w sprawie umieszczania imigrantów w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w Polsce
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 01-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 10793 Pana Posła Witolda Tumanowicza, Pana Posła Michała Wawera i Pana Posła Krzysztofa Szymańskiego w sprawie umieszczania imigrantów w placówkach opiekuńczo-wychowawczych w Polsce, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że obowiązek placówki opiekuńczo-wychowawczej typu interwencyjnego dotyczący przyjęcia dziecka doprowadzonego przez Policję lub Straż Graniczną (SG) wynika z przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej[1].
W tym miejscu warto również podkreślić, że małoletni cudzoziemcy bez opieki w pierwszej kolejności są traktowani jak dzieci, a dopiero w drugiej jak cudzoziemcy poszukujący w Polsce ochrony. Kierując się powyższym założeniem, ustawodawca włączył małoletnich cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową w Polsce do zakresu podmiotowego ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (art. 5 ust. 1 pkt 5).
Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Urząd do Spraw Cudzoziemców (UdsC) w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, od stycznia 2024 r. do 21 lipca 2025 r., umieszczono 43 małoletnich cudzoziemców bez opieki ubiegających się o udzielenie ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP).
W kwestii dotyczącej kadry sprawującej opiekę w placówkach opiekuńczo-wychowawczych informuję, że nadzór nad wskazanymi podmiotami sprawuje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Niemniej jednak warto podkreślić, że w przypadku małoletnich cudzoziemców bez opieki, którzy trafiają do placówek opiekuńczo-wychowawczych, personel zapewnia opiekę zgodnie z obowiązującymi standardami.
Jednocześnie informuję, że w przypadku zatrzymania małoletniego cudzoziemca na terytorium RP bez opieki, zgodnie z art. 397 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach[2], SG występuje do sądu właściwego ze względu na miejsce zatrzymania małoletniego cudzoziemca z wnioskiem o umieszczenie go w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w strzeżonym ośrodku.
Sąd, rozpatrując wniosek o umieszczenie w strzeżonym ośrodku małoletniego cudzoziemca przebywającego na terytorium RP bez opieki, kierując się jego dobrem, uwzględnia w szczególności stopień rozwoju fizycznego i psychicznego małoletniego cudzoziemca, jego cechy osobowości, okoliczności zatrzymania oraz warunki osobiste przemawiające za umieszczeniem go w strzeżonym ośrodku (art. 397 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach).
W strzeżonym ośrodku może być umieszczony małoletni cudzoziemiec przebywający na terytorium RP bez opieki, który ukończył 15 rok życia (art. 397 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach).
Niemniej jednak w sytuacji gdy małoletni (również w wieku od 15 lat) cudzoziemiec bez opieki zadeklarował organowi SG zamiar wystąpienia z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej, zostaje on zwolniony ze strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców, a organ SG występuje niezwłocznie do sądu opiekuńczego właściwego ze względu na miejsce pobytu małoletniego bez opieki z wnioskiem o ustanowienie kuratora do reprezentowania go w postępowaniu w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej oraz umieszczenie go w pieczy zastępczej.
Jednocześnie informuję, że dyrektor placówki w przypadku ucieczki małoletniego ma obowiązek poinformować o tym fakcie sąd rodzinny oraz Policję. Urząd do Spraw Cudzoziemców otrzymał informację o samowolnym opuszczeniu placówek opiekuńczo-wychowawczych przez 22 małoletnich cudzoziemców bez opieki ubiegających się o udzielenie ochrony na terytorium RP[3]. Pozostałe osoby otrzymały decyzje ostateczne w sprawie udzielenia ochrony na terytorium RP, zostały przekazane do rodziny zastępczej, odebrane przez rodziców, przekazane do innego państwa bądź uzyskały pełnoletność.
Natomiast odpowiadając na pytanie nr 7 niniejszej interpelacji w pierwszej kolejności należy podkreślić, że Polska nie przyjmuje na swoim terytorium migrantów w ramach relokacji. Jednocześnie informuję, że w przypadku wątpliwości dotyczących wieku cudzoziemca, który podaje się za osobę małoletnią i nie dysponuje dokumentami tożsamości, poddaje się go odpowiednim badaniom lekarskim, ukierunkowanym na ocenę biologicznego wieku. Wyniki badań lekarskich wskazują wiek biologiczny danej osoby wraz z określeniem granicy błędu. Badanie lekarskie w sposób obiektywny stwierdza rzeczywisty wiek osoby badanej z minimalną granicą błędu.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 49.
[2] Dz. U. 2024 r. poz. 769, z późn. zm.
[3] W okresie od stycznia 2024 r. do 21 lipca 2025 r.