do ministra zdrowia
w sprawie profilaktyki zakażeń wirusem RS (RSV) u niemowląt oraz zakresu szczepień przeciwko meningokokom i pneumokokom
Zgłaszający: Aleksandra Leo, Barbara Okuła, Barbara Oliwiecka
Data wpływu: 26-06-2025
Szanowna Pani Minister,
w dniu 4 czerwca 2025 roku odbyło się posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Matki i Dziecka pt. „Profilaktyka infekcji wieku niemowlęcego: co udało się osiągnąć, a co wciąż przed nami? Podsumowanie sezonu RSV 2024/2025 i systemowe wnioski na przyszłość”.
Podczas spotkania klinicyści przedstawili aktualne potrzeby oraz rekomendacje dotyczące zabezpieczenia najmłodszych pacjentów przed ciężkimi przebiegami chorób zakaźnych i infekcyjnych. Niestety, po raz kolejny nie uzyskano jednoznacznych odpowiedzi ze strony przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia na pytania o konkretne rozwiązania, co budzi poważny niepokój wśród członków zespołu oraz ekspertów medycznych.
1. Profilaktyka zakażeń wirusem RS (RSV) u niemowląt
Według danych epidemiologicznych przekazanych przez Ministerstwo Zdrowia w sezonie 2024/2025 odnotowano 157 tys. przypadków infekcji RSV, z czego aż 28 400 zakończyło się hospitalizacją – ponad połowa dotyczyła dzieci poniżej 2. roku życia.
Eksperci obecni na posiedzeniu, w tym konsultant krajowa ds. neonatologii, prezes Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, krajowy konsultant ds. perinatologii, prezes Polskiego Towarzystwa Medycyny Perinatalnej oraz członkowie Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, zgodnie zaapelowali o natychmiastowe wdrożenie ochrony całej populacji niemowląt przy użyciu jednodawkowego przeciwciała monoklonalnego (nirsevimabu).
Doświadczenia z 24 państw, które już wprowadziły takie rozwiązanie (m.in. USA, Niemcy, Francja, Japonia, Australia), wskazują na spadek hospitalizacji nawet o 85–94%.
2. Zakażenia pneumokokowe – aktualizacja polityki szczepień
Zgodnie z danymi Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Diagnostyki Bakteryjnych Zakażeń Ośrodkowego Układu Nerwowego (KOROUN), dominującym serotypem wywołującym IChP jest serotyp 19A, który odnotował gwałtowny wzrost liczby przypadków w porównaniu do lat poprzednich. W latach 2022-2023 co trzecie chore dziecko poniżej 5. roku życia zakażone było serotypem 19A, który był też odpowiedzialny za ponad 60 proc. zakażeń pneumokokami wielolekoopornymi. Obecne dane epidemiologiczne pokazują, że serotyp 19A jest jednym z głównych sprawców zakażeń pneumokokowych w Polsce. Niestety szczepionka dostępna w Programie Szczepień Ochronnych (PCV10) nie zabezpiecza dzieci przed tym serotypem. Ponad 30% rodziców kupuje z własnych środków szczepionkę PCV13 oferującą szerszą ochronę, jednak nie każdy rodzic może sobie na to pozwolić.
Klinicyści apelują o rozważenie zmiany polityki refundacyjnej, aby zapewnić równość dostępu do najskuteczniejszych form ochrony przed pneumokokami dla każdego. Eksperci przekazali, że kluczowe jest, aby decyzje o wyborze szczepionek opierać na danych epidemiologicznych i rekomendacjach ekspertów. W ten sposób można skutecznie chronić najbardziej narażone grupy oraz ograniczać ryzyko rozwoju oporności na antybiotyki. Dzięki dostosowaniu programów szczepień do aktualnych potrzeb możliwe jest skuteczniejsze zwalczanie chorób pneumokokowych w Polsce, co przekłada się na poprawę zdrowia publicznego i ograniczenie liczby ciężkich przypadków chorób zakaźnych.
3. Szczepienia przeciwko meningokokom u wcześniaków
Polskie Towarzystwo Pediatryczne rekomenduje włączenie wcześniaków do grupy wysokiego ryzyka inwazyjnej choroby meningokokowej i objęcie ich bezpłatnymi szczepieniami. Aktualnie wysokie koszty szczepień stanowią realną barierę, mimo zwiększonego ryzyka w tej grupie dzieci.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
W zakresie profilaktyki RSV
1. Kiedy zostanie podjęta formalna decyzja o objęciu wszystkich niemowląt bezpłatną immunizacją przeciwciałem monoklonalnym (nirsevimabem), tak aby rozpocząć działania przed sezonem jesiennym 2025 roku?
2. Jaki jest harmonogram procesu decyzyjnego i czy zostały określone konkretne terminy, które pozwolą wdrożyć działania jeszcze w tym sezonie?
3. Jakie kryteria oceny stosuje ministerstwo przy podejmowaniu decyzji o finansowaniu tego typu profilaktyki?
4. Czy został zlecony formalny proces oceny skuteczności preparatu nirsevimab w Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) i jaki jest jego harmonogram?
5. Jakie doświadczenia innych krajów europejskich, które już finansują profilaktykę RSV, są brane pod uwagę w procesie decyzyjnym?
6. Jakie działania ministerstwo planuje w zakresie dystrybucji preparatu Beyfortus do oddziałów noworodkowych i placówek POZ?
7. Czy dystrybucja preparatu dla POZ może odbywać się za pośrednictwem Głównego Inspektoratu Sanitarnego, podobnie jak w przypadku szczepionek? Jeśli nie – czy ministerstwo rozważa nowelizację ustawy (art. 18 ust. 6), by to umożliwić?
W zakresie szczepień przeciwko pneumokokom
8. Kiedy Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzenie do Programu Szczepień Ochronnych szczepionki przeciwko pneumokokom, która obejmuje serotypy najczęściej występujące w Polsce, w tym serotyp 19A?
9. Jakie działania mogą jeszcze podjąć środowiska medyczne oraz organizacje pacjentów, aby wesprzeć proces decyzyjny ministerstwa?
W zakresie szczepień przeciwko meningokokom
10. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa objęcie wcześniaków pełną refundacją szczepień przeciwko meningokokom jako populacji o zwiększonym ryzyku?
11. Jakiego wsparcia ministerstwo oczekuje od Parlamentarnego Zespołu ds. Zdrowia Matki i Dziecka w realizacji wyżej opisanych działań?
Z poważaniem
Aleksandra Leo
Posłanka na Sejm RP