do ministra finansów
w sprawie spadku efektywności zastosowania w 2024 r. Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 06-07-2025
STIR (System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej) jest wynikiem współpracy pomiędzy Krajową Administracją Skarbową a sektorem bankowym. W jego ramach instytucje finansowe badają obsługiwane przelewy pod kątem cech charakterystycznych dla karuzel podatkowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości szef KAS może zażądać zablokowania konta wykorzystywanego do opłacania fikcyjnych transakcji na 72 godziny.
Według informacji udostępnionych przez Ministerstwo Finansów dnia 13 lutego 2025 r. liczba podmiotów kwalifikowanych objętych blokadami zmniejszyła się między 2023 r. a 2024 r. o około 20 procent, zaś wartość zablokowanych środków – o około 15 procent (Ministerstwo Finansów, Informacja publiczna BMI1.0123.550.2025).
Tymczasem, według danych Ministerstwa Finansów, w pierwszej połowie 2024 r. wykryto 140,5 tys. fikcyjnych faktur, tj. ponaddwukrotnie więcej niż w analogicznym okresie 2023 r. (https://300gospodarka.pl/news/problem-z-fikcyjnymi-fakturami-wciaz-jest-powazny-w-pol-roku-wykryto-oszustwa-na-43-mld-zl).
Zważywszy na powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Z czego wynika spadek efektywności zastosowania STIR na przełomie lat 2023 i 2024? Czy Ministerstwo Finansów oczekuje, że ulegnie on odwróceniu? W jakiej perspektywie czasowej? Jakie czynności podjęło Ministerstwo Finansów, aby osiągnąć ten efekt?
2. Dlaczego liczba blokad rachunków oraz wartość zablokowanych środków uległa istotnemu zmniejszeniu mimo ponaddwukrotnego zwiększenia aktywności podatkowych przestępców? Czy oznacza to, że administracja podatkowa odchodzi od praktyki blokowania kont podmiotów zidentyfikowanych jako „znikający podatnicy” lub „brokerzy”?
3. Ile wynosiła liczba podmiotów należących do grup podwyższonego ryzyka wykrytych przy pomocy STIR w poszczególnych latach okresu 2019–2024? W stosunku do jakiej ich części KAS podjęła dalsze czynności analityczne i kontrolne?
4. Ile wynosiła w poszczególnych latach liczba powiązań karuzelowych i występujących w nich podmiotów, która została wykryta dzięki wykorzystaniu przekazywanych szefowi KAS w trybie dziennym informacji o wskaźniku ryzyka, rachunkach podmiotów kwalifikowanych oraz dziennych zestawień transakcji?
5. Co zrobiono od 13 grudnia 2023 r., aby zwiększyć efektywność STIR jako narzędzia służącego zapobieganiu zniknięciu przestępców podatkowych z wyłudzonymi środkami? Jakie dalsze kroki planuje w tym zakresie Ministerstwo Finansów na lata 2026 i 2027?