Interpelacja nr 10935

do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej

w sprawie dramatycznie niskiego poziomu emerytur w Polsce oraz ich niewystarczającej waloryzacji w 2025 r. i prognozowanej w 2026 r.

Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka

Data wpływu: 13-07-2025

Szanowna Pani Minister,

w obliczu rosnących kosztów życia i dramatycznego pogorszenia sytuacji materialnej polskich emerytów należy stanowczo zapytać: czy rząd rzeczywiście rozumie skalę kryzysu, z jakim mierzą się miliony seniorów w naszym kraju?

Minimalna emerytura w Polsce od marca 2025 roku wynosi zaledwie 1 878,91 zł brutto, czyli ok. 1 709 zł netto. Przy waloryzacji na poziomie jedynie 5,5% – najniższej od lat – nie sposób mówić o jakiejkolwiek poprawie sytuacji. To kwota, która nie wystarcza nawet na pokrycie podstawowych kosztów życia: czynszu, ogrzewania, leków, żywności i komunikacji.

Tymczasem w innych krajach Europy Środkowej seniorzy otrzymują znacznie wyższe świadczenia, często przy niższych kosztach utrzymania:

• Czechy – minimalna emerytura przekracza 2 300 zł netto, a emerytura przeciętna to ponad 4 000 zł brutto.
• Słowacja – minimalna emerytura to równowartość ok. 2 000 zł brutto, waloryzowana automatycznie zgodnie z inflacją emerycką.
• Niemcy, Francja – seniorzy mogą liczyć na przeciętną emeryturę na poziomie ponad 6 000–8 000 zł miesięcznie, a programy wsparcia socjalnego są znacznie szersze.

W Polsce seniorzy nie tylko otrzymują świadczenia nominalnie niższe, ale także ich realna wartość systematycznie spada. Według analizy portalu Money.pl z lipca 2025 roku obecna waloryzacja nie rekompensuje inflacji emeryckiej, a przewidywana waloryzacja na 2026 r. na poziomie zaledwie 4,9% – jest jeszcze niższa, mimo że inflacja wśród osób 60+ jest znacznie wyższa niż średnia inflacja GUS.

Co więcej, mimo że w pierwszym półroczu 2025 inflacja przekroczyła próg 5%, rząd nie zdecydował się na przeprowadzenie drugiej waloryzacji – ignorując ustawowy mechanizm, który miał chronić najuboższych emerytów przed zubożeniem. Jest to decyzja polityczna, nieuzasadniona ekonomicznie ani moralnie.

Zwrócę również uwagę na możliwość waloryzacji procentowo-kwotowej: np. 4,9% + 200 zł minimalnie – analogia do modelu z 2023 r.

W ocenie opinii publicznej i niezależnych ekspertów polityka rządu wobec emerytów nie tylko jest bierna i spóźniona, ale coraz częściej postrzegana jako zorganizowane odwrócenie się państwa od najsłabszych obywateli – ludzi, którzy przez całe życie pracowali, a dziś zmuszeni są wybierać między jedzeniem, ogrzewaniem a lekami.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Dlaczego rząd nie zdecydował się na drugą waloryzację emerytur w 2025 r., mimo że spełniony został ustawowy próg inflacyjny (5%)?
2. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące struktury wydatków emerytów w Polsce i wyliczenia realnej inflacji emeryckiej (dla grupy 60+)? Jeśli tak, proszę o ich udostępnienie.
3. Jakie są prognozowane różnice w sile nabywczej minimalnej i przeciętnej emerytury w Polsce w porównaniu z Czechami, Słowacją i Niemcami na koniec 2025 roku?
4. Czy rząd planuje wprowadzenie nowego mechanizmu waloryzacji – uwzględniającego zarówno inflację konsumencką, jak i rzeczywisty wzrost kosztów utrzymania seniorów?
5. Czy w ocenie rządu obecna minimalna emerytura w Polsce pozwala na godne życie osoby starszej samotnie utrzymującej się w dużym lub średnim mieście?
6. Czy ministerstwo przygotowało jakiekolwiek długofalowe rozwiązania strukturalne, które miałyby na celu zmniejszenie dystansu emerytalnego między Polską a krajami Europy Środkowej i Zachodniej?