Interpelacja nr 10772

do prezesa Rady Ministrów

w sprawie wydawania wiz obywatelom państw o skrajnie wysokim poziomie zabójstw, wpuszczania ich na terytorium Polski oraz porzucania przez służby niemieckie tych, którzy nie mogą zostać deportowani z powodu braku umowy o readmisji

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka, Dariusz Matecki

Data wpływu: 07-07-2025

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się z niniejszą interpelacją w związku z rażącym brakiem spójnej polityki migracyjnej oraz brakiem mechanizmów zabezpieczających Polskę przed napływem osób pochodzących z krajów o najwyższych wskaźnikach przestępczości i przemocy na świecie.

Zgodnie z najnowszymi danymi ONZ, UNODC oraz WHO w wielu państwach – m.in. Salwadorze, Hondurasie, Wenezueli, Lesotho, RPA, Trynidadzie i Tobago, Nigerii, Belize czy Jamajce – liczba zabójstw przekracza 30, a w niektórych przypadkach nawet 70 zabójstw na 100 000 mieszkańców. Są to wskaźniki wielokrotnie przekraczające poziom średni dla świata (ok. 6/100 000) i skrajnie odbiegające od poziomu bezpieczeństwa państw Unii Europejskiej (0,9), w tym Polski (0,7).

W tym kontekście całkowicie niezrozumiałe – i nieakceptowalne z punktu widzenia interesu narodowego – jest:

1. wydawanie obywatelom tych państw wiz w trybie uproszczonym,
2. brak jakiegokolwiek monitoringu społeczno-kryminalnego po ich przybyciu do Polski,
3. brak systemu weryfikacji rzeczywistych powodów przyjazdu oraz źródeł utrzymania tych osób,
4. fakt, że niektóre z tych osób są porzucane na terytorium Polski przez niemieckie służby w ramach tzw. przerzutu granicznego – bez możliwości ich readmisji z powodu braku dwustronnych umów.

Szczególnie bulwersujące są doniesienia o procederze, w którym policja niemiecka eskortuje migrantów do granicy z Polską i pozostawia ich na terytorium naszego kraju, pomimo że Polska nie ma z większością państw ich pochodzenia (np. Nigerią, Somalią, Jemenem) umów o readmisji, a osoby te – nawet po otrzymaniu decyzji o deportacji – faktycznie nie mogą zostać usunięte z terytorium RP.

Oczekuję, że rząd RP podejmie pilne działania w celu:

• ochrony obywateli RP przed skutkami niekontrolowanej migracji z państw wysokiego ryzyka,
• zabezpieczenia integralności granic Rzeczypospolitej,
• przeciwdziałania sytuacjom, w których obywatele obcych państw zostają porzucani na terytorium Polski przez organa innych państw – w sposób przypominający nielegalne deportacje metodą „na dziko“.

W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:

1. Uprzejmie proszę o przedstawienie listy państw na świecie, w których wskaźnik zabójstw zgodnie z danymi ONZ, UNODC oraz WHO wynosi powyżej 10 na 100 000 mieszkańców w latach 2021–2024.
2. Ile wiz i zezwoleń na pobyt czasowy lub pracę wydały polskie placówki dyplomatyczne i konsularne obywatelom krajów o wskaźniku zabójstw powyżej 10 na 100 000 mieszkańców w latach 2021–2024?
3. Czy polskie służby dokonują weryfikacji bezpieczeństwa i profilowania ryzyka przy wydawaniu wiz obywatelom krajów wysokiego zagrożenia przestępczością? Jeżeli tak – jakie są kryteria i czy są one ujednolicone z systemem Schengen?
4. Czy Polska zawarła dwustronne umowy o readmisji z państwami, z których najczęściej pochodzą migranci zatrzymywani przez Straż Graniczną w latach 2023 i 2024? Jeśli nie – jakie działania podjęto w tej sprawie?
5. Ile przypadków porzucenia migrantów przez policję niemiecką odnotowano od 2024 roku i 2025 roku? Czy te osoby posiadały oficjalne paszporty?
6. Czy rząd polski planuje podjąć interwencję dyplomatyczną wobec rządu Niemiec ws. jednostronnego odsyłania migrantów bez uprzednich uzgodnień?
7. Czy rząd planuje stworzenie mechanizmu prawnego pozwalającego na internowanie lub ograniczenie swobody osób, których nie można deportować z uwagi na brak umowy readmisyjnej, a które przebywają na terytorium RP nielegalnie i mogą stanowić zagrożenie?
8. Czy MSZ analizuje konieczność zawieszenia wydawania wiz obywatelom krajów, w których przemoc i przestępczość przekraczają dopuszczalne progi bezpieczeństwa z punktu widzenia interesu RP?