do ministra sprawiedliwości
w sprawie postępowań karnych przeciwko posiadaczom zwierząt, w których organizacje pozarządowe występują w tym samym postępowaniu jako strona postępowania, przeciwna do oskarżonego oraz jako podmiot wykonujący czynności dochodzeniowe we własnej sprawie
Zgłaszający: Jarosław Sachajko
Data wpływu: 07-07-2025
Szanowny Panie Ministrze,
udział organizacji pozarządowych w postępowaniach karnych dotyczących zwierząt budzi wiele kontrowersji w sytuacji, w której takie organizacje łączą w tym samym postępowaniu status organu prowadzącego czynności dochodzeniowe mające ustalić stan faktyczny ze statusem strony postępowania przeciwnej do oskarżanego właściciela zwierzęcia. Aktywiści odbierają właścicielom zwierzęta na podstawie przeprowadzonych przez siebie czynności oględzin zwierząt oraz miejsca ich utrzymywania, a sąd wyrokuje głównie w oparciu o informacje z tych czynności, przy czym jednocześnie te same organizacje w tych sprawach wykonują uprawnienia pokrzywdzonego.
W opisanej sytuacji orzeczenia zapadają na podstawie wyników oględzin, które prowadziła we własnej sprawie jedna ze stron postępowania – czyli organizacja pozarządowa, co wyklucza przyznanie wynikom takich oględzin przymiotu bezstronności i nakazuje uzasadnione obawy o trafność reakcji karnej opartej na oględzinach przeprowadzonych przez podmiot żywo zainteresowany w doprowadzeniu do skazania strony przeciwnej. Takie łączenie przez organizacje pozarządowe w tym samym postępowaniu roli organu dochodzeniowego ze statusem strony stanowi kuriozum z perspektywy każdego cywilizowanego systemu prawnego, bo godzi w podstawowe prawo obywateli, aby sądy wydawały orzeczenia oparte na ustaleniach podmiotów bezstronnych. Celowe i konieczne jest pilne ustalenie skali takich praktyk.
W związku z tym poniżej wymieniam wyroki, które zgodnie z informacją pochodzącą z kręgu organizacji zwanych pro-zwierzęcymi zapadły w wyniku działań takich organizacji:
- Sąd Rejonowy w Wieluniu: VI K 306/15; II K 936/15; VI K 305/16; II K 343/19; II K 334/19; II K 925/19; II K 391/20,
- Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli: II K 64/16,
- Sąd Rejonowy w Śremie: II K 506/15; II K 268/17,
- Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śl.: VI K 263/16; II K 935/15,
- Sąd Rejonowy w Nowym Tomyślu: II K 261/16; II K 637/17; II K 650/17; II K 611/17; II K 178/22,
- Sąd Rejonowy w Grodzisku Wkp.: II K 265/16; II K 25/19,
- Sąd Rejonowy w Obornikach: II K 320/16,
- Sąd Rejonowy w Jeleniej Górze: II K 1896/16; II K 624/17; II W 1532/18,
- Sąd Rejonowy w Poznaniu N. Miasto: VI K 729/16; VI K 925/15,
- Sąd Rejonowy w Poznaniu St. Miasto: VIII K 561/15,
- Sąd Rejonowy w Radomiu: VIII K 295/17,
- Sąd Rejonowy w Kościanach II K 534/18,
- Sąd Rejonowy w Toruniu: VIII K 929/18,
- Sąd Rejonowy w Chorzowie: VII K 686/18,
- Sąd Rejonowy w Augustowie: VI K 211/18,
- Sąd Rejonowy w Kutnie: II K 445/16,
- Sąd Rejonowy w Wągrowcu: II K 120/18; II K 891/19,
- Sąd Rejonowy w Złotowie: II K 817/19; II K 321/20; II K 307/22,
- Sąd Rejonowy we Włocławku: II K 1315/21,
- Sąd Rejonowy w Szamotułach: II K 1194/19,
- Sąd Rejonowy w Pile: II K 474/19,
- Sąd Rejonowy w Trzciance: II K 521/19,
- Sąd Rejonowy w Sandomierzu: II K 21/22,
- Sąd Rejonowy w Stargardzie: VII K 151/22,
- Sąd Rejonowy w Gnieźnie: II K 199/22,
- Sąd Rejonowy w Lesznie: II K 141/22.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra o podanie w odniesieniu do każdej z wymienionych spraw:
1. Czy i jaka organizacja wykonywała w danej sprawie uprawnienia pokrzywdzonego? Proszę również o podanie nazwy organizacji.
2. Czy organizacja pozarządowa, która w danej sprawie wykonywała uprawnienia pokrzywdzonego:
- Zainicjowała to postępowanie składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa?
- Odebrała zwierzęta osobie, której zawiadomienie dotyczyło?
- Czy funkcjonariusze Policji lub prokurator powierzyli tej organizacji pod opiekę zwierzęta, czy to zabezpieczone jako dowody w postępowaniu, czy też zabrane na zasadzie zatrzymania rzeczy w wyniku przeszukania?
3. Czy w danej sprawie w wyroku orzeczono przepadek zwierzęcia/zwierząt?
4. Jeśli w danej sprawie orzeczono przepadek zwierzęcia/zwierząt, proszę o informację jaka organizacja (proszę o podanie nazwy) wykonywała w danej sprawie orzeczenie o przepadku?
5. Czy w danej sprawie zasądzona została nawiązka na rzecz organizacji, a jeżeli tak, proszę o podanie nazwy tej organizacji?