Interpelacja nr 10609

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie pilotażu skróconego czasu pracy

Zgłaszający: Grzegorz Matusiak

Data wpływu: 30-06-2025

Szanowna Pani Minister,

analizując materiały dotyczące pilotażu skróconego czasu pracy, wyrażam głębokie zaniepokojenie negatywnymi konsekwencjami, które projekt ten może przynieść dla polskiej gospodarki oraz rynku pracy. Projekt, którego łączny koszt szacowany jest na 50 milionów złotych, budzi poważne wątpliwości ekonomiczne i społeczne.

Pilotaż ten, choć przedstawiany, jako innowacyjny, wydaje się być pozbawiony solidnego uzasadnienia ekonomicznego i analitycznego, mogąc prowadzić do znacznego obciążenia finansów publicznych. Brakuje szczegółowych analiz pokazujących jasno określone cele gospodarcze, a także wyliczeń dotyczących zwrotu z inwestycji dla budżetu państwa oraz przedsiębiorstw uczestniczących w programie. Nie przedstawiono żadnych konkretnych danych wskazujących, jak skrócony czas pracy miałby realnie przełożyć się na zwiększoną efektywność lub konkurencyjność przedsiębiorstw.

Ponadto niejasne pozostają kryteria efektywności tego pilotażu oraz potencjalne długoterminowe korzyści dla gospodarki. Zastanawia brak uwzględnienia ryzyka związanego ze spadkiem produktywności wynikającym z mniejszej ilości przepracowanych godzin przy zachowaniu tego samego poziomu wynagrodzeń. Wątpliwości budzi również zasadność alokowania znaczących środków publicznych na dofinansowanie projektów, które nie dają gwarancji sukcesu i mogą zwiększyć presję finansową na przedsiębiorstwa, szczególnie małe i średnie, które nie posiadają rezerw finansowych na pokrycie dodatkowych kosztów.

Koszty administracyjne projektu także zasługują na krytykę – przewidziano, bowiem istotne wydatki związane z jego obsługą, promocją i monitoringiem, które mogą skutkować nieuzasadnionym zwiększeniem obciążeń biurokratycznych. Istnieje realne zagrożenie destabilizacji rynku pracy, gdyż przedsiębiorstwa zmuszone do spełnienia wymogów programu mogą szukać rozwiązań redukujących zatrudnienie lub wprowadzać zmiany negatywnie wpływające na warunki pracy. W efekcie może dojść do osłabienia pozycji konkurencyjnej przedsiębiorców na krajowym i zagranicznym rynku oraz dalszego pogłębienia deficytu budżetowego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące szczegółowe pytania:

1. Czy przed rozpoczęciem projektu przeprowadzono szczegółową analizę ekonomiczną i ocenę skutków finansowych dla polskiej gospodarki oraz budżetu państwa? Proszę przedstawić jej wyniki.
2. Jakie konsultacje społeczne i branżowe poprzedziły uruchomienie pilotażu? Jakie grupy interesariuszy były w nie zaangażowane i jakie były ich opinie?
3. Czy ministerstwo przeprowadziło symulacje potencjalnych strat i zysków przedsiębiorstw wynikających ze skrócenia czasu pracy? Jeśli tak, jakie są wyniki tych analiz?
4. Na jakiej podstawie ustalono maksymalną kwotę dofinansowania projektu (1 mln zł) oraz limit na jednego pracownika (20 tys. zł)? Jak uzasadniono te kwoty?
5. Czy uwzględniono ryzyko wzrostu kosztów operacyjnych przedsiębiorstw i ewentualnych zwolnień spowodowanych koniecznością utrzymania sztucznie wysokiego poziomu zatrudnienia?
6. Jakie kryteria będą stosowane przy ocenie efektywności pilotażu i czy uwzględniają one realia polskiego rynku pracy i gospodarczego?
7. W jaki sposób ministerstwo zabezpieczy interesy finansowe państwa w przypadku niepowodzenia projektów objętych pilotażem?
8. Czy w trakcie projektowania pilotażu rozważano alternatywne, mniej kosztowne metody poprawy produktywności pracy i jakości zatrudnienia?
9. Jak oceniono potencjalne konsekwencje dla konkurencyjności polskich przedsiębiorstw, zwłaszcza wobec firm zagranicznych, które nie będą ponosiły analogicznych kosztów?
10. Czy przeprowadzono analizę zgodności proponowanych rozwiązań z Kodeksem pracy i zasadami uczciwej konkurencji?
11. Czy Polska, biorąc pod uwagę obecne wskaźniki gospodarcze, rzeczywiście może sobie pozwolić na realizację takiego kosztownego projektu eksperymentalnego?
12. Jakie są prognozy dotyczące wpływu pilotażu na dziurę budżetową w krótkim i długim okresie?
13. Czy w trakcie projektowania pilotażu rozważano alternatywne, mniej kosztowne metody poprawy produktywności pracy i jakości zatrudnienia?
14. Jak oceniono potencjalne konsekwencje dla konkurencyjności polskich przedsiębiorstw, zwłaszcza wobec firm zagranicznych, które nie będą ponosiły analogicznych kosztów?
15. Czy przeprowadzono analizę zgodności proponowanych rozwiązań z Kodeksem pracy i zasadami uczciwej konkurencji?
16. Czy Polska, biorąc pod uwagę obecne wskaźniki gospodarcze, rzeczywiście może sobie pozwolić na realizację takiego kosztownego projektu eksperymentalnego?
17. Jakie są prognozy dotyczące wpływu pilotażu na dziurę budżetową w krótkim i długim okresie?

Interpelacja wynika z troski o kondycję polskiej gospodarki oraz odpowiedzialności za racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Projekt pilotażowy skróconego czasu pracy, choć opiera się na szczytnych intencjach poprawy równowagi życia zawodowego i prywatnego, generuje poważne wątpliwości ekonomiczne i finansowe. Brak szczegółowych analiz oraz jasnych kryteriów oceny efektywności, przy jednoczesnym zaangażowaniu znacznych środków publicznych, uzasadnia konieczność przeprowadzenia szczegółowej kontroli i wyjaśnień ze strony ministerstwa. Transparentność procesu decyzyjnego i gospodarczego uzasadnienia wdrażanych projektów jest kluczowa dla zapewnienia stabilności ekonomicznej i konkurencyjności polskich przedsiębiorstw.

Zgodnie z art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiedź na niniejszą interpelację powinna zostać udzielona w formie pisemnej nie później niż w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania. Interpelację składam na ręce Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.

Z wyrazami szacunku

Grzegorz Matusiak
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej