w sprawie nielegalnych rajdów quadów, motocykli crossowych i pojazdów terenowych w lasach i na terenach chronionych oraz braku skutecznej reakcji służb porządkowych
Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek
Warszawa, 12-08-2025
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację numer 11147 Pana Posła Jacka Tomczaka w sprawie nielegalnych rajdów quadów, motocykli crossowych i pojazdów terenowych w lasach i na terenach chronionych oraz braku skutecznej reakcji służb porządkowych, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.
Nieuprawniony wjazd pojazdów silnikowych do lasów (w tym także na tereny chronione) stanowi istotny problem dostrzegany przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (SWiA). Tego rodzaju zachowania skutkują niszczeniem lasów oraz dróg leśnych, które muszą być utrzymane w odpowiednim stanie technicznym umożliwiającym przejazd służb w przypadku, np. wystąpienia pożaru.
Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach[1], ruch pojazdem silnikowym, zaprzęgowym i motorowerem w lesie jest dozwolony jedynie drogami publicznymi, natomiast drogami leśnymi jest dozwolony tylko wtedy, gdy są one oznakowane drogowskazami dopuszczającymi ruch po tych drogach. Ponadto art. 161 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń[2] penalizuje zachowanie sprawcy, który nie będąc do tego uprawnionym albo bez zgody właściciela lub posiadacza lasu, wjeżdża pojazdem silnikowym, zaprzęgowym lub motorowerem do nienależącego do niego lasu w miejscu, w którym jest to niedozwolone albo pozostawia taki pojazd w lesie w miejscu do tego nieprzeznaczonym.
Należy również podkreślić, że na podstawie obowiązujących przepisów prawa, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe współpracuje z Policją w obszarze zwalczania szkodnictwa leśnego oraz przestępstw i wykroczeń w tym zakresie, jak również utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe. Zasady powyższej współpracy reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 lipca 2014 r. w sprawie szczegółowych zasad współdziałania Lasów Państwowych z Policją[3], w ramach którego, za zgodą właściwego komendanta wojewódzkiego lub Komendanta Stołecznego Policji mogą być organizowane i prowadzone działania na określonym terenie, na podstawie planu opracowanego przez jednostki Lasów Państwowych i Policji.
W ramach podejmowanych przez jednostki organizacyjne Policji działań, mających na celu ochronę zasobów leśnych przed ich dewastacją, funkcjonariusze wykorzystują nowoczesne narzędzia informatyczne, takie jak Krajowa Mapa Zagrożeń Bezpieczeństwa[4] (dalej: Mapa). Na podstawie konsultacji społecznych został opracowany katalog zagrożeń, które użytkownik może nanosić w części interaktywnej Mapy, co skutkuje reakcją Policji polegającą na weryfikacji i wyeliminowaniu zagrożenia. Wśród dostępnych do zgłoszenia zdarzeń jest kategoria „Poruszanie się po terenach leśnych quadami“. Warto w tym miejscu nadmienić, że Mapa przewiduje możliwość zgłoszenia również zagrożeń w kategoriach: „Nielegalna wycinka drzew”, „Kłusownictwo“ i „Dzikie wysypiska śmieci“. Z uwagi na fakt, że wszystkie przekazywane za pośrednictwem Mapy informacje są anonimowe wzrasta liczba zgłoszeń dotyczących incydentów występujących w okolicy miejsc stałego lub czasowego pobytu użytkowników. Znaczna część informacji jest potwierdzona, natomiast pozostałe informacje mimo, że mają status niepotwierdzonych, stanowią dla Policji źródło poznawcze co do potencjalnych zdarzeń negatywnie odbieranych społecznie.
Zwalczając zjawisko nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów funkcjonariusze Policji podejmują także działania w zakresie wspólnych patroli ze Strażą Leśną i Strażą Parku oraz aktywnie uczestniczą w naradach i spotkaniach organizowanych przez wskazane podmioty. Realizowane są również patrole z wykorzystaniem koni służbowych bądź pojazdów typu quad w trudno dostępnych rejonach obszarów leśnych. Dodatkowo są inicjowane spotkania funkcjonariuszy z lokalnymi społecznościami (np. debaty, prelekcje dla dzieci i młodzieży, spotkania z seniorami), a także są prowadzone akcje informacyjno-profilaktyczne. Problematyka nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów jest również uwzględniana w planach działań dzielnicowych, których rejony charakteryzują się występowaniem obszarów leśnych.
Mając na uwadze potrzebę zintensyfikowania działań we wskazanym obszarze, minister SWiA zwrócił się do Komendanta Głównego Policji z prośbą o dokonanie analizy problematyki nieuprawnionego wjazdu pojazdów silnikowych do lasów oraz wdrożenie działań mających na celu zwiększenie skuteczności zwalczania tego rodzaju naruszeń prawa.
W związku z powyższym, komendanci wojewódzcy/Stołeczny Policji zostali zobowiązani m.in. do:
Niezwykle ważną kwestią jest również podejmowanie działań o charakterze informacyjno-edukacyjnym za pośrednictwem środków masowego przekazu, w szczególności lokalnych mediów oraz stron internetowych jednostek organizacyjnych Policji, ukierunkowanych na podnoszenie świadomości lokalnych społeczności w zakresie szkodliwości przedmiotowego, niepożądanego zjawiska. W powyższym zakresie, kierownicy jednostek organizacyjnych Policji także zostali zobowiązani do intensyfikacji realizowanych przedsięwzięć.
Wskazane działania przyczyniają się do poprawy bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez skuteczne eliminowanie nieuprawnionego wjazdu pojazdami silnikowymi do lasów.
Aktywność Policji w tym zakresie jest ukierunkowana na ujawnianie naruszeń przepisów prawa przez wszystkich uczestników ruchu drogowego, niezależnie od rodzaju pojazdu, którym się poruszają. Kontrole obejmują zarówno kierujących pojazdami podlegającymi procedurze dopuszczenia do ruchu (obowiązkowej rejestracji), jak i inne pojazdy, które takiej procedurze nie podlegają. Policja w celu zapewnienia bezpieczeństwa na drogach (oraz na innych terenach) egzekwuje obowiązujące przepisy prawa, naruszane przez każdego użytkownika.
Jednocześnie informuję, że w ministerstwie SWiA nie są prowadzone prace nad przygotowaniem propozycji zmian legislacyjnych w obszarze identyfikacji i karania sprawców, czy też szczególnym uregulowaniem kwestii przeciwdziałania szkodom wyrządzanym przez użytkowników tego rodzaju pojazdów.
Natomiast odnosząc się do kwestii wprowadzenia obowiązku rejestracji wszystkich pojazdów oraz monitorowania tras przejazdu pojazdów z wypożyczalni, minister SWiA wystąpił do ministra Infrastruktury, z prośbą o rozważenie możliwości podjęcia prac legislacyjnych w przedmiotowym zakresie, deklarując jednocześnie gotowość do współpracy i zaangażowanie w ewentualne dalsze prace.
Z poważaniem
z up. Czesław Mroczek
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji
[1] Dz. U. z 2025 r. poz. 567
[2] Dz. U. z 2025 r. poz. 734
[3] Dz. U. poz. 910