do ministra zdrowia
w sprawie ograniczenia dostępu dzieci i młodzieży do gum nikotynowych sprzedawanych w aptekach
Zgłaszający: Małgorzata Niemczyk
Data wpływu: 10-07-2025
Szanowna Pani Minister,
na skutek dziennikarskiej prowokacji przeprowadzonej przez portal Pacjenci.pl ujawniono poważną lukę w systemie ochrony zdrowia publicznego – 14-letnia dziewczynka, bez żadnych trudności, zakupiła w kilku warszawskich aptekach gumy nikotynowe o smakach owocowych i miętowych. Ani razu nie poproszono jej o dokument tożsamości ani nie zadano pytania o cel zakupu preparatu zawierającego silnie uzależniającą substancję.
Choć nikotynowe gumy do żucia są produktami leczniczymi zarejestrowanymi jako nikotynowa terapia zastępcza (NTZ) i mają wspierać dorosłych w procesie rzucania palenia papierosów, obecnie funkcjonują w praktyce jako atrakcyjny, niedrogi i łatwo dostępny „gadżet” z nikotyną – także dla dzieci i młodzieży. Dotyczy to zwłaszcza smakowych wariantów – cytrynowych, miętowych czy owocowych – które swoją formą i smakiem przypominają popularne słodycze.
Zaniepokojenie budzi nie tylko łatwość zakupu w aptekach, ale również pełna dostępność tych produktów w Internecie – bez żadnej weryfikacji wieku kupującego. W kontekście działań ustawodawczych zmierzających do ograniczenia dostępu do innych produktów nikotynowych (druk UD213) – jak e-papierosy, woreczki nikotynowe czy aromatyzowane wyroby tytoniowe – wyłączenie gum nikotynowych z regulacji ograniczającej do nich dostęp osobom poniżej 18. roku życia może być wymagającym naprawy przeoczeniem.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w ocenie ministerstwa obecne rozwiązania prawne zapewniają wystarczający poziom ochrony dzieci i młodzieży przed dostępem do nikotyny w formie produktów leczniczych? Jeśli nie – jakie zmiany legislacyjne są rozważane?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące skali zakupu produktów nikotynowej terapii zastępczej przez osoby poniżej 18. roku życia? Czy prowadzone były kontrole w aptekach w tym zakresie?
3. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo Zdrowia, by skutecznie ograniczyć dostęp do gum nikotynowych (i innych smakowych produktów nikotynowych sprzedawanych w ramach NTZ) dla dzieci i młodzieży poniżej 18. roku życia?
4. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje podjęcie współpracy z samorządem aptekarskim i głównym inspektorem farmaceutycznym w celu przeprowadzenia akcji edukacyjnej i kontrolnej wśród farmaceutów, mającej na celu wyeliminowanie przypadków sprzedaży preparatów z nikotyną osobom niepełnoletnim?
5. Czy resort rozważa w ślad za projektem ustawy (druk UD213) objęcie gum nikotynowych i pastylek podobnymi restrykcjami jak inne wyroby nikotynowe, w tym:
- weryfikacją wieku kupujących w aptekach i online,
- zakazem sprzedaży osobom niepełnoletnim,
- zakazem sprzedaży jednostkowej (na listki),
- ograniczeniem dostępnych smaków gum nikotynowych wyłącznie do neutralnego lub tytoniowego?