 2/2020.

Dodatkowo informuję, że w rejonie RMZ[7] Warszawa 18 kwietnia 2024 r. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej wprowadziła w FIR[8] EPWW[9] pierwszą TMZ – Transponder Mandatory Zone, czyli strefę obowiązkowego posiadania włączonego transpondera pracującego w modach A i C.

Zarządzający prowadzi także działania informacyjne, przypominające o obowiązku stosowania się do opublikowanych procedur operacyjnych zawartych w Instrukcji Operacyjnej Lotniska oraz AIP Polska. Należy zaznaczyć, że Lotnisko Warszawa-Babice nie posiada systemu radarowego – służba AFIS operuje na podstawie meldunków pozycyjnych. W przypadku podejrzenia naruszenia procedur, Zarządzający przeprowadza rozmowę wyjaśniającą z załogą. Natomiast należy wskazać, że właściwym organem do prowadzenia postępowań w sprawach naruszeń przepisów lotniczych jest Prezes ULC.

Przedstawiając powyższe należy zauważyć, że operacje lotnicze z lotnisk, dla których trasy dolotowe, ścieżki startu i podejścia do lądowania oraz procedury podejścia do lądowania wyznaczono nad terenami zabudowanymi zawsze obarczone są większym ryzykiem, ze względu na potencjalne skutki wypadku lotniczego. Dotyczy to nie tylko lotnisk takich jak Warszawa-Babice, ale również portów lotniczych, jak np. Lotnisko Chopina w Warszawie czy Poznań-Ławica.

Warto także zaznaczyć, że strefa ruchu lotniczego Lotniska Warszawa-Babice częściowo znajduje się pod ścieżką startu i podejścia do lądowania wyznaczoną dla Lotniska Chopina. W tego względu wysokość kręgu nadlotniskowego na Lotnisku Warszawa-Babice wyznaczono na wysokości wynoszącej 1830 ft – czyli 450 m nad terenem. W innym przypadku nie byłaby zachowana separacja pionowa pomiędzy statkami powietrznymi operującymi z lotnisk Warszawa-Babice i Chopina w Warszawie.

Dodatkowo należy wskazać, że poziom bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych można ocenić na podstawie stosunku liczby wykonywanych operacji lotniczych do liczby zaistniałych zdarzeń lotniczych. Jeśli przy wysokiej liczbie operacji lotniczych wykonywanych z danego lotniska wypadki lotnicze zdarzają się sporadycznie to poziom bezpieczeństwa wykonywania operacji lotniczych należy ocenić wysoko.

Jednocześnie informuję, że w Programie, który został przyjęty Uchwałą Sejmiku Województwa Mazowieckiego nr 49/24 z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie programu ochrony środowiska przed hałasem dla obszaru województwa mazowieckiego[10] podmiotem odpowiedzialnym za jego realizację jest Zarządzający Lotniskiem Warszawa-Babice. Od dnia wejścia w życie Programu odpowiedzialnymi za jego realizację są osoby pełniące obowiązki Dyrektora CUL, a także powołany Kierownik Odpowiedzialny Lotniska Warszawa-Babice.

W załączeniu przedstawiam informacje, o które wnioskuje Pani Poseł w niniejszej interpelacji dotyczące:

Z poważaniem

z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

[1] za zgodą Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.

[2] Aeronautical Information Publication – Zbiór informacji lotniczych.

[3] Visual Flight Rules – Przepisy wykonywania lotów z widocznością.

[4] Aircraft Owners and Pilot Association – Stowarzyszenie Właścicieli i Pilotów Samolotów.

[5] Dz. U. z 2023 r. poz. 2110, z późn. zm.

[6] Dz. U. Nr 140, poz. 824, z późn. zm.

[7] Radio Mandatory Zone – Strefa obowiązkowej łączności radiowej.

[8] Flight Information Region – Rejon informacji powietrznej.

[9] EPWW – zakodowana nazwa Rejonu informacji powietrznej, w tym przypadku Warszawa.

[10] Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego poz. 7444.

[11] Do czerwca 2025 r.