do ministra klimatu i środowiska
w sprawie decyzji o odstrzale niedźwiedzi
Zgłaszający: Magdalena Łośko, Klaudia Jachira, Alicja Łuczak, Henryk Szopiński, Katarzyna Osos, Marcin Józefaciuk, Katarzyna Maria Piekarska, Małgorzata Tracz, Joanna Frydrych, Dorota Marek
Data wpływu: 14-07-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się do Pani Minister w zawiązku z podjętą przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska decyzją dotyczącą udzielenia pozwolenia na odstrzał trzech niedźwiedzi w gminie Cisna, powiat leski, województwo podkarpackie.
Zgodnie z ustawą z 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody oraz rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 niedźwiedź brunatny jest w Polsce gatunkiem ściśle chronionym wymagającym ochrony czynnej. Aktualna populacja niedźwiedzi w Polsce szacowana jest na ok. 100 osobników zamieszkujących głównie Bieszczady.
Niedźwiedzie zbliżające się do zabudowań stanowią obawę oraz realne zagrożenie dla mieszkańców gminy sąsiadujących m.in. gminy Cisna, jednak należy zastanowić się czy przed podjęciem decyzji o odstrzale podjęte zostały wszystkie możliwe środki prewencyjne.
Najczęstszą przyczyną wkraczania niedźwiedzi na teren miast i wsi jest przyciągnięcie ich zapachem pożywienia, w celu powstrzymania tego zjawiska stosuje się kosze „bear-proof”, jednak aby takie rozwiązanie przyniosło zamierzone efekty konieczne jest podjęcie uchwał nakładających obowiązek ich używania oraz egzekwowanie kar za ich niestosowanie.
Projekt Programu Ochrony Niedźwiedzia Brunatnego w Polsce wskazuje wytyczne na temat możliwości zabezpieczania gospodarstw rolniczych przed szkodami wyrządzanymi przez gatunki chronione, jako najskuteczniejszą ochronę upraw podaje się montaż ogrodzeń elektrycznych.
Do zadań gminy mierzącej się z problemem występowania niedźwiedzi należeć powinno edukowanie, współpraca i stosowanie dotacji do montażu ogrodzeń elektrycznych wokół obszarów szczególnie narażonych.
Niedźwiedzie stanowią nieoderwany element krajobrazu Bieszczad, w związku z tym dochodzi również do celowego zanęcania i dokarmiania niedźwiedzi, często przy wykorzystaniu resztek pożywienia człowieka, w celu kreowania lokalnej atrakcji. Takie działania pozostają poza kontrolą, a niedźwiedzie uczone są, że człowiek nie stanowi zagrożenia a jego obecność wiąże się z otrzymywaniem pokarmu. Konsekwencją tego jest tolerowanie obecności ludzi w coraz to mniejszej odległości.
Podstawową słabością podjętej przez GDOŚ decyzji jest to, że nie usunięto zarówno przyczyn oswojenia jak i przyczyn sprawiających, że niedźwiedzie są zachęcane do wchodzenia w interakcje z osiedlami ludzkimi. Niestety brak tu strategicznego działania mającego na celu rozwiązanie tego problemu długofalowo.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Na jakiej podstawie zapadła decyzja o odstrzale konkretnie trzech niedźwiedzi? Proszę o uzasadnienie i przedstawienie dokumentów przedstawiających zasadność tej decyzji. Jak to będzie się odbywało? Dlaczego akurat trzy osobniki i skąd będzie wiadomo, że to te konkretne? Wydaje się, że wskazywanie trzech osobników stoi w sprzeczności z decyzją warunkująca tylko i wyłącznie odstrzał w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia. Dziś nie jesteśmy w stanie przewidzieć ile niedźwiedzi będzie atakować i czy w ogóle.
2. Kto podjął decyzję o pozwoleniu na odstrzał i w jakim trybie została ona podjęta?
3. Jaki organ przeprowadził „szczegółową analizę sytuacji”? Jakie źródła danych posłużyły do przeprowadzenia analizy tematu? Proszę o udostępnienie treści dokumentów.
4. Czy brane pod uwagę były inne rozwiązania tego problemu?
5. Czy w gminie Cisna wprowadzone i egzekwowane były inne środki prewencyjne, które mogłyby zapobiec zbliżaniu się niedźwiedzi do człowieka?
Z poważaniem
Magdalena Łośko
Poseł na Sejm RP