w sprawie rosnących opóźnień w wypłatach funduszy unijnych dla przedsiębiorców w ramach KPO i FENG
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Jan Szyszko
Warszawa, 11-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 11093 uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
W odniesieniu do pytania nr 1 „Ilu beneficjentów KPO i FENG nadal oczekuje na wypłatę środków mimo zakończonego procesu oceny i podpisania umów?“, informuję, że w ramach Programu Operacyjnego Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki (dalej: FENG) na dzień 24 lipca 2025 r. w trakcie weryfikacji pozostaje 28 wniosków o zaliczkę złożonych przez Beneficjentów. Ogółem 417 przedsiębiorców wnioskowało o zaliczkę po podpisaniu umowy o dofinansowanie. Wypłacono 389 zaliczek. Zgodnie z danymi z Centralnego Systemu Teleinformatycznego średni czas oczekiwania na wypłatę środków od momentu złożenia wniosku o płatność do wypłaty środków w ramach FENG wyniósł 30 dni. Średni dla FENG czas oczekiwania na wypłatę zaliczki od momentu zatwierdzenia przez właściwą instytucję wniosku o płatność wynosi 12 dni.
Wskazane terminy są zgodne z umową o dofinansowanie, która określa, że instytucja weryfikuje i zatwierdza wniosek o płatność w terminie 30 dni od dnia otrzymania prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku o płatność. W terminie 15 dni od zatwierdzenia wniosku o płatność instytucja zatwierdzająca wniosek jest zobowiązana do wystawienia zlecenia płatności. Płatności są przekazywane przez Płatnika zgodnie z terminarzem płatności środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnej, dostępnym na stronie: www.bgk.pl.
Obsługa płatności w ramach FENG odbywa się na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 2012 r. w sprawie płatności w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz przekazywania informacji dotyczących tych płatności.
W ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (dalej: KPO) przepływy środków finansowych, zarówno w części grantowej, jak i pożyczkowej odbywają się na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. 2025, poz. 198, tj., dalej: uzppr). Podobnie jak w przypadku wszystkich środków europejskich, przepływy pomiędzy Komisją Europejską (dalej: KE), a ostatecznymi odbiorcami wsparcia odbywają się za pośrednictwem budżetu państwa.
Płatności w ramach inwestycji KPO realizowane są zgodnie ze zgłaszanym zapotrzebowaniem przez instytucje odpowiedzialne za realizację inwestycji, na podstawie składanych zleceń wypłat/wniosków o uruchomienie środków z rezerwy celowej budżetu państwa po odpowiedniej weryfikacji zleceń/wniosków w systemie. Wypłaty ze środków otrzymanych z tytułu zaliczki REPowerEU oraz zrefundowanych przez KE trzech wniosków o płatność wg stanu na 24 lipca br. wyniosły ok. 26,7 mld zł (w cz. dotacyjnej ok. 23,2 mld zł, natomiast w cz. pożyczkowej ok. 3,5 mld zł).
Należy zauważyć, iż wybranie przedsiębiorcy do wsparcia i podpisanie z nim umowy o objęcie wsparciem nie są podstawą do wypłaty dotacji.
Co do zasady, zgodnie z regulaminami naborów, wypłata środków poszczególnym przedsiębiorcom odbywa się na podstawie wniosków o płatność, które są składane przez przedsiębiorców w wybranych terminach, określonych w harmonogramie płatności danego przedsięwzięcia, stanowiącym załącznik do umowy o objęcie wsparciem. Warunkiem wypłaty wsparcia jest zatem złożenie przez przedsiębiorcę prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku o płatność oraz jego zatwierdzenie przez właściwą Instytucję (IOI JW, inny upoważniony podmiot). Instytucja ta weryfikuje i zatwierdza wniosek o płatność w terminach określonych w regulaminach naborów. W przypadku, gdy wniosek o płatność zawiera braki lub błędy, termin ten zazwyczaj ulega wydłużeniu i zależy od tego kiedy, przedsiębiorca złoży poprawione/uzupełnione dokumenty.
Powyższe oznacza, że samo zawarcie umowy nie jest wystarczające do wypłaty dofinansowania.
W zakresie ewentualnych opóźnień w wypłatach wsparcia dla przedsiębiorców (wynikających z przyczyn innych niż wyżej wskazane związane z terminami i zasadami wynikającymi z regulaminów naborów), nie wynika aby takie opóźnienia występowały.
W odniesieniu do pytania nr 2: „Czy rząd planuje interwencję w zakresie poprawy przepływów finansowych oraz uproszczenia procedur certyfikacji i wypłat?“, informuję, iż instytucje udzielające wsparcia w ramach FENG szeroko propagują udzielanie zaliczek na rzecz beneficjentów projektów realizowanych w ramach FENG, zgodnie z warunkami umowy o dofinansowanie. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prowadzi analizę funkcjonującego systemu zleceń płatności i harmonogramu terminów płatności realizowanych przez BGK. Jej wyniki zostaną przedstawione w dalszej dyskusji Ministerstwu Finansów ws. ewentualnych zmian w systemie płatności ze środków europejskich realizowanych przez BGK (Płatnik).
W odniesieniu do pytania nr 3: „Dlaczego informacje o opóźnieniach nie są publikowane w sposób transparentny na stronach ministerialnych?“ informuję, iż zarówno z ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, jak i ustawy o zasadach polityki rozwoju, regulującej zasady wdrażania KPO nie wynika taki obowiązek publikacji.
Z poważaniem
Z up. Ministra
Jan Szyszko
Sekretarz Stanu