do ministra spraw wewnętrznych i administracji
w sprawie zjawiska rezygnacji przez część gmin wiejskich i miejsko-wiejskich z utworzenia funduszu sołeckiego
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 27-06-2025
Szanowny Panie Ministrze,
fundusz sołecki, zgodnie z ustawą z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim, ma służyć wspieraniu oddolnych inicjatyw lokalnych, aktywizacji mieszkańców sołectw oraz wzmocnieniu społeczeństwa obywatelskiego. Co istotne, gminy korzystające z funduszu sołeckiego mogą liczyć na zwrot części wydatków z budżetu państwa, co dodatkowo zwiększa efektywność wykorzystania środków publicznych. Mimo to, z danych dostępnych publicznie wynika, że każdego roku istotna liczba gmin decyduje się nie wyodrębniać funduszu sołeckiego w swoim budżecie. Tymczasem rezygnacja z funduszu sołeckiego oznacza w praktyce ograniczenie możliwości bezpośredniego udziału obywateli w zarządzaniu środkami publicznymi i w rozwoju swojej najbliższej okolicy.
Inną problematyczną sprawą związaną z funduszem sołeckim są pojawiające się wątpliwości interpretacyjne, czy gminy mogą finansować lub wspierać realizację zadań zaproponowanych przez sołectwa ze środków budżetu gminy innych niż fundusz sołecki.
W związku z dwoma powyżej nakreślonymi zagadnieniami proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy ministerstwo prowadzi monitoring liczby gmin rezygnujących z funduszu sołeckiego oraz analizuje przyczyny tych decyzji?
2. Czy ministerstwo rozważa uproszczenie procedur formalnych związanych z tworzeniem i rozliczaniem funduszu sołeckiego?
3. Czy brane są pod uwagę zmiany legislacyjne lub zachęty finansowe, które mogłyby skłonić większą liczbę gmin do tworzenia funduszu sołeckiego i aktywizowania społeczności lokalnych?
4. Czy prawo dopuszcza uzupełnianie środków funduszu sołeckiego lub realizację zgłaszanych przez sołectwa zadań z innych części budżetu gminy?
5. Czy ministerstwo planuje działania mające na celu doprecyzowanie przepisów bądź wydanie oficjalnych wyjaśnień lub zaleceń dla jednostek samorządu terytorialnego, tak aby nie dochodziło do nieuzasadnionego ograniczania inicjatyw lokalnych społeczności?
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP