do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie środków z programów europejskich dla miast średnich z przedziału 20-100 tys. mieszkańców
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 11-07-2025
Gniezno, 10 lipca 2025 r.
Szanowna Pani Minister,
program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (inaczej FEnIKS) na lata 2021-2027 to następca dobrze znanego z perspektywy finansowej 2014-2020 unijnego Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ). Budżet programu wynosi ponad 25 miliardów euro (w formie dotacji, instrumentów finansowych i instrumentów łączących finansowanie zwrotne oraz dotacyjne) i jest przeznaczony na kluczowe projekty środowiskowe, energetyczne oraz transportowe, a także na wsparcie w obszarze kultury i ochrony zdrowia.
Niestety - z uwagi na specyficzne unormowania prawne, z możliwości aplikowania o środki z ww. programu często nie mogą korzystać średnie polskie miasta.
Swoje spostrzeżenia na ten temat przedstawił burmistrz miasta Koła dr Krzysztof Witkowski.
W ramach programu Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko w dziedzinie kultury ogłoszono i zakończono do tej pory pięć naborów. Z tych pięciu naborów miasto Koło kwalifikowało się do startu tylko w jednym. Okazuje się, że z tych pięciu naborów trzy były na samym starcie niekonkurencyjne, czyli że mogły startować w nich tylko ściśle określone podmioty (np. konkretne muzea i nikt inny - najczęściej instytucje państwowe). Z pozostałych dwóch naborów - w jednym w ogóle samorządy nie mogły startować, no chyba że leżały w granicach obszarów objętych listą UNESCO (np. w grę wchodzi tu Kraków, ale już z pewnością nie Koło, jak i znakomita większość miast).
To pokazuje, jak w FEnIKS-ie dla kultury małe szanse mają mniejsze samorządy w walce o środki zewnętrzne, europejskie.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedzi na pytania:
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski