Interpelacja nr 10566

do ministra obrony narodowej

w sprawie skandalicznie niskich odszkodowań przewidzianych w projekcie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji strategicznych oraz kluczowych inwestycji w zakresie potrzeb obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka

Data wpływu: 26-06-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w projekcie ustawy, który rzekomo ma wzmacniać bezpieczeństwo Polski i usprawniać strategiczne inwestycje, zawarto przepisy, które w sposób rażący godzą w interes obywateli – właścicieli nieruchomości wywłaszczanych pod te inwestycje.

Zdumiewa fakt, że rząd – który jeszcze kilka lat temu, będąc w opozycji, głośno krytykował mechanizm 140% wartości wykupowanej nieruchomości jako „niewystarczający” i „krzywdzący dla obywateli” – dziś proponuje rozwiązania, które nawet nie przewidują takich 140%, lecz ograniczają się do suchej wartości rynkowej z symboliczną 5-procentową premią za dobrowolne wydanie nieruchomości.

To hipokryzja i oszustwo polityczne. Rząd nie tylko odmawia obywatelom godnego potraktowania w sytuacji przymusowego pozbawienia ich własności, ale jeszcze ukrywa te fakty za zasłoną retoryki „bezpieczeństwa narodowego”.

Nie kwestionuję potrzeby szybkiej realizacji inwestycji o znaczeniu obronnym. Ale nie można budować bezpieczeństwa narodowego na krzywdzie własnych obywateli. Właściciele gruntów, osoby posiadające dorobek życia na terenach planowanych pod inwestycje mają zostać potraktowani jak zbędna przeszkoda – a nie jak partnerzy w budowie odporności państwa.

Dlaczego rząd nie wprowadził – jak przy CPK – mechanizmu 140% wartości nieruchomości? Czy dlatego, że te tereny leżą z dala od mediów i kamer? Czy dlatego, że są to mieszkańcy Polski „gorszej kategorii”?

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Dlaczego w projekcie ustawy (druk nr 1351) nie przewidziano mechanizmu zwiększenia odszkodowań, ceny wykupu nieruchomości ponad 100% wartości rynkowej, wzorem rozwiązań przyjętych dla CPK (140%)?
2. Czy rząd planuje wprowadzić poprawkę umożliwiającą wypłatę wyższych kwot odszkodowań realnie kompensujących stratę nieruchomości?
3. Czy została przeprowadzona analiza społeczna i finansowa skutków wywłaszczeń dla osób fizycznych objętych projektami strategicznymi? Jeśli tak – proszę o jej publikację.
4. Czy ministerstwo ma świadomość, że wywłaszczenie za 100% wartości oznacza de facto stratę dla obywatela, który będzie musiał ponieść koszty zakupu nowej działki, odtworzenia domu i infrastruktury, a także utraty lokalnych więzi społecznych?
5. Czy rząd planuje publicznie odnieść się do faktu, że jeszcze kilka lat temu obecna większość parlamentarna ostro krytykowała identyczne rozwiązania jako „bezduszne” i „nieludzkie”?