w sprawie serii pożarów, awarii i incydentów zagrażających infrastrukturze krytycznej państwa
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Wiesław Leśniakiewicz
Warszawa, 31-07-2025
Szanowny Panie Marszałku,
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) nie potwierdza, aby zdarzenia przedstawione w wystąpieniu Pani Poseł pozostawały w związku z funkcjonowaniem infrastruktury krytycznej na terytorium RP, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarządzaniu kryzysowym[2].
Jednocześnie należy wskazać, że z uwagi na utrzymujący się podwyższony poziom zagrożeń o charakterze terrorystycznym i hybrydowym, wynikający m.in. z działań Federacji Rosyjskiej oraz Republiki Białorusi, a także trwający konflikt zbrojny na Ukrainie, na terytorium RP obowiązuje drugi stopień alarmowy BRAVO i drugi stopień alarmowy BRAVO CRP, wprowadzone zgodnie z ustawą z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych[3]. Wdrożenie stopni alarmowych wiąże się z określonymi obowiązkami dla operatorów infrastruktury krytycznej, którzy podejmują adekwatne działania w zakresie zwiększenia poziomu bezpieczeństwa.
Powyższe działania obejmują m.in. wzmożony nadzór nad obiektami infrastruktury krytycznej, wzmocnienie ochrony fizycznej, bieżące monitorowanie zagrożeń oraz utrzymywanie stałej współpracy z właściwymi służbami, w tym z Policją oraz Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Operatorzy infrastruktury realizują również zalecenia i rekomendacje wydawane przez służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa.
W ramach ww. działań m.in. monitorowano w Systemie Wspomagania Decyzji Państwowej Straży Pożarnej częstotliwość występowania zdarzeń w odniesieniu do obiektów i urządzeń ważnych dla bezpieczeństwa publicznego, w tym zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia awarii przemysłowej.
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy o zarządzaniu kryzysowym, odpowiedzialność za ochronę infrastruktury krytycznej spoczywa na jej operatorach, którzy są zobowiązani do opracowania i wdrażania planów ochrony infrastruktury krytycznej oraz do utrzymywania systemów rezerwowych zapewniających ciągłość jej funkcjonowania.
W zakresie monitorowania zagrożeń, RCB analizuje informacje pochodzące z różnych źródeł (raportów służb, analiz strategicznych i korespondencji doraźnej). Współpracuje z innymi instytucjami administracji publicznej, jak również z właściwymi służbami i organami ścigania (w tym z Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencją Wywiadu), co pozwala na bieżące reagowanie na potencjalne zagrożenia oraz uruchamianie odpowiednich procedur wskazanych m.in. w Krajowym Planie Zarządzania Kryzysowego. Informacje przekazywane przez te instytucje, z uwagi na swój charakter, są informacjami niejawnymi.
Rządowe Centrum Bezpieczeństwa na bieżąco monitoruje sytuację w kraju pod kątem potencjalnych zagrożeń. W ramach realizacji funkcji krajowego centrum zarządzania kryzysowego pełni całodobowy dyżur i zapewnia obieg informacji niezbędny dla sprawnego funkcjonowania systemu zarządzania kryzysowego. Ściśle współpracuje z centrami zarządzania kryzysowego administracji publicznej, utrzymując stały kontakt i pozyskując informacje dotyczące aktualnej sytuacji. W szczególności prowadzi bieżącą współpracę z centrami zarządzania kryzysowego: na poziomie wojewódzkim, centralnym i resortowym, które systematycznie przekazują dane o występowaniu zagrożeń lub ich braku.
W przypadku zidentyfikowania zagrożeń, RCB podejmuje działania zgodne z obowiązującymi procedurami, w tym może uruchomić system powiadamiania ludności, np. poprzez wysłanie Alertu RCB.
Natomiast odnosząc się do pytania dotyczącego działań zapobiegawczych i zabezpieczających wdrożonych w celu uniknięcia m.in. podobnych incydentów, o jakich mowa w niniejszym wystąpieniu, pragnę przekazać, że rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 listopada 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów[4] wprowadzono rozwiązania mające na celu zwiększenie poziomu bezpieczeństwa pożarowego w budynkach mieszkalnych oraz w tych, w których są świadczone usługi hotelarskie, a także ułatwiające straży pożarnej prowadzenie działań ratowniczych w budynkach handlowych, produkcyjnych i magazynowych. Wprowadzono również obowiązek wyposażenia m.in. lokali mieszkalnych w autonomiczne czujki dymu oraz w budynkach handlowych, produkcyjnych i magazynowych obowiązek oznakowania miejsca połączenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego ze ścianą zewnętrzną oraz z dachem, w celu poprawy warunków prowadzenia działań gaśniczych z zewnątrz budynków.
Ponadto Biuro Przeciwdziałania Zagrożeniom Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej zgłosiło szereg propozycji i uwag do projektu rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mają one na celu m.in. ograniczenie możliwości szybkiego i niekontrolowanego objęcia pożarem dużych powierzchni (przestrzeni) budynków.
Jednocześnie informuję, że w związku z wprowadzeniem wymienionych na wstępie stopni alarmowych, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o działaniach antyterrorystycznych, Policja dokonuje sprawdzeń zabezpieczeń obiektów infrastruktury krytycznej położonej na obszarze obowiązywania stopnia alarmowego. Warto jednak wskazać, że bezpieczeństwo w czasie obowiązywania stopni alarmowych jest uzależnione nie tylko od działania właściwych służb, ale także od przygotowania administratorów obiektów użyteczności publicznej, którzy są zobowiązani do prowadzenia wzmożonej kontroli, jak i czujności obywateli.
Wprowadzenie drugiego stopnia alarmowego BRAVO nakłada na Policję obowiązek podejmowania szeregu działań mających na celu zminimalizowanie lub zapobieganie potencjalnym zdarzeniom o charakterze terrorystycznym. Działania te polegają m.in. na:
Niezależnie od powyższego, w kontekście pytania dotyczącego współpracy i wymiany informacji z operatorami infrastruktury transportowej, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że Policja jest służbą, która koordynuje działania prewencyjne podejmowane przez różne inne służby i podmioty na terenie najbardziej zagrożonych szlaków i węzłów komunikacyjnych, tym samym wpływając na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa na tych obszarach. Funkcjonariusze angażują się także w inicjatywy mające na celu podnoszenie bezpieczeństwa w komunikacji, w tym kolejowej, np. na zaproszenie Służby Ochrony Kolei uczestniczą w działaniach organizowanych w ramach międzynarodowej organizacji Państw Członkowskich UE RAILPOL.
Ponadto, zgodnie z Porozumieniem w sprawie przyjęcia do stosowania „Strategii działań zmierzających do poprawy stanu bezpieczeństwa na obszarach kolejowych i w pociągach”, zawartym 8 października 2015 r. w Warszawie pomiędzy Komendantem Głównym Policji, Komendantem Głównym Straży Granicznej, Komendantem Głównym Żandarmerii Wojskowej a przewoźnikami kolejowymi i zarządcami infrastruktury kolejowej, strony porozumienia są zobowiązane do wzajemnego przekazywania informacji o wydarzeniach nadzwyczajnych. Cyklicznie, raz na kwartał, odbywają się posiedzenia Centralnego Zespołu ds. Bezpieczeństwa na obszarach kolejowych i w pociągach, na forum którego są poruszane tematy związane m.in. z bezpieczeństwem w transporcie kolejowym. Zgodnie z harmonogramem prac ww. Zespołu, wspólnie z sygnatariuszami, są prowadzone czynności badawcze dotyczące sposobu realizacji zadań przez podmioty odpowiedzialne za bezpieczeństwo na obszarach kolejowych.
Odnosząc się z kolei do zdarzeń wymienionych w niniejszym wystąpieniu, w pierwszej kolejności należy wskazać, że każdorazowo w przypadku uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, Policja podejmuje czynności zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego[5]. W ramach tych działań m.in. są wykonywane oględziny, a także zabezpieczane ślady i przedmioty, które następnie są poddawane badaniom kryminalistycznym. Czynności te mają na celu ustalenia przyczyny zdarzenia, a w razie przestępczego działania – wykrycie sprawcy.
W odniesieniu do wskazanych zdarzeń obecnie są prowadzone postępowania przygotowawcze przez jednostki prokuratury, zgodnie z właściwością miejscową. Mając na uwadze nadzór prokuratora nad całością postępowania przygotowawczego, wynikający z art. 326 § 1 i 2 Kpk, oraz określone w art. 156 § 5 Kpk zasady dostępu do akt sprawy dla osób innych niż strony, decyzja o ujawnieniu informacji z akt wskazanego postępowania przygotowawczego pozostaje we właściwości prokuratora.
Z poważaniem
z up. Wiesław Leśniakiewicz
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] skierowaną również do Prezesa Rady Ministrów, przekazaną Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu udzielenia odpowiedzi w porozumieniu z Dyrektorem Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, pismem Pana Jakuba Stefaniaka, Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
[2] Dz. U. z 2023 r. poz. 122, z późn. zm.
[3] Dz. U. z 2025 r. poz. 194
[4] Dz. U. poz. 1716
[5] Dz. U. z 2025 r. poz. 46, z późn. zm.