w sprawie przerzucenia do Polski 22 obywateli Erytrei i Etiopii przekazanych przez stronę niemiecką
Odpowiadający: podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Maciej Duszczyk
Warszawa, 06-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11073 posłów: Dariusza Mateckiego, Jarosława Sachajki, Michała Wosia i Artura Szałabawki w sprawie przerzucenia do Polski 22 obywateli Erytrei i Etiopii przekazanych przez stronę niemiecką, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że obecny Rząd Rzeczypospolitej Polskiej (RP) od początku przejęcia odpowiedzialności za sprawy naszego państwa podjął stanowcze działania w celu powstrzymania nielegalnej migracji i pełnego kontrolowania migracji legalnej. Przywrócenie kontroli i zapewnienie bezpieczeństwa to naczelna zasada strategii migracyjnej tego rządu. Konieczne było odzyskanie, utraconej przez poprzedni rząd, kontroli nad procesami migracyjnymi, tak aby zapewnić Polsce i Polakom bezpieczeństwo.
Określenie zasad dostępu do terytorium Polski pozostaje w gestii Rządu RP, przy jednoczesnym uwzględnieniu zobowiązań wynikających z członkostwa Polski w Unii Europejskiej, a w szczególności w strefie Schengen. Przedmiotowe zasady są regulowane w ramach polityki wizowej oraz procedur legalizacji pobytu cudzoziemców. Oba wymienione procesy są ze sobą ściśle związane, a ich celem jest niedopuszczanie do wjazdu i pobytu w Polsce osób niepożądanych. Należy podkreślić, że cudzoziemcy, którym zostanie udowodnione postępowanie sprzeczne z polskim prawem, będą podlegać powrotom przymusowym do państw ich pochodzenia.
Odnosząc się do pytań zawartych w niniejszym wystąpieniu informuję, że wskazani w treści interpelacji cudzoziemcy zostali przekazani z Niemiec w ramach readmisji uproszczonej, po wcześniejszym skrupulatnym potwierdzeniu, że wcześniej byli w Polsce, na podstawie:
Powyższe przepisy prawa obowiązują od lat i mają swoje ugruntowanie prawne, proceduralne i praktyczne. Cudzoziemiec może być przekazany z Niemiec do Polski na określony obowiązującymi przepisami prawa wniosek, zgłoszony po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Strona wezwana musi wyrazić zgodę na przekazanie. Po przekazaniu ustalany jest przez stronę polską status prawno-pobytowy cudzoziemca oraz podejmowane są dalsze czynności przewidziane przepisami prawa.
W stosunku do wszystkich cudzoziemców, o których mowa w wystąpieniu panów posłów, strona niemiecka przeprowadziła wymagane postępowanie dowodowe wskazujące na zasadność przekazania, tj. fakt, że przekroczyli oni granicę z Polski do Niemiec, a strona polska wyraziła na to przekazanie zgodę.
W następstwie przeprowadzonej przez Straż Graniczną kontroli legalności pobytu wskazanych osób na terenie RP ustalono, że nie posiadają oni tytułu prawnego do pobytu w Polsce, wskutek czego zostały wszczęte postępowania o zobowiązanie do powrotu oraz zostali oni umieszczeni w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców.
Każdy składany przez stronę niemiecką wniosek o przyjęcie jakiejkolwiek osoby jest skrupulatnie weryfikowany pod kątem zasadności jego przyjęcia, w tym tego, czy cudzoziemiec był wcześniej w Polsce. Od powyższego zależą dalsze czynności prowadzone wobec danego cudzoziemca, niezależnie czy jest to wniosek o readmisję, czy w ramach rozporządzenia Dublin III[1]. Straż Graniczna nie uwzględnia wniosków, które nie spełniają przesłanek wynikających z przepisów prawa. Do Polski trafiają wyłącznie osoby, które wcześniej w Polsce przebywały.
Należy podkreślić, że każda przekazywana osoba podlega procedurze identyfikacji. Jej tożsamość jest weryfikowana przede wszystkim w oparciu o wywiad daktyloskopijny oraz na podstawie informacji zgromadzonych w dostępnych bazach danych. W zależności od wyniku sprawdzenia podejmowane są ewentualne dalsze czynności zmierzające do potwierdzenia tożsamości osoby oraz uzyskania od właściwej placówki dyplomatycznej dokumentów potwierdzających jej tożsamość. Ponadto przeprowadzana jest kontrola legalności pobytu cudzoziemca na terytorium RP. W przypadku stwierdzenia, że pobyt cudzoziemca jest niezgodny z przepisami prawa dotyczącymi warunków wjazdu i pobytu na terytorium RP, funkcjonariusz Straży Granicznej sporządza protokół kontroli legalności pobytu. Jeżeli pobyt cudzoziemca w Polsce jest zgodny z przepisami prawa, funkcjonariusz odnotowuje fakt przeprowadzenia kontroli bez naruszeń, w związku z czym nie ma podstaw do prowadzenia dalszych czynności wobec takiej osoby.
W zależności od podjętych w ramach kontroli ustaleń, czynności te mogą zakończyć się wszczęciem procedur administracyjnych, np. zobowiązania cudzoziemca do powrotu do kraju jego pochodzenia.
Każda ze spraw jest rozpatrywana indywidualnie. Po przeprowadzeniu czynności, zależnie od przypadku, cudzoziemcy mogą zostać skierowani do ośrodka recepcyjnego pozostającego w strukturach Urzędu do Spraw Cudzoziemców bądź w sytuacji wystąpienia przesłanek do zatrzymania cudzoziemca, np. w przypadku powzięcia jakiejkolwiek informacji o tym, że dany cudzoziemiec może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa wewnętrznego, podejmowane są adekwatne działania, w tym, po decyzji sądu, umieszczenie w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców. W takim przypadku cudzoziemca przyjętego do strzeżonego ośrodka dla cudzoziemców poddaje się niezwłocznie badaniu lekarskiemu. W przypadkach stwierdzenia zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego i porządku publicznego możliwe jest także między innymi wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu, podlegającej natychmiastowemu wykonaniu.
Z poważaniem
z up. Maciej Duszczyk
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (przekształcenie), Dz. U. L 180 z 29.6.2013 r.