Odpowiedź na interpelację nr 10573

w sprawie ruchu bezwizowego z krajami Ameryki Południowej

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 25-07-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 10573 panów posłów: Sebastiana Kalety, Dariusza Mateckiego i Jana Kanthaka w sprawie ruchu bezwizowego z krajami Ameryki Południowej uprzejmie przedstawiam następujące informacje.

Od dnia 1 stycznia 2024 r. do dnia 30 czerwca 2025 r. na wjazd do Polski w ramach ruchu bezwizowego odprawiono 28 982 obywateli krajów Ameryki Południowej, tj.: Argentyny, Boliwii, Brazylii, Chile, Ekwadoru, Gujany Francuskiej, Kolumbii, Paragwaju, Peru, Surinamu, Trynidadu i Tobago, Urugwaju i Wenezueli. Liczba ta odnosi się jedynie do osób, które przekraczały granice RP będące granicami zewnętrznymi Schengen (przejścia graniczne na granicach lądowych z Rosją, Ukrainą i Białorusią oraz lotnicze i morskie przejścia graniczne). Dane nie uwzględniają obywateli państw Ameryki Południowej, którzy w tym okresie wjechali na obszar Schengen w innych państwach członkowskich, a następnie udali się do Polski przez granice wewnętrzne.

Należy wskazać, że prowadzone przez Straż Graniczną kontrole legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (RP) są jednymi z podstawowych narzędzi nadzoru nad migracją, realizowanymi w celu ustalenia czy cudzoziemcy przebywają w Polsce zgodnie z przepisami prawa. Działania te mogą być podejmowane zarówno prewencyjnie, w ramach planowych kontroli, jak i interwencyjnie – na podstawie zgłoszeń, informacji sygnalnych lub w wyniku ujawnienia nieprawidłowości podczas innych czynności służbowych. Kontrolą może też być objęta działalność gospodarcza prowadzona przez cudzoziemców, a także powierzanie pracy cudzoziemcom. Uprawnienia kontrolne Straży Granicznej i innych służb wobec cudzoziemców wynikają z obowiązujących przepisów prawa.

Cudzoziemcy przebywający na terytorium RP mają obowiązek opuszczenia tego terytorium przed upływem czasu legalnego pobytu, jednak nie mają obowiązku zgłaszać faktu wyjazdu. Wyjazd taki może nastąpić przez granice wewnętrzne, a tym samym nie będzie on odnotowany w systemach odprawowych Straży Granicznej. W przypadku ujawnienia cudzoziemca, którego czas legalnego pobytu w Polsce upłynął, wszczynane jest postępowanie administracyjne, którego celem jest zobowiązanie cudzoziemca do powrotu i, w miarę potrzeby, orzekane są środki zabezpieczające to postępowanie w postaci umieszczenia w ośrodku strzeżonym lub zastosowaniu środków alternatywnych do detencji.

Straż Graniczna współpracuje również, za pośrednictwem oficerów łącznikowych, z urzędami wojewódzkimi w zakresie weryfikacji wniosków i deklaracji składanych przez cudzoziemców dotyczących ich pobytu w Polsce.

W 2024 r. Straż Graniczna przeprowadziła łącznie 1 536 kontroli legalności zatrudnienia, którymi objęto 60 234 cudzoziemców. W wyniku przeprowadzonych kontroli ujawniono naruszenia przepisów wobec 9 474 osób. W zakresie obywateli państw Ameryki Południowej:

• Kolumbia – skontrolowano 2 902 osoby, ujawniono 1 082 przypadki naruszeń,
• Peru – skontrolowano 158 osób, ujawniono 24 przypadki naruszeń,
• Argentyna – skontrolowano 148 osób, ujawniono 16 przypadków naruszeń,
• Wenezuela – skontrolowano 102 osoby, ujawniono 22 przypadki naruszeń,
• Boliwia – skontrolowano 6 osób, ujawniono 2 przypadki naruszeń,
• Chile – skontrolowano 1 osobę, ujawniono 1 przypadek naruszeń.

W pierwszym półroczu 2025 r. przeprowadzono łącznie 604 kontrole legalności zatrudnienia, którymi objęto 30 606 cudzoziemców. Naruszenia stwierdzono wobec 6 878 osób. W zakresie obywateli państw Ameryki Południowej:

• Kolumbia – skontrolowano 2 130 osób, ujawniono 1 033 przypadki naruszeń,
• Peru – skontrolowano 70 osób, ujawniono 16 przypadków naruszeń,
• Argentyna – skontrolowano 61 osób, ujawniono 21 przypadków naruszeń,
• Wenezuela – skontrolowano 44 osoby, ujawniono 28 przypadków naruszeń,
• Paragwaj – skontrolowano 23 osoby, ujawniono 18 przypadków naruszeń.

Natomiast zarzuty popełnienia przestępstwa obywatelom krajów Ameryki Południowej przedstawiono:

1. W 2024 r.:

• 12 obywatelom Kolumbii (4 osoby – przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, 7 osób – przestępstwo związane z przekroczeniem granicy państwowej wbrew przepisom prawa, 1 osoba – przestępstwo handlu ludźmi),
• 2 obywatelom Brazylii (1 osoba – przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, 1 osoba – przestępstwo związane z przekroczeniem granicy państwowej wbrew przepisom prawa),
• 1 obywatelowi Ekwadoru (przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów).

2. W 2025 r. (stan na 09.07.2025 r.):

• 40 obywatelom Kolumbii (1 osoba – przestępstwo dotyczące składania fałszywych zeznań, 4 osoby – przestępstwo posiadania broni bez zezwolenia, 14 osób – przestępstwo związane z przekroczeniem granicy państwowej wbrew przepisom prawa, 1 osoba – przestępstwo organizowania przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom prawa, 18 osób – przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, 2 osoby – przestępstwo z ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii^[1]),
• 7 obywatelom Paragwaju (przestępstwo z ustawy z dnia 2 marca 2001 r. o wyrobie alkoholu etylowego oraz wytwarzaniu wyrobów tytoniowych^[2] – nielegalna produkcja wyrobów tytoniowych),
• 1 obywatelowi Brazylii (przewóz środków odurzających przez granicę państwową),
• 1 obywatelowi Argentyny (organizowanie przekroczenia granicy państwowej wbrew przepisom prawa).

Powyższe dane świadczą o systematycznym prowadzeniu działań kontrolnych wobec obywateli państw Ameryki Południowej.

Jednocześnie informuję, że Polska skorzystała z uprawnień wynikających z art. 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1806 z dnia 14 listopada 2018 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego obowiązku^[3]. W oparciu o art. 3 ust. 2 umowy między Unią Europejską a Republiką Kolumbii dotyczącej zniesienia wiz krótkoterminowych, podpisanej 2 grudnia 2015 r. w Brukseli, w związku z art. 6 ust. 3 ww. rozporządzenia 2018/1806, z dniem 15 sierpnia 2024 r. Polska wprowadziła wyjątek od stosowania zwolnienia z obowiązku wizowego wobec obywateli Kolumbii wjeżdżających na terytorium RP w celu wykonywania pracy lub innych zajęć zarobkowych, niezależnie od długości planowanego pobytu. Oznacza to, że począwszy od 15 sierpnia 2024 r. obywatele Kolumbii, którzy zamierzają wjechać do Polski w celach zarobkowych, obowiązani są do uzyskania wizy uprawniającej do podjęcia pracy.

Natomiast odnosząc się do kwestii liczby złożonych przez obywateli krajów Ameryki Południowej wniosków o wydanie wiz pracowniczych lub zezwoleń na pracę w Polsce, informuję, że powyższe kwestie pozostają poza właściwością Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Danymi w ww. zakresie powinny dysponować odpowiednio Ministerstwo Spraw Zagranicznych oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz .U. 2023 poz. 1939 z późn. zm.

^[2] Dz. U. 2024 poz. 262 z późn. zm.

^[3] Dz. U. L 303 z 28.11.2018.