Odpowiedź na interpelację nr 10651

w sprawie działań niemieckich służb na granicy polsko-niemieckiej

Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk

Warszawa, 24-07-2025

Szanowny Panie Marszałku,

w odpowiedzi na interpelację numer 10651 Pani Poseł Mirosławy Stachowiak-Różeckiej w sprawie działań niemieckich służb na granicy polsko-niemieckiej, uprzejmie informuję, że w zakresie realizacji transferów cudzoziemców, rząd Rzeczypospolitej Polskiej działa wyłącznie na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Przekazywanie migrantów między Republiką Federalną Niemiec a Rzecząpospolitą Polską odbywa się na podstawie:

• rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dublin III)^[1],
• Porozumienia między Rządami państw grupy Schengen i Rządem Rzeczypospolitej Polskiej o przyjmowaniu osób przebywających bez zezwolenia z dnia 29 marca 1991 r.
• oraz Porozumienia między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy w zakresie skutków wynikających z ruchów migracyjnych z dnia 7 maja 1993 r. (regulującego readmisję).

Ponadto granica polsko-niemiecka jest granicą wewnętrzną strefy Schengen i polskie oraz niemieckie służby korzystają na tym obszarze z narzędzi współpracy policyjnej wynikających z uczestnictwa Polski w Unii Europejskiej i obowiązujących przepisów umowy zawartej między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o współpracy służb policyjnych, granicznych i celnych, sporządzonej w Zgorzelcu dnia 15 maja 2014 r. Na mocy wskazanej umowy strony zobowiązały się do współpracy w zapobieganiu, wykrywaniu i zwalczaniu przestępstw oraz ściganiu ich sprawców w rozumieniu prawa wewnętrznego obu stron, w tym wzajemnego udzielania pomocy przez właściwe organy, o których mowa w art. 2 ust. 1 ww. aktu, oraz współdziałają w zapobieganiu i przeciwdziałaniu zagrożeniom bezpieczeństwa i porządku publicznego. W praktyce strona polska i niemiecka realizują wspólne patrole (w okresie styczeń – połowa czerwca 2025 r. zostało wykonanych 700 takich patroli), odbywają się pościgi i obserwacje transgraniczne, następuje wymiana informacji operacyjnych, a także istnieją 4 centra współpracy służb policyjnych, granicznych i celnych (Świecko, Pomellen, Ludwigsdorf, Tuplice). Ponadto są realizowane działania w oparciu o narzędzia Europolu i działa wspólna grupa operacyjno-śledcza ukierunkowana przeciwko działalności organizatorów migracji „szlakiem białoruskim“ i „szlakiem bałkańskim“.

Należy podkreślić, że w ramach kontaktów przedstawicieli rządu RP oraz polskich służb z przedstawicielami władz i służb niemieckich, strona polska nigdy nie dopuściła jakiejkolwiek możliwości działania poza obowiązującymi procedurami, niezgodnego z przepisami prawa.

Ponadto, w dniu 3 lipca 2025 r. minister spraw wewnętrznych i administracji wydał rozporządzenie w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną^[2], na podstawie którego w okresie 7 lipca – 5 sierpnia 2025 r. Rzeczpospolita Polska przywróciła tymczasowo kontrolę graniczną osób:

1. na granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec;
2. na granicy państwowej z Republiką Litewską.

W przedmiotowym rozporządzeniu są określone:

1. odcinki granicy państwowej, na której kontrola graniczna osób zostaje przywrócona tymczasowo;
2. przejścia graniczne, rodzaj ruchu dozwolonego przez te przejścia i czas ich otwarcia oraz zasięg terytorialny przejść granicznych;
3. okres, na który kontrola graniczna osób zostaje przywrócona tymczasowo.

Z poważaniem

z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji

^[1] Dz. Urz. UE. L Nr 180, str. 31.

^[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 876.