w sprawie objęcia finansowaniem z budżetu państwa świadczeń wypłacanych nauczycielom w okresie urlopu dla poratowania zdrowia
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Henryk Kiepura
Warszawa, 08-08-2025
Szanowna Pani Poseł,
urlop dla poratowania zdrowia jest uprawnieniem nauczycieli wynikającym z przepisu art. 73 ust. 1-11 ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. 2024 poz. 986 z późn. zm.), na podstawie którego nauczycielowi zatrudnionemu w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony, po przepracowaniu co najmniej 7 lat w szkole, na podstawie orzeczenia wydanego przez lekarza medycyny pracy, dyrektor szkoły udziela urlopu dla poratowania zdrowia w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo roku. W czasie całej kariery zawodowej nauczyciel może skorzystać łącznie z 3 lat urlopu.
Na temat charakteru prawnego urlopu dla poratowania zdrowia wypowiedział się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 14 lutego 2012 r. (sygn. akt. III PZP 1). W ww. uchwale Sąd Najwyższy wskazał, że urlop dla poratowania zdrowia jest odmianą urlopu pracowniczego, przyznanym nauczycielom obok pozostałych uprawnień urlopowych, który najbardziej w swej konstrukcji i celu zbliżony jest do urlopu wypoczynkowego. Cele urlopu wypoczynkowego i urlopu dla poratowania zdrowia są w rzeczywistości zbieżne: regeneracja sił pracownika. Urlop ten nie jest równoznaczny ze zwolnieniem lekarskim od wykonywania pracy i, mimo że nie jest urlopem wypoczynkowym, pozostaje jednak urlopem.
W tym miejscu należy podkreślić, że nauczyciele nie są jedyną grupą pracowniczą, która ma prawo do skorzystania z urlopu dla poratowania zdrowia. Oprócz nauczycieli prawo do urlopu dla poratowania zdrowia przysługuje nauczycielom akademickim, sędziom i asesorom sądowym, prokuratorom, policjantom.
Odnosząc się do kwestii zmiany zasady finansowania urlopów dla poratowania zdrowia nauczycieli, która ma polegać na przesunięciu płatności za ten urlop ze środków samorządu terytorialnego na rzecz budżetu państwa, należy zauważyć, że świadczenia pieniężne dla pracowników niezależnie od miejsca zatrudnienia wypłacane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i pochodzą ze składek wnoszonych na ten cel przez wszystkich ubezpieczonych pracowników.
System ubezpieczeń społecznych jest bowiem systemem powszechnym, gwarantującym jednakowy zakres świadczeń przy jednakowej składce. Nauczyciele składki na ubezpieczenia społeczne opłacają w takiej samej wysokości co inni pracownicy, tak więc wprowadzenie jakichkolwiek odstępstw na rzecz jednej wybranej grupy zawodowej nie znajduje uzasadnienia.
Jednocześnie informuję, że w Ministerstwie Edukacji Narodowej nie jest planowane podjęcie prac legislacyjnych zmierzających do zmian w przedmiotowej sprawie.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Edukacji
Henryk Kiepura
Sekretarz Stanu