do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie powiązania wypłaty świadczeń rodzinnych z wypełnieniem obowiązku wynikającego z kalendarza obowiązkowych szczepień dzieci w świetle małej skuteczności postępowań administracyjnych
Zgłaszający: Tomasz Piotr Nowak, Krzysztof Gadowski
Data wpływu: 01-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dzieci podlegają obowiązkowym szczepieniom ochronnym zgodnie z kalendarzem szczepień ustalanym przez głównego inspektora sanitarnego. W świetle art. 5 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi rodzice i opiekunowie prawni mają prawny obowiązek dopilnowania, aby dziecko zostało zaszczepione zgodnie z tym harmonogramem.
Pomimo obowiązku ustawowego skuteczność egzekwowania obowiązku szczepień przez organy administracyjne jest bardzo ograniczona. Wielu rodziców, kierując się subiektywnymi przekonaniami, celowo uchyla się od tego obowiązku, co może mieć negatywne skutki dla zdrowia publicznego. Postępowania administracyjne prowadzone przez organy inspekcji sanitarnej są czasochłonne, kosztowne i często kończą się niewielką sankcją finansową, która nie wpływa realnie na zmianę postaw opiekunów.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
1. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu uzależniającego wypłatę świadczeń rodzinnych od udokumentowania realizacji obowiązkowych szczepień ochronnych dzieci?
2. Czy w ocenie ministerstwa takie rozwiązanie mogłoby skutecznie zwiększyć wyszczepialność dzieci i ograniczyć ryzyko powrotu chorób zakaźnych już niemal wyeliminowanych w Polsce (np. odry)?
3. Czy resort podejmował lub planuje podjąć współpracę z Ministerstwem Zdrowia oraz Głównym Inspektoratem Sanitarnym w zakresie analizowania możliwości wykorzystania instrumentów polityki socjalnej do zwiększenia przestrzegania obowiązku szczepień?
4. Czy ministerstwo dysponuje analizami prawnymi i społecznymi dotyczącymi potencjalnych skutków społecznych oraz konstytucyjnych uwarunkowań powiązania świadczeń socjalnych z obowiązkiem zdrowotnym?
5. Czy rozważane są inne środki motywujące opiekunów do realizacji obowiązkowych szczepień dzieci, np. wprowadzenie zachęt finansowych, systemu punktowego czy preferencji przy przyjmowaniu do żłobków i przedszkoli?
Z wyrazami szacunku