Interpelacja nr 10662

do ministra spraw wewnętrznych i administracji

w sprawie nielegalnych działań tzw. obywatelskich patroli na zachodniej granicy Polski

Zgłaszający: Klaudia Jachira

Data wpływu: 01-07-2025

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich dniach na terenie województw zachodniopomorskiego i lubuskiego odnotowano działania nieformalnych grup obywateli, którzy określają się mianem „patriotycznych patroli obywatelskich”. Zorganizowane poprzez media społecznościowe, grupy te podejmują próby „ochrony granicy” przed rzekomym napływem nielegalnych migrantów, prowadząc przy tym samodzielne kontrole, legitymowanie osób oraz działania przypominające funkcje służb porządkowych.

Działania te - choć przedstawiane jako wyraz troski o bezpieczeństwo państwa - w rzeczywistości stanowią poważne naruszenie prawa i porządku konstytucyjnego.

Ochrona granic oraz kontrola migracyjna należą wyłącznie do kompetencji wyspecjalizowanych służb państwowych: Straży Granicznej, Policji i odpowiednich agend administracji publicznej. Samozwańcze patrole nie mają żadnych podstaw prawnych do ingerencji w swobodę poruszania się osób ani do podejmowania czynności o charakterze quasi-policyjnym.

Działanie takich "milicji" powiązanych z partiami politycznymi to realne zagrożenie dla porządku. Historia uczy, że takie formacje, jeśli im się pozwoli działać i wzrastać, mogą stanowić realne zagrożenie dla porządku konstytucyjnego.

W związku z powyższym uprzejmie proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo monitoruje działalność tzw. patroli obywatelskich przy granicy polsko-niemieckiej oraz osoby zaangażowane w te działania?

2. Jakie środki zostały dotąd podjęte w celu przeciwdziałania nielegalnym praktykom samowolnych legitymowań i „ochrony granicy” przez osoby prywatne?

3. Czy ministerstwu znana jest skala tychże nielegalnych kontroli prowadzonych przez osoby prywatne?

4. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie dodatkowych rozwiązań prawnych lub operacyjnych w celu zapobiegania powstawaniu takich inicjatyw w przyszłości?

5. Czy znane są Panu Ministrowi przypadki naruszenia prawa przez uczestników tych „patroli”? Jeśli tak - czy zostały wobec nich wyciągnięte konsekwencje prawne?

Z wyrazami szacunku